تحقیق درباره خون آلوده، جبران خسارت، مسئولیت مدنی

دانلود پایان نامه ارشد

19
1-3-3:اقسام مسئولیت مدنی 19
1-3-3-1:مسئولیت قراردادی 19
1-3-3-2:مسئولیت مدنی(ضمان قهری) 20
1-3-4:مبانی مسئولیت مدنی در حقوق ایران 20
1-3-4-1:مبانی مسئولیت مدنی در فقه 20
1-3-4-1-1:قاعده اتلاف 20
1-3-4-1-2:قاعده لاضرر 21
1-3-4-1-3:قاعده غرور 22
1-3-4-1-3-1: ادله قاعده غرور 22
1-3-4-1-4:قاعده تسبیب 24
1-3-4-1-5:قاعده ضمان ید 25
1-3-4-1-6:قاعده اقدام 26
1-3-4-2:مبانی مسئولیت مدنی در قانون 26
1-3-4-2-1:نظریه های کلاسیک مسئولیت 26
1-3-4-2-1-1:نظریه تقصیر 26
1-3-4-2-1-2:نظریه ایجاد خطر 27
1-3-4-2-1-3:نظریه تضمین حق 27
1-3-4-2-2:نظریه مسئولیت مطلق 28
1-4: ارکان مسئولیت مدنی 29
1-4-1:وجود ضرر 29
1-4-1-1:مفهوم و اقسام ضرر 29
1-4-1-2:شرایط ضرر قابل مطالبه 30
1-4-2:فعل زیانبار 31
1-4-3:رابطه سببیت 32
1-4-3-1: نظریه ی برابری اسباب 33
1-4-3-2: نظریه ی سبب نزدیک یا آخرین سبب 33
1-4-3-3:نظريه سبب متعارف و اصلی 33
1-5:منابع مسئولیت مدنی 34
1-5-1:منابع عام 34
1-5-1-1:قانون مدنی 34
فصل دوم:مصادیق خون های آلوده و اشخاص مسئول درانتقال آن و مقایسه قواعد فقهی با آن 37
2-1:مصادیق خون های آلوده 37
2-1-1:ایدز 38
2-1-2:هپاتیت 40
2-1-2-1:هپاتیت A 40
2-1-2-2:هپاتیت B 41
2-1-2-3:هپاتیت C 41
2-1-2-4:هپاتیت DوE 42
2-2: اشخاص مسئول درانتقال خون 42
2-2-1:اشخاص حقیقی مسئول 42
2-2-1-1:مسئولیت پزشک 42
2-2-1-2:مسئولیت عامل حادثه 45
2-2-2:اشخاص حقوقی مسئول 46
2-2-2-1:مسئولیت مراکز درمانی 46
2-2-2-2:مسئولیت دولت 48
2-2-2-3:مسئولیت سازمان انتقال خون 53
2-3:مقایسه قواعد فقهی باآن 54
2-3-1:قاعده لاضرر در مسئولیت ناشی از انتقال خون آلوده 54
2-3-2: قاعده اتلاف در مسئولیت ناشی از انتقال خون آلوده 55
2-3-3:قاعده غرور در مسئولیت ناشی از انتقال خون آلوده 56
2-3-3-1:ارتباط میان غار و مغرور از نظر علم و جهل 56
2-3-3-2:استناد به قاعده غرور در مورد انتقال خون آلوده 58
2-3-3-3:تداخل دو قاعده اتلاف و غرور 59
فصل سوم:شرایط مسئولیت مدنی و نحوه جبران خسارت در انتقال خون آلوده 61
3-1:شرایط مسئولیت 61
3-1-1:ورود ضرر به زیان دیده 61
3-1-2:فعل زیانبار 61
3-1-3:اثبات آلودگی خون(رابطه سببیت) 62
3-2:نحوه جبران خسارت 66
3-2-1:شیوه های عمومی جبران خسارت 66
3-2-1-1:جبران خسارات مادی 66
3-3-2:شیوه جبران خسارت در انتقال خون آلوده 73
3-3-2-1:جبران خسارت مادی 73
3-3-2-2:جبران خسارت معنوی 78
3-3-3:نحوه توزيع بار مسئوليت در انتقال خون آلوده 83
نتیجه گیری و پیشنهاد 85
مراجع 91

مقدمه
1. بیان مسئله و اهمیت موضوع
همه انسانها ممکن است در طول زندگی خود توسط عوامل محیطی و یا با انجام برخی رفتارها در معرض ابتلا به آلودگی های مختلف میکروبی قرار گیرند.تصدي گری انتقال خون توسط نهادها و افراد صالح و متخصص از آن روی از ضرورت برخوردار است که خون منبع بسياري از ميكروب هاي ناقل بیماریها است.از عوامل مهم انتقال آلودگی های میکروبی در بین انسانها،تماس مستقیم یا غیر مستقیم با خون فرد آلوده به میکروب ها می باشد.بسیاری از افراد آلوده به چنین میکروب هایی،از آلودگی خویش آگاه نبوده و فاقد علائم بالینی مشهود آن بیماری هستند. وجود آلودگی پنهان در چنین افرادِ به اصطلاح “ناقل میکروب”، علاوه بر اینکه منجر به تاخیر در شناسایی و اقدامات پیشگیرانه در فرد مزبور می شود،خطر بالقوه ای برای انتقال آلودگی به افراد دیگر به شمار می آید.انتقال دهندگان چنین میکروب هایی معمولا به طور تصادفی و از طریق بررسی های آزمایشگاهی مختلف شناسایی می شوند.
خون يكي از مواردي است كه در بدن انسان به وجود آمده و بدن انسان نياز شديدي به آن دارد به گونه اي كه نبود آن امكان حيات و ادامه زندگي را مختل مي كند و كمبود و نقصان خون به جزء از طريق تزريق خون به بدن انسان قابل جبران نيست.به همين منظور سازمانها و مراكز و محل هايي به عنوان مركز انتقال خون در كشورها به وجود آمده است كه فرآورده هاي خوني را از اشخاصي كه قادر به اعطاي آن هستند، دریافت و نگهداری می کنند تا در صورت نياز به اشخاص و افراد و مصدوماني كه به آن نيازمند هستند تزريق شود. حال خون انتقال داده شده ممکن است در مواردی ناسالم و ناقل بیماری و بالطبع ورود خسارت به فرد انتقال شونده شده و موضوع از بعد مسوولیت مدنی واجد جنبه حقوقی گردد.
در این میان خون سالم به خوني گفته مي شود كه داراي عوامل پاتوژن(ويروس ها و باكتري ها و…)،داروها الكل و مواد شيميايي نباشد و سبب ايجاد بيماري در فرد گيرنده خون نشود(به نقل از سايت اطلاع رساني سازمان انتقال خون).سازمان انتقال خون کلیه اهداکنندگان را مورد بررسی قرار می دهد تا ایمنی دریافت کنندگان و اهداکنندگان تامین شود.براي به دست آوردن چنين خوني انجام آزمايشات غربالگري بر روي خون هاي اهدا شده(از نظر هپاتيت،ايدز و سفليس)و نيز مصاحبه و معاينه دقيق توسط پزشك به منظور انتخاب اهداكنندگان مناسب،الزامي است که در آن ضمن ارزیابی های مختلف پزشکی احتمال انجام رفتارهای غیربهداشتی، با دقت مورد سوال و کنکاش قرار می گیرد.در این میان پاسخ صادقانه داوطلبان اهدای خون می تواند نقش مهمی در تامین سلامت سیستم اهدای خون ایفا کند.این مشارکت می تواند به شکل راهنماییهای مهم پزشک به افراد برای شناسایی وضعیت سلامت آنان باشد که سهل انگاری در آن سبب خسارت جبران ناپذیری برای فرد و خانواده او به همراه دارد.خون اهدا شده، در آزمایشگاههای سازمان برای اطمینان از سلامت آن تحت آزمایشاتی از قبیل ایدز،هپاتیت B ،هپاتیت C قرار میگیرد.
انتقال خون از این جهت که ممکن است خسارتی به اعطاکننده و گیرنده آن وارد نماید از منظر حقوقی و مسوولیت مدنی از اهمیت بسیاری برخوردار است.موضوع انتقال خون آلوده و مسئولیت ناشی از آن به ویژه از دهه1980میلادی به بعد که ویروسهای ایدز،هپاتیت کشف شدند و مشخص شد که یکی از راههای انتقال این ویروس ها از طریق انتقال خون آلوده به بدن شخص سالم است، اهمیت ویژه ای پیدا کرده و مورد توجه حقوقدانان قرار گرفته است.
یکی از روش های کشف آلودگی احتمالی بررسی و شناسایی رفتارهایی در افراد است که می توانند منجر به انتقال آلودگی های مختلف میکروبی شوند.این رفتارها را اصطلاحا “رفتارهای پرخطر و غیر بهداشتی “نامند.انجام رفتارهای غیر بهداشتی خطر سرایت میکروبها به بدن را به همراه دارد که ممکن است سبب بیماری فرد شود.روابط جنسی نامطمئن و بی بندوبار،خالکوبی و تاتو با سوزن و یا انجام اقداماتی برای محو آنها از پوست، اقدامات مامایی و زایمانهای خانگی،نیشتر زدن تزریق بوتاکس و اقدامات زیبایی، اعتیاد تزریقی، حجامت و … از شایع ترین رفتارهای پرخطر در انتقال خون آلوده محسوب می شوند.
موضوع خون و انتقال آن از بسیاری جهات در علم حقوق قابل طرح و بررسی است.موضوع انتقال خون گاه از این جهت که اعطاکننده آن در مقابل آن وجهی را مطالبه نماید موضوع فروش خون و مشروعیت داد و ستد آن مطرح می شود.مثلا در حقوق فرانسه حداقل در موردی که شخص مستقیما خونش را به دیگری اعطا می کند،در اینکه خون بتواند موضوع داد و ستد قرار بگیرد، تردید وجود دارد.ولی در فرضی که خون در مرکز انتقال خون نگه داری و مورد آزمایش قرار می گیرد و به فرآورده های خونی تبدیل می شود و بر حسب مورد به نیازمند منتقل می شود،می تواند موضوع بیع قرار بگیرد.در نظام کامن لا در اینکه خون کالا محسوب شود و به عنوان یک کالای تجاری مورد داد و ستد قرار بگیرد تردید وجود دارد و دکترین و رویه قضائی به خاطر تردیدی که در این زمینه وجود دارد از پاسخ صریح به آن خودداری نموده وسکوت کرده اند.در حقوق اسلام [نیز]در این باره تردید وجود دارد.اگرچه نسبت به جواز اخذ وجه در برابر اعطای خون فتوا داده شده است.اما ظاهرا این نه از باب فروش است،به گونه ای که خون مبیع به حساب آید،بلکه جواز اخذ وجه را در مقابل حق اختصاص یا اجازه خون گرفتن دانسته اند.(کاظمی،27:1386)
با این توضیح که به فرآيند انتقال خون يا فرآورده هاي خوني از شخص اهدا كننده به دستگاه گردش خون فرد ديگر، انتقال خون گفته مي شود، انتقال خون هنگامي صورت مي گيرد كه خون اهدا شده پس از تجويز پزشك با تزريق در سياهرگ دريافت كننده به طور مستقيم در جريان خون او وارد مي شود. با وجود آزمايش هاي مختلف و دقيق خون هاي اهدائي انتقال خون براي شخص دريافت كننده داراي خطراتي است.خطراتي كه درصد احتمال آنها تابع عوامل گوناگون است;واكنش شديد به انتقال خون،واكنش هاي دفاعي يا آلر‍ژي،واكنش هاي ملايم پوست،انتقال عوامل عفونت زا از جمله ويروس اچ آي وي و باكتري ها در صورت رعايت نكردن مسائل بهداشتي.اين بحث جزء مباحث مهم در سطح جهاني و نظام هاي گوناگون حقوقي است.باید گفت اين موضوع در كشور ما ايران نيز مطرح شده و در چند سال اخير حتي به جوامع قضايي نيز كشيده شده است.
با توجه به افزایش و شیوع رفتارهای آگاهانه یا نا آگاهانه پرخطر1 در جامعه امروزی که موجب انتقال خون آلوده و سپس ورود ضرر و زیان به فرد انتقال گیرنده می شود، پژوهش در خصوص ابعاد حقوقی مسوولیت مدنی عاملان آن و نحوه جبران خسارت از اهمیت غیر قابل انکاری برخوردار است که در پژوهش حاضر به آن ها پرداخته شده است.
2.پرسش های تحقیق
الف: پرسش های اصلی:
1-در صورت انتقال خون آلوده مسئولیت بر عهده کدام شخص یا اشخاص قرار می گیرد؟
2-در فرض تعدد مسئولین نحوه توزیع بار مسئولیت به چه شکل است؟(تساوی تضامن یا شکل سوم؟)
ب: سوالات فرعی:
1.در صورت شناسایی اشخاص مسئول و تعیین نحوه توزیع بار مسئولیت کدام یک از اشکال جبران خسارت های پذیرفته شده در نظام حقوقی ایران جهت جبران خسارات متضرر(شخص آلوده)قابل درخواست و اعمال است؟
در مورد فرضیه تحقیق باید گفت که عوامل گوناگونی در جریان انتقال خون آلوده مداخله دارند.که از آن جمله ارگان دولتی به عنوان مجری خدمات عمومی سازمان انتقال خون و شخص تزریق کننده خون و آمر قانونی وی می باشند.در این خصوص با توجه به اینکه نظام مسئولیت مدنی ایران بر مسئولیت با تقصیر مبتنی است مقصر مسئول شناخته می شود.در صورت اثبات تقصیر هریک از اشخاص فوق الذکر طبق اصل تساوی توزیع مسئولیت یا اصل تساوی در جبران خسارت در فرض تعدد مسئولین در نظام حقوقی ایران مسئولین به نحو تساوی ضامن جبران خسارت هستند که این می تواند فرضیه اصلی ما باشد.همچنین به نظر می رسد جبران خسارت متضرر از تزریق خون آلوده به شکل پرداخت هزینه های درمان تا زمان حیات و جبران خسارات مادی و معنوی وراث در خصوص فوت شخص آلوده مناسبترین شکل جبران خسارت و مطابق با قواعد مندرج در قانون مدنی و مسئولیت مدنی است.
3.اهداف تحقیق
هدف از انجام این پژوهش این است که راهکاری نشان دهیم که به وسیله آن زیان دیده بدون اینکه درگیر قواعد پیچیده مسولیت مدنی و اثبات آن شود بتواند خسارت خود را دریافت کند. همچنین سازمان انتقال خون و بیمارستانها جزء بهره وران این پژوهش تلقی می گردند.همچنین بنا است با تبیین علمی و با پرداختن به مسایل حقوقی پراختلاف و مبهم مرتبط، پاسخ ها و راهکارهای مناسب و منصفانه که منطبق با قوانین جاری باشد جهت استفاده محاکم و کنشگران حرفه ای آن (مانند قضات و وکلا) ارائه شود.
همچنین قصد بر این است که ادبیات و مبانی نظری مرتبط با موضوع تقویت شود. در این پایان نامه علاوه بر بررسی مسئولیت هریک از عاملان انتقال خون در حقوق ایران و همچنین فقه، تلاش شده است از یافته ها و تجربیات سایر نظام های حقوقی- به ویژه کشورهایی که در این زمینه پیشرو محسوب می شوند- استفاده شود.
4.پیشینه تحقیق
در خصوص موضوع این پایان نامه پژوهش های چندانی در داخل کشور مشاهده نشده و نو محسوب می شود، به نحوی که فقط دو اثر که هر دو در قالب مقاله هستند نگارش یافته اند: یکی مقاله ای است تحت عنوان « مسئولیت بدون تقصیر ناشی از انتقال خون آلوده» که توسط خانم نسرین کریمی نگارش یافته و در فصلنامه حقوق پزشکی،سال

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه درمورد سطح معنادار Next Entries دانلود پایان نامه درمورد سطح معنادار