منابع پایان نامه با موضوع مواد مخدر، مصرف مواد، سوء مصرف مواد

دانلود پایان نامه ارشد

بیان مسئله
اعتیاد پدیده ای است که از زمان های دور در جوامع بشری وجود داشته است. در حال حاضر نیز به موازات پیشرفت های علمی و افزایش غیر قابل تردید سطح شعور و آگاهی مردم همچنان در حال گسترش می باشد. و هر ساله افراد زیادی را به دام خود می کشاند. اعتیاد تنها جنبه فردی ندارد بلکه یک آسیب اجتماعی نیز محسوب می شود و علاوه بر تهدید سلامت جسم و روان افراد بر جنبه های اجتماعی و اقتصادی جامع نیز اثرات زیان آور و غیر قابل جبرانی وارد می سازد (احمدوند، 1387).
اعتیاد واژه ای کلی است که برای توصیف تأثیرات زیان بخش وابستگی بیش از حد به داروها با هدف لذت بردن و رهایی از تنش به کار می رود. اعتیاد بدان معنا است که فرد به هر قیمتی که شده از مواد استفاده می کند(رابینسون و بریج،2003).
از سوی دیگر، وابستگی به مواد مخدر از جمله شایع ترین اختلالات روانی محسوب می شود، عوارض این اختلال نه تنها مربوط به فرد مصرف کننده است، بلکه تأثیر عمیقی بر رفتار و دیگر لایه های زندگی وی و اطرافیان می گذارد(نجفی، 1384).
پژوهش ها نشان داده است که بین مصرف مواد و بهداشت روانی، انواع اختلالات و ناسازگاری ها رابطه وجود دارد(کیان پور، 1381).
شناسایی عوامل شخصیتی گرایش به مواد مخدر به تشخیص و درمان هرچه بهتر اعتیاد کمک کرده و با ارائه به موقع خدمات مشاوره ای و روان شناختی نیز می توان از اعتیاد افراد مستعد تا حدودی پیشگیری کرد. سوء مصرف مواد اغلب با تشخیص های روانپزشکی همراه است. از شایع ترین این تشخیص ها اختلال افسردگی اساسی، کج خلقی، اختلالات اضطرابی، خوبی ها و اختلال شخصیت ضد اجتماعی است (کاپلان، 1992).
تقریباً در کلیة تحقیقات مربوط به اعتیاد از ویژگی های شخصیتی به عنوان عاملی که شخص را به سوی اعتیاد می کشاند نام برده شده است. عدم رشد شخصیتی عامل مهمی محسوب می شود. از ویژگی های برجسته معتادان می توان به مشکلاتی همچون افسردگی، احساس تنش، نا امنی، احساس بی کفایتی و اشکال در برقرای روابط گرم و طولانی اجتماعی اشاره کرد. سوء مصرف مواد اغلب با تشخیص های روانپزشکی همراه است، از شایع ترین این تشخیص ها اختلال افسردگی اساسی، کج خلقی، اضطراب ها، فوبی ها و اختلال شخصیت ضد اجتماعی و شخصیت مرزی است. از آنجا که اعتیاد سرانجام در خود فرد به ظهور می رسد و سازه های پر قوام و دیرینه تر شخصیت نقش تعیین کننده ای بر رفتار مشهود و آشکار فرد دارند، بنابراین منطقی به نظر می رسد که به تشخیص و درمان اعتیاد با دیدی وسیع تر نگریسته شود و ضمن توجه به عوامل خطرساز درگیر درسبب شناسی اعتیاد، همچون متغیرهای جمعیت شناختی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و… اهمیت خاصی به عوامل شخصیتی داده و این جنبه با اهمیت بیشتری لحاظ گردد (کاپلان و سادوک، 2002).
تا کنون نظریة خاص قابل آزمونی که متغیرهای شخصیتی را با رفتارهای وابسته به مواد پیوند دهد، وجود نداشته است. کلونینجر مطرح کرد که نیمرخ های شخصیتی متفاوت، دو مسیر به سوی الکلیسم و بطور کلی سوء مصرف مواد را پیش بینی می کنند.
نظریة اصلی وی بیان می کند که تعامل سه نظام مستقل ژنتیکی، عصبی و زیست شناختی در سیستم اعصاب مرکزی (سیستم های فعال سازی رفتاری، بازداری رفتاری، و نگهداری رفتاری)، زمینة الگوهای منحصر به فرد پاسخ رفتاری به تجربه نو، پاداش و تنبیه است. این الگوهای پاسخ، موجب اختلافات شخصیت بهنجار و به همان اندازه ایجاد اختلال شخصیتی و رفتاری، از جمله الکلیسم و سایر سوء مصرف های مواد می شود (آدامز و همکاران، 2003).
ضرورت و اهمیت تحقیق
اعتیاد پدیده ای است که از شش هزار سال پیش به تدریج در تار و پود جوامع بشری رسوخ کرده است. به طوری که امروزه طیف وسیعی از مردمان جهان را در کام خویش فروبرده و خانواده های بسیاری را به پیامدهای ناگوارش مبتلا ساخته و امنیت جوامع را به خطر انداخته است. این پدیده آن قدر گسترده است که مطالعه آن ضرورتاً نیازمند نگاهی جامع نگر و چند بعدی است که در آن می باید طیفی از پزشکان، روانشناسان، جامعه شناسان و نیروهای انتظامی دخالت داشته باشند(جی لیتری و همکاران، 1384).
گسترش اعتیاد به مواد مخدر و قاچاق غیر قانونی این مواد در دو قرن اخیر، منجر به پدید آمدن بحرانی جهانی شده است(صالحی، 1371). امروزه کمتر کشوری را می توان یافت که از شیوع اعتیادات و خطرات آن مصون مانده باشد (کریم پور، 1365). بدین سبب تمام کشورهای جهان مبارزه با مواد مخدر را از مهم ترین برنامه های اجتماعی خود قرار داده اند(کاپلان و سادوک، 2007).
اشاعه و ترویج موادمخدر و اعتیاد افراد به این مواد از دو جنبه مورد نظر بوده است. اول اینکه، استعمارگران برای استعمار ملت ها از معتاد کردن جوانان کشورهای تحت سلطه به مواد مخدر استفاده کرده اند. در دومین عامل، سودآور بودن تجارت آن در سطح جهان است. این سودآوری آسان سبب شده است که گروه های مافیایی سازمان دهی شده، بدین منظور تشکیل شوند و به حمل و انتقال این مواد در سطح جهان مشغول گردند و با برنامه های مختلف در معتاد کردن افراد همت گمارند، به رغم مبارزه بی امان جهانی با این پدیده و اهتمام خاص نظام اسلامی به ریشه کن ساختن آن و اهدای خون های زیادی در این راه، متأسفانه هنوز در مقام عمل، این مواد در هر نقطه ایران به راحتی در اختیار مصرف کنندگان قرار می گیرد.(روانشناسی هیلگارد، 1385)
با توجه به مطالب ذکر شده در خصوص مبارزه با پدیدة اعتیاد و عدم موفقیت چشمگیر در کنترل ورود و توزیع این مواد، توجه جدی به مصرف کنندگان و افراد در معرض خطر، ضرورت بیشتری پیدا می کند، زیرا اگر بتوان افراد جامعه را به گونه ای تربیت کرد که به طرف مواد مخدر کشیده نشوند، زمینه توزیع آن نیز به سبب عدم سود دهی از بین خواهد رفت.(همان منبع).
نظر به اینکه تا چند سال آینده نیمی از جمعیت ما را جوانان تشکیل خواهند داد، لازم است قبل از حادتر شدن مسئله اعتیاد جوانان، چاره ای اندیشیده شود که بر اساس آن بتوان برای جوانان مصونیتی نسبی در برابر اعتیاد به مواد مخدر ایجاد کرد، به همین دلیل با توجه به بافت مذهبی کشور، یکی از راه های مؤثر در این خصوص، ترویج ارزش های دینی مؤثر در پیشگیری و کنترل این پدیده است. ترویج ارزش ها در زمینه های مختلف مرتبط با عوامل اعتیاد می تواند جوانان را سالم نگه دارد(ساراسون و ساراسون، ترجمه بهمن نجاریان و همکاران، 1390).

اهداف پژوهش

هدف اصلی
تعیین تفاوت ویژگی های شخصیتی معتادان NA و غیر NA مردان مقیم زندان است.

اهداف فرعی
تعیین تفاوت بعد روان آزرده گرایی افراد معتاد NA و غیر NA .
تعیین تفاوت بعد برون گرایی افراد معتاد NA و غیر NA .
تعیین تفاوت بعد روان گسسته گرایی افراد معتاد NA و غیر NA .
تعیین تفاوت بعد دروغ گویی افراد معتاد NA و غیر NA .

فرضیه های پژوهش
بین بعدروان آزرده گرایی افراد معتاد NA و غیر NA تفاوت معنا دار وجود دارد.
بین بعد برون گرایی افراد معتاد NA و غیر NA تفاوت معنا دار وجود دارد.
بین بعد روان گسسته گرایی افراد معتاد NA و غیر NA تفاوت معنا دار وجود دارد.
بین بعد دروغگویی افراد معتاد NA و غیر NA تفاوت معنا دار وجود دارد.

تعاریف مفهومی
معتادان NA1
گروه معتادان (NA) گروه خودیاری متشکل از معتادان ترک کرده است که بر اساس الگوی 12 گام الکلی های گمنام ( AA) پایه ریزی شده است. این گروه ها امروزه در اکثر شهرهای بزرگ وجود دارد و حمایت گروهی مفید ارائه می کند. هسته اصلی و قلب برنامه NA 12 قدم است، این قدم ها مجموعه ای از رهنمون ها برای دستیابی عملی به بهبودی است. با دنبال کردن این رهنمون ها و کارکرد صمیمانه با سایر اعضاء، معتادان یاد می گیرند که مصرف مواد مخدر را قطع کنند و با مسایل زندگی روزانه روبرو شوند(کاپلان و سادوک،2007).
معتاد:
مفهوم وابستگی به مواد، تعاریف بسیاری دارد و در طول چند دهه معانی رایج آن بارها تغییر کرده است.
برای تعریف جنبه های مختلف وابستگی دو مفهوم به کار می رود: وابستگی رفتاری و وابستگی جسمی. در وابستگی رفتاری، فعالیت های مواد جویی و شواهد مربوط به الگوهای مصرف بیمار گونه مورد تاکید قرار می گیرد، اما وابستگی جسمی به اثرات جسمی(فیزیولوژیک) دوره های متعدد مصرف مواد اطلاق می شود. اصطلاح مسمومیت در مورد حالت بدون وابستگی مصرف مواد اطلاق می شود که بر گشت پذیر بوده و سبب ایجاد تخریب می شود (کاپلان، سادوک، 2007).
نیمرخ روانی:
نیمرخ روانی یعنی بیان تصویری نتایج آزمون ها. می توان گفت که بیان تصویری آزمون ها در حد وسط بیان کلامی و بیان ریاضی آن ها قرار دارد. نیمرخ روانی نقاط قوت مختلف را به راحتی آشکار می سازد. برای ترسیم نیمرخ روانی نباید از نمرات خام استفاده کرد، زیرا نمرات خام قابل مقایسه نیستند. نیمرخ های روانی بصورت های عمودی، افقی و ستاره ای ترسیم می شود( گنجی، 1370).

آزمون های شخصیت:
این آزمون های که در مقابل آزمون های کارایی قرار می گیرند، جنبه های غیر شناختی یعنی جنبه هایی را در نظر می گیرند که نمی توان آن ها را اندازه گرفت. این آزمون ها شیوه بودن طرز فکر، نگرش ها، علایق، و بطور کلی جنبه های کیفی رفتار را توصیف می کنند.
در آزمون شخصیت، پاسخ خوب و بد وجود ندارد و پاسخ به صورت بلی و خیر خواهد بود و نمی توان گفت کدام یک خوب و کدام یک بد است. هردو پاسخ می توانند به یک نسبت خوب باشند. پرسشنامه شخصیتی آیزنگ نیز نمونه ای از آزمون های شخصیت است ( گنجی، 1370 ).
کاربرد آزمون های شخصیت، مخصوصاً در روان پزشکی و روان درمانی بسیار رواج دارد، زیرا در این زمینه ها است که اختلال های رفتاری مورد مطالعه قرار می گیرد و می توان گفت دومین حوزه روان سنجی عبارت از اندازه گیری جنبه های غیر شناختی ( عاطفی و هیجانی ) رفتار است و آزمون هایی که برای این منظور ساخته شده اند آزمون های شخصیت هستند (دلاور، 1389).
تعاریف عملیاتی
معتادان گمنام NA
گروه معتادان (NA) گروه خودیاری مشکل از معتادان ترک کرده است که بر اساس الگوی 12 گام الکلی های گمنام (AA) پایه ریزی شده است. این گروه ها امروزه در اکثر شهر های بزگ وجود دارد و حمایت گروهی مفید ارائه می کند. هسته ای اصلی و قلب برنامه NA 12 قدم است، این قدم ها مجموعه ای از رهنمون ها برای دست یابی عملی به بهبودی است. با دنبال کردن این رهنمون ها و کارکرد صمیمانه با سایر اعضا معتادان یاد میگیرند که مصرف مواد مخدر را قطع کنند و با مسائل زندگی روزانه روبرو شوند(کاپلان و سادوک، 2007).

معتاد
واژه اعتیاد و معتاد تا حدودی با وابستگی ارتباط دارند واژه معتاد بطور ضمنی مفهوم خاص ناپسند و تحقیر آمیزی پیدا کرده است که مفهوم سوء مصرف مواد را بعنوان یک اختلال طبی نمی رساند. اعتیاد همچنین در کاربرد عوامانه مثل اعتیاد به تلویزیون اعتیاد به پول و غیره اهمیت خود را از دست داده است. هرچند این معانی ضمنی موجب شده است در نام گذاری های رسمی از کاربرد واژه اعتیاد اجتناب شود(کاپلان و سادوک، 2007).

فصل دوم
پیشینه پژوهش

اعتیادواژۀ تلخ وغم انگیزی است که حیات و هستی فرد معتاد را در همۀ ابعاد تحت تأثیر قرار می دهد به گونه ای که می توان گفت هدایت و راهنمایی معتاد و انجام امور روز مره با مصرف مواد تحقق می یابد و در غیر این صورت ارکان تصمیم گیری و حفظ ارادۀ او در انجام کارها مختل می شود(جی لیتری و همکاران، 1384).
در تعاریفی که دبیرخانه شورای اجتماعی کشور از مواد مخدر ارائه کرده است چنین آمده است: به کلیه مواد طبیعی و شیمیایی گفته می شود که اعتیادآور است. بعضی از این مواد تخدیر کننده نبوده بلکه ممکن است ایجاد تحریک و توهم نمایند. بطور کلی، مواد مخدر به موادی اطلاق می گردد که مصرف آن ها در انسان حالاتی غیر عادی ایجاد نماید. این حالات به صورت موقت و کاذب ایجاد می گردد(دبیرخانه شورای اجتماعی کشور، 1381).
سازمان جهانی بهداشت نیز مواد مخدر را چنین تعریف می کند : هر ماده ای که پس از وارد

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع مشکل اجتماعی، جهان بینی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع مواد مخدر، مبارزه با مواد مخدر، محدودیت ها