پردازش اطلاعات، توسعه دانش، توسعه خود

دانلود پایان نامه ارشد

درک الگوهاي کلي رويدادها و روابط بين آنهاست.
* تحقيق بر مشاهده و آزمايش تأکيد دارد. فرضيهها و نظريهها براي آنکه مورد استفاده قرارگيرند، بايد در جهان واقعي قابل مشاهده و آزمون باشند.
* محقق به منظور جمعآوري اطلاعات و آزمودن فرضيه، از ابزار مختلف اندازهگيري استفاده ميکند، اما مواقعي وجود دارد که نميتوان با استفاده از ابزار، عمل اندازهگيري را انجام داد به همين دليل در چنين شرايطي محقق از مشاهدهي دقيق براي توصيف روابط بين متغيرها استفاده ميکند.
* در تحقيق، محقق بايد از جديدترين منابع اطلاعاتي براي رسيدن به هدفهاي تحقيقي خود استفاده کند.
* در تحقيق، هدف خاصي وجود دارد که محقق تلاش ميکند با جمعآوري اطلاعات مناسب به آنها دسترسي پيدا کند.
* انجام تحقيق مستلزم داشتن مهارت لازم در زمينهي موضوع مورد تحقيق است.
* تحقيق، فعاليتي عيني و منطقي است؛ به اين معني که محقق با رعايت اصول و ضوابط روشهاي تحقيق، اطلاعات لازم را جمعآوري کرده و بدون هيچگونه تعصبي به نتيجهگيري ميپردازد.
* تحقيق به منظور حل مسائل بدون جواب يا سؤالهاي بدون پاسخ انجام ميشود؛ به عبارت ديگر، تحقيق نبايد تکرار کار ديگران باشد و يا به حل مسائلي بپردازد که قبلاً به وسيلهي ديگران حل شده است.
* وظيفهي محقق با خاتمه يافتن تحقيق به پايان نميرسد، بلکه محقق موظف است با تهيهي گزارش دقيق، آنچه را که پيدا کرده به اطلاع عموم برساند.
* انجام تحقيق مستلزم اين است که محقق داراي برخي ويژگيها نظير صداقت، شهامت و خلاقيت باشد.

2-2-4) انواع پروژههاي تحقيقاتي

براساس هدف پژوهش ها به پژوهش هاي بنيادي و کاربردي تقسيم مي شوند. بعضي از محققان نيز پژوهش ها را بر اساس هدف به سه دسته تقسيم مي نمايند: تحقيق بنيادي، تحقيق کاربردي و تحقيق و توسعه. با عنايت به توضيحات زير مي توان گفت تحقيق و توسعه خود يک نوع تحقيق کاربردي است.
تحقيق بنيادي پژوهشي است كه به كشف ماهيت اشياء پديده‌ها و روابط بين متغيرها، اصول، قوانين و ساخت يا آزمايش تئوري‌ها و نظريه‌ها مي‌پردازد و به توسعه مرزهاي دانش رشته علمي كمك مي‌نمايد. هدف اساسي اين نوع پژوهش تبيين روابط بين پديده ها، آزمون نظريه ها و افزودن به دانش موجود در يک زمينه خاص است. براي مثال “بررسي رابطه اعتماد و تعهد در روابط صنعتي” يک نمونه تحقيق بنيادي است. سطح گفتمان کلي و انتزاعي در حوزه يک علم است. تحقيق بنيادي مي تواند نظري يا تجربي باشد. تحقيق بنيادي نظري از روش‌هاي استدلال عقلاني و قياسي استفاده مي‌كند و بر پايه مطالعات كتابخانه‌اي انجام مي‌شود. تحقيق بنيادي تجربي از روش‌هاي استدلال استقرائي استفاده مي‌كند و بر پايه روشهاي ميداني انجام مي‌شود.
تحقيق كاربردي پژوهشي است كه با استفاده از نتايج تحقيقات بنيادي به منظور بهبود و به كمال رساندن رفتارها، روش‌ها، ابزارها، وسايل، توليدات، ساختارها و الگوهاي مورد استفاده جوامع انساني انجام مي‌شود. هدف تحقيق کاربردي توسعه دانش کاربردي در يک زمينه خاص است. در اينجا نيز سطح گفتمان انتزاعي و کلي اما در يک زمينه خاص است. براي مثال “بررسي ميزان اعتماد مشتريان به سازمان فرضي” يک نوع تحقيق کاربردي است. (حافظ نيا،1392)
2-2-5) پژوهش چيست؟
در دنياي امروز، “دانايي” يکي از محورها و شاخصهاي اصلي پيشرفت و تعالي هر جامعه محسوب ميشود. سنجش سطح دانايي به ميزان توليد و مصرف اطلاعات و گسترش دانايي به دسترسي سريع و آسان به منابع علمي موثق وابسته است. دانستههاي ما يا از طريق مطالعهي منابع اطلاعاتي موجود حاصل ميشود يا بر اساس پژوهش‌هايي که خود انجام ميدهيم به دست ميآيد. اگر اين دانستهها بر اساس نتايج پژوهش‌هاي قبلي باشد، در واقع به مصرف اطلاعات پرداخته شده و اگر مبتني بر مشاهدات و تحليلهاي جاري باشد تلاش ما به توليد اطلاعات منجر شده است؛ بنابراين منبع اصلي توليد اطلاعات و دانش جديد در واقع حاصل فعاليتهاي پژوهشي است که انجام ميگيرد.
پژوهش کوششي است براي يافتن بهترين راه‌حل‌هاي ممکن در جهت حل مشکلات موجود در عرصههاي مختلف زندگي و همچنين، پژوهش فعاليتي منسجم براي رسيدن به شناختي روشنتر از مفاهيم پيرامون ماست. در مجموع پژوهش راهي براي گسترش مرزهاي دانش و گشودن افق‌هاي تازه براي آيندگان است. شخصي که به شيوههاي گوناگون به انجام پژوهش ميپردازد، پژوهشگر (محقق) ناميده ميشود. پژوهشگر فردي است که با استفاده از روشهاي علمي در صدد رسيدن به شناختي تازه از مسائل و مفاهيم مختلف است. او با استفاده از ابزارهاي گوناگون به مشاهدهي دقيقتر و عميقتر پديدههاي اطراف خود ميپردازد. پژوهشگر با نگاهي نقادانه و موشکافانه به پيرامون خود مينگرد و براي رفع مشکلات جامعه و ارائهي بهترين راهکارهاي عملي، اطلاعات موثقي را در اختيار متوليان امور قرار ميدهد. پژوهش، موجب توصيف، پيش‌بيني، بهبود و تبيين امور و پديدهها ميشود(گال و همكاران13، 2003).
پژوهش، به عنوان يكي از قوي‌ترين ابزارهاي پرورش استعدادهاي بالقوه، از مهم‌ترين مسائلي است كه برنامه‌ريزان دانشگاهها بايد به آن توجه داشته باشند(ظهور و فکري، 1382).
نكتهي كليدي آن است كه پژوهش يك “فرآيند” فعال و جهتدار است كه اين ويژگي آن را از جمع‌آوري منفعلانهي اطلاعات متمايز مي‌‌سازد. در واقع منشأ پژوهش، فرضيه‌اي مشخص است كه در طي مراحل پژوهش مدام در حال تكميل، تفسير و تجديد مي‌باشد.

2-2-6) اهميت و ضرورت پژوهش
پژوهش اصلي‌ترين نيروي محرکهي يک جامعه در مسير ترقي بوده و از آن به عنوان يکي از شاخص‌هاي مهم رشد، نام برده مي‌شود. در بُعد اقتصادي نيز پژوهش فعاليتي کاملاً ضروري، موجه و داراي بازدهي مثبت تلقي مي‌شود زيرا مبناي نوآوري و زمينهساز تحول و تکامل وسايل و ابزارهاي توليد است (حري، 1371).
نوع و سطح فعاليتهاي پژوهشي، يکي از شاخصهاي اصلي توسعه و پيشرفت محسوب ميشود. موفقيت در تمام فعاليتهاي مربوط به توسعهي صنايع، کشاورزي، خدمات و غيره به نحوي به گسترش فعاليتهاي پژوهشي بستگي دارد. در واقع پژوهش يکي از محورهاي مهمي است که ضامن پيشرفت و توسعهي پايدار در هر کشور به شمار ميآيد. اگر پژوهشي صورت نگيرد، دانش بشري افزايش نخواهد يافت و دچار سکون و رکود خواهد شد. بدون انجام پژوهش امور آموزشي نيز از پويايي و نشاط لازم نيز برخوردار نخواهد بود. همهي آنچه که به عنوان پيشرفت علوم در اعصار مختلف تاريخ ميشناسيم، حاصل تلاش افرادي است که در کار خود رويکردي پژوهشي داشتهاند و ذهن پرسشگرشان همواره محرکي براي فعاليتهاي پژوهشي آنان بوده است.
در کشور ما نيز پس از تشکيل سازمان‌هاي رسمي تحقيقاتي، از فعاليت‌هاي پژوهشي انتظار ميرفت که نتايج اين تحقيقات، پي ساخت تصميم‌هاي پژوهشي قرار گيرد، اما شواهد موجود از جمله ‌اظهار نظرهاي کارشناسي و نتايج يک تحقيق انجام شده‌ در اين ‌زمينه‌، دال بر عدم‌ استفاده ‌از نتايج تحقيقات و داشتن ديد تشريفاتي و زينتي نسبت ‌به سازوکار پژوهش است(حري، 1371).

2-2-7) ديدگاه اسلام نسبت به پژوهش و دانش
اسلام، دين انديشه، عقل و دانش است. براي اثبات اين مدعا دليلي که به تنهايي کفايت ميکند اين است که پيامبر (صلياللهعليهوآله) براي اثبات رسالت خود هر چيزي که ارائه ميکرد، به واسطهي انديشه و عقل و دانش درک ميشد. روشهاي مختلفي که قرآن براي تشويق نمودن مردم به انديشيدن در ملکوت آسمانها و زمين اتخاذ کرده، خود دليل روشني است بر اين که عقل و دانش تا چه حد در نظر اسلام بزرگ آمده است. بنابراين هرچه آيه در زمينهي بزرگداشت انديشهي انساني آمده هم به فضيلت عقل اشاره دارد، يعني بايد آن را پرورش داد و هم به برتري مقام دانش که بايد به تحقيق آن پرداخت. در نتيجه انسان عنصري آگاه از حقايق ميگردد که پردهي جهل را دريده و از زنجير خرافات و اوهام رهايي مييابد (شلتوت14، 1964). قرآن براي دانش، مقامي ارجمند در نظر گرفته و از دانشمندان، بعد از خدا و فرشتگان در مرحلهي سوم ياد کرده است:
“خدا به يکتايي خود گواهي مي دهد که جزو ذات اقدسش خدايي نيست و فرشتگان و دانشمندان نيز بر اين مطلب گواهند، او نگهبان عدل و راستي است”15.
قرآن دانشمندان را کساني ميداند که چون قدرت و عظمت حق را دريافتهاند، از او ميترسند:
“در ميان بندگان، تنها دانشمندان از خدا، ترس دارند”16.
در جايي ديگر براي تکريم مقام دانش به لفظ فرمانروايي از آن تعبير ميکنند:
“کساني که در آيات خدا بدون داشتن فرمانروايي (يعني دانش) مجادله ميکنند، خدا و مؤمنان را به خشم ميآورند”17.
اگر به سير تاريخي دانش نگاهي شود، معلوم ميشود که مسلمانان در پرتو تعاليم اسلام بوده که ميانديشيدند، بحث و کاوش ميکردند و نيروي عقل خود را به کار برده، در هر امري دليل ميطلبيدند و از اين رو نيز سرور ملتها شدند. ولي آنگاه که در آنان دگرگوني پديد آمد و عقلهاي آنها از تب تقليد رنجور گرديد، ديگر خود را نشناخته و از روزگار و زندگي بيخبر شدند و در دين خدا تفرقه انداختند. حال ديگر نبايد جز از طريق دانش که نيکي را از بدي و مفيد را از مضر تشخيص ميدهد و جز به وسيلهي تندرستي که باعث کمال عقل و سلامت تدبير است، آن را تحقق بخشيد و غير از اين راهي در اختيار ما نيست. پس دانش و تندرستي دو اصلي هستند که زندگي بر وجهي که فلسفهي آفرينش تأمين شود، بدان نيازمند ميباشند. همه چيز به اين دو اصل احتياج دارد و در برابر دانايي جز ناداني و بيماري عاملي وجود ندارد که خانهي سعادت را ويران و راحتي انسانها را نابود و همبستگي آنها را از هم گسيخته ميکند (شلتوت، 1964).

2-2-8) ويژگيهاي پژوهشگر
يک پژوهشگر موفق نگاهي کنجکاو و موشکافانه به پديدههاي اطراف خود دارد. او نسبت به آنچه در اطرافش ميگذرد، حساس است و ذهني پويا و پرسشگر دارد. ذهن پرسشگر او همواره در جهت يافتن پاسخهاي تازه براي پرسشهاي موجود است. همچنين او براي انجام موفقيت‌آميز پژوهش خود، از روشهاي علمي و پذيرفتهشده استفاده ميکند. علاوه بر آن، يک پژوهشگر موفق از مهارت لازم براي يافتن منابع اطلاعاتي مورد نيازش برخوردار است. اين منابع از محلهاي مختلف مثل کتابخانهها، مراکز اطلاع‌رساني و شبکههاي رايانهاي ملي و بين‌المللي به دست ميآيند. او به خوبي مي‌تواند در اين منابع به جستجو بپردازد و با مطالعهي پيشينهي پژوهشي موضوعي که در آن زمينه فعاليت ميکنند، به درک روشني نسبت به گذشتهي آن موضوع دست يابد(نادري وسيف نراقي،1391).
پژوهشگران موفق به کار گروهي در طرحهاي پژوهشي بها ميدهند و تلاش ميکنند پژوهش خود را با همکاري يکديگر انجام دهند. همچنين آنان نتايج يافتههاي خود را به نحو مؤثري منتشر ساخته و در اختيار ساير محققان قرار ميدهند. آنان نسبت به توسعهي مرزهاي دانش احساس مسئوليت کرده و لحظهاي از تلاش در جهت ارتقاي مهارتهاي علمي خويش باز نميايستند.
2-2-9) پاياننامهها يا رسالههاي تحصيلي
يکي از انواع تحقيقات علمي که معمولاً در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي به مرحلهي اجرا درميآيد، پاياننامهها يا رسالههاي تحصيلي مي باشند که دانشجويان براي گذراندن مرحلهي پژوهشي دورهي کارشناسي ارشد و يا دکتريي خود در آخرين بخش از دورههاي مذکور، ملزم به انجام آن ميباشند. براي تنظيم و نوشتن يک پاياننامهي تحقيقي در قالب چهارچوبي علمي و معقول، محقق ناگزير است اصولي را رعايت کند تا هم کار تدوين پاياننامه براي او آسان شود و هم مطالعهي آن براي ديگران به گونهاي ثمربخش امکانپذير گردد (نادري و سيف نراقي،1391). اين اصول عبارتند از:
* اصول تدوين و تنظيم مطالب در پاياننامه
* اصول نوشتن مطالب در پاياننامه
* اصول استفاده از منابع و مآخذ در پاياننامه

2-2-10) تدوين پاياننامه
اساساً پايان‌نامه‌ به ويژه در دورهي تحصيلات تكميلي، ثمرهي پژوهش در موضوع‌هاي مختلف علمي و حاصل پردازش اطلاعات دانشجويان در جريان تحقيقات آنان ميباشد. به يقين تدوين هر پايان‌نامهي تحصيلي علاوه بر انتقال و پردازش تجربيات سايرين، به ارائهي طرح‌ها و راهكارهاي جديد علمي منجر مي‌گردد. همچنين مي‌تواند موجب صرفه‌جويي در وقت‌ و هزينه‌ و نيز

پایان نامه
Previous Entries استان مازندران، ارزش اطلاعات، اوقات فراغت Next Entries پاياننامه، کميته، اعضاي