پرخاشگری، سبک دلبستگی، سبکهای دلبستگی

دانلود پایان نامه ارشد

، جسمانی یا رفتاری، خشم وخصومت بروز پیدا می کند (11).
الف)کلامی: این حیطه شامل استفاده از واژگان، تن صدا به قصد وارد کردن آسیب عاطفی به دیگران با اقداماتی نظیر فریاد زدن، فحش دادن، تهدید کلامی، توهین و تحقیر می باشد(30).
ب) فیزیکی : این حیطه در مورد آسیب رساندن عمدی به دیگران با استفاده از فشار جسمی یا سلاح با اقداماتی نظیر کتک زدن، هل دادن، لگد زدن و … می باشد(30).
ج) خصومت: این حیطه به نگرش پرخاشگری فراگیری اطلاق می شود که فرد را به سوی رفتارهای پرخاشگرانه سوق می دهد که شامل بسیاری از قتلها، تجاوزها و درگیری خشونت آمیز است و در پاسخ به شرایط خشم انگیز مانند شنیدن ناسزا، حمله های جسمانی، یا شکست های شخصی برانگیخته میشود(31).
د) خشم: این حیطه به هیجانات درونی افراد اشاره می شود که می تواند زیر بنای پرخاشگری و خصومت باشد(32).

تعریف عملی پرخاشگری :
منظور از پرخاشگری ، مجموع امتیازی می باشد که از نحوه ی پاسخگویی واحدهای مورد پژوهش به سوالات پرسشنامه ی پرخاشگری باس و پری14 حاصل می شود. این پرسشنامه یک مقیاس خودسنجی 29 ماده ای به صورت 5 گزینه ای لیکرت، مشتمل بر4حیطه می باشد:
الف) حیطه فیزیکی (1، 5، 9، 13، 17،21، 24، 26، 28)، همان تعریف ذکرشده در تعریف نظری است حداقل و حداکثر امتیاز این حیطه 9 تا 45 مي باشد. نمره ی بالاتر از میانگین نشان دهنده ی پرخاشگری بيشتری است.
ب)حیطه کلامی (2،6، 10، 14، 18) همان تعریف ذکرشده در تعریف نظری است حداقل و حداکثر امتیاز این حیطه5 تا 25 مي باشد. نمره ی بالاتر از میانگین نشان دهنده ی پرخاشگری بيشتری است.

ج)حیطه خشم (3، 7، 11، 15 ، 19، 22، 29) همان تعریف ذکرشده در تعریف نظری است حداقل و حداکثر امتیاز این حیطه7 تا 35 مي باشد. نمره ی بالاتر از میانگین نشان دهنده ی پرخاشگری بيشتری است.
د)حیطه خصومت(4، 8، 12، 16، 20، 23، 25، 27) همان تعریف ذکرشده در تعریف نظری است حداقل و حداکثر امتیاز این حیطه8 تا 40 مي باشد. نمره سؤالات 24و29 معکوس است. هرچه فرد در اين مقياسها نمره بالاتري بگيرد به اين معني است كه پرخاشگري خصومت او بيشتر است(11).

تعریف نظری سبک دلبستگی:
دلبستگی ارتباط و پیوند روانی پایدار میان دو انسان می باشد(1). سبک دلبستگی عبارتست از پیوند عاطفی عمیقی که فرد با افراد خاصی در زندگی برقرار می کند به طوری که باعث می شود در تعامل با آنها احساس نشاط و شعف کند و به هنگام استرس از اینکه آنها را در کنار خود می بیند احساس آرامش کند(33)

تعریف نظری سبک دلبستگی ایمن :
برای افراد دارای سبک دلبستگی ایمن آسان است که با دیگران رابطه نزدیک برقرار کنند، از این که به دیگران تکیه کنند و اجازه دهند دیگران به آنها تکیه کنند، احساس راحتی می کنند. دیدگاه مثبتی در مورد خود و دیگران دارند. دارای احساس خود ارزشمندی بوده و افراد دیگر را پذیرنده و پاسخگو می دانند و با استقلال و صمیمیت راحتند(34).

تعریف نظری سبک دلبستگي اجتنابي :
افراد دارای سبک دلبستگی اجتنابی از این که به دیگران نزدیک شوند، احساس ناراحتی می کنند و نمی توانند به طور کامل به دیگران اعتماد کنند. دیدگاه مثبتی در مورد دیگران و دیدگاه منفی در مورد خود دارند. این افراد سعی دارند، با بدست آوردن پذیرش دیگران، خویشتن پذیری را در خود بالا ببرند(33).

سبک دلبستگي اضطرابی – دوسوگرا ( تعریف نظری):
افراد دارای سبک دلبستگی اضطرابی- دو سو گرا، کسانی هستند که احساس می کنند دیگران مایل نیستند آنقدر که آنها دوست دارند، با آنها رابطه نزدیک داشته باشند(35). آنها اغلب نگران هستند که دیگران واقعا آنها را دوست نداشته باشند. آنها مایلند با بعضی از افراد کاملا یکی شوند، ولی این خواسته بعضی اوقات باعث ناراحتی و دوری مردم از آنها می شود(36)

تعریف عملیاتی سبکهای دلبستگی:
سبک دلبستگی بر اساس انتخاب یکی از سه توصیف سبکهای دلبستگی در پرسشنامه هازان و شیور در قسمت AAQ2)) مورد استفاده در این پژوهش مشخص شده است و میزان هرنوع از سبکهای دلبستگی با توجه به درجه ای که آزمودنی در تطابق با ویژگیهای خود برای هر توصیف علامت می زند ،مشخص می گردد. توصیف های 1،2،3 در AAQ1 به ترتیب نشان دهنده دلبستگی اجتنابی، اضطرابی- دوسوگرا و ایمنی بخش است .

الف): سبک دلبستگی ایمن: همان تعریف ذکرشده در تعریف نظری است حداقل و حداکثر امتیاز این حیطه5 تا 35 مي باشد. نمره ی بالاتر از میانگین نشان دهنده ی سبک دلبستگی ایمن است.
ب) : سبک دلبستگی اجتنابی : همان تعریف ذکرشده در تعریف نظری است حداقل و حداکثر امتیاز این حیطه5 تا 35 مي باشد. نمره ی بالاتر از میانگین نشان دهنده ی سبک دلبستگی اجتنابی است.
ج): سبک دلبستگی اضطرابی-دوسوگرا : همان تعریف ذکرشده در تعریف نظری است حداقل و حداکثر امتیاز این حیطه 5 تا 35 مي باشد. نمره ی بالاتر از میانگین نشان دهنده ی سبک دلبستگی اضطرابی-دوسوگرا است.

تعریف نظری نوجوان:
نوجوانی دوره ی انتقال میان کودکی وبزرگسالی است. این دوره شامل سه مرحله ،ابتدای نوجوانی 14-11سالگی،اواسط نوجوانی17-15سالگی وانتهای نوجوانی 20-18سالگی است(3). مرحله اول شامل: «فاصله گرفتن»، که با بروز تغییرات جسمانی و روانی که به شروع رشد دستگاه تولید مثل منجر می گردد، همراه است .مرحله دوم، دوره «جدایی تدارکاتی» می باشد که یک دوره مبارزه طلبی رشدی است و نوعا” با کاهش اتکا و وابستگی به والدین و خانواده، رشد احساس خود تجلی پیدا میکند ومرحله سوم دوره ورود مجدد به مناسبات اجتماعی است که در این مرحله نوجوان به تدریج به صورت یک فرد مستقل و خودکفا در مناسبات شغلی، خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی ایفای نقش می کند)4).

تعریف عملی نوجوان:
منظور از نوجوان در این پژوهش دانش آموزان دبیرستانی در دامنه سنی 14الی 18 سالگی می باشند، که در مقطع تحصیلی اول، دوم وسوم دبیرستان دولتی و غیر دولتی نواحی 1و2 شهر رشت مشغول به تحصیل هستند.

پیش فرض های پژوهش:
1- نوجوانی دوره پایان کودکی و آغاز پی ریزی پختگی در سه بعد زیستی،روانی و اجتماعی است(37).
2- نوجوانی یکی از مهمترین دوره های سنی و از آسیب پذیرترین گروه های اجتماعی است (34).
3- در بین مراحل رشد انسان از کودکی تا سالمندی بیشترین رفتار پرخاشگرانه در مرحله نوجوانی دیده می شود (11).
4- پرخاشگری یکی از مشکلات رفتاری بسیار جدی و نگران کننده در نوجوانی است (38).
5- پرخاشگری نوجوانان به گونه ای عمیق با سبک دلبستگی اشخاص رابطه دارد(39).
6- سبکهای دلبستگی ،الگوهای پایداری از روابط هستند ورفتار افراد را در سراسر زندگی تحت تأثیر قرار می دهند(40).

محدودیت های پژوهش:
ممکن است حالات روحی وروانی غیر قابل تشخیص در نمونه ها در زمان تکمیل پرسشنامه وجود داشته باشد که توسط پژوهشگر قابل شناسایی نبوده ولی بر نحوه پاسخگویی نمونه ها تأثیر گذار باشد.

فصل دوم

چهارچوب پژوهش:
چهارچوب این پژوهش پنداشتی است و مفاهیم اصلی آن شامل پرخاشگری و سبکهای دلبستگی می باشد. ابتدا مفهوم پرخاشگری ونظریه های مرتبط با آن، و علل پرخاشگری و عوامل مؤثر در بروز آن شرح داده میشود . سپس به نقش خانواده درمشکلات رفتاری و پرخاشگری نوجوانان ، انواع سبک های دلبستگی و تأثیر آن در بروز رفتارهای منفی نوجوانان پرداخته می شود .
پرخاشگرى از جمله مسائل عمده و با اهميتى است كه انسان‏ها از گذشته‏هاى دور تاكنون به صورت گسترده‏اى با آن سر و كار داشته و دارند. نگاهى گذرا به آمار خيره كننده و روزافزون جنايات و درگيرى‏هايى كه در جوامع انسانى به وقوع مى‏پيوندد ، بخش عمده‏اى از آن‏ها ناشى از رفتارهاى پرخاشگرانه است (11). پرخاشگری به یکی از مشکلات رفتاری بسیار جدی و نگران کننده در نوجوانی تبدیل شده است (28). در مراحل رشد انسان از کودکی تا سالمندی بیشترین رفتار پرخاشگرانه در مرحله نوجوانی سن بلوغ دیده می شود (13). اهمیت بررسی پرخاشگری در دوره نوجوانی بدین سبب است که نوجواني يكي از مهم ترين مراحل زندگي انسان در گستره عمر آدمي محسوب مي شود و آخرين مرحله تحول شناختي و گذر از مرحله «ديگر پيروي » به دوره «خود پيروي » است، كه نوجوان به هويت و فرديت خويش دست مي يابد و آینده خود را بنا می کند(1). از اين رو، شناخت اين دوره از زندگي از اهميت ويژه اي برخوردار است. این تغييرات بدني و رواني كه در سنين نوجواني اتفاق مي افتد تعادل روحي نوجواني را به هم زده و ناسازگاري هايي مثل پرخاشگري در او ديده مي شود (41). نوجواني برزخ ميان كودكي و بزرگسالي یا دوره‌اي انتقالي است كه طي آن فرد فضاي روحي كودكي را ترك مي‌كند و وارد مرحله ديگري مي‌شود. این انتقال و گذار، خود بخود می تواند منبع تنش و اضطراب برای آنها باشد. در اين مرحله نوجوان علاوه بر اينكه با تغييرات بيولوژيكي15، شناختي و رشد جنسي روبه‌رو است، بايستي خود را با انتظارات والدين، مدرسه و گروه همسالان كه با سرعت تغيير مي‌كنند نیز ‌سازگار كند(42). در کنار ترس از خودکشی و سوء مصرف مواد، پرخاشگری در نوجوانان یکی از مهمترین نگرانی‌های والدین است. بر این اساس واضح است که مهمترین دوره ای که باید پرخاشگری در آن بررسی شود، دوره نوجوانی است. در معنای عام، از پرخاشگری جهت بیان کردن مفهوم بسیاری از انواع رفتارها استفاده می‌شود. از جمله: بدخلقی، بحث و مشاجره کردن، زورگویی، خراب کردن لوازم شخصی و بی‌رحمی نسبت به حیوانات و همچنین دعوا کردن. اما علیرغم اینکه لغت پرخاشگری در زندگی روزمره بسیار به کار می رود، در مورد معنی دقیق و علت های آن توافق زیادی وجود ندارد. بنابراین ارائه یک تعریف جامع و دقیق از آن تقریبا غیر ممکن است (43). پرخاشگری به معنای حمله کردن و یا نزدیک شدن به چیزی است. این اصطلاح برچسبی است که دارای « معانی چندگانه است16» و می توان آن را از ابعاد مختلف بررسی کرد(44).
در تعاریف متعدد، پرخاشگری توأم با حمله تلقی می شود که در بر گیرندة هر گونه رفتاری است که در آن، قصد وارد کردن آسیب جسمانی و روانی به فرد دیگر وجود دارد ، و یا هر گونه رفتار مخرب تنبیهی نسبت به افراد و اشیاء تحت عنوان پرخاشگری خوانده می شود. در معمولی ترین تعریفی که از پرخاشگری وجود دارد، پرخاشگری به عنوان یک رفتار هدفمند در نظر گرفته می شود که با وارد کردن آسیب به شخص دیگر، یا کسب امتیازاتی از سوی شخص دیگر همراه است. تعاریف متعدد دیگری نیز در باره پرخاشگری ارائه شده است که هر یک از دیدگاه نظری خاص خود نشأت گرفته اند. برخی پرخاشگری را واکنشی غریزی به ناکامی دانسته اند (12) و برخی دیگر پرخاشگری را هر نوع رفتاری تعریف می کنند که به دیگری آسیب وارد می سازد(45). برکوویتز17 با تعریف پرخاشگری به عنوان ایراد آسیب عمدی به دیگری، می افزاید این آسیب ممکن است روانی و یا فیزیکی باشد. البته اختلاف نظرهای زیادی دربارهی هدفمند بودن یا نبودن پرخاشگری وجود دارد. بسیاری از نویسندگان وجود قصد و نیت را در وارد کردن آسیب به فرد دیگر مسلم می پندارند (46). اما بندورا18 اذعان می دارد که جنبه ی اساسی پرخاشگری اثرات مخرب و آسیب زای آن است و هدف نهایی پرخاشگری ضرورتا” وارد کردن آسیب به فرد دیگر نیست (47). پرخاشگری دو جنبه متفاوت دارد ، که یکی عینیت19 ( عمل ) و دیگری ذهنیت20 ( احساسات ) است عینیت نشانگر این است که پرخاشگری رفتاری عملی ، آشکار و خارجی است و ذهنیت حاکی از این است که پرخاشگری همراه با یک احساس درونی است ، این احساس ترکیبی از افکار ، هیجانات و گرایشهای رفتاری است که به صدور رفتار پرخاشگرانه منجر می شود (11). وجه ذهنی پرخاشگری بر اصطلاحاتی مانند خشم، خصومت، غضب و غیره متمرکز می شود که به لحاظ شدت و ضعف متفاوت هستند . حالت ذهنی ملایم پرخاشگری تحت عنوان تحریک پذیری وحالت شدیدتر آن خشم و شدیدترین حالت آن تحت عنوان غضب خوانده می شود. وجه ذهنی پرخاشگری یا به پرخاشگری آشکار منجر شود و یا این که حالت ذهنی حاصل از آن تحت کنترل

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد برنامه چهارم توسعه، برنامه سوم توسعه، منابع محدود Next Entries پایان نامه درمورد عملكرد، مالي، عالي