پایان نامه رایگان درمورد کانون توجه، حوزه نفوذ، بندر عباس

دانلود پایان نامه ارشد

صحراي مزبور جريان پيدا مي کنند .
در بررسيهاي طرح جامع آب با رعايت تقسيم بندي فوق ونيز مشخصه هاي توپوگرافيک واقليمي سطح کشور به 37 حوزه و147زيرحوزه و 598دشت تقسيم گرديده است .درهريک از زيرحوزه هادشت هايي با مساحت هاي متفاوت وجود دارد که شهرها، آباديها ومحدوده هاي کشاورزي غالبا در آنها قرارگرفته اند .90
2-3-2-2 . منطقه بندي هاي اجرايي
2-3-2-2-1. منطقه بندي آموزش و پرورش
“اين مرکز در سال 1352 طبقه بندي زير رابه عنوان “اجتماع ده،الگوي سکونت روستايي در مناطق همگون ايران”،به صورت زير انجام داده است :
گروه 1- چهارمحال وبختياري ،ايلام ،اذربايجان،کهگيلويه وبوير احمد ؛ گروه 2 – خوزستان ؛ گروه 3- سواحل وبنادر جنوب ؛ گروه 4 – سواحل درياي خزر (گيلان ،مازندران،گرگان،دشت ميشان)؛ گروه 5 -منطقه شرق ايران (خراسان،سيستان وبلوچستان)؛ گروه 6 – منطقه حاشيه کوير.”( مجموعه گزارشهاي طرح مطالعه جامع حمل ونقل،1371:7)
2-3-2-2-2 . منطقه بندي جهاد سازندگي
“در سال 1372جهادسازندگي نيز منطقه بندي ديگري براي کشور پيشنهاد نموده است که بيشتر با درنظر گرفتن شاخص هايي در مورد مناطق روستايي است . اين منطقه بندي با توجه به بررسيهاي انجام شده در ساير منطقه بندي ها وتلفيق نتايج آنها و با استفاده از حوضه بندي جغرافيايي ايران ،حوزه هاي آبريز،مناطق دهگانه طرح جامع کشت ،مناطق چهارده گانه طرح جامع توليد وتوزيع پروتئين،مناطق يازده گانه بتل،مناطق چهارده گانه طرح توليد وتوزيع پروتئين،مناطق هشت گانه ستيران،ومنطقه بندي وزارت کشور ،يک منطقه بندي دهگانه صورت گرفته است .
منطقه بندي پيشنهادي جهادسازندگي با توجه به معيارهاي موردنظر به شرح زير مي باشد :
گيلان،مازندران
آذربايجان شرقي،غربي،اردبيل
تهران،مرکزي ،زنجان
کردستان،لرستان،ايلام،کرمانشاه،همدان
اصفهان ،يزد،چهارمحال وبختياري
خراسان،سمنان
خوزستان
فارس وکهگيلويه وبويراحمد
کرمان ،سيستان وبلوچستان
هرمزگان وبوشهر.” (وثوقي،1370)
2-3-2-2-3 . تعيين مناطق محروم
تعيين مناطق محروم کشور جزو برنامه هاي دولت بعد از انقلاب 57 به شمار مي آيد که در راستاي اهداف مطرح شده در نخستين سالهاي بعد از انقلاب قشر ضعيف مردم و مناطق محروم را به طور عمده در کانون توجه خود قرار داده است .توسعه انساني ورفع محروميت از مهمترين دلايل مطرح شدن اينگونه تقسيم بندي ها مي باشد .در اين ارتباط به منظور برقراري تعادل در مناطق مختلف کشور بحث هاي گوناگوني در سازمان برنامه وبودجه وقت مطرح شد .”نخستين بار مقوله محروميت و مطالعه در کم وکيف آن در زمان دولت شهيد رجايي مطرح شد .به دنبال طرح مسئله محروميت و شناسايي مناطق محروم کشور به عنوان يک طرح مطالعاتي از زمستان سال 1361 در سازمان برنامه وبودجه آغاز شد .در آن زمان شش استن به عنوان استان هاي محروم اعلام شدند.” (وثوقي،1370)
سپس با استفاده از 11 شاخص بعضي از شهرستانهاي حائز شرايط محروم معرفي شدند. در مرحله بعد شاخص ها به 24 مورد افزايش يافت .شاخص هاي مذکور بيشتر رنگ اجتماعي- رفاهي داشتند .بر اين پايه 41 شهرستان به عنوان محرومترين شهرستانهاي کشور شناخته شدند پس از چندي شاخصها به 48 مورد افزايش يافت وسطح مناطق محروم از شهرستان به بخش تنزل کرد .بدين ترتيب 160 بخش جغرافيايي به عنوان مناطق محروم تلقي گرديدند .
براساس نتايج سرشماري سال 1365 وبابازنگري روشها وشاخصها وبهنگام کردن آمار واطلاعات ،تعداد بخشهاي محروم به 176مورد افزايش يافت .در اواسط برنامه اول سطح برنامه ريزي مناطق محروم از بخش به دهستان تنزل يافت ،در نتيجه 997 دهستان محروم اعلام شدند .اکنون از 11 شاخص عمده زير (که خود به64 عامل تقسيم مي شوند) براي شناسايي مناطق محروم استفاده مي شود . 1.آموزش وپرورش ؛ 2.بهداشت ودرمان ؛ 3.راههاي ارتباطي؛ 4.برق ؛ 5.فرهنگ وتربيت بدني ؛ 6.اقتصادي؛ 7.جمعيتي ؛ 8.خدمات شهري روستايي ؛ 9.صنعت ؛ 10.کشاورزي ودامپروزي ؛ 11.معدن ؛ 91
با وضعيت بررسي مناطق محروم مي توان مهمترين تنگناها ومحدوديت هاي اين نواحي را بدين شرح عنوان کرد :دشواري شرايط طبيعي واقليمي ،کمبود منابع بالقوه آب وخاک ،ساختار فرهنگي اجتماعي،کمبود نيروهاي متخصص،به کارگيري شيوه هاي معيشتي عقب مانده وکوچکي بازار مصرف،کمبود سرمايه گذاري ، فقدان زيربناها، عدم کفايت امکانات رفاهي، بهداشتي-درماني، آموزشي وبالاخره نداشتن مراکز برنامه ريزي وقدرت تصميم گيري محلي .در بررسي ويژگي هاي شهرستانهاي محروم کشور به نکات زير برمي خوريم:
الف)اين نواحي از مراکز کشور دورافتاده هستنند وبه صورت تقريبا پيوسته اي به طور عمده در نواحي مرزي وحاشيه اي کشور قرار دارند .
ب)در موارد بسياري نواحي محروم در اطراف ارتفاعات صعب العبور واقع شده اند ودر موارد ديگري در حاشيه لوت وسواحل جنوب قرارگرفته اند .
پ)نواحي محروم از شمال غربي تاجنوب غربي وگوشه شمال شرقي کشور به طورعمده داراي قابليت هاي بالقوه طبيعي (بطور مشخص آب )هستند که بالفعل نشده اند .اين نواحي اغلب جمعيت روستايي متراکمي دارند .
ت)نواحي محروم از جنوب ،جنوب شرق تا شرق کشور،عمدتا داراي قابليت هاي بالقوه طبيعي (بطورمشخص آب)قابل توجهي نيستند . اين نواحي اغلب جمعيت پراکنده و کم تراکمي دارند ..92
2-3-2-2-4. تعيين مناطق خدمات رساني
در سال 1364 منطقه بندي ديگري به منظور تسهيل در امر خدمات رساني به سراسر کشور انجام گرفت.
بخش خدمات علاوه براينکه تربيت کننده نيروي انساني متخصص مورد نياز خود وساير بخش هاي اقتصادي است ،به خاطر تنظيم وسازماندهي پيوندهاي فضايي ميان نيازها وامکانات کشور (برنامه ريزي) در واقع نقش مديري توسعه را نيز برعهده خواهد داشت .همچنين اين بخش در جهت تحقق اهداف ديگر بخش هاي اقتصادي ،اعادل افريني در زمينه توزيع جمعيت وفعاليت ،تمرکز زدايي و ايجاد تعادل هاي منطقه اي ايفاي نقش خواهد کرد .
از نظر توزيع جغرافيايي ،بخش خدمات وبه ويژه خدمات برتر در درجه اول متوجه تهران ودر درجه دوم متوجه چند شهر ديگر شده است .به طوريکه در بعضي از زير بخش هاي خدمات ،بخض عظيمي از فعاليت هاي مربوطه در تهران متمرکز شده است .کافي است که اشاره شود در سال 1361، بيش از 90 درصد از پزشکان در تهران و 6شهر ديگر و10 درصد بقيه در ساير نقاط کشور مشغول بوده اند . اين نابرابري زياد در توزيع فضايي امکانات خدماتي در سطح کشور ايجاد تحول در نحوه توزيع خدمات در سطح کشور را ضروري مي ساخت .
گسترش بخش خدمات وبه ويژه خدمات برتر در مراحل اوليه توسعه بايستي در آن دسته از مراکز جمعيتي (به جز تهران ) انجام پذيرد که وظيفه تامين رشد اقتصادي را برعهده دارند . بنابراين گسترش خدمات برتر در مراکز خدماتي سطح يک که شامل شهرهاي اصفهان ،تبريز،مشهد ،شيراز،اهواز،باختران ،کرمان، رشت ومجموعه چهار شهر آمل بابل، ساري وقائم شهر است پيشنهاد گرديد .
بديهي است که اين شهرها علاوه بر ارائه خدمات موردنياز مراکز جمعيتي وفعاليت هاي اقتصادي مستقر در حوزه نفوذي خود ،در بعضي از موارد عرضه خدمات را در سطح ملي نيز برعهده خواهند داشت ؛ از آن جمله مي توان تربيت نيروي انساني متخصص مورد نياز فعاليت هاي اقتصادي را در سطح کشورنام برد .
در مراحل بعدي توسعه به منظور ايجاد تعادل هاي منطقه اي ،استقرار خدمات برتر در ديگر مراکز جمعيتي پيشنهاد شده است .در اين زمينه شهرهاي بندر عباس ،همدان وزاهدان به ترتيب بنا بر ضرورت هاي اقتصادي – اجتماعي و تمرکز زدايي از الويت خاصي برخوردار مي باشند .مرامز نامبرده به عنوان مراکز خدمات سطح 2 ويژه پيشنهاد شده اند .عملکرد اين مراکز تقريبا با مراکز سطح 1برابري مي کند ؛با اين تفاوت که در زمينه عرضه بعضي از خدمات ،اينگونه شهرها عملکرد ملي ندارند ولي داراي استقلال نسبي در حوزه خدماتي خود هستند .
همزمان با گسترش خدمات برتر در مراکز سطح 2 ويژه ،تمرکز خدمات در ساير مراکز استانها به اضافه شهرهاي قم ،کرج،گرگان ،اردبيل ،بيرجند، ايرانشهر ،ومجموعه شهري آبادان وخرمشهر پيشنهاد شده است .
مراکز جمعيتي بالا در طرح پايه آمايش سرزمين تحت عنوان مرکز خدمات سطح دو پيشنهاد شده است . بديهي اس که مراکز مزبور عرضه خدمات را در سطح ملي بر هده دارند وخود به وطور مستقيم تحت پوشش مراکز خدمات سطح 1 مي باشند .البته مراکز خدماتي سطح 2 داراي عملکردي در حد نياز خود حوزه خدماتي خويش هستند ولي از لحاظ گرفتن برخي از خدمات برتر به سطوح با لاتر از خود واسته اند .93
2-3-2-2-5 .منطقه بندي طرح جامع کشت
مهندسين مشاور “بوکرز هانگتينگ” طي قراردادي با وزارت کشاورزي ومنابع طبيعي ، درباره توسعه اقتصادي کشاورزي ايران در طول 15 سال آينده يعني تا سال1371 ملزم به تهيه برنامه جامع کشت کشور گشت .مطابق قرارداد گزارش مورد نظر بايد تا 31 اوت 1975 تهيه وارائه گردد .
برنامه ارائه شده دو هدف اصلي را ارائه مي کند : تعيين امکانات افزايش توليدات کشاورزي تا سال 1371(1992) وارائه يک الگوي توليد که به گمان مهندس مشاور ، بايد هدف دولت ايران باشد.مهندسين مشاور بوکرز هانگتينگ از راههاي زير به دو هدف فوق دست خواهند يافت :1) ارزيابي تقاضاي احتمالي ايران براي مواد غذايي در سال 1371 با توجه به نرخ هاي احتمالي رشد جمعيت ودرآمدها،2)مطالعه منابع طبيعي-زمين وآب-موجود وامکان توسعه آنها ،3) بررسي امکان بهبود دامپروري وکشاورزي،4) نتيجه گيري در مورد ميزان موفقيت دربرآوردن تقاضاهاي پيش بيني شده،5)ارائه دلايلي که براساس آنها ترکيب کلي توليدات زراعي کشور توسط مهندس مشاور پيشنهاد شده است و6)نشان دادن تغييرات سازماني وعمليات ضروري براي تحقق برنامه .
در ارتباط با منطقه بندي صورت گرفته در اين طرح آمده است : براي تعيين موقعيت آتي کشاورزي ،لازمست که نواحي فرعي داراي خصوصيات هواشناسي وکشاورزي مشابه که تقريبا داراي توليد يا توليدات کشاورزي مشابه مي باشند ،مشخص گردند .مسلم است که مرز نواحي فوق لزوما با مرزهاي تقسيمات سياسي واداري فعلي کشور منطبق نخواهد بود ،ليکن،براي ارزيابي توليدات فعلي وکشاورزي واندازه گيري تغييراتي که در آينده صورت خواهد پذيرفت مرز تقسيمات سياسي وکشوري فعلي را بايد در نظر گرفت.
از اين لحاظ ،مهندس مشاور بناچار، ايران را به ده منطقه، که مرزهاي آنها با مرز يک استان ويا چند استان منطبق است ،تقسيم کرده است . مناطق دهگانه کشاورزي خود با توجه به خصوصيات محلي خاک،توپوگرافي وآب وهوا و بوم شناسي گياهي به 47 تحت منطقه تقسيم شده اند تا آنجا که ممکن بوده سعي شده است که مرزهاي تحت مناطق از لحاظ کشاورزي نواحي همگوني را به وجود آورند. کلان منطقه هاي پيشنهادي به شرح زير بوده اند :
مرکزي،تهران ،سمنان وقم
درياي خزر :گيلان ومازندران
شمال غربي :آذربايجان شرقي ،آذربايجان غربي کردستان ،زنجان واردبيل
زاگرس مرکزي :کرمانشاه ،ايلام ،لرستان،همدان
خوزستان : خوزستان
خشک شمالي :اصفهان،يزد
زاگرس جنوبي:فارس ،چهارمحال وبختياري ،کهگيلويه وبوير احمد .
.ساحلي جنوب :هرمزگان .بوشهر
خشک جنوبي :کرمان وسيستان و بلوچستان
خراسان : خراسان
از سوي ديگر در اين گزارش با در نظر گرفتن آب وهوا واقليم کشور که تاثير فراواني بر تقويم هاي کشاورزي دارد وبه منظور ارزيابي وتجزيه وتحليل توليدات کشاورزي، سه منطقه اقليمي مشخص به شرح زير مد نظر قراگرفته شده اند :
مرطوب با بارندگي سلانه بيش از 700 ميليمتر .سواحل درياي خزر،دشت شرقي درياي خزر وبعضي از نواحي غربي زاگرس مرکزي مربوط به اين منطقه مي باشند .
خشک فصلي با بارندگي بين 250 تا 700 ميليمتر که در ماههاي اکتبر تا آوريل نازل مي شود .
خشک،بابارندگي سالانه کمتر از 250 ميليمتر
با توجه به اينکه آمار مربوط به توليدات کشاورزي برحسب استانها جمع آوري ومنتشر مي گردد ،لذا مرز مناطق کشاورزي مطابق با مرز استانها انتخاب شده اند .در بعضي از موارد،اين عمل از ارزش مناطق به لحاظ

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد اقتصاد کشور، افغانستان Next Entries پایان نامه رایگان درمورد شرکت مخابرات، توسعه منطقه، سلسله مراتب