پایان نامه رایگان درمورد نرخ بهره، تولید ناخالص داخلی، رگرسیون، متغیرهای کلان

دانلود پایان نامه ارشد

خدماتی خلاصه شده است:
جدول شماره 4-6: تغییرات نرخ بهره به تفکیک منابع مصرف(به درصد)
سال
صنعت و معدن
مسکن
کشاورزی
بازرگانی
صادرات
متوسط بهره
1380
17
15.5
14.4
23
18
17.6
1381
16
14.5
13.5
22
17
16.6
1382
16
15
13.5
21
15
16.1
1383
15
15
13.5
21
14
15.7
1384
16
15
16
16
16
15.8
1385
14
13
14
14
14
13.8
1386
12
11
12
12
12
11.8
1387
12
11
12
12
12
11.8
1388
12
11
12
12
12
11.8
1389
13
11
13
13
13
12.6
1390
14.5
11
14.5
14.5
14.5
13.8
1391
14.5
11
14.5
14.5
14.5
13.8
1392
14
11
14
14
14
13.4

جدول شماره 4-6 نشان می دهد که تا سال 1384 یعنی آغاز دولت نهم و دهم سیاست ومتفاوتی در قبال نرخ بهره بانکی اعمال شده و برای حمایت از صنعت و کشاورزی پایین ترین نرخ های بهره به این بخش ها اختصاص یافته است. از آغاز دولت دهم سیاست واحدی به استثنای مسکن در مورد نرخ بهره اتخاذ گردیده و عملا منابع بانکی به صورت تکلیفی در اختیار افراد خاصی قرار گرفته اگر چه شعار مطرح شده عمومی کردن دسترسی به منابع بانکی بود. از طرف دیگر به رغم تورم های سنگینی که خصوصا با آزاد سازی قیمت ها و اجرای طرح هدف مندی بر اقتصاد عارض گردید، دولت به صورت دستوری بانک ها را مجبور به کاهش نرخ بهره و به میزان کمتر از نرخ تورم نموده و حتی در بخش های مختلف و بانک های مختلف فضای رقابتی را حذف کرد. این سیاست ها به خروج نقدینگی بانک ها و شکل گیری معوقات کلان بانکی به عنوان یک معضل اقتصادی گردید.
طی نمودار شماره 4-9 تغییرات نرخ های متفاوت بانکی بر حسب درصد در سال به تفکیک بخش های مختلف صنعت و معدن، کشاورزی، مسکن، صدارات، تجارت و خدمات ملاحظه می گردد. نرخ متوسط بهره به عنوان میانگین وزنی نرخ های رسمی بهره صرف نظر از نوع مصرف بوده است. شایان ذکر است نرخ های یاد شده مربوط به منابع رسمی بوده و نرخ های آزاد گاهی تا چند برابر نرخ های رسمی بوده است.

نمودار شماره 4-9: تغییرات نرخ بهره رسمی در بازه زمانی مورد بررسی(به درصد)

تامل در نمودار شماره 4-9 فاصله قابل ملاحظه بین نرخ های بهره به تفکیک بخش های مختلف صنعت، کشاورزی، مسکن و ساختمان را تا سال 1384 نشان می دهد. از این پس تقریبا بخش های مختلف نرخ تسهیلات مشابهی را گرفته و سیاست حمایتی از بخش مسکن کمترین نرخ را به این بخش معطوف کرده و تبلور آن شکل گیری انبوه سازی های مسکن و نمود عینی آن مسکن مهر است که بخش عمده ای از منابع بانک ها را غالبا به صورت تکلیفی به خود تخصیص داده است.
اگر متغیر مستقل مقاطع زمانی سالانه و متغیر وابسته نرخ بهره متوسط فرض شود با استفاده از رگرسیون خطی ساده می توان شیب تغییرات نرخ بهره رسمی کشور را به طور متوسط برآورد کرد. معادله برآوردی به صورت زیر تعریف شده است:
y = -0.3713t + 528.85
به طوری که معادله برآوردی نشان می دهد متاثر از سیاست های دولت نهم و دهم و به صورت دستوری پایین آوردن نرخ بهره بانکی به رغم تورم های فزاینده، روند کلی تغییرات نرخ بهره رسمی را منفی نشان می دهد. به طوری که شیب معادله برآوردی 0.3713- بیانگر روند نزولی نرخ بهره طی این سال ها بوده است. اگر چه عملا این سیاست به تهی شدن منابع بانکی و به اصطلاح سه قفله شدن بانک ها در انتهای دولت دهم البته بعد از اختلاص های چند هزار میلیارد تومانی از بانک ها و معوقات بسیار کلان و گسترده بانک ها گردید.
ضریب تعیین معادله برآوردی برابر R² = 0.5389 بوده که نشان می دهد رابطه خطی برآوردی قریب به 54 درصد از تغییرات در نرخ رسمی بهره بانکی را بیان کرده است. طی نمودار شماره 4-10 روند تغییرات نرخ های بهره همراه با شیب تغییرات نرخ بهره رسمی متوسط کشور تصویر گردیده است. در این نمودار شیب کلی تغییرات که نشان دهنده شیبی منفی است به صورت یک خط راست ترسیم گردیده است.
البته این شیب بیانگر کاهش دستوری و تکلیفی نرخ بهره توسط دولت نهم و دهم و به موازات آن انتشار اوراق قرضه های با نرخ پایین بوده و هدف ادعایی تک نرخی کردن نرخ بهره بود که به جهت تورم های کسترده، تهی شدن بانک ها از منابع مالی، افزایش بسیار گسترده معوقات بانکی جامه عمل نپوشیده و عملا نرخ بهره در سال 1393 به 22 درصد و در مواردی عملا تا 30 درصد افزایش داد:

نمودار شماره 4-10: روند و شیب تغییرات نرخ رسمی بهره کشور(نرخ به درصد)

4-5-6- تحليل روند شاخص بورس
شاخص بورس از ترکیب وزنی حجم مبادلات در نرخ روز مبادله سهام به دست آمده و نمادی از بازده کلی سهام در بورس اوراق بهادار تهران است. این شاخص معمولا روزانه به صورت رسمی در نشریه، تابلو و پرتال رسمی سازمان بورس اوراق بهادار تهران منتشر شده ولی به جهت گستردگی داده ها در صورت تحلیل روزانه و از طرف دیگر تحلیل غالب متغیرها به صورت روزانه یا ماهانه این متغیر نیز به صورت ماهانه تحلیل گردیده است.
طی جدول شماره 4-7 تغییرات شاخص بورس به صورت ماهانه و بر حسب واحد طی بازه زمانی 1380 تا 1393 منعکس گردیده است:

جدول شماره 4-7: تغییرات شاخص بورس در بازه زمانی 1380 تا 1393
1392
1391
1390
1389
1388
1387
1386
1385
1384
1383
1382
1381
1380
سال
ماه
40114
26670
24985.5
13215
8198.5
9268
9258
9245
11526
12101
5765
3769
2542
فروردین
43549
26891
26101
14105
8694
9235
9321
9368
11456
12259
5986
3896
2554
اردیبهشت
45647
26612
25669
14206.5
9129.5
9584
9389
9356
11335
12302
7658
3956
2575
خرداد
52939
25329
24812.5
14873
9425
9586
9189
9365
11255
12356
7965
4236
2598
تیر
58189
24401
25013
16206.5
10038.5
9689
9324
9295
10681
12354
9154
4523
2589
مرداد
59361
25527
26161.5
17768
11032
9689
9025
9121
9895
12564
9230
4896
2635
شهریور
68280
28682
26390
18317.5
11778.5
10213
9586
9531
9785
12786
9256
4935
2670
مهر
75286
31079
25634
18229.5
12165
10349
9486
9321
9846
12689
9894
4986
2698
آبان
84484
33402
24452
18290
11635.5
9024
9546
9423
9684
12486
10654
5054
2753
آذر
87396
37533
24897
19168.5
11395
8660
9568
9354
9356
12546
10913
5069
2864
دی
81611
37474
25495
21244.5
11696
8437
9685
9684
9326
12565
11264
5098
3254
بهمن
78781
37559
25295
22528.5
12178
8172
9268
9865
9459
12354
11958
5365
3465
اسفند
جدول شماره 4-7 نشان می دهد که طی سال 1384 بیشترین رکود در بورس به وقوع پیوسته است. طی برخی از این سال ها بورس با ظاهرا ورود بانک های خصوصی به بورس، ظاهرا فروش بانک های دولتی تجارت و ملت به مردم، به ظاهر فروش شرکت های بزرگی چون فولاد و مخابرات به مردم، رونق قابل توجهی در بورس به وقوع پیوست ولی در دراز مدت به جهت تورم های گسترده، منفی شدن رشد اقتصادی، رونق های بورس جدی نشد.
طی نمودار شماره 4-11 تغییرات شاخص بورس به صورت ماهانه در بازه زمانی مورد بررسی ترسیم گردیده است:
نمودار شماره 4-11: تغییرات ماهانه شاخص بورس در بازه زمانی 80 تا 1392

نمودار شماره 4-11 نشان می دهد که طی سال های 82 تا 1389 بورس از یک رکود نسبی با یک رشد بسیار کند برخوردار بوده است. در 1390تا 1392 ظاهرا جهشی در بازده بورس اتفاق افتاده است. در حالی که این موج تصنعی ناشی از واگذاری شرکت های بزرگی چون فولا و مخابرات یا بخش هایی از بانک های دولتی نظیر تجارت و ملت به بخش های شبه دولتی و وانمود فروش به عام از طریق بورس بوده است. رکود بورس در اواسط سال 1392 حاکی از تصنعی بودن رشد نشان داده شده در شاخص بورس است. مشابه دیگر متغیرهای کلان با استفاده از مقاطع زمانی ماهانه به عنوان متغیر مستقل و شاخص ماهان بورس به عنوان متغیر وابسته می توان روند تغییرات را با استفاده از رگرسیون خطی برآورد نمود.
معادله ریاضی برآوردی به کمک رگرسیون خطی به عنوان تابعی از مقاطع زمانی به صورت زیر تعریف شده است:
y = 266.78x – 4362.8
شیب معادله برآوردی مثبت و حاکی از صعودی بودن روند تغییرات شاخص بورس بوده که نشان داده با شیب 266.76 واحد به ازای هر ماه بر شاخص بورس افزوده شده است. ضریب تغییرات رابطه برآوردی برابر R² = 0.5348 که نشان می دهد بیش از 53 درصد تغییرات شاخص بورس بر مبنای رابطه خطی برآوردی بیان شده است. نمودار شماره 4-12 شیب تغییرات شاخص بورس را به صورت یک خط راست به همراه تغییرات ماهانه شاخص بورس تصویر نموده است:
نمودار شماره 4-12: روند و شیب تغییرات ماهانه شاخص کلی بورس در بازه 1380 تا 1392

نمودار شماره 4-12روند صعودی و شیب تغییرات ماهانه شاخص بورس به همراه نزول آن در اواسط سال 1392 نشان می دهد.
4-6- رابطه بین متغیرهای کلان و شاخص بورس
طی بند قبل تحلیل روند هر یک از متغيرهاي كلان اقتصادي مشتمل بر نرخ بهره، نرخ تورم، توليد ناخالص داخلي، رشد اقتصادي، نرخ ارز و شاخص كل بورس به صورت مجزی مورد بحث قرار گرفت. در این قسمت رابطه بین تک تک متغیرهای کلان مورد مطالعه، با شاخص بورس مورد ارزیابی قرار گرفته است. به منظور این تحلیل در ابتدا روند تک تک متغیرها با شاخص بورس مقایسه و در انتها ارتباط بین متغیرها با شاخص بورس بر مبنای تحلیل همبستگی تفسیر شده است:

4-6- 1- رابطه بین تولید ناخالص داخلی و شاخص بورس
به منظور مقایسه روند شاخص بورس و تولید ناخالص داخلی به جهت اختلاف در مقیاس متغیرها از شاخص تغییرات استفاده شده است. بدین منظور به ازای هر متغیر اولین مقدار در نقطه صفر یا در سال 1380 یا اولین ماه آن مقدار متغیر برابر با 100 و برای به دست آوردن مقادیر بعدی هرعدد بر اولین عدد تقسیم و در عدد 100 ضرب گردیده است.
طی جدول شماره 4-8 تغییرات سالانه تولید ناخالص داخلی بر مبنای شاخص پایه خلاصه شده است.
جدول شماره 4-8: تغییرات تولید ناخالص داخلی بر مبنای شاخص پایه به درصد
ردیف
سال مالی
تولید ناخالص داخلی
تولید ناخالص داخلی به پایه ثابت
1
1380
115.44
100
2
1381
116.42
101
3
1382
135.41
117
4
1383
163.23
141
5
1384
192.01
166
6
1385
222.8
193
7
1386
286.06
248
8
1387
355.99
308
9
1388
362.66
314
10
1389
422.57
366
11
1390
528.43
458
12
1391
502.73
435
13
1392
368.9
320
علاوه بر این طی جدول شماره 4-9 تغییرات شاخص بورس به پایه ثابت خلاصه شده است. در این محاسبه اولین ماه سال 1380 مقدار شاخص مساوی 100 و سایر ارقام به عنوان درصدی از مقدار پایه یاده شده یعنی اولین ماه سال 1380 تلقی شده اند:
جدول شماره 4-9: تغییرات شاخص سهام بر پایه ثابت
1392
1391
1390
1389
1388
1387
1386
1385
1384
1383
1382
1381
1380
سال
ماه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد نرخ بهره، بورس اوراق بهادار، ادبیات تحقیق، بورس اوراق بهادار تهران Next Entries پایان نامه رایگان درباره بازار سهام، عملکرد شرکت، کارایی بازار سهام، جامعه آماری