پایان نامه رایگان درمورد عزت نفس، یژگیهای شخصیتی، ویژگیهای شخصیتی، ویژگیهای شخصیت

دانلود پایان نامه ارشد

شمشير برد همان دست را براى صلح و سلم به طرف دشمن دراز كرد. شمشير نكشيد جز اينكه از صلح مأيوس شد. در جنگ صفين مردى از سپاه معاويه به نام كربز بن الصباح الحميرى به ميدان آمد و هماورد خواست. يكى از سربازان على(ع) به جنگ او رفت و كشته شد. دوباره و سه باره مبارز طلبيد و دومى و سومى را نيز به خاك انداخت. صفوف سپاه كوفه را رعب و وحشت گرفت. بار چهارم اميرالمؤمنين(ع) شخصاً به ميدان رفت و در چشم به هم زدن كار او را ساخت. سپس دومى و سومى را هم به او ملحق فرمود. آنگاه فريادى كشيد كه مردان هر دو صف شنيدند. فرمود: اگر شما پيشدستى به قتال نمى‏كرديد ما بهروى شما شمشير نمى‏كشيديم. اين بگفت و به مقر فرماندهى خود برگشت. اما از لحاظ مروت با تمام آنچه از شجاعت شگفتآورش مى‏دانيم، على(ع) در مقام مروت حيرتانگيزتر است. در مواردى كه سپاهيان اميرالمؤمنين(ع) در صدد انتقام از جنايات دشمن بودند فرمود: «هرگز آنها كه پشت به ميدان نبرد كرده و گريخته‏اند و آنها كه زخم خورده‏اند به قتل نرسانيد. پرده‏ى ناموس دشمنان را ندريد و اموال دشمن را به غنيمت مبريد»(نصر، 1380، 78-79).
در موارد اجتماعی آنهايى كه در دوران حکومت عثمان از بيت المال بهره‏مند شده بودند گرچه على(ع) را خوب مى‏شناختند از او هم انتظار مصلحت بينى و دوست گيرى و مردم دارى و تصنع و ريا داشتند، اما فكر مى‏كردند اكنون كه پس از سالها خانهنشينى و كناره‏گيرى دامان دولت را به چنگ آورده از رعايت جانب آنها مضايقه نخواهد كرد. اما دريغا كه اوّل روز شنيدند مى‏گويد: «اموالى كه از بيت المال من غير حق به اين و آن بخشيده شده باز مى‏گيرم و اگر به كابين زنان هم داده باشند به بيت المال باز مى‏سپارم.»
صفات عاليه‏ى انسانى مانند سلسله‏اى به هم متصل و مربوط است. شجاعت مايه‏ى اعتماد به نفس است. اعتماد به نفس مروت و فتوت مى‏آورد. مروت سبب مى‏شود كه دل مرد از كينه ورزى و كين كشى پاك باشد. شجاعت و وثوق به نفس مرد را بى‏پروا و صريح و بى‏تكلف مى‏كند. مرد شجاع صديق نمى‏تواند جوانمرد نباشد. جوانمردى و پاكدلى آدمى را به رعايت ضعفا و ناتوانان برمى‏انگيزد؛ اگر چه دشمنانى باشند كه لحظه‏اى پيش به خونريزى او برخاسته‏اند. على(ع) امر كرد تا سپاهيان او دشمنانى را كه پشت به جنگ كرده و مى‏گريزند متعرض نشوند. زخم خوردگان را به قتل نرسانند، اموال دشمن هزيمت يافته را به غنيمت نبرند و آبرو و ناموس زنان را پاس دارند. على(ع) بارها بر كشته و قبر دشمنان نوحه‏گرى كرد و از خداوند براى آنها آمرزش خواست. پيكار على(ع) در تمام نبردها پيكار پهلوانى جوانمرد و جوانمردى شجاع و شجاعى شريف و صديق و صريح است. شرف و شجاعت عزت نفس مى‏آورد. عزت نفس مانع از اين است كه مرد در پنهانى مرتكب امرى شود كه در علن او را خفيف و موهون سازد. بى‏پروايى به مرگ و بى‏باكى و صراحت و خالى بودن از تكلّف و مصانعه با دوست و دشمن از لوازم نخوت است، نخوتى كه هرگز مايه‏ى غرور و خود بينى نيست (همان، 100-98).
جمال روشنى بخش راه و روش اميرالمؤمنين(ع) در لابلاى اوراق تاريك و سياه تاريخچه روح بخش و نشاطانگيز است. اگر علی با همه این فضائل انسانی که داشت: آن حکمت و آن علم، آن فداکاریها و از خود گذشتگیها، آن تواضع و فروتنی، آن ادب، آن مهربانی و عطوفت، آن ضعیف پروری، آن عدالت، آن آزادگی و آزادیخواهی، آن احترام به انسان، آن ایثار، آن شجاعت، آن مروت و مردانگی نسبت به دشمن، آن سخا وجود و کرم و…. اما رنگ الهی نمی داشت، مسلما این قدر که امروز عاطفه انگیز و محبت خیز است نبود. علی از آن نظر محبوب است که پیوند الهی دارد. در حقیقت پشتوانه عشق علی، پیوند جانها با حضرت حق است که برای همیشه در فطرتها نهاده شده و چون فطرتها جاودانی است مهر علی نیز جاودان است. نقطههای روشن در وجود علی بسیار است اما آنچه برای همیشه او را درخشنده و تابان قرار داده است ایمان و اخلاص اوست و آن است که به وی جذبه الهی داده است (مطهری، 1378، 94-98).

فصل چهارم
نحوهی تجلی
ویژگیهای شخصیتی امام علی(ع)
در نقاشی قهوهخانهای

دینپرستی و ارادت ویژهی ایرانیان به ائمهی اطهار موجب شده که موضوعات مذهبی بخش عظیمی از نقاشیهای قهوهخانهای را تشکیل دهد. در میان این نقاشیها بیشترین توجه به ماجرای شهادت امام حسین(ع) و وقایع عاشورا شده و پس از آن زندگی حضرت علی(ع) مورد توجه بوده و نقاشان قهوهخانهای سعی در بیان و ابراز آن به گونههای متفاوتی کردهاند.
پس از آشنایی با نقاشی قهوهخانهای در فصل دو و توضیحات مختصری در مورد زندگی و خصوصیات شخصیتی حضرت علی(ع) در فصل سوم، در فصلی که پیش روی دارید برای پی بردن به نحوهی تجلی ویژگیهای شخصیتی امیرالمومنین علی(ع) در نقاشی قهوهخانهای، برخی نقاشیهای موجود و بهجای مانده از ایشان در این مکتب، در یک مجموعه جمعآوری و بررسی شدهاند. این مجموعه شامل بیست و هفت اثر نقاشی از نقاشان مختلف میباشد. در میان این آثار، دو اثر به نبرد حضرت علی(ع) با عمربن عبدود، پنج اثر به جنگ خیبر، یک اثر به لیله المبیت، دو تابلو به غدیر خم، پنج تابلو به تمثال حضرت علی(ع) و یاران، چهار اثر به یتیمنوازی و کمکرسانی به نیازمندان، سه اثر به داستان جوانمر قصاب، دو اثر به شب ضربت خوردن این حضرت، دو اثر به نبرد حضرت علی(ع) و موجودات اسطورهای چون اژدها و یک اثر به قسمتهای مختلف زندگی این حضرت پرداختهاند.
با توجه به گستردگی موضوع و ویژگیهای آن حضرت، آثار هنرمندان قهوهخانهای موجود در این مجموعه از نظر موضوعات مشابه و بر اساس اولویت تاریخی زندگی ایشان، دستهبندی شده و از این طریق بررسی شدهاند، تا در انتها نتیجه بررسی تمامی تابلوها کنار هم قرار گرفته و بیشترین بهرهگیری از صفات بارز ایشان در این مکتب مشخص شود. برای رسیدن به این مهم، ابتدا شرح مختصری پیرامون وقایع تاریخی، داستانها، روایات، افراد حاضر در تابلوها، مطالب مرتبط با تصاویر، اطلاعاتی در خصوص نماد و نشانههای تصویری و مطالبی در مورد هر یک از آثار ارائه شده تا مفهوم و منظور تابلوها واضحتر شود. پس از آن آثار از نظر مشخصات ظاهری معرفی شدهاند، سپس تجزیه و تحلیل هر یک از تابلوها از نظر بصری به همراه مقایسه و انطباق تصویر با موضوع مکتوب و روایات موجود انجام شده است. بدین طریق هر کدام از این آثار به طور جداگانه معرفی شدهاند، تا بدین وسیله علاوه بر بررسی هنری، نظرات هنرمندان و چگونگی تصویر شدن آن حضرت و خصوصیات شخصی ایشان در تابلوها بیان و بررسی گردد.
شایان ذکر است آثار موجود در این مجموعه از منابع مختلفی جمعآوری شدهاند. برخی از این منابع کتابهایی چون: نقاشی قهوهخانهای از هادی سیف و استاد حسن اسماعیلی نقاش مکتب قهوهخانهای، نقاشی در قهوهخانه از احمد خلیلی و مقالهای با عنوان خیالیسازان خیالانگیز «استاد محمد فراهانی» از سید عبدالمجید شریفزاده میباشد. گروه دیگری از مجموعهی نقاشیهای قهوهخانهای مهندس جواد عقیلی4 است، که برخی در لوح فشردهی گالری عقیلی وجود داشته و برخی دیگر در نمایشگاه نقاشی قهوهخانهای مربوط به حضرت علی(ع) در روز ولادت ایشان در تاریخ 23/ 02/ 1393 توسط نگارنده تصویر برداری شدهاند. دو اثر نیز در بنیاد استاد حسن اسماعیلزاده، کارگاه کاشیسازی استاد عباس کاظمپور5 تصویر برداری شدهاند. برای جمعآوری اطلاعات کامل بررسی آثار از نزدیک مراجعه حضوری به این اماکن عکاسی، مصاحبه و ثبت اطلاعات ضروری مینمود.
4-1- تابلوهای مربوط به مبارزهی حضرت علی(ع) با عمرو بن عبدود
داستان نبرد حضرت علی(ع) با عمرو بن عبدود از نمونههای ویژهای است که قابلیت تصویرسازی و داستانپردازی داشته که هنرمندان قهوهخانهای آن را بارها نقاشی کردهاند. از این میان دو هنرمند مطرح نقاشی قهوهخانهای یعنی محمد مدبر و عباس بلوکیفر در تابلوهای خود به طور مستقیم این موضوع را در مرکز توجه قرار دادهاند، این آثار در این بخش معرفی و بررسی میشوند. لازم به ذکر است این موضوع در تابلوهای دیگری که صحنههای خاص و ویژگیهای منحصر به فرد زندگی حضرت علی(ع) را به تصویر کشیدهاند نیز، نقاشی شدهاند، که به دلیل تجمع موضوعات مختلف در این تابلوها، در بخش مربوطه به آنها پرداخته میشود. برای اشراف و بررسی بیشتر تابلوهای مذکور، لازم است داستان این واقعه تاریخی به صورت مختصر آورده شود.
اخراج بعضى قبايل يهود از اطراف مدينه آنها را نسبت به مسلمين خشمگين ساخت و چند تن از رؤساى این قبايل به مكه رفته و آمادگى خود را عليه پيغمبر صلى الله عليه و آله بمنظور كمك و همراهى با قريش اعلام داشتند. بزرگان قريش از پيشنهاد آنان استقبال نموده در نتيجه كليه قبايل بتپرست مكه به همدستى طوايف يهود در سال پنجم هجرى بسيج عمومى كرده و با تعداد ده هزار نفر براى ريشه كن ساختن نونهال اسلام متوجه مدينه شدند. چون اين خبر به پيغمبر(ص) رسيد مسلمين را كه تعدادشان در حدود سه هزار نفر بود جمع كرد و به بحث و شور پرداخت. پیشنهاد سلمان فارسى برای کندن خندق موثر واقع شد. چند روز اين دو سپاه در طرفين خندق روبروى هم بودند. بالاخره عمرو بن عبدود با چند نفر ديگر سوار بر اسبهایشان شده و از تنگترين جاى خندق خود را به طرف ديگر آن رسانيدند.
عمرو از شجاعان عرب بود، و در تمام عربستان نظير و مانندى نداشت. او قهرمان كهنسال و ورزيده و جنگديده بود و به تنهائى با هزار نفر مقابل شمرده ميشد. کسی بود که عمر گفت: «من با او همسفر شام بودم و هزار نفر، دزد بر قافله ما تاختند، عمرو به تنهایی آنها را متفرق ساخت و دست و پای شتری را به جای سپری دست گرفت و آنها را تعقیب کرد». عمرو به محض ورود مبارز خواست،وقتى صداى خشن و رعب انگيز عمرو در فضاى اردوگاه مسلمين طنين انداز شد، سكوت و حيرت توام با ترس و وحشت بر تمام لشگر مدينه حكمفرما بود و كسى را جرأت تكلم و اظهار وجود نبود. عمرو ميگفت شما ميگوئيد هر كس از ما كشته شود به بهشت ميرود آيا در ميان شما داوطلب بهشت وجود ندارد؟ بالاخره پيغمبر اكرم(ص) سكوت را شكست و فرمود كيست كه شر اين بت پرست را از سر ملت اسلام بر دارد؟ نفس‏ها در سينه حبس بود و از كسى صدائى برنيامد على(ع) به پا خواست و عرض كرد: «من يا رسول الله؟» پيغمبر فرمود: «تامل كن شايد داوطلب ديگرى هم پيدا شود.» نبى اكرم سؤال خود را تكرار فرمود، باز علی(ع) پاسخگوى اين دعوت گرديد. پيغمبر فرمود يا على اين عمرو بن عبدود است. عرض كرد من هم على بن ابيطالبم، رسول خدا عمامه بر سر على و شمشير بر كمر او بست و فرمود برو كه خدا نگهدارت باشد. سپس سر بلند نمود و گفت خدايا پسر عم مرا در ميدان كار زار تنها مگذار.
عمرو رجز ميخواند و مسلمين را به مبارزه میطلبید. در اين هنگام على(ع) چون شيری خشمگين كه براى صيد خود از كمين جستن كند، به سرعت آهنگ عمرو كرد و جواب رجز او را از روى ادب داد. عمرو كه خود را از شجاعان نامى و مبارز عرب ميدانست با ديده حقارت به علی(ع) نگريست و گفت: «آيا جز تو كسى داوطلب بهشت نبود؟ من با پدرت ابوطالب آشنا و دوست بودم. نميخواهم تو را در پنجه خود چون مرغ بال و پر شكسته‏اى در حال نزاع بينم مگر نميدانى كه من عمرو بن عبدود قهرمان نيرومند عرب هستم؟» على(ع) فرمود:«من تو را ابتدا به توحيد و اسلام دعوت ميكنم و اگر هم نپذيرى از همين راه كه آمده‏اى برگرد و از جنگ با پيغمبر درگذر».
عمرو گفت:«من از روش آباء و اجداد خود (بت پرستى) دست برنميدارم واگر هم بدون جنگ برگردم مورد استهزاء زنان قريش واقع ميشوم». على(ع) فرمود:«در اين صورت از اسب پياده شو با هم بجنگيم كه من دوست دارم تو را در راه خدا كشته باشم». عمرو برآشفت و از اسب پياده شد و چون در برابر على(ع) ايستاد پيغمبر اكرم (ص) فرمود:«تمامى ايمان با تمامى كفر به مبارزه برخاسته است. حقيقت امر نيز همين بود علی(ع) ايمان محض و بلكه كل ايمان بود و اگر در آنروز على نبود نامى از اسلام و احدى از مسلمانان نمى‏ماند، عمرو نيز نماينده شرك و كفر بود و چشم و چراغ قريش به شمار ميرفت».
بالاخره آن دو مبارز چنان بهم در افتادند كه گرد و غبارى در اطراف آنها بلند شد و نيروهاى

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد منابع تاریخی، شورهای اسلامی، ابن حسام خوسفی، کشورهای اسلامی Next Entries پایان نامه رایگان درمورد پیامبر اسلام(ص)، رسول خدا (ص)، پیامبر (ص)، تصویرسازی