پایان نامه رایگان درمورد سلسله مراتب، شناخت علم

دانلود پایان نامه ارشد

در حوزهي اين علم جديد ميشود، ارزشمندتر از پيش باشد. پرسودترين کار، استفاده از نتايج پژوهشهايي است که خاستگاه بيونيک را فراهم آوردند. هر چند بيونيک يافتههاي بسيار سودمندي به ما پيشکش کرده است، هدف اصلي و پرفايدهتر از به کار بردن اين دستآوردها به جاي بازسازي موجودات زنده، به کار گرفتن اصول و قواعد طبيعت و سازش آنها با يکديگر است.
با وجود اين که مدتها، تصور ماشينهاي يادگيري و هوش مصنوعي غير ممکن به نظر ميرسيد، اکنون اين دستآوردها در اختيار ما قرار دارند. امروز ميتوانيم آيندهاي را تصور کنيم که در آن بيونيک نقشي در ساختن انواع مصنوعي جاندار خواهد داشت، و اين بيش از آن چيزي خواهد بود که در ابتدا تکامل ماشينها را بر پايهي سيستمهاي زنده فرض کردهايم. با افقهاي تازهاي که پيوسته نمودار ميشوند، ترديدي نميتوان داشت که نقش بيونيک در آينده تماشاييتر از پيش خواهد بود. (لوسين ژراردن، 1389، ص227-230)

1-8- نتيجهگيري

با توجه به مطالب عنوان شده در اين فصل که بدنبال شناخت علم بيونيک، بررسي منشأ و تاريخچه اين علم و ذکر اهميت لزوم اين علم و تأثيرات آن بر ديگر علوم از گذشته تا آينده ميباشد ميتوان نتيجه گرفت که بيونيک راه تازهاي است که به مسائل موجودات زنده و ماشينها از طريق گردآوري پژوهشهاي زيستشناسان،روانشناسان، رياضيدانان و مهندسان مينگرد و در مقايسه با علوم تخصصي، محدود به رشتهي خاصي نيست،بلکه براي دامنهي گستردهاي از مسائل قابل اجرا است، اين دامنه با سرعت زياد رو به توسعه است، در حالي که در علوم تخصصي موضوع ويژهاي با تفصيل هر چه بيشتر مورد بررسي قرار ميگيرد. بنا به تعريف، بيونيک را نبايد به عنوان موضوع جداگانهاي آموخت. صفت ويژهي آن برخورد تازه با مسائلي است که هنگام بررسي موجودات زنده و ماشينها پيش ميآيند.
بيونيک، ماحصل گردهمآوري فعاليتهاي تحليلي زيستشناسان و تلاشهاي سازندهي مهندسان است. اين علم، رفتار مکانيسمهاي زنده را به طور منظم بررسي ميکند، به نحوي که از اصول کشف شده ميتوان در سيستمهاي ساختهي انسان استفاده کرد. اگر قرار باشد که متخصصان رشتههاي گوناگون ، مانند زيستشناسي و مهندسي يکديگر را درک کنند، بايد زبان مشترکي پيدا کرد. و در صورتي که اين زبان مشترک به وجود آيد کار پيشرفت خواهد کرد. اشکالات موجود در اين زمينه بسيار جدي است و نبايد آنها را ناديده گرفت. برقرار کردن ارتباط بين زيستشناسان و مهندسان کار سادهاي نيست. زيستشناس، اغلب احتياج دارد که مهندس در ساختن مدلهاي طبيعي موجودات زنده به او کمک کند. براي مهندس ممکن است باعث تعجب باشد که ميبيند اصطلاحاتي که زيستشناسان به کار ميبرند به سادگي و صراحت اصطلاحاتي که او در کار روزانهاش استفاده ميکند، نيستند. براي اين که يک تبادل افکار واقعي بين مهندس و زيستشناس صورت گيرد، بايد هر دوي آنها زبان مشترکي را بياموزند تا با هم ارتباط فکري داشته باشند. اين زبان مشترک بيونيک ميباشد.

فصل دوم

جايگاه بيونيک در علوم مختلف

2-1- مقدمه

چنانچه به مفاهيم و جنبههاي مختلف خلاقيتشناسي بيونيکي و کاربردهاي گوناگون آن توجه نماييم، متوجه ميشويم که طيف بسيار گستردهاي از بخشها و موضوعات را شامل ميگردد.
بر اين اساس که در فرآيند خلاقيتشناسي بيونيکي از چه بخشهايي از طبيعت (مثلاً گياهان، جانوران، پرندگان و…) الگوگيري خلاق به عمل آيد، در اين صورت شاخهها يا رشتههاي تخصصي متعددي قابل در نظر گرفتن هستند، همچنين بر مبناي اين که کاربرد فرآيند مهندسي خلاقيت بيونيکي در چه موضوع يا حوزههايي از فناوري و علوم باشد نيز شاخههاي تخصصي مختلفي وجود خواهد داشت که آنها را ميتوان تحت عنوان رشتههاي موضوعي خلاقيتشناسي بيونيکي در نظر گرفت.
در اين فصل برآنيم تا با شناخت شاخههاي مهندسي خلاقيت بيونيکي و الگوي دستهبندي طبيعت، گستردگي اين علم را جهت الگوگيري دريابيم و با شناخت موضوعاتي که بيونيک ميتواند در آنجا مثمر ثمر باشد تأثير اين علم را در نوآوري و پيشرفت علوم ديگر دريابيم. همچنين با معرفي و شناخت چند بيونسين و متخصص در حوزه بيونيک ديدگاه آنها در اين حوزه و شيوه توسعه و استفاده از علم بيونيک در علوم ديگر را مورد بحث قرار دهيم.

2-2- بيونيک علم رابط بين علوم مختلف

گسترش علم، درخت دانش انساني را پربارتر کرده است. صد سال پيش، مباحث ترموديناميک79، نور و الکتريسيته با هم، تمامي علم فيزيک را تشکيل ميدادند. امروز ما از آن وضع ساده بسيار دور شدهايم. مثلاً در حال حاضر، هيچکس ادعا نميکند که همه چيز را دربارهي نور ميداند. بين فيزيکدان متخصص نور، که روي پارامترهاي عدسي دوربين عکاسي کار ميکند و پژوهشگري که با نور سرخ ليزر آزمايش انجام ميدهد شکاف بزرگي به وجود آمده است. زمان ما زمان متخصصان است، و رشتهي کار هر متخصص مرتباً محدودتر ميشود.
بهترين متخصص به کسي ميگويند که هنگام روبرو شدن با نظام تخصصي افراطي نگران ميشود و احساس ميکند که حرفهي محدود شدهاش او را تحت فشار قرار داده است. او ميداند که هر چيز، جزئي از يک طرح بزرگتر است. اما عدهي موضوعها (رشتهها) با چنان مقياس نجومي فزوني يافته است که يک مغز به تنهايي قادر به دريافت همهي آنها نيست. پيشرفت واقعي فقط از يک ديد ترکيبي به وجود ميآيد. اختراع از پيوند دادن عوامل مختلفي به وجود ميآيد که قبلاً با هم ارتباطي نداشتند، و بايد پيش از ارتباط دادنشان به وجود اين عوامل پي برد. اگر متخصصان گوناگون گرد هم آيند، شرايط اوليهي جلسهاي ثمربخش، از بسياري نظرها تأمين خواهد شد. زيرا به جاي يک مغز که ميکوشد تا همه چيز را به چنگ آورد، سازماني از مغزها وجود خواهد داشت که همه با هم بر دانش خود ميافزايند.
پيدايش علوم رابط به نيمهي دوم قرن بيستم مربوط ميشود و براي آيندهي علوم به طور کلي از اهميت فوق العادهاي برخوردار است. در حوزهي علم رابط، از برخورد انديشهها شرايط صحيحي به وجود ميآيد، که موجب پيشرفت کار ميگردد. مطالعاتي که از نظرهاي به ظاهر گوناگون – که در واقع به هم نزديکاند آغاز ميشوند. با هم تلاقي ميکنند و افکار تازهاي را بر ميانگيزند. بسياري از اين افکار سودمند نخواهند بود، اما يک يا دو تاي آنها امکانات گستردهاي را به دست ميدهند و بيترديد بر همکاري همه جانبهاي صحه خواهند گذارد.
علوم تخصصي جنبهي تحليلي دارند و مجموعههايي از دانش واقعي را تشکيل ميدهند، حال آنکه علوم رابط ساختگياند و نمايشگر مفهومهايي هستند که آن واقعيتها را به هم مربوط ميکنند.اين مفهوم براي دانشوران قرن نوزدهم تصور ناپذير بوده است. علم فيزيک هيچگونه نقطهي تماسي با علوم زيستشناسي نداشت. اما امروز ميبينيم که موجودات زنده در واقع نوع ويژهاي از ماشيناند که مکانيسمهاي معين و پيچيدهاي در آنها به کار رفته است. و بايد با گردهمايي زيستشناسان و مهندسان در کانون يک علم رابط به بسياري از چيزها دست يافت، چه در آنجاست که آنها ميتوانند دربارهي مسائل مربوط به خود به بحث پردازند و اين هدف علم جديد بيونيک است. (لوسين ژراردن، 1389، ص7-10)

2-3- شاخههاي مهندسي خلاقيت بيونيکي

چنانچه به مفاهيم و جنبههاي مختلف خلاقيتشناسي بيونيکي يا مهندسي خلاقيت بيونيکي و کاربردهاي گوناگون آن توجه نماييم، متوجه ميشويم که طيف بسيار گستردهاي از موضوعات را شامل ميشود.

2-3-1- شاخهها يا رشتههاي بخشي ( يا استنادي )

در يک نگاه کلي، تعداد بخشهاي اصلي موجود در جهان و طبيعت که بتواند به نوعي براي الهامگيري و الگوبرداري خلاق مورد استفادهقرار گيرد، شاخه يا رشتههاي خلاقيتشناسي را تشکيل ميدهد.
اساس اين شاخهبندي بر مبناي الگوي دستهبندي يا تقسيمبندي جنبههاي مختلف طبيعي است که معمولاً به صورت دو دسته جانداران (جانوران و گياهان) و غير جانداران (کره زمين و فضا) و به همين طريق دستهبندي همخانوادهاي و سلسله مراتبي ميباشد. (شکل 19)
شکل 19- الگوي دستهبندي طبيعت

پست عالي قارچها دانهدار بيدانه مهرهداران بيمهرهها عناصر کانيها سيارهها
ويروس بازدانگان سرخس بندپايان پستانداران مولکولها سيليکاتها ستارهها
باکتريها نهاندانگان خزه نرمتنان پرندگان اتمها غيرسيليکاتها کهکشانها
جلبک تک لپه و
دولپه

با توجه به اين نمودار و الگوي دستهبندي ملاحظه ميشود که انواع بسيار زيادي از فرآيندها و پديدهها و شکلهاي ساختاري و عملکردي موجود در بخشهاي مختلف جهان آفرينش ميتوانند به عنوان منابع عظيم و عملاً نامحدودي براي الهامگيري و الگوبرداري خلاق توسط انسان و ايجاد انبوه خلاقيتها و نوآوريها و خلق انواع اختراعات و فناوريها مورد استناد و استفاده وسيع قرار گيرند. بر اين اساس ميتوان شاخههاي زير را براي خلاقيتشناسي بيونيکي يا مهندسي خلاقيت بيونيکي در نظر گرفت:
خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر آغازيان80 ( MOBC )
عبارت از اختراع، نوآوري و حل خلاق مسئله از طريق الهامگيري و الگوبرداري خلاق از جنبههاي مختلف ساختاري و عملکردي انواع جانداران ناميده شده تحت عنوان آغازيان (الگوبرداري از ويروسها، باکتريها، کپکها، جلبکها، قارچها و…..)
خلاقيت شناسي بيونيکي مبتني بر گياهان81 ( POBC )
عبارت از اختراع، نوآوري و حل خلاق مسئله از طريق الهامگيري و الگوبرداري خلاق از ويژگيهاي مختلف ساختاري و عملکردي انواع مختلف گياهان ( الگوبرداري از گياهان بازدانه، گياهان نهاندانه، درختان، گلها، ساختار و عملکرد ريشه، ساقه، آوند، برگ ،گل و ….)
اين شاخه ميتواند شامل شاخههاي فرعي مانند مهندسي خلاقيت بيونيکي مبتني بر درختان، مهندسي خلاقيت بيونيکي مبتني بر گلها و مواردي از اين قبيل باشد.
خلاقيت شناسي بيونيکي مبتني بر جانوران
عبارت از اختراع ، نوآوري و حل خلاق مسئله از طريق الهامگيري و الگوبرداري خلاق از جنبههاي مختلف ساختاري و عملکردي انواع مختلف جانوران (الگوبرداري از بيمهرهگان: نرمتنان ، بندپايان، ستارهسانان، ستاره دريائي، حشرات، مگس، زنبور، ملخ و…. مهرهداران: ماهيها، کوسه، دلفين و …. دوزيستان، خزندگان، پرندگان، پستانداران و بالاخره انسان).
اين شاخه به علت گستردگي زياد ميتواند شاخههاي فرعي متعدد و تخصصيتري مانند موارد زير را شامل ميگردد:
1- خلاقيتشناسي بيونيک مبتني بر جانوران بيمهره.
2- خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر حشرات
3- خلاقيتشناسي بيونيک مبتني بر ماهيها.
4- خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر دوزيستان
5- خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر خزندگان
6- خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر پرندگان
7- خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر پستانداران
8- خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر انسان
خلاقيتشناسي بيونيکي مبتني بر غير جانداران
عبارت از اختراع، نوآوري و حل خلاق مسئله از طريق الهامگيري و الگوبرداري خلاق از جنبههاي مختلف ساختاري و عملکردي انواع مختلف پديدههاي غير جاندار مانند عناصر، مولکولها، اتمها، بلورها، کانيها، سنگها، کوهها، آتشفشانها، بيابانها، درياها، رودخانهها، ستارهها، سيارهها و…..
اين شاخه نيز ميتواند شامل شاخههاي فرعي و تخصصيتري مانند: مهندسي خلاقيت بيونيکي مبتني بر مولکولها و اتمها (يا به عبارتي مهندسي خلاقيت بيونيکي مبتني بر ساختارها و فرآيندهاي شيميائي)، مهندسي خلاقيت بيونيکي مبتني بر دريا و مهندسي خلاقيت بيونيکي مبتني بر ستارهها باشد.

2-3-2- شاخهها يا رشتههاي موضوعي

همان طور که قبلاً بيان گرديد بر حسب اين که کاربردهاي خلاقيتشناسي بيونيکي در چه موضوع يا حوزهاي از رشتههاي مختلف علوم و فناوري مورد توجه باشد يعني الگوهاي گرفته شده از طبيعت براي حل خلاق مسئله و نوآوري در چه رشتهاي به کار گرفته شود. در اين صورت شاخههاي فرعي و تخصصي مختلف خلاقيتشناسي بيونيکي مانند موارد زير ميتوان در نظر

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد امام صادق، پرسش نامه، آموزش کارکنان Next Entries پایان نامه درمورد امنیت سیاسی، امنیت ملی، جغرافیای انسانی