پایان نامه رایگان درمورد سازمان ملل متحد، سازمان ملل، حقوق مرتبط، حقوق بشر

دانلود پایان نامه ارشد

هاي راديويي و تلويزيوني را فراهم و حمايت مي کنند.324
کنوانسيون رم325 (1961)، کنوانسيون آثار شنيداري326 (آوا تگاشت) (1971) ، کنوانسيون بروکسل ،(1974) معروف به کنوانسيون ماهوارهها 327 ، معاهد? آثار اجرايي- نمايشي و ضبط آثار صوتي و تصويري وايپو(WIPO) 328 و موافقت نامه تريپس (TRIPS)329 از جمله معاهدات بين المللي هستند که به اين حقوق
پرداختهاند.
در حوزه داخلي تا سال 1348 که قانون حمايت از حقوق مؤلفان و مصنفان به تصويب رسيد قانون جامعي در اين زمينه وجود نداشت. در سال 1352، لايحه ترجمه و تکثير کتب و نشريات و آثار صوتي به تصويب رسيد و قانون سال 1348 را تکميل نموده پس از انقلاب حق مؤلف با چالشهاي فقهي مواجه شد و پس از نظر امام خميني(ره) در تحريرالوسيله که حق طبق را شرعي نمي دانست330 ، ابهام در مشروعيت قوانين مذکور را بيشتر کرد331. در سال 1379″قانون حمايت از پديدآورندگان نرم افزارهاي رايانهاي ” به تصويب رسيد و حوزه حمايت ملي از مالکيت فکري در ايران گسترش پيدا نمود.
بررسي حقوق پديدآورندگان آثار راديويي و تلويزيوني از 2 جهت حائز اهميت است.اول آنکه پخش کنندگان آثار راديويي و تلويزيوني بايد به عنوان استفاده کنندگان از آثار تحت شمول قانون حمايت از حقوق مؤلفان قرار گرفته و لازم است از پديدآورندگان کسب اجازه نمايند و دوم آنکه اگر پخش آثار راديويي و تلويزوني مصداق حقوق مرتبط قرار گرفت پخش جديد آن برنامه در رسانه به کسب مجوز از عامل پخش اوليه آن برنامه نياز دارد.
شبکههاي راديو و تلويزيون يکي از ناقضين حقوق مؤلفان و پديدآورندگان محسوب مي شوند، چرا که در تکرار برنامهها حقوق ايشان را رعايت نمي کنند. ضمن آنکه در برنامههاي مختلف علمي،فرهنگي….عدم ذکر منبع و نوشتههايي که برنامه بر اساس آن تهيه شده مشکلاتي را ايجاد مي کند هر چند به واسطه بعضي از ملاحظات چون وضعيت خاص انحصاري اداره اين دو رسانه و همچنين اهميت دادن به جنبههاي معنوي اثر،کمتر اين امر موردتوجه قرار ميگيرد.332 لذا جا دارد هرچند به اختصار موارد حمايت از حقوق پديدآورندگان آثار صوتي و تصويري مورد بحث واقع شود.

اول: آثار استفاده شده در رسانههاي صوتي و تصويري

از جمله آثاري که مشمول قانون حمايت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان 1348 قرار ميگيرد آثار سمعي و بصري هستند که به منظور اجراء در صحنههاي نمايش يا پرده سينما يا پخش از راديو و تلويزيون که به هر ترتيب و روش نوشته و ضبط و نشر شده باشد، مورد استفاده قرار ميگيرد. پس لازم است ابتدا اين آثار مشخص شوند).

1-اثر راديويي- اثري است که براي پخش از راديو خلق شده يا مورد اقتباس قرار ميگيرد، غالباً يک اثر بيش از آنکه از راديو پخش گردد نمايش يا اجراي آن ضبط مي شود و اين امر به مولف امکان
بهره برداري ميدهد. در اين صورت ايستگاه فرستنده راديويي ناچار است موافقت مولف را براي تجديد توليد اثرش به وسيله دستگاه ضبط کسب کند و پولي به او بدهد.اين حق بهره برداري مولف از اثرش به صورت نمايش يا تکثير، شامل پخش راديويي اثر است.

2-اثر تلويزيوني-اثري است که براي پخش از تلويزيون خلق شده يا مورد اقتباس قرار گرفته باشد. معمولا قوانين ملي، آثار ناشي از حق مولف را در مورد پخش برنامهاي تلويزيوني به طور مستقل از راديو مورد توجه قرار نداده و اين دو را به چشم يک وسيله مينگرند. البته هر چند بين راديو و تلويزيون در اين مورد وجوه تشابهي وجود دارد و آن وجود حق مولف نسبت به تکثير و پخش اثر در هر دو
ميباشد، اما مسلما امکان دسترسي راديو به آثار بسيار آسانتر از تلويزيون است چرا که اغلب آثار تلويزيوني در اختيار تهيهکنندگان بوده و فقط آنان ميتوانند براي واگذاري آنها شرايطي که حقوق و منافعشان را تامين ميکنند، قائل گردد از طرف ديگر نقص حقوق مؤلفان در تلويزيون مسلماً ضرر سنگينتري نسبت به اين امر در راديو براي صاحبان آثار به بار مي آورد .333

3-نرم افزار- که به ذخيره سازي در حافظه نهايي نيز نام برده شده است عبارت است از خدمتي که به وسيله تامين کننده خدمات ارائه شده و متشکل از ذخيرهسازي خودکار واسطهاي يا موقت آثار با
موضوعهاي تحت حمايت حقوق جانبي در حافظه الکترونيک است.334

4-ساير آثار-جز آثاري که خاص تلويزيون و راديو تهيه ميشوند آثار ديگري هستند که پخش آنها از راديو و تلويزيون مشمول قانون حمايت مؤلفان است. از جمله آثار موسيقي که صاحب اثر در واگذاري حقوق مادي خود در زمينه ضبط صوتي اثر بر روي صحنه يا نوار يا وسيله ديگر و پخش از راديو و تلويزيون و وسايل ديگر مجاز و محق است. لذا اقدام به پخش آثار موسيقي بدون اجازه صاحبان اثر نقص حقوق مؤلفان تلقي ميشود.(بند 4 ماده 2 و بندهاي 3و4وماده 3 قانون حمايت حقوق مؤلفان و ….1348). به جز اين پخش راديو و تلويزيوني و همچنين استفاده تبليغاتي از کليه آثار احصاء شده در ماده 2 قانون حقوق حمايت مؤلفان، بر اساس بندهاي 4و6 قانون منوط به اجازه پديد آورندگان آثار و در نظر گرفتن حقوق مادي و معنوي ايشان ميباشد. البته در مورد آثار صوتي و تصويري قانون سال48 ساکت است، ولي در مورد آثار صوتي قانون ترجمه و تکثير کتب و نشريات و آثار صوتي مصوب 1352 حقوق مادي، مترجمين اين آثار را به رسميت ميشناسند و براي ناقضين حقوق ايشان مسؤوليتهاي کيفري و مدني در نظر گرفته است.که البته به نظر ميرسد اين مقررات در مورد ترجمههاي تصويري نيز قابل اجرا باشد.
اسناد بينالمللي چون کنوانسيون1971 پاريس نيز در اين زمينه وجود دارند ماده يک اين کنوانسيون بيان ميدارد “هر دولت متعاقد متعهد است وسيلهاي فراهم آورد براي حمايت کافي و موثر از حقوق
پديدآورندگان و ساير پديدآورندگان آثار ادبي،علمي ،هنري”ماده (1) مکرر نيز مي گويد: “حقوق مذکور در ماده اول مشتمل خواهد بود بر حقوق اصلي ضامن علقه مالي پديدآورندگان همانند حق انحصاري، تفويض،اجازه تکثير به هر وسيله،اجراي عملي و پخش راديو و تلويزيوني.” در اين قانون در مورد
ترجمههاي تصويري نيزمطالبي وجود دارد. از جمله اينکه در مورد آثاري که عمدتا ازتصاوير تشکيل
شده اند اجازه ترجمه متن و تکثير تصاوير آنها را ميتوان اعطا کرد. ماده 8 کنوانسيون مقرر مي دارد: “اجازه ترجمه هر اثري که از حمايت اين معاهده برخوردار است را مي توان به يک سازمان راديو و تلويزيوني که مرکز اصلي آن در سرزمين يک دولت متعاقد است داد مشروط بر اينکه ترجمه از روي نسخهاي که بر طبق قوانين آن دولت تهيه شده است انجام گيرد و صرفا براي مقاصد غيرتجاري براي پخش راديو و تلويزيوني چون تدريس يا انتشار نتايج اختصاصي فني،علمي براي متخصصان مقيم سرزمين آن دولت متعاهد باشد.335”
البته بايد اضافه کرد که کشور ما هنوز به اين کنوانسيون و سايراسناد بين المللي راجع به حقوق مؤلفان ملحق نشده است. امري که منجر به بروز مشکلات شده و همچنين موجبات بياعتباري ايران در مجامع
بين المللي را فراهم آورده است.

دوم: نقض حق مؤلف

يکي از مهمترين مصاديق تقصير رسانههاي حقوقي و تصويري نقص حق مولف متعلق به ديگري است.گاهي آثار علمي،هنري، موسيقي و ….ديگري بدون اجازهي وي يا منتقلاليه حق تکثير و عرضه يا نمايش، در يکي از رسانههاي هنري و تصويري مورد استفاده قرار ميگيرد. مثلاً فيلمي را که يک شرکت فيلمبرداري از يک مسابقه ورزشي به صورت انحصاري تهيه کرده است،بدون اجازه دارندهي حق پخش از تلويزيون پخش کنند. يا در شبکهي اينترنت ارائه نمايند يا يک اثر موسيقي متعلق به موسيقيدان معروفي را براي عرضهي يک برنامهي مستند تلويزيوني بدون اجازهي آن شخص يا قائم مقام قانوني وي به کار برند يا طرح يک قالي يا يک بناي عالي بدون اجازهي دارندهي آن از يکي از رسانههاي همگاني پخش يا نشر
ميشود کتاب يا مقاله يا اثر علمي متعلق به يک نويسنده نامي،بدون اجازه ي وي يا به نام ديگري يا به صورت تحريف شده،در يکي از رسانههاي همگاني منتشر يا پخش شود و… .

1-تعريف حق مولف336
مالکيت معنوي يا فکري يک مفهوم حقوقي است که بر اساس آن چگونگي حمايت و استفاده از محصولات فکري بشر تعيين شده است.حقوق مالکيت معنوي از دو بخش مالکيت صنعتي و مالکيت ادبي- هنري تشکيل شده است و جزء حقوق فکري است.مالکيت معنوي از يک سو به حمايت از پديدآورنده اثر
ميپردازد و از طرف ديگر به حقوق او احترام ميگذارد و با تشويق پديد آورنده به او اين اطمينان را
ميبخشد که با آسودگي اثار بهتري عرضه کند و جامعه هم با اعتماد به اصالت آثار از فوايد مالکيت معنوي بهرهمند ميشود337حقوق مالکيت معنوي جزو حقوق شخصي است که از يک طرف هدف آن محترم شمردن پديدآورنده ي آن است و از طرف ديگر حمايت از اثر اوست.338
حدود يکصد و هفتاد سال قبل هنگاميکه “نخستين قانون حق مولف فرانسه را “شارپانيته” به پارلمان تسليم ميکرد،بياناتي ايراد کرد که امروز به صورت شعار حمايت مالکيت معنوي در آمده است. او گفت که “مقدسترين حقوق بشري حقوق مالکيت معنوي است که در اثر فکر سازنده مخترع و مولف به وجود
ميآيد.” 339 امروزه اينگونه حقوق حتي در قالب ميثاق هاي بينالمللي نيز مورد تأکيد و حمايت مي باشد، چنان که در بند اول ماده ي 15 ميثاق بين المللي حقوق اقتصادي،اجتماعي و فرهنگي مصوب 16 دسامبر 1996 (25/9/1345) مجمع عمومي سازمان ملل متحد که ايران نيز در سال 1354 به آن،ملحق گرديده، آمده است؛”کشورهاي طرف اين ميثاق حق هر کس را در امور ذيل به رسميت مي شناسد”؛
الف )شرکت در زندگي فرهنگي
ب) بهرهمند شدن از پيشرفت هاي علمي و مجاري آن
ج) بهرهمند شدن از حمايت منافع معنوي و مادي ناشي از هر گونه اثر علمي – ادبي يا هنري که مصنف يا مخترع آن است.”
به لحاظ حقوقي به مجموع حقوق و امتيازات مالي و غير مالي متعلق به پديدآورندگان آثار علمي،ادبي و هنري حقوق مولف گفته ميشود.340
رويهي قضايي در برخي از کشورها، کپيبرداري را اينگونه تعريف کرده است؛” اقدامي که با کار و اثر اصلي بسيار شبيه است به گونهاي که اگر يک فرد کار مذکور را ببيند،آن را همان کار واتر اصلي تصور نمايد”341
در حقوق اسلامي نيز بر رعايت حقوق مولف تاکيد شده است و بعضي از فقهاي شيعه و سني به
شيوههاي مختلف جنبهي شرعي آن را احراز کردهاند که در ادامه به برخي از آنها اشاره مي کنيم: “در فقه شيعه در خصوص اهميت حق تأليف و ابتکار آنچه از رأي مرحوم آيه الله شهيد صدر استنتاج ميشود آن است که علاقه و پيوند ويژه بين مؤلف و آثار او وجود دارد.به ويژه اينکه اضافه ي حق تأليف با مولف واقعاً اضافهي حقيقي است ، چون تأليف را وي صورت داده است و در برابر آن مسؤول مي باشد” از نظرعرف نيز مالکيت حق تاليف محرز است . به علاوه حق تأليف ما به ازاء دارد ، زيرا فرآوردههاي ذهني در کتاب و
رسانههاي ديگر قابل استقراء ميباشد .342 امام خميني (ره) درتحريرالوسيله معتقدند که دليل شرعي بر وجود حق مؤلف وجود ندارد،آنچه معروف به حق طبع شده است، حق شرعي به شمار نميرود و زايل نمودن سلطهي مردم بر اموالشان (منظور صاحبان کتب که آنها را خريدهاند ) بدون اينکه هيچگونه شرط و عقدي در بين باشد ، جايز نيست ، به دليل ترتيب مجدد چاپ کتاب و نوشتن عبارت ” حق چاپ و تقليد ، محفوظ است ” در کتاب مذکور چيزي به وجود نميآورد و بيانگر التزام ديگران نميباشد . بنابراين ديگران ميتوانند چاپ نمايند و از آن ، تقليد کنند و کسي نميتواند از آنها جلوگيري به عمل آورد.343با اين حال برخي اساتيد فقه ميگويند که امام (ره) در سالهاي بعد ازنظرخويش در تحريرالوسيله عدول کرده است .344
آيت الله مکارم شيرازي معتقدند که حق مؤلف را همه عقلاي دنيا به عنوان حق شناختهاند و سلب آن را ظلم ميدانند و حکم حق مذکور در اسلام ،عدم تجاوز به حقوق ديگران است.345
پاره اي ديگر از فقها فراورده هاي ذهني را ملک صاحب آن دانسته و اشاره نمودهاند که او مي تواند از آن به نفع خويش استفاده نمايد و از باب “الناس مسلطون علي اموالهم” ميتواند آن را بفروشد.346
در فقه اهل سنت نيز تا حدود

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد نوجوانان بزهکار، قانون مجازات، کودکان و نوجوان، کودکان و نوجوانان Next Entries پایان نامه رایگان درمورد جبران خسارات، مطالبه خسارت، جبران خسارت، طرح و نقش