پایان نامه رایگان درمورد رَّبِّ، دعاي، نيايش

دانلود پایان نامه ارشد

الدخان/12- الانفال/32- ص32- المؤمنون/99).
3-2-3- آموزه هاي دعايي
بخشي از دعاهاي قرآن، از آموزه هاي دعايي پيامبر و پيروان آن حضرت به شمار مي آيند. اين دسته از نيايش ها با “قل” آغاز مي شوند و جز يک مورد که خطاب به حضرت نوح (ع) است.(المؤمنون/29) پيامبر و مومنان را به درخواست خواسته هايي متعالي فرمان مي دهد. “قل” در قرآن غالبا خطاب به پيامبر است، در مواردي مراد از اين خطاب خاص پيامبر است مانند: ” ُقلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ” (الکهف/110) اما در آموزه هاي دعايي خداوند افزون بر پيامبر، پيروان آن حضرت را نيز به نيايش و درخواست هاي ويژه اي فرمان مي دهد. “قل” به معناي “بگو” بر مداومت داشتن بر دعا و نيايش و ياد پروردگار نيز دلالت دارد، دعاهايي که بايد هميشه آن ها را به ياد داشته باشيم و تکرار نماييم:
“َقُل رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيَانِي صَغِيرًا” (الإسراء/24). “وَقُل رَّبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ وَأَخْرِجْنِي مُخْرَجَ صِدْقٍ وَاجْعَل لِّي مِن لَّدُنكَ سُلْطَانًا نَّصِيرًا” (الإسراء/80). “وَقُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا” (طه/114). “وَقُل رَّبِّ أَنزِلْنِي مُنزَلًا مُّبَارَكًا وَأَنتَ خَيْرُ الْمُنزِلِينَ” (المؤمنون/29). “وَقُل رَّبِّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ، وَأَعُوذُ بِكَ رَبِّ أَن يَحْضُرُونِ” (المؤمنون/97-98). “وَقُل رَّبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ” (المؤمنون/118). “قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ” (الفلق/1). “قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ” (الناس/1).

فصل چهارم
دعا هاي انبياء در قرآن

پس از بررسي ادعيه قرآن و نگاه كلي به نيايش هاي قرآني اكنون به تفصيل به نيايش هاي مطرح شده از زبان انبيا در قرآن پرداخته ضمن بيان شرح حال مختصري ازآنان به ترتيب رسالت و نبوتشان ادعيه و مناجات هاي ايشان بررسي مي گردد. اين فصل پيرامون دعاهايي است که بخشي از آن ها مستقيما از خود پيامبران نقل گرديده و بخشي مربوط به دعاهايي است که خداوند به آنان آموزش داده وبه آنان تعليم داده که روش خواندن حق چگونه است و انسان بايد به چه صورت با خداوند راز و نياز داشته باشند که در حقيقت بهترين نوع دعا و نيايش مي باشد و معلم آن، ذات غني و بي نيازي است که به بندگان صالح خويش مي آموزد که درتنگنا ها و مشکلات چگونه او را بخوانند.

4-1- دعاي آدم وحوا
دعاي حضرت آدم و حوا عليهما السلام
عنوان
آيه
مغفرت و رحمت و گذشتن از ظلم
” قَالاَ رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ ” (الاعراف/23)
4-1-1 دعا و شرح
خداوند براي آگاه ساختن فرشتگان از مشيت خويش به ايشان فرمود که در زمين خليفه اي ايجاد خواهم کرد و در پاسخ استعلام فرشتگان فرمود: آنچه من مي دانم شما نمي دانيد و لذا انسان را از خاک به دست خويش بيافريد و پس از آنکه گل آدم سرشته شد، خداوند در او روح دميد و بر وي بهترين صورت را بخشيد و او را از نام و حقيقت موجودات آگاه ساخت و چون فرشتگان به مزيت آدمي پي بردند به امر حق و به منظور تعظيم آدم به سجده درافتادند، فقط ابليس تکبر ورزيد که به کيفر آن مردود درگاه شد ولي آدم با همسر خود حوا ساکن بهشت گرديد. درآن جا خوردن تمام محصولات بهشتي براي ايشان مباح گرديد، فقط از نزديک شدن به درخت معيني نهي شدند، شيطان به وسوسه آدم و زوجه اش پرداخت و چون آدم و حوا از ميوه آن درخت چشيدند، عورت ايشان ظاهر گرديد. وايشان با کلمات و سخناني که از جانب پروردگار به آدم القاء شده بود، استغفار کردند و در نتيجه دعاي ايشان پذيرفته شد و مامور گرديدند که به زمين فرود آيند. در سوره اعراف قصه آدم چنين پايان مي يابد: در زمين زندگي خواهيد کرد و هم در آن خواهيد مرد و باز از آن بيرون خواهيد آمد آنگاه خداوند فرزندان آدم را به داشتن لباس تقوا و نپذيرفتن فريب شيطان سفارش مي فرمايد. (الاعراف/27-11). دعاي حضرت آدم و حوا مربوط است به معذرت خواهي و توبه آ ن ها و ترک اولي نسبت به نزديکي به شجره ممنوعه و خوردن از آن که خداوند مي فرمايد:
1 – “فَتَلَقَّى آدَمُ مِن رَّبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ (البقره/36)؛سپس آدم از پروردگارش كلماتى را دريافت نمود و [خدا] بر او ببخشود آرى او[ست كه] توبه‏پذير مهربان است”. حضرت آدم اين کلمات را از پروردگار دريافت کرد که موجب پذيرفتن توبه او شد، زيرا خداوند بسيار توبه پذير و مهربان است.
و اينکه کلماتي که خداوند به حضرت آدم و حوا آموخت و سبب قبولي توبه و نجات آن ها شد، چه بوده است بين اهل تفسير اختلاف است. بعضي گفته اند همان آيه بيست و سوم سوره اعراف است که مي فرمايد: “قَالاَ رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنفُسَنَا وَإِن لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ” (الاعراف/23)؛گفتند پروردگارا ما بر خويشتن ستم كرديم و اگر بر ما نبخشايى و به ما رحم نكنى مسلما از زيانكاران خواهيم بود”.
از امام باقر (ع) روايت شده که آن کلمات عبارت بودند از: “اللهم لااله الاانت سبحانک و بحمدک رب اني ظلمت نفسي فاغفر لي انک خير الغافرين اللهم لااله الاانت سبحانک و بحمدک رب اني ظلمت نفسي فارحمني انک خير الراحمين؛اللهم لا اله الاانت سبحانک و بحمدک رب اني ظلمت نفسي فتب علي انک انت التواب الرحيم” (طبرسي،1394،1/231). و بعضي گفته اند کلمات توبه عبارت بود از: سبحان الله و الحمدلله و لااله الاالله والله اکبر؛يعني همان تسبيحات اربعه که در نماز مي خوانيم و از اسماء الهي و کلمات توحيدي مي باشند. (همان). و از طريق اهل بيت روايت شده: “آدم (ع) اسمايي با عظمت و کرامت را ديد که برعرش خداوند نوشته شده بودند، پس درباره آن ها سؤال کرد گفته شد اين ها اسماء عالي ترين خلق خداست. يعني محمد، علي،فاطمه، حسن، حسين عليهم السلام. بعد از آن آدم با اين اسماء مقدسه در قبولي توبه و بالا رفتن منزلتش به خداوند متوسل شد و به برکت آن ها توبه اش پذيرفته شد”. (همان). “ثُمَّ اجْتَبَاهُ رَبُّهُ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدَى”(طه/122)؛سپس پروردگارش او را برگزيد و بر او ببخشود و [وى را] هدايت كرد”.
4-1-2- آموزه هاي تربيتي
بهترين درسي که در دعاي آدم و حوا در اين آيات نمايان است عبارتند از:
1- طريقه دعا را از خود خدا بياموزيم و حتي شايسته است کلماتي را که در مقام توبه و آمرزش خواهي به کار مي بريم، با آموزش و فراگيري از خداوند و تربيت شدگان او باشد تا بهترين خاصيت و فايده را داشته باشد.
2- استفاده ديگري که از دعاي حضرت مي شود اينکه مقدمه توبه و استغفار، اعتراف به خطا و گناه مي باشد و بهترين حالت خطاکار در آمرزش طلبي و معذرت خواهي اين است که اعتراف به خطا و اشتباه خود داشته باشد و خود را مقصر، زيانکار و ستمگر به حساب بياورد تا زمينه قبولي توبه و عفو او فراهم شود، همانطور که حضرت آدم و حوا با وجود نهي خداوند که فرمود: ” وَلاَ تَقْرَبَا هَـذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الْظَّالِمِينَ” نزديک نشويد به اين درخت که اگر نزديک شويد از ستمگران مي باشيد. بعد از وسوسه شيطان و تناول از درخت و محروميت از بهشت، به خطاي خود و ظلم به نفس، اعتراف نمودند و مغفرت خواستند و خداوند توبه آن ها را پذيرفت. اميرالمومنين (ع) مي فرمايند: “فقد جعلت الاقرار بالذنب اليک وسيلتي؛پس به راستي اقرار به گناهانم را وسيله خود براي عفو تو قرار دادم” (قمي،1376،ص568).
3- اصولا شرط اعتراف و اقرار به خطا اين است که انسان غرور و تکبر خود را کنار بگذارد و اين اعتراف به گونه اي باشد که او را ساخته و به سوي تکامل ببرد و اين عمل زمينه توبه و بازگشت به سوي خدا و اصلاح مفاسد را هموار سازد. اينان تقاضاي خود را به طور صريح اعلام نمي کنند بلکه مي گويند اگر ما را نبخشايي از زيانکاران خواهيم بود. اين امر نشان دهنده نهايت بندگي آن ها در مقابل خداونداست .

4-2- دعاهاي حضرت نوح (ع)
عنوان
آيه
بسم الله
وَ قَالَ ارْكَبُواْ فِيهَا بِسْمِ اللَّهِ مجَْرئهَا وَ مُرْسَئهَا إِنَّ رَبىّ‏ِ لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ هود/41
تقاضاي نجات فرزند
وَ نَادَى‏ نُوحٌ رَّبَّهُ فَقَالَ رَبّ‏ِ إِنَّ ابْنىِ مِنْ أَهْلىِ وَ إِنَّ وَعْدَكَ الْحَقُّ وَ أَنتَ أَحْكَمُ الحَْاكِمِينَ هود/45
پناه بردن به خدا
قَالَ رَبّ‏ِ إِنىّ‏ِ أَعُوذُ بِكَ أَنْ أَسَْلَكَ مَا لَيْسَ لىِ بِهِ عِلْمٌ وَ إِلَّا تَغْفِرْ لىِ وَ تَرْحَمْنىِ أَكُن مِّنَ الْخَاسِرِينَ هود /47
ياري خدا مقابل تکذيب
قَالَ رَبّ‏ِ انصُرْنىِ بِمَا كَذَّبُون المؤمنون/26
تعليم حمد وسپاس
فَإِذَا اسْتَوَيْتَ أَنتَ وَ مَن مَّعَكَ عَلىَ الْفُلْكِ فَقُلِ الحَْمْدُ لِلَّهِ الَّذِى نجََّئنَا مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ المؤمنون/28
طلب منزلگاه پر برکت
وَ قُل رَّبّ‏ِ أَنزِلْنىِ مُنزَلًا مُّبَارَكاً وَ أَنتَ خَيرُْ الْمُنزِلِينَ المؤمنون/29
طلب داوري حق و باطل
قَالَ رَبّ‏ِ إِنَّ قَوْمِى كَذَّبُونِ فَافْتَحْ بَيْنىِ وَ بَيْنَهُمْ فَتْحًا وَ نجَِّنىِ وَ مَن مَّعِىَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ الشعراء/118و117
رهايي مومنان
فَافْتَحْ بَيْنىِ وَ بَيْنَهُمْ فَتْحًا وَ نجَِّنىِ وَ مَن مَّعِىَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ الشعراء/118
نفرين
رَّبّ‏ِ اغْفِرْ لىِ وَ لِوَالِدَىَّ وَ لِمَن دَخَلَ بَيْتىِ‏َ مُؤْمِنًا وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ لَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارَا وَ قَالَ نُوحٌ رَّبّ‏ِ لَا تَذَرْ عَلىَ الْأَرْضِ مِنَ الْكَافِرِينَ دَيَّارًا نوح/28-26
آمرزش خواهي براي خود و والدين و مومنان
رَّبّ‏ِ اغْفِرْ لىِ وَ لِوَالِدَىَّ وَ لِمَن دَخَلَ بَيْتىِ‏َ مُؤْمِنًا وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ لَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا تَبَارَا نوح/28
افزايش گمراهي براي ستمگران
وَ قَدْ أَضَلُّواْ كَثِيرًا وَ لَا تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلَّا ضَلَالًا نوح/24

تعليم استغفار
فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُواْ رَبَّكُمْ إِنَّهُ كاَنَ غَفَّارًا يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكمُ مِّدْرَارًا وَ يُمْدِدْكمُ بِأَمْوَالٍ وَ بَنِينَ وَ يجَْعَل لَّكمُ‏ْ جَنَّاتٍ وَ يجَْعَل لَّكمُ‏ْ أَنهَْارً ا نوح 10-12
شکايت نوح از قوم
قَالَ رَبّ‏ِ إِنىّ‏ِ دَعَوْتُ قَوْمِى لَيْلًا وَ نَهَارًا فَلَمْ يَزِدْهُمْ دُعَاءِى إِلَّا فِرَارًا وَ إِنىّ‏ِ كُلَّمَا دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُمْ جَعَلُواْ أَصَابِعَهُمْ فىِ ءَاذَانهِِمْ وَ اسْتَغْشَوْاْ ثِيَابهَُمْ وَ أَصَرُّواْ وَ اسْتَكْبرَُواْ اسْتِكْبَارًا
قَالَ نُوحٌ رَّبّ‏ِ إِنهَُّمْ عَصَوْنىِ وَ اتَّبَعُواْ مَن لَّمْ يَزِدْهُ مَالُهُ وَ وَلَدُهُ إِلَّا خَسَارًا انَّكَ إِن تَذَرْهُمْ يُضِلُّواْ عِبَادَكَ وَ لَا يَلِدُواْ إِلَّا فَاجِرًا كَفَّارًا ثُمَّ إِنىّ‏ِ دَعَوْتهُُمْ جِهَارًا ثُمَّ إِنىّ‏ِ أَعْلَنتُ لهَُمْ وَ أَسْرَرْتُ لهَُمْ إِسْرَارً نوح27،21،9-5

4-2-1 سرگذشت حضرت نوح (ع):
يکي از پيامبران بزرگ که در راه ترويج توحيد و يکتاپرستي رنج بسيار کشيد و از مردم آزار ديد حضرت نوح بود، زيرا به اندازه اي مردم به بتها و پرستش آن ها علاقه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد پناهندگان Next Entries پایان نامه رایگان درمورد دعاي، نفرين، کشتي