پایان نامه رایگان درمورد رشد اقتصادی، نرخ بهره، نرخ ارز رسمی، بانک مرکزی

دانلود پایان نامه ارشد

سیاست های تعدیل اقتصای روند صعودی داشته و در سال های 84 و 85 روندی نزولی یافته و محددا روندی صعودی یافته است. در سال 88 و 89 روندی نزولی یافته که دلیل آن تغییر مبنای محاسبه تورم بوده و در سال های 1391 و 1392 تورم به رغم تغییر پایه محاسبات به بیشترین مقدار خود رسیده که از جمله دلیل اصلی آن اجرای طرح هدف مندی یارانه ها و آزاد سازی قیمت ها بوده است.
بر مبنای استفاده از رگرسیون خطی ساده با تعریف متغیر مستقل به عنوان بازه زمانی ماهانه و متغیر تابعی یا وابسته مقدار نرخ تورم به درصد می توان شیب یا روند کلی نرخ تورم را به صورت نمودار شماره 4-4 تعیین نمود. در این نمودار معادله نرخ تورم بر حسب زمان عبارت است از:
y = 0.1289t + 8.745
بر اساس معادله برآوردی نرخ تورم ماهانه روند صعودی با شیب 0.1289به ازای هر ماه داشته است. ضریب تعیین آن R² = 0.452 به دست آمده که نشان می دهد بیش از 45 درصد تغییرات بر مبنای رابطه برآوردی بیان شده است. علت در حد متوسط بودن قدرت توضیح دهندگی رابطه برآوردی تقریبا سیکلی بودن روند نرخ تورم و در نتیجه ضرورت استفاده از الگوهای غیرخطی در برآورد است.
طی نمودار شماره 4-4 روند و شیب برآوردی نرخ تورم تصویر گردیده است:
نمودار شماره 4-4: شیب و روند تغییرات در نرخ تورم

طی نمودار شماره 4-4 منحنی رسم شده پراکندگی واقعی نرخ های تورم و خط رسم شده بیان گر شیب تغییرات در نرخ تورم است که همواره صعودی بودن شیب کلی تغییرات قیمت کالا ها و خدمات در کشور و به تعبیری کاهش قدرت خرید پول کشور را نشان می دهد. شایان ذکر است این روند بر مبنای ارقام رسمی اعلام شده از طرف بانک مرکزی تصویر گردیده و تغییر مبناهای در محاسبات که دولت ها با مقاصد سیاسی انجام می دهند را بیان نکرده و محاسبه نرخ ها بر مبنای ثابت تفاوت قابل ملاحظه بین نرخ های رسمی اعلام شده تورم و ارقام واقعی را نشان خواهد داد.
4-5-3- تحليل روند نرخ ارز
نرخ ارز بیانگر قابلیت تبدیل پول کشور به پول خارجی یا به عکس است در ایران طی چند دهه اخیر رایجترین ارز خارجی دلار بوده که نرخ ارز بر مبنای قابلیت تبدیل آن به ریال بیان شده و به تعبیری مشخص می کند که به ازای هر دلار چند ریال ایرانی قابل دریافت است. نرخ ارز نیز به ریال معمولا به صورت روزانه توسط بانک مرکزی اعلام و گاهی نیز می تواند متفاوت از بازار آزاد یا صرافی ها باشد. گاهی توسط دولت بسته به نوع مصرف نرخ های متفاوتی از ارز اعلام شده ولی در هر صورت در این گزارش از نرخ رسمی اعلامی توسط بانک مرکزی استفاده شده و به جهت سهولت در تحلیل از نرخ های ماهانه بهره گرفته شده است. طی جدول شماره 4-4 نرخ برابری دلار به ریال به عنوان ارز رسمی کشور ماهانه طی بازه زمانی سال های 1380 تا 1392 خلاصه گردیده است:

جدول شماره 4-4: نرخ ارز ماهانه به ریال
1392
1391
1390
1389
1388
1387
1386
1385
1384
1383
1382
1381
1380
سال
ماه
12260
12260
10400
9982
9908
9004
9244
9145
8881
8415
8149
7950
1750
فروردین
12260
12260
10491
10207
9860
9178
9253
9151
8913
8561
8146
7950
1750
اردیبهشت
12260
12260
11026
10407
9732
9216
9266
9165
8967
8591
8150
7950
1750
خرداد
20340
12260
10650
10403
9941
9175
9281
9181
8990
8653
8207
7950
1750
تیر
24790
12260
10561
10415
9941
9391
9297
9185
8998
8708
8267
7950
1750
مرداد
24787
12260
10635
10435
9895
9644
9314
9190
9014
8739
8341
7950
1750
شهریور
24858
12260
10672
10414
9889
9788
9324
9213
9043
8761
8338
7950
1750
مهر
24877
12260
10807
10372
9914
10080
9321
9218
9067
8778
8353
7950
1750
آبان
24807
12260
10923
10365
9948
10035
9344
9217
9081
8791
8339
7950
1750
آذر
24795
12260
11199
10369
9990
9890
9292
9224
9095
8816
8308
7950
1750
دی
24868
12260
12034
10337
10021
9672
9327
9231
9114
8854
8373
7950
1750
بهمن
24950
12260
12260
10315
9970
9792
9126
9240
9133
8857
8420
7950
1750
اسفند

طی جدول شماره 4-4 نرخ رسمی برابری دلار به ریال به تفکیک ماه به ازای هر یک از سال های 1380 تا 1392 منعکس شده است. نرخ های یاد شده نرخ رسمی بوده که در مقاطعی با نرخ آزاد یکسان و در مواردی نیز نرخ های متععد وجود داشته و نرخ رسمی و آزاد تفاوت فاحشی داشته است. طی سال های 1381 تا 1389 با عنایت به ملاحظات سیاسی نرخ ارز رسمی با سیاست تثبیت نرخ ارز، تثبیت گردیده و نرخ رشد بسیار جزیی را در پی داشته است. اما در سال های 91 و 92 با آزاد سازی قیمت ها نرخ ارز نیز جهش زیادی یافته و تا سه برابر افزایش یافت. البته نرخ آزاد و رسمی گاهی با فاصله ای 110 تا 150 درصدی نسبت به قیمت رسمی را به خود اختصاص داد.
مطالعه نرخ ارز حاکی از روند پله کانی آن است. به این معنی که به جهت تاثیر پذیری شدیدقیمت کالاها و خدمات از نرخ ارز در بسیاری از سال ها دولتمردان سعی در تثبیت آن نموده و همین امر به شکل گیری بازار سیاه ارز با قیمت های به مراتب بیشتر از قیمت رسمی منجر شده است. و بعد از چند سال به یک باره جهشی در نرخ رسمی رخ داده و نرخ ارز دو تا چند برابر شده است. گاهی هم دولت کسری بودجه خود را از طریق فروش ارز در بازار غیر رسمی و از طریق واسطه ها جبران کرده که در این موارد افت محسوسی در نرخ ارز مشاده شده است.
طی نمودار شماره 4-5 روند نرخ ارز به تفکیک ماه در بازه زمانی 1380 تا 1392 تصویر گردیده است:
نمودار شماره 4-5: روند ماهانه نرخ رسمی ارز(برابری دلار به ریال)

نمودار شماره 4-5 روند صعودی و در عین حال رفتار پله کانی تغییرات نرخ ارز رسمی را نشان می دهد. در این نمودار تثبیت نرخ ارز طی سال 1381 تا 1389 ملاحظه شده در سال 1390 و 1391 افزایش ملایم و در سال 1392 جهش نرخ ارز رسمی ناشی از سیاست های آزاد سازی قیمت ها یا اجرای طرح هدف مندی یارانه ها ملاحظه می شود. البته در این دوره مجددا سیستم چند نرخی ارز با عناوین ارز حمایتی، ارز مرجع و ارز مبادله ای شکل گرفته و تفاوت فاحش بین نرخ های آزاد و رسمی مشهود است.
بر مبنای استفاده از رگرسیون خطی ساده با تعریف متغیر مستقل به عنوان بازه زمانی ماهانه و متغیر تابعی یا وابسته مقدار نرخ ارز به ریال می توان شیب یا روند کلی نرخ ارز را به صورت نمودار شماره 4-6 تعیین نمود. در این نمودار معادله نرخ ارز بر حسب زمان عبارت است از:
y = 72.084t + 4231.7
بر اساس معادله برآوردی نرخ ارز ماهانه روند صعودی با شیب 72.084 ریال به ازای هر ماه داشته است. ضریب تعیین آن R² = 0.5644 به دست آمده که نشان می دهد بیش از 56 درصد تغییرات بر مبنای رابطه برآوردی بیان شده است. علت در حد متوسط بودن قدرت توضیح دهندگی رابطه برآوردی تقریبا پلکانی بودن روند نرخ تورم و در نتیجه ضرورت استفاده از الگوهای غیرخطی در برآورد است.
طی نمودار شماره 4-6 روند و شیب برآوردی نرخ ارز تصویر گردیده است:
نمودار شماره 4-6: شیب و روند تغییرات در نرخ ارز رسمی به ریال

طی نمودار شماره 4-6 شیب خطی تغییرات نرخ ارز به صورت یک خط راست و با روند هموراه صعودی ملاحظه می گردد. البته تصویر دقیق تر تغییرات نرخ ارز مستلزم منظور کردن وزن نسبی نرخ های متععد ارز و تحلیل روند آن از یک طرف و تصویر روند های مختلف در بازه های زمانی تثبیت و آزاد سازی نرخ ارز از طرف دیگر است.
4-5-4- تحليل روند رشد اقتصادی
این شاخص بیان گر نرخ تغییرات خالص در درآمد ملی کشور بر پایه ثابت متاثر از سرمایه گذاری ها بوده و معمولا به صورت سالانه و بر حسب درصد بیان می شود. به جهت تشکیل بخش عمده ای از درآمدهای کشور از منابع نفت و گاز و محصولات نفتی معمولا رشد اقتصادی را هم به صورت مستقل از درآمدهای نفتی، هم ترکیب با نفت و هم به صورت مستقل ارزیابی کرده اند. طی جدول شماره 4-5 به ازای هر سال در بازه زمانی 1380 تا 1392 تغییرات نرخ رشد اقتصادی با نفت، بدون نفت و به طور متوسط بیان شده است:
جدول شماره 4-5: تغییرات نرخ ارشد اقتصادی سالانه به درصد
سال
نرخ رشد بدون نفت
نرخ رشد با نفت
نرخ رشد متوسط
1380
6.46
5.48
5.97
1381
10.13
8.75
9.44
1382
7.17
7.92
7.545
1383
7.51
6.96
7.235
1384
6.51
6.19
6.35
1385
7.32
7.32
7.32
1386
7.96
7.84
7.9
1387
1.23
0.83
1.03
1388
3.87
3.16
3.515
1389
7.12
6.38
6.75
1390
3.4
3.2
3.3
1391
-3.1
-5.4
-4.25
1392
-2
-2.2
-2.1
جدول شماره 4-5 نشان می دهد که از سال 1387 با روی کار آمدن دولت های نهم و دهم رشد اقتصادی سیر نزولی یافته و متاثر از سیاست های آزاد سازی قیمت ها، ایجاد تنش در سیاست خارجی و اوج گرفتن تحریم های خارجی علیه ایران، تریجا رشد اقتصادی منفی و به کمترین حد خود در سال های 1391 و 1392 رسیده است.
طی نمودار شماره 4-7 تغییرات رشد اقتصادی سالانه کشور در بازه زمانی 1380 تا 1392 بر هر یک از مبانی بدون نفت، با نفت و متوسط تصویر گردیده است:

نمودار شماره 4-7: تغییرات رشد اقتصادی سالانه

نمودار شماره 4-7 نشان می دهد که گرچه در بازه زمانی تحت بررسی رشد اقتصادی مبتنی بر هر یک از معیارهای سه گانه سیکلی بوده است، ولی در مجموع روند منفی را طی کرده و در دوران دولت دهم پایین ترین رشد اقتصادی را کشور به خود دیده است.
مشابه دیگر متغیرها می توان با اختیار مقطع زمانی سالانه به عنوان متغیر مستقل و نرخ رشد سالانه به عنوان متغیر وابسته با استفاده از رگرسیون خطی ساده بر مبنای زمان، شیب کلی تغییر نرخ رشد اقتصادی را برآورد کرد. در این برآورد از نرخ رشد متوسط یا موزون استفاده شده است. معادله رگرسیونی برآورد یاد شده به صورت معادله زیر تعریف شده است:
y = -0.8091t + 1126.1
این معادله برآوردی نشان می دهد که رشد اقتصادی در کل روندی نزولی با شیب 0.8091- بوده است به عبارتی درصد رشد اقتصادی سالانه قریب به 0.81 واحد کاهش یافته است. طی نمودار شماره 4-8 روند تغییرات رشد اقتصادی همراه با شیب تغییرات آن به صورت یک خط راست تصویر شده است:
نمودار شماره 4-8:تحلیل روند و شیب تغییرات نرخ رشد اقتصادی(به درصد)

بر مبنای نمودار شماره 4-8 ملاحظه می شود که اگر چه رشد اقتصادی رفتاری سیکلی داشته است ولی در مجموع شیب تغییرات کلی آن منفی و در مجموع روند نزولی داشتهو از حدود 8 تا 10 درصد در دوره اصلاحات به نرخ های منفی و کمترین مقدار خود یعنی 2.2- در دولت دهم تنزل یافته است.
4-5-5- تحليل روند نرخ بهره
پنجمین متغیر کلانی که در این تحقیق مورد تحلیل قرار گرفته است، نرخ بهره بوده است. نرخ بهره به عنوان هزینه فرصت استفاده از سرمایه پولی تعریف شده که معمولا به صورت سالانه و بر حسب درصد تعریف گردیده است. نرخ بهره در بازار آزاد و سیستم رسمی بانکی کشور متفاوت بوده و در مواردی حتی بانک ها و موسسات مالی و اعتباری نسبت به یک دیگر به شکل رقابتی از نرخ های متفاوتی بهره جسته اند. طی سال های اخیر شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی مرجع تعیین نرخ رسمی بهره بانکی بوده و در واقع سیاست پولی دولت جهت تخصیص یا هدایت سرمایه بر آن اساس شکل گرفته است.
معمولا در سیستم رسمی بانکی کشور نیز نرخ بهره متفاوتی بسته به نوع صنعت یا مصرف منابع پولی اعمال شده است. طی جدول شماره 4-6 تغییرات نرخ بهره رسمی در سیستم بانکی کشور به تفکیک بخش های مختلف صنعتی و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد نرخ بهره، بورس اوراق بهادار، ادبیات تحقیق، بورس اوراق بهادار تهران Next Entries پایان نامه رایگان درباره بازار سهام، عملکرد شرکت، کارایی بازار سهام، جامعه آماری