پایان نامه رایگان درمورد حقوق بشر، حقوق بشری، نقض حقوق، حقوق بینالملل بشر

دانلود پایان نامه ارشد

مجموعه وسیعی از نقضها مواجه میگردد. در این زمان اولویتبندی بسیار اهمیت دارد. سازمان در ابتدا باید خط مشی خود را تنظیم نموده و تصمیم بگیرد که برکدامیک از حقوق تمرکز خواهد نمود. چنانچه سازمانی حوزه فعالیت وسیعی داشته باشد و بر مجموعهای از حقوق بشری نظارت نماید؛ حین انجام تحقیقات ابتدا باید به این پرسشها پاسخ دهد:
الف) با توجه به اینکه در برخی از شرایط –به ویژه در مواقع نقض گسترده حقوق بشر- امکان رسیدگی به تمامی اشکال حقوق نقض شده به صورت مساوی وجود ندارد؛ کدامیک از این حقوق نقطه اصلی تمرکز سازمان خواهد بود؟ ب) چه گروهی از افراد و قربانیان آسیب پذیرترند؟ طبیعتاً این گروه باید مورد توجه بیشتری قرار گیرند. ج) مشکلات و معضلات اصلی حقوق بشری در کشور مزبور کدامند؟ تشخیص این مشکلات، یافتن راهحل را تسهیل مینماید. د) چه سازمانهای غیردولتی و بینالمللی دیگری در زمینه وضعیت حقوق بشر این کشور فعالیت نمودهاند؟ بررسی این امر زمینهساز همکاری میان این سازمانها و جلوگیری از دوبارهکاری میگردد. به علاوه سازمان غیردولتی نظارت کننده میتواند از تحقیقاتی که نهادهای دیگر انجام دادهاند نیز استفاده نماید. پس از تعیین اولویتها، روند جمعآوری اطلاعات آغاز میگردد. در این مرحله اطلاعاتی در رابطه با مشکلات موجود و نمونههایی از نقض جمعآوری میگردد. این مرحله بسیار دشوار بوده و نیازمند تلاش زیادی است. تبعاً سازمان غیردولتی نظارتکننده خود شاهد نقضها نبوده است؛ بنابراین آنها به ندرت آنچه را که خود دیدهاند گزارش مینمایند بلکه این سازمانها اطلاعات خود را از قربانیان یا شهود و سایر منابع مطلع به دست میآورند. همچنین مهمترین مسأله در جمعآوری اطلاعات، بهکارگیری تکنیکهای دقیق است که تحصیل اطلاعات دقیق و قابل اعتماد را تضمین مینماید. در ادامه برخی از روشهای دستیابی به اطلاعات را بررسی خواهیم نمود:

الف) نظر سنجی
نظرسنجی یک روش بسیار متداول نظارت است که عموماً ترکیبی از مصاحبه و استفاده از روشهای رایج ثبت دادههاست. نظرسنجی به معنای جمعآوری اطلاعات مشابه از میان شماری از افراد است به گونهای که به ما کمک مینماید به تصویر جامعی از یک موقعیت دست یابیم. این اطلاعات را میتوان به کمک مصاحبهگران یا از طریق پرسشنامه جمعآوری نمود. گاهی اوقات دسترسی به تمامی افراد مورد نظر ممکن نمیباشد؛ در این صورت نظرسنجی از روی نمونه صورت میپذیرد. برای انتخاب نمونه سه روش متداول وجود دارد: نمونه تصادفیپ که به محقق اجازه میدهد به هر یک از افراد مطلع که دسترسی یافت، اطلاعات کسب نماید. چنانچه سازمان فرم نظرسنجی را در سایت اینترنتی خود قرار دهد نیز از این روش استفاده نموده است. در نمونه انتخابی ، محقق با اعمال یک ضابطه خاص افراد مشخصی را برای تحقیق انتخاب مینماید. روش سوم استفاده از نمونه احتمالی است که طی آن نظرسنجی از افرادی که به صورت رندمی از یک گروه افراد انتخاب میشوند، صورت میگیرد. دو روش اخیر به ویژه در جایی که نمایندگان سازمان در حال انجام مأموریت در محل وقوع نقضها هستند ممکن میشود و اطلاعات حاصل از این دو روش بسیار دقیق هستند.

ب) برقراری ارتباط و کسب اطلاع از افراد مطلع در سطح ملی
از روشهای دیگر سازمانهای غیردولتی برای تحصیل اطلاعات، تماس با افراد مطلع، سازمانهای حقوق بشری فعال در کشور موردنظر و حتی در صورت امکان مقامات دولتی محلی هستند. وکلا و روزنامهنگاران نیز به دلیل برخورداری از اطلاعات دست اول منابع بسیار موثقی میباشند. سازمانهای غیردولتی ملی و نهادهای ملی حقوق بشر نیز میتوانند اطلاعات ارزشمندی در اختیار این سازمانها قرار دهند. به ویژه زمانیکه حضور نمایندگان سازمان در محل وقوع نقض به دلایل مالی یا ممانعت دولت ممکن نباشد؛ فعالیتهای موازی نهادهای حقوق بشری ملی این خلأ را جبران مینماید. به همین دلیل لازم است سازمانهای غیردولتی بینالمللی علاقهمند به بررسی وضعیت حقوق بشر یک کشور، سازمانها و نهادهای حقوق بشری فعال در آن کشور را شناسایی و سازمانهایی که قادر به ارائه اطلاعات و همکاری و یا حتی انجام مأموریت هستند را برگزینند.

ج) مصاحبه با قربانیان و شهود
مصاحبه رایجترین شیوه جمعآوری اطلاعات در رابطه با موارد ادعایی نقض حقوق بشر است. به علاوه ادله شفاهی لازمه تهیه گزارش کتبی هستند. اگرچه ممکن است برخی از قربانیان یا شهود داوطلبانه خواستار مشارکت در تحقیقات گردند؛ اما غالباً قربانیان به دلیل ترس یا بی اعتمادی به سودمندی این تحقیقات از معرفی خود و همکاری خودداری مینمایند. بنابراین سازمان در وهله اول باید قربانیان و شهود را شناسایی نماید. نماینده سازمان در حین مأموریت حقیقتیابی میتواند با کمک منابع محلی این افراد را شناسایی نماید. سازمانهای غیردولتی طی مصاحبه و همکاری با این افراد، هم به اطلاعات مورد نیاز خود برای تهیه گزارش دست مییابند و هم میتوانند به قربانیان خدمترسانی نمایند و یا آنان را برای آغاز رسیدگی قضایی علیه ناقضان تشویق و در جریان رسیدگی آنها را همراهی کنند. البته در این میان مسأله حفاظت از قربانیان و شهود نیز بسیار اهمیت دارد. برای حفظ امنیت این افراد، باید تلاش شود تا جریان همکاری و مصاحبه با آنان دور از توجه عموم و با مخفی نگاه داشتن هویت و اطلاعات کسب شده طی مصاحبه باشد.

د) دریافت شکایات و اطلاعات از سایرین
سازمانهای غیردولتی حقوق بشری برای موفقیت باید همواره در دسترس همگان باشند. حتی چنانچه نمایندگان سازمان در کشوری امکان حضور و فعالیت نداشته باشند؛ این امرنباید مانعی در دسترسی افراد آن کشور به سازمان گردد. از همین رو امروزه این سازمانها از وسایل ارتباط جمعی و به خصوص اینترنت برای افزایش حضور خود در سراسر جهان استفاده مینمایند. آنها با طراحی وبسایتهای فعال به افراد این امکان را میدهند تا اطلاعات خود را از نقضها و شکایات خود را بدون هیچ هزینهای در سایت ثبت نمایند ومتعاقباً از همین طریق نتیجه شکایت خود را پیگیری کنند.
در مجموع منابع اطلاعاتی موجود در اختیار سازمانهای غیردولتی بسیار متنوعند. جدول ذیل نحوه تبادل اطلاعات حقوق بشری را نشان میدهد. 110

عفو نیز هرساله گزارشی منتشر نموده و طی آن ضمن اشاره به وضعیت عمومی حقوق بشر در سراسر جهان، وضعیت هرکشور را به همراه اشارهای مختصر به اقدامات سازمان بیان میدارد. سازمان علت و نحوه تهیه این گزارشها را اینگونه بیان میدارد: «عفوبینالملل برای ترسیم تصویری از نقضهای حقوق بشر از مجموعه وسیع منابع بهره میگیرد: قربانیان یا شهود، متخصصانی مانند وکلا، پزشکان و سایر گروههای حقوق بشری. محققان سازمان با قربانیان و شهود گفتگو نموده و شهادت آنان را استماع مینمایند. آنها همچنین از زندانها، بازداشتگاهها و اماکنی که گفته میشود نقض حقوق بشر در آن صورت پذیرفته است دیدار مینمایند. ممکن است این افراد در دادگاهها نیز حضور یافته و عادلانه بودن جریان دادرسی را مورد بررسی قرار دهند یا با مقامات رسمی دولتی دیدار نموده و با نماینده گروههای حامی حقوق بشر ملاقات نمایند.» اما در مواردی که امکان دسترسی به دولتی برای سازمان وجود نداشته باشد: «عفو از اطلاعات یا شهادت پناهندگان یا قربانیانی که از کشور خود خارج گردیدهاند، نامههای دریافت شده، روزنامهها و مطبوعات، گزارشهای واصله از وکلا و سایر فعالان حقوق بشر و نامههای زندانیان و خانوادههای آنان استفاده مینمایند.111» در قدم بعد عفو اطلاعات دریافت شده را با توجه به الگوی نقض در کشور موردنظر بررسی مینماید تا مشخص گردد آیا ادعای نقض علیه این دولت قابل طرح است یا خیر؟ در آخر پیش از انتشار گزارش نهایی اطلاعات با توجه به قوانین، پیشینه قضایی، سیاسی، تاریخی کشور مربوطه اصلاح میگردد. این گزارش باید چند مرحله تأیید را تا رسیدن به دست دبیرخانه پشت سر بگذارد. عفو همچنین میتواند اطلاعات خود را پیش از انتشار برای تکمیل یا کسب نقطه نظرات دولتها، در اختیار آنان قرار دهد.112
اگرچه گزارشهای عفو را میتوان یکی از کاملترین گزارشهای موجود دانست اما این امر لزوماً به معنای جامعالشمول بودن این گزارشها نیستند. اگرچه از نام این گزارشها- برای نمونه گزارش سالانه عفو بینالملل یا وضعیت حقوق بشر جهان- اینگونه برداشت میشود که طی اینگونه گزارشها هرگونه مسأله نقض مورد اشاره قرار گرفته است اما خود گزارش تصریح مینماید که جامع نبوده و سکوت در رابطه با یک موضوع را نباید دالّ بر احترام کشور مربوطه به حق مورد نظر دانست.113 از همین روست که این گزارشها به همراه گزارشهای صادره از سایر سازمانهای غیردولتی مانند دیدهبان حقوق بشر و گزارش سایر نهادهای بینالمللی نظارتی کامل میگردد.
بند چهارم: همکاری با سازمانهای غیردولتی و نهادهای ملی حقوق بشری
از دیگر روشهای مورد استفاده سازمانهای غیردولتی بینالمللی برای نظارت بر حقوق بشر در سطح ملی، همکاری با سازمانهای غیردولتی و نهادهای ملی حقوق بشری است. هزاران سازمان غیردولتی حقوق بشری ملی در کشورهای مختلف به فعالیت میپردازند. بسیاری از آنها هیچگونه ارتباط و همکاری با نهادها و سازمانهای بینالمللی و غیردولتی حقوق بشری ندارند. این سازمانها حتی اگر از الفاظی نظیر حقوق، حقوق بشر و حقوق بینالملل بشر استفاده ننمایند و خود را یک سازمان غیردولتی حقوق بشری ننامند؛ در زمینه مسائلی فعالیت دارند که در چارچوب حقوق بشر معاهدهای و یا عرفی قرار میگیرد. این سازمانها با فعالیت در سطح ملی در حمایت بینالمللی از حقوق بشر سهیم میگردند چراکه نقض حقوق بشر در یک کشور نه تنها در برخی موارد ناقض قوانین ملی آن کشور است بلکه حقوق شناخته شده بشر در سطح بینالمللی را نیز نقض مینماید.114
اگرچه حوزه فعالیت این سازمانها در مقایسه با سازمانهای غیردولتی بینالمللی محدود است و در برخی موارد آنها این قدرت را ندارند تا مسائل مورد نظر خود را آنطور که باید به سمع و نظر نهادهای بینالمللی برسانند، تلاش آنها در جمعآوری، انتشار و تهیه گزارش از شرایط داخلی عامل مهمی در جلب توجه نهادهای بینالمللی به یک کشور است. از همین رو میتوان ادعا نمود حضور سازمانهای غیردولتی ملی نقش مهمی در افزایش توجه بینالمللی به وضعیت حقوق بشر یک کشور و ورود آن کشور به برنامههای نظارتی این نهادها دارد.115
برای تبیین روابط میان سازمانهای غیردولتی ملی و بینالمللی حقوق بشری میتوان از اگویی صحبت نمود که در سال ١۹۹۸برای اولین بار توسط مارگارت کک و کاترین سیک کینکت مطرح گردید. «مدل بومرنگ» به چارچوبی اشاره دارد که سازمانهای غیردولتی ملی با گروههای بینالمللی متحد گردیده تا بتوانند دولت مورد نظر خویش را تحت فشار قرار دهند. در این مدل، سازمانهای غیردولتی ملی با بازیگرانی که در سطح بینالمللی در عرصه حقوق بشر فعالیت مینمایند و از ارزشهای مشترکی پیروی نموده و به مبادله اطلاعات و خدمات میپردازند، ارتباط برقرار مینمایند.
گروههای ملی، سازمانهای غیردولتی داخلی و جنبشهای اجتماعی از طریق اتصال به سازمانهای غیردولتی بینالمللی، به سایر بازیگران بینالمللی- دولتها و سازمانهای بینالمللی- دسترسی خواهند یافت. به علاوه این همکاری موقعیتهای جدیدی برای فعالیت به روی این سازمانها گشوده و بر ارزش و اعتبار آنها میافزاید. درحالیکه این سازمانها نمیتوانند مستقیماً بر دولت مورد نظر خویش اعمال فشار نمایند؛ ارتباط با سازمانهای غیردولتی بینالمللی به آنها اجازه میدهد تا موانع موجود را دور بزنند. این مدل البته برای سازمانهای غیردولتی بینالمللی نیز فوایدی بسیاری دارد.116 با برقراری ارتباط، این سازمانها فرصت مییابند تا هم از بعد داخلی و هم از بعد بینالمللی کشور موردنظر را تحت فشار

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد حقوق بشر، حقوق بشری، مجمع عمومی، شورای حقوق بشر Next Entries پایان نامه رایگان درمورد حقوق بشر، حقوق بشری، سازمان ملل، نقض حقوق