پایان نامه رایگان درمورد حقوق بشر، افکار عمومی، حقوق بشری، جامعه مدنی

دانلود پایان نامه ارشد

هیچکس معتقد نیست که افکارعمومی الزاماً در سیاستگذاری عمومی دولتها نقش تعیینکنندهای ایفا میکند. با این حال عدهای معتقدند افکار عمومی مطلقاً تأثیری در نظارت و کنترل اعمال دولتها ندارد؛ چراکه حتی دولتهای دموکراتیک نیز در مواردی این افکار عمومی را نادیده میگیرند. از سوی دیگر اکثر دانشمندان علوم اجتماعی که در زمینه افکار عمومی مطالعه مینمایند؛ بر این باورند که افکار عمومی میتواند بر سیاستهای دولتها مؤثر باشد ولی آنچه مهم است میزان و نحوه این تأثیر است. همین امر توجه سازمانهای غیردولتی حقوق بشری را به افکار عمومی جلب نموده است. اگرچه هدایت و تغییر افکار عمومی ممکن است اما به هیچ عنوان کار راحتی نیست. تغییر افکار عمومی فرآیندی طولانی مدت است که به برنامهریزی نیاز دارد.170 با این وجود سازمانهای غیردولتی به عنوان شکل سازمانیافتهای از جامعه مدنی تلاش مینمایند با تأثیرگذاری بر افکار عمومی این جامعه مدنی، از قدرت آن در جهت مقاصد خود بهره گیرند.
برای اینکه افکار عمومی بتواند تأثیر لازم را بر سیاستهای دولت داشته باشد باید همواره به اطلاعات دسترسی یابد. در این مرحله شفافیت عملکرد دولتها بسیار تعیینکننده است. با این وجود دولتها به ویژه در زمینه مسائل حقوق بشری تمایل چندانی به ارائه اطلاعات به شهروندان خود ندارند. همین خلأ، فضای بسیار مناسبی را برای فعالیت سازمانهای غیردولتی فراهم میسازد. در این مرحله سازمانها میتوانند در دو سطح این اطلاعات را در اختیار جامعه مدنی قرار دهند. سطح اول، آگاهسازی مردم از حقوقشان و البته تعهدات دولتها به موجب اسناد حقوق بشری است. این مرحله همان آموزش حقوق بشر است. با این آموزش جامعه مدنی از حقوق خود مطلع شده و افکار عمومی نسبت به رعایت این حقوق حساس میگردد. در مرحله بعد سازمانهای غیردولتی-با ابزاری که در اختیار دارند- به میزان پایبندی دولتها بر حقوق بشر نظارت نموده و موارد نقض را منتشر مینمایند. بدین ترتیب افکار عمومی به سمت انتقاد از دولتهای ناقض حقوق بشر هدایت شده و به اهرم فشاری بر این دولتها تبدیل خواهند گردید. در واقع سازمانهای غیردولتی نقش مهمی از حیث بالا بردن توقع از دولتها درباره حقوق بشر داشتهاند و دولتها را تشویق نمودهاند تا در این زمینه روند گزارشدهی، بازرسی و نظارت را بین خود بهبود بخشند. نباید تصور شود که دولتها به شکل خودجوش و مشتاقانه این کارها را انجام دادهاند بلکه این تغییرات در بسیاری از موارد نتیجه فشارهای افکار عمومی بوده که بر دولتها اعمال گردیده است.171
بند اول: آموزش حقوق بشر
مسأله آموزش حقوق بشر همواره مورد اهتمام جامعه بینالمللی به ویژه سازمان ملل متحد بوده است. بند دو ماده ٢۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر172 اشاره مینماید که آموزش و پرورش باید به گونهای هدایت گردد تا احترام به حقوق و آزادیهای بشر را تقویت نماید. ماده هفت اعلامیه جهانی حقوق کودک نیز تأکید مینماید که کودکان باید با روحیه تفاهم، صلح و برادری جهانی و دوستی بین مردم پرورش یابند. میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز مقرر میدارد که هدف آموزش و پرورش باید تقویت احترام به حقوق و آزادیهای اساسی بشر باشد. بنابراین در بسیاری از اسناد بینالمللی حقوق بشری مفهوم آموزش با ملاحظات حقوق بشری گنجانده شده است.
آموزش حقوق بشر شامل یادگیری و تمرین حقوق بشر است که به منظور ایجاد آگاهی در خصوص ارزشهای حقوق بشری، توسعه و تقویت رعایت حقوق بشر و آشنایی با سازوکارهای تضمینی جهت برخورد با موارد نقض و التزام و اجبار به رعایت آن صورت میپذیرد. هدف از آموزش حقوق بشر تعلیم مهارتها، ارائه اطلاعات علمی و شکل دادن به رفتارهایی است که موجب پیشرفت فرهنگ حقوق بشری میشود.173 از همین رو سازمان ملل متحد در جریان کنفرانسهای بینالمللی مختلف تلاش نمود تا دولتها را به گنجاندن برنامههایی برای آموزش حقوق بشر در سیستم آموزشی خود ترغیب نماید. برای نمونه کنفرانس بینالمللی حقوق بشر در سال ١۹۶۸ در تهران از کشورها دعوت گردید تا از امکانات آموزشی خود استفاده نمایند تا جوانان در فضایی آکنده از احترام به حیثیت انسانی و تساوی حقوق بشری رشد یابند. در سالهای ١۹٧۸ و ۱۹۸٧ نیز دو کنگره بینالمللی آموزش حقوق بشر با حضور متخصصین آموزش دولتی و غیردولتی، توسط یونسکو برگزار گردید. سرانجام در سال ١۹۹۳ در جریان کنفرانس وین، اعلامیه وین و برنامه عمل جهانی به حقوق بشر و دموکراسی تصویب گردیدند. مجمع عمومی سال ١۹۹۵را آغاز دهه آموزش حقوق بشر نامگزاری نمود.174 پس از اتمام دهه آموزش حقوق بشر، مجمع عمومی در قطعنامه١١۳/۵۹ خود آغاز برنامه جهانی آموزش حقوق بشر را به هدف ادامه و تکمیل برنامههای آموزش حقوق بشر اعلام نمود.175 مرحله اول این برنامه –که در سال ٢۰۰۹ پایان یافت- بر آموزش حقوق بشر در مدارس ابتدائی و راهنمایی تمرکز داشت. این برنامه از یک سو خواستار ترویج حقوق بشر از طریق آموزش بوده و تأکید مینمود که محتوای برنامههای آموزشی باید مفاهیم حقوق بشری را منعکس نماید و از طرفی دیگر رعایت حقوق بشر در جریان آموزش با هدف احترام به حقوق همه افراد دخیل در جریان آموزش و پرورش نیز مورد توجه این برنامه جهانی قرار داشت.
مجمع عمومی همچنین تأکید نمود که آگاهی عمومی از حقوق بشر پیش شرط ارتقای این حقوق است. چنانچه مردم از حقوق خود آگاه نباشند، دولتها به نقضهای خود ادامه خواهند داد. همچنین آموزش حقوق بشر چیزی فراتر از صرف ارائه اطلاعات است و باید یک فرآیند طولانی مدت و جامعی ایجاد گردد که طی آن افراد از تمامی سطوح جامعه احترام به کرامات انسانی و ابزارهای تضمین حقوق بشر در تمامی جوامع را بیاموزند.176 در این اعلامیه مقرر گردیده است که دولتها و سازمانهای بینالمللی باید با همکاری سازمانهای غیردولتی شرایط مطلوب در سطح ملی، منطقهای و بینالمللی را برای تضمین برخورداری کامل از حقوق بشر فراهم آورند.177
به علاوه از آنجایی که احترام به حقوق بشر و آزادیهای اساسی –بدون هرگونه تبعیض- یک قاعده اساسی حقوق بشر است؛ تمامی گروهها، نهادها، سازمانهای بینالمللی و غیردولتی باید به تلاش خود برای همکاری و هماهنگی فعالیت علیه نقض، شدت بخشند.178
به موجب این اعلامیه «کنفرانس جهانی حقوق بشر، اهمیت و نقش سازمانهای غیردولتی را در ارتقای حقوق بشر و فعالیتهای بشردوستانه در سطوح ملی، منطقهای و بینالمللی به رسمیت میشناسد. کنفرانس کمک اینگونه سازمانها در افزایش آگاهی عمومی از موضوعات حقوق بشری، هدایت آموزش و تحقیقات در این زمینه، ارتقا و حمایت از حقوق بشر و آزادیهای اساسی مورد توجه قرار میدهد. درحالیکه مسئولیت اساسی تدوین این اسناد با دولتهاست؛ با این وجود نقش سازمانهای غیردولتی دراین روند مورد تأیید است. به همین منظور کنفرانس جهانی بر اهمیت ادامه گفتمان و همکاری میان دولتها و سازمانهای غیردولتی تأکید مینماید. سازمانهای غیردولتی و اعضای آن که به طور اصیل و واقعی در زمینه حقوق بشر فعالیت دارند، باید از حقوق و آزادیهای شناخته شده در اعلامیه جهانی حقوق بشر و حمایت قوانین داخلی برخوردار باشند. در انجام فعالیتهای حقوق بشری سازمانهای عیردولتی در چارچوب قوانین داخلی و اعلامیه جهانی حقوق بشر نباید مداخله نمود.» 179
سازمانهای بینالمللی غیردولتی در دو بخش رسمی و غیررسمی به آموزش حقوق بشر میپردازند. فعالیت در حوزه آموزش رسمی غالباً شامل مذاکره با دولتها برای تضمین ورود آموزش حقوق بشر به برنامه درسی مدارس و دانشگاهها و آموزش نیروهای پلیس و نظامی و خدمات عمومی است. آموزش حقوق بشر در بخش غیررسمی شامل تهیه برنامههای آموزشی برای شبکههایی نظیر روزنامهنگاران، پزشکان، گروههای محلی، زنان و فعالان حقوق بشر است. در برخی کشورها در صورت فراهم بودن شرایط، اعضای این سازمانها، همکاری نزدیکی با وزیرآموزش یا پلیس داشته و در زمینه محتوای برنامههای آموزش حقوق بشر به آنها کمک مینمایند.
بند دوم: اطلاعرسانی
یکی از ابزارهای اصلی مورد استفاده سازمانهای غیردولتی روش «نام بردن-شرمسارنمودن»ه دولتهاست. طی این روش سازمان مربوطه با هدف قرار دادن دولت موردنظر و آشکار نمودن نقضهای صورت گرفته توسط این دولت تلاش مینماید، چه در سطح ملی و چه بینالمللی، زمینه را برای اعمال فشار بر آن دولت فراهم آورد. به همین منظور سازمان، اطلاعات مربوط به نقض حقوق بشر یک دولت را از طریق رسانهها منتشر مینماید تا دولت مربوطه را تحت فشار قرار داده یا به بیانی شرمنده سازد. برای نمونه پس از جمعآوری و ثبت اطلاعات گسترده از نقض حقوق بشر، بسیاری از سازمانهای غیردولتی مقامات گواتمالا را در رسانههای بینالمللی سرزنش نمودند. در واقع ارائه اطلاعات منفی درباره عملکرد یک کشور در حوزه حقوق بشر مرحله اصلی فرآیندی است که طی آن افراد از اقدامات دولتها آگاه میشوند. البته بدون این اطلاعات نیز صرف وخامت وضعیت حقوق بشر یک کشور، برای آگاهی مردم از عدم احترام دولتشان به این حقوق کافیست اما فعالیت سازمانهای غیردولتی در افشای اقدامات دولتها در آگاهی بخش قابل توجهی از مردم از وضعیت حقوق بشر کشورشان مؤثر است. در واقع اطلاعات ارائه شده توسط این سازمانها مانند کانالی است که از طریق آن مردم از وضعیت حقوق بشر یک دولت آگاه میشوند. سازمانهای غیردولتی تلاش مینمایند تا از این طریق مردم را از نقضها آگاه ساخته و آنها را به تلاش برای اعمال فشار سیاسی بر دولتها تشویق نمایند. این گزارشها میتوانند باعث گردند تا افراد و گروهها نسبت به حمایت خود از یک دولت و مقامات آن تجدیدنظر نمایند؛ تا جایی که حتی منجر به آغاز انقلابها و فروپاشی برخی دولتها گردد. سازمانهای غیردولتی میتوانند از این شیوه برای شکلدهی به افکارعمومی در سطح بینالمللی بهره گیرند. بدین ترتیب ممکن است یک دولت ثالث یا حتی مردم در نقاط دیگر جهان را به اعتراض به این دولت ناقض ترغیب نماید.180
یکی دیگر از روشهای مؤثر در این زمینه “TopingeerT” است. در این شیوه از نخبگان و سرآمدان اجتماعی و سیاسی که رسانههای مورد توجه دولتها را اداره مینمایند، استفاده میگردد. از همین رو عفو با توجه به تأثیر روزافزون شرکتهای فراملی، از همکاری این شرکتها و سازمان ملل برای دعوت شرکتهای بینالمللی به توجه به مسائل حقوق بشری بهره میگیرد و تلاش مینماید تا این باور را در شرکتهای فراملی و چند ملیتی شکل دهد که توجه آنان به حقوق بشر به افزایش اعتبارشان کمک مینماید.181
امروزه یکی از مهمترین ابزار سازمانهای غیردولتی بینالمللی حقوق بشری برای اطلاعرسانی کمپینها هستند. کمپین یک روش سازمانیافته برای ایجاد تغییر است. یک کمپین کارآمد مستلزم انتخاب یک روش خاص بر مبنای اطلاعات و منابع است که مؤثرترین راه رسیدن به اهداف موردنظر میباشد. سازمانهای غیردولتی از این کمپینها برای هدایت افکار عمومی در جهت اعمال فشار بر دولتها و پایان بخشیدن به نقضها بهره میگیرند و این کمپینها در افزایش آگاهی عمومی از حقوق بشر و نقض آن تأثیر به سزایی دارد. برای نمونه یکی از اولین فعالیتهای عفو، کمپینهای نامهنگاری و اعتراض مستقیم به مقامات مسئول نقض حقوق بشر بود که از سال ۱۹۶۱آغاز گردید. نگارش نامه وسیلهای ساده و مؤثر برای اعمال فشار بر مقامات است. گاه این نامهها برای خود قربانیان یا خانواده آنان نگاشته میشود. دربرخی موارد نیز دبیرکل بینالمللی نامه را خطاب به دولتها ارسال مینماید.

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد حقوق بشر، افکار عمومی، حقوق بشری، آیین دادرسی Next Entries پایان نامه رایگان درمورد مجازات اعدام، حقوق بشر، سازمان ملل، حقوق زنان