پایان نامه رایگان درمورد جبران خسارات، مطالبه خسارت، جبران خسارت، طرح و نقش

دانلود پایان نامه ارشد

زيادي اين حق مورد قبول واقع شده است. در فقه حنبليبه همان اندازه که توليد علمي پديدآورنده ي آثار فکري نقش مثبت و نفع عمومي در سرنوشت جامعه بشري دارد بايد حق پديدآورنده آثار فکري ادا گردد.347
فقهاي حنبلي در مورد منشاء حق مالکيت در انتاج ذهني معتقدند که حق مؤلف يک حق مجرد نيست بلکه يک حق عيني مالي است. زيرا ارتباط و علاقه مؤلف با تأليفش هم انعکاس شخصيت علمي اوست و هم ثمره اي است که از شخصيت معنوي مولف جدا شده و در کتاب يا رسانه ديگر عينيت يافته است.که اين حق يک حق عيني و قابل اسقاط ميباشد.348
حقوقدانان ايران حق مؤلف را بدينگونه تعريف کرده اند ؛
الف ) حق انحصاري استفاده از اختراع امور فکري به ادبيات ، علوم و هنر خواه به صورت لفظي باشد ، خواه به صورت گرافيک ( تصوير- نقشه – خطوط ) و تجسم و امثال آنها و نيز هر چيزي که با يک روش علمي تهيه ميشود ، به شرط اينکه معرف شخصيت فکري توليد کننده آن باشد .
ب ) حق مالي ناشي از حق انحصاري – گفته شده در بالا- را گويند .349
بر طبق ماده يک قانون حمايت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان 1348 ” … به آنچه از راه دانش يا هنر يا ابتکار آنان پديد ميآيد ، بدون در نظر گرفتن طريقه يا روشي که در بيان يا ظهور ايجاد آن به کار رفته ، اثر اطلاق مي شود .” عبارت خيلي کلي است و به عقيده برخي از حقوقدانان اگر به ظاهر آن ، توجه کنيم اکتشافات و اختراعات را نيز در بر خواهد گرفت . با اين حال هيچ گونه ترديدي وجود ندارد که آثار فکري مذکور تا زماني که به صورت يک اثر ادبي يا هنري درنيامده باشد ، از قلمرو قانون مزبور خارج است. 350
بدين ترتيب آنچه مورد نظر ماده يک قانون است ، هرگونه اثر ادبي و هنري اصيل است و عبارت اثر ادبي در اين باره هم کتب و نوشتههاي علمي را در بر ميگيرد و هم شامل آثار ادبي محض مي شود .351
با توجه به تعاريف و قوانين فوقالذکر حقوقي که مؤلف دارد ، عبارت است از ؛ حقوقي که جنبه معنوي دارد و حقوقي که جنبه مادي دارد . مهمترين و برجستهترين حقوق معنوي مؤلف حق انتشار است . حق معنوي ديگر که به شخصيت مؤلف بستگي دارد و از او به عنوان پديدآورنده ي اثر جدايي ناپذير است. حق ولايت يا سلطهي او بر اثرش ميباشد و حق ديگر که به حق انتشاربسيار نزديک است ، حق حرمت اثر است . حق ديگري که جنبهي معنوي دارد صريحاً فقط در چند قانون پيشبيني شده است ، حق عدول يا پس گرفتن است.352 مهمترين حقوق مادي مؤلف نيز عبارت است حق نشر و تکثير اثر در مدت زمان
پيشبيني شده.353 در حقوق ايران نيز مهمترين حقوق مالي مؤلف عبارت است از حق نشر و تکثير اثر که متضمن منافع مادي است و شامل عمل تثبيت و ضبط مادي اثر به طريق مختلف (از قبيل چاپ ، عکاسي ، طراحي ، گراور ، قالب گيري ، ضبط مکانيکي مي گردد. حق ديگر حق نمايش و اجرا همراه با کسب منافع مادي و حق بهرهبرداري از اثر به هر وسيله ي مشروع و حق تحصيل سود مادي است.354

2-عناصر نقض حق مؤلف

براي تحقق نقض حق مؤلف بايد از آثار متعلق به ديگران بدون اجازهي آنها استفادهاي شود که به يکي
ازحقوق مادي يا معنوي پديدآورندهي اثر يا منتقلاليه هر يک از حقوق مادي متعلق به آن اثر لطمه و زيان وارد آورد. 355
يکي از مهمترين عناصر تحقق اين تقصير آن است که اثري خارجي و شناسايي شده ايجاد شده باشد که در نوع خود ، اصيل و ابتکاري باشد و نه اثري که عموم توان عرضهي آن را داشته باشند افزون بر اين ، اثر نو و ابتکاري بايد تحت حمايت قوانين مربوط به حق مؤلف باشد و نه اثري که فاقد حمايتهاي قانوني است. اين عناصر در حقوق انگلستان بدين شرح است :
1)اثر پديدآورنده کپي برداري شود.
2) اثر کپي شده ، به عموم عرضه شود.
3) اين اثري که کپيبرداري شده قبلا به عموم ارائه شده باشد.
4) عرضه اثر کپيبرداري شده ، به عموم از طريق پخش و نشر آنها در يکي از رسانههاي همگاني انجام گرفته باشد. 356
در قانون حمايت حقوق مؤلفان ايران عناصر ذکر شده جز عنصر دوم مورد تائيد قرار گرفته شده زيرا در ايران شيوه حمايتي از آثار عرضه شده به عموم يا آثار عرضه نشده يکسان است و آثار پخش يا منتشر نشده نيز موضوع حقوق مؤلف قرار دارند. اين را ميتوان از اطلاق ماده سوم قانون حمايت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان استنباط کرد، زيرا حقوق پديدآورنده ، شامل حق انحصاري نشر و پخش و عرضه و اجراي اثر و حقوق بهره برداري مادي و معنوي از نام و اثر اوست. در حاليکه در حقوق انگلستان شيوه حمايت از آثار منتشر نشده ، با آثار منتشر شده متفاوت است. در حقوق ايران بر اساس مادهي دوم قانون ترجمه و تکثير کتب و نشريات و آثار صوتي ، تکثير کتب و نشريات به همان زبان و شکلي که چاپ شده ، به قصد فروش يا بهرهبرداري مادي از طريق چاپ، افست يا عکسبرداري يا طريق مشابه بدون اجازهي صاحب حق ممنوع بوده، تقصير محسوب مي شود.بنابراين در اين موارد تقصير وقتي محقق ميشود که رسانههاي صوتي و تصويري بدون اجازه ي صاحب حق به نشر ، پخش ، تکثير يا عرضه آثار وي اقدام کنند.
همچنين بر طبق ماده سوم قانون ترجمه و تکثير کتب و نشريات و آثار صوتي ” نسخه برداري يا ضبط يا تکثير آثار صوتي که بر روي صفحه يا نوار يا هر وسيله ديگري ضبط شده است ، بدون اجازه صاحبان حق يا توليدکنندگان انحصاري يا قائم مقام قانوني آنان براي فروش ممنوع است و اين حکم شامل نسخه برداري يا ضبط يا تکثير از برنامهاي راديو ، تلويزيون يا هر گونه پخش ديگر نيز خواهد بود” علاوه بر اين قانون “نحوه مجازات اشخاصي که در امور سمعي و بصري فعاليتهاي غير مجاز مي نمايند” مصوب 24/11/72 در ماده يک خود، اشخاصي را که مبادرت به هرگونه عملي براي تضييع حقوق صاحبان اثر همانند تعويض نوار يا محتواي داخل کاست نوار و غيره مينمايند ، مسوؤل پرداخت خسارت وارده به صاحبان حق تضييع شده ، شناخته است .
افزون بر اينها ، به موجب ماده 23 قانون حمايت حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 11/10/1348 هر کس تمام يا قسمتي از اثر ديگري را که مورد حمايت اين قانون است ، همانند اثرهاي بصري به منظور اجرا در صحنههاي نمايش يا پرده سينما يا پخش از راديو يا تلويزيون يا نقاشيها ، تصاوير ، طرحها و نقش ها و نقشه هاي جغرافيايي ابتکاري و نوشته ها و خط هاي تزئيني يا هر گونه اثر تزئيني و اثر تجسمي ديگري را که به هر طريق و روش به صورت ساده يا ترکيبي به وجود آمده باشد يا هرگونه اثر معماري از قبيل طرح و نقشه ساختمان يا هرگونه اثر عکاسي که با روش ابتکاري و ابداع پديد آمده باشد يا هرگونه اثر ابتکاري مربوط به هنرهاي دستي يا صنعتي و نقشه قالي و گليم به نام خود يا به نام پديدآورنده آنها بدون اجازه او يا عالما به نام شخص ديگري غير از پديد آورنده پخش کند ، مقصر شناخته شده ، مسؤوليتهاي مدني يا کيفري يا هردو را خواهد داشت .
در رويهي قضايي برخي از کشورها کپيبرداري اين گونه تعريف شده است :
اقدامي که با کار و اثر اصلي بسيار شبيه بوده ، به گونه اي که اگر يک فرد کار مذکور را ببيند ، آن را همان کار و اثر اصلي تصور نمايد.357
در دعواي خبرگزاري BBC عليه دستگاههاي ماهوارهاي بريتانيايي در خصوص پخش برنامههاي فينال جام جهاني 1988 فوتبال ،به سود خوانده حکم داده شد. در اين دعوي فيلم کوتاهي از خبرگزاري BBC را ايستگاههاي ماهوارهاي بريتانيايي (BSKYB) به صورت برگزيده پخش نمودند و پس از اثبات منبع
قسمتهاي برگزيده يعنيBBC اين خبرگزاري به علت تجاوز به حق تکثير و چاپ اقامه دعوي کرد زيرا بابت پخش مستقيم مبلغ 000/900 پوند پرداخت نموده بود. در اين دعوي خوانده با استفاده از دفاع (حسن نيت)358 مقصر شناخته نشد.359
سوم : موارد استفاده از حق

حق استفاده از حقوق مالي براي پديد آورنده آثار صوتي و تصويري در مواردي پيش مي آيد که اثر وي بوسيله راديو و تلويزيون و يا رسانههاي صوتي و تصويري مستقيماً يا پس از ضبط پخش شود اين پخش ممکن است به صورتهاي زير مي باشد:
1-پخش اثر همزمان با اجراي خصوصي آن در استوديو باشد. يعني در حاليکه اثر در استوديو در حال اجرا است پخش نيز به صورت مستقيم صورت ميگيرد که در اين صورت تنها يک طرح براي
پديدآورندهي اثر وجود دارد و آن حق مادي اجراي اثر است.
2-پخش اثر همزمان با نمايش عمومي باشد که در اين صورت دو حق براي او بوجود ميآيد يکي در مورد نمايش عمومي و ديگري در مورد پخش راديو و تلويزيوني . مثال اين امر در مورد اجراي آثار نمايشي است که در سالنهاي مربوط اجرا ميشود و توسط راديو و تلويزيون ضبط شده و همزمان پخش
ميشود.
3-اثر قبلاً ضبط شده و سپس از راديو و تلويزيون پخش شود. در پخش اثر برنامه راديو و تلويزيوني به اين صورت عمل مي شود مانند آثار سينمايي که اثر قبلاً ضبط و بعداً منتشر ميشود.
4-گاه اثر همزمان با پخش راديو و تلويزيون به وسيله بلندگو يا وسيله مشابه به منظور استفادههاي تبليغاتي نيز به عموم عرضه ميشود که در اين صورت نيز حق جداگانهاي براي صاحب اثر به وجود
ميآيد.360
5- و بالاخره در موارد ديگر پخش اثر راديو و تلويزيوني توسط سازمان فرستنده يا يک سازمان ثالثي به منظور بهرهمندي گروه جديد صورت گيرد که هر بار حق مؤلف به صورت جداگانه تعلق ميگيرد.361 يک حق در مورد پخش اثر توسط سازمان اول و ديگري در مورد پخشي که سازمان جديد انجام ميدهد .
به هر حال در تمام موارد فوق لازم است که حقوق مادي پديدآورنده اثر برآورده شود وگرنه استفاده کنندگان علاوه بر مجازاتهاي کيفري احصاء شده در قانون، ملزم به جبران خسارات وارده بر
پديدآورندگان نيز ميباشند. البته هم قانون حمايت از حقوق مؤلفان 1348 و هم قانون 1352 تنها به مسؤوليت مدني اشخاص حقوقي نظر دارند ولي مسلم است که اين دو قانون منکر مسؤوليت مدني اشخاص حقيقي نيستند و تاکيد بر مسؤوليت مدني اشخاص حقوقي به خاطر حمايت هر چه بيشتر از حقوق مؤلفان بوده است. چراکه هم ماده 28 قانون حمايت حقوق مؤلفان و هم ماده 8 قانون ترجمه و تکثير … بعد از بيان مسؤوليت اشخاص حقيقي و حقوقي اعلام مي دارند که در جبران خسارات اگر اموال شخص حقوقي تکافو ننمايد مابه التفاوت از اموال شخص حقيقي مسؤول جبران خواهد شد.
از اين رو از ملاک ماده مي توان استفاده کرد و گفت در صورتي که شخص حقيقي ناقض حق
پديدآورنده نيز باشد بايد جبران خسارت نمايد . 362
نکته اي که لازم است به آن اشاره شود اين است که آيا براي مسؤوليت مدني احراز تقصير ناقض لازم است يا خير؟ به نظر مي رسد پخش اثر بدون اجاره مؤلف خود يک تقصير مسلم محسوب ميشود و صاحب حق به مجرد پخش اثرش از راديو و تلويزيون ميتواند مطالبه خسارت نمايد . در اين مورد رويه قضايي فرانسه نيز حتي در زمينه اعمال مسؤوليتهاي کيفري عنصر رواني و سوء نيت را مسلم و قطعي
ميدانند و اثبات آن را ضروري نميداند.363
در مورد تسري اجازه پخش راديويي به تلويزيون و بر عکس ، بعضي از حقوقدانان به خاطر وضع انحصاري راديو و تلويزيون و نزديکي قوانين کشورها در مورد پخشهاي راديوئي و تلويزيوني معتقدند که اجازه پخش يک اثر به راديو يا تلويزيون شامل اجازه به ديگري هم ميگردد هر چند به نظر مي رسد اين نظر چندان صحيح نباشد و لازم است که قرارداد واگذاري اثر به دقت مورد ارزيابي و تفسير قرار بگيرد تا معلوم شود آيا چنين اجازه اي و جود دارد يا خير. ضمن آنکه بعضي از حقوقدانان چون “هانري دبوا” فرانسوي معتقدند که با تفسير مضيق واگذاري حق انتشار، بايد حمايت از مؤلفان را بيش از پيش تامين نمود و در صورت شک و ترديد نميتوان اجازه پخش تلويزيوني يک اثر را به عنوان اجازه پخش تلويزيون آن نيز تلقي کرد.364 اين نظر در حقوق ايران نيز قابل قبول است.
وبالاخره اين سوال پيش ميآيد که با توجه به اينکه در پيدايش يک اثر راديو و تلويزيوني اصولاً تعداد زيادي دخالت دارند حق مؤلف به چه کسي تعلق مي گيرد؟ در پاسخ بايد گفت هر گاه چند شخص در
پديد آوردن اثري دخالت کنند اثر مزبور متعلق به همه آنهاست مشروط بر اينکه دخالت چند نفر در
جنبه هاي ابتکاري و ابداعي اثر باشد .

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد سازمان ملل متحد، سازمان ملل، حقوق مرتبط، حقوق بشر Next Entries پایان نامه رایگان درمورد ثبت اختراعات، قانون مجازات، مصرف کننده، اشخاص ثالث