پایان نامه رایگان درمورد جبران خسارات، مسئولیت مدنی، تعهدات قراردادی

دانلود پایان نامه ارشد

از آمر سابق خود آموختهاست در مقام رقابت با وی استفاده نماید. (حاجیانی، 1386، ص 196) نماینده نمیتواند نمایندگی شخصی را بپذیرد که با آمر در رقابت است. شرط عدم رقابت میتواند صرفا برای دوران نمایندگی و یا حتی پس از آن باشد.
ماده  L134-14 قانون تجارت فرانسه 16در رابطه با شرط عدم رقابت پس از خاتمه قرارداد نمایندگی بیان داشته است که نماینده پس از پایان قرارداد از فعالیتهای متضمن رقابت با آمر اجتناب نماید. البته این شرط مطلق نبوده و دارای شروطی میباشد:
1- محدودیت راجع به نوع فعالیت: در این شرط باید نوع اموال و خدماتی که عامل ممنوع از فعالیت در آن زمینه است تعیین شود.
2- محدودیت مکانی: باید محدوده جغرافیایی و مشتریانی که عامل ممنوع از فعالیت در آنجا و با آنان است تعیین شود.
3- محدودیت زمانی: این شرط حداکثر تا دو سال پس از خاتمه قرارداد معتبر میباشد.
ماده 62 ل.ت. نیز شرط عدم رقابت پس از خاتمه قرارداد را مقرر داشتهاست. به موجب این ماده: « قرارداد نمایندگی ممکن است متضمن شرط عدم رقابت پس از خاتمه قرارداد باشد. این شرط باید به منطقه جغرافیایی مشخص، نوع کالاها و خدماتی که موضوع قرارداد نمایندگی است و گروه اشخاصی که فعالیت نماینده تجاری به آنها مربوط میشود، محدود باشد. شرط عدم رقابت، حداکثر تا دو سال پس از خاتمه قرارداد معتبر است».
همچنین قانون تعهدات سوئیس در بند 2 ماده D418 17ممنوعیت رقابت را به عنوان یکی از تعهدات عامل بیان داشتهاست. بر اساس این ماده: «… در صورتی که منع از رقابت در قرارداد پیش بینی شده باشد، عامل در پایان قرارداد حق غرامت مخصوص منصفانهای خواهد داشت که نمیتوان آن را با توافق حذف کرد.» این ماده عامل را در صورت وجود شرط رقابت مستحق غرامت منصفانه میداند. این مقرره در قانون فرانسه و ایران مطرح نگردیدهاست. (آخوندی،1384، ص 141)
ب: شرط ضمانت نماینده از مشتریان
از آنجایی که در رابطه نمایندگی آمر با مشتریان در ارتباط نمیباشد و نسبت به آنان شناختی ندارد، نماینده جهت جلب اعتماد آمر، اعتبار مشتریان را تضمین مینماید. در واقع بر اساس این شرط نماینده تادیه تمام یا بخشی از کالاهای مورد معامله یا خدمات ارائه شده را در مقابل آمر تضمین میکند. به عبارت دیگر در صورتی که مشتریان در پرداخت کالاهای فروخته شده یا خدمات ارائه شده کوتاهی نمایند، نماینده در مقابل آمر تعهد به پرداخت خواهد داشت.
همچنین بند 3 ماده c 418 قانون تعهدات سوئیس18 مقرر داشته است که: «عامل نمیتواند تعهد جوابگویی پرداخت و یا اجرای تعهدات دیگر مشتریان و یا تعهد پرداخت هزینههای وصول مطالبات را بر عهده گیرد مگر به وسیله قرارداد کتبی…». در این قانون حق دریافت اجرت منصفانهای نیز برای عامل به علت پذیرفتن چنین مسئولیت ویژهای در نظر گرفته شدهاست. (آخوندی، 1384، صص80-79)
ج: شرط تعهد نماینده مبنی بر فروش یا ارائه مقدار معین از کالا و خدمات
از جمله شروط دیگری که در قرارداد نمایندگی در جهت منافع آمر میتوان پیش بینی نمود، شرط تعهد نماینده مبنی بر فروش یا ارائه مقدار معین از کالا و خدمات، میباشد. به موجب این شرط نماینده متعهد میشود در طول دوران نمایندگی خویش میزان مشخصی از فروش یا ارائه خدمات را داشته باشد. البته این شرط مربوط به شرایط عادی است و در صورتی که نماینده به علت فورس ماژور از انجام وظایف خویش بازماند، مسئولیتی نخواهد داشت. (آخوندی، 1384، ص 80)
د: شرط حسن اجرا و خاتمه تعهد
به موجب بند 3 ماده G 418 قانون تعهدات سوئیس19: «جز در موارد وجود قرارداد کتبی مخالف، درصد فروش متعلقه به عامل در زمان به نتیجه رسیدن صحیح قرارداد منعقده با مشتری، قابل مطالبه است.» (واحدی، 1378، ص 175) بر اساس این شرط نماینده در صورت حسن اجرای قرارداد و خاتمه آن، مستحق اجرت میگردد. اثبات اهمال و سستی نماینده در انجام امور نمایندگی و خاتمه نامطلوب قرارداد بر عهده آمر است.
ه: شرط نمایندگی انحصاری
بر اساس ماده 58 ل.ت. اعطاء کننده نمایندگی میتواند در محدوده جغرافیایی مشخص به اشخاص متعدد نمایندگی تجاری اعطاء و یا خود به عرضه کالا و خدمات اقدام کند، مگر اینکه با نماینده تجارتی به نحو دیگری توافق کردهباشد.
به موجب این ماده اصل بر این است که آمر نمایندگی را به نمایندگان متعدد اعطا نماید و نمایندگی انحصاری نیاز به تصریح در قرارداد دارد. بر خلاف حقوق ایران در بند 3 ماده F 418 قانون تعهدات سوئیس20 اصل بر انحصاری بودن عاملیت است. ماده مذکور مقرر مینماید که: «جز در صورت وجود قرارداد کتبی مخالف، عاملی که به امر مشتریان خاصی و یا در قلمرو معینی تفویض شده، انحصار آن را خواهد داشت.»
پس از توافق بر اعطای نمایندگی انحصاری، آمر تعهد میکند که جهت خرید و فروش کالاهای معین و ارائه خدمات تعیین شده در منطقه خاص اقدام به اعطاء نمایندگی به دیگری ننماید و خود نیز مغایر با نمایندگی انحصاری اقدامی صورت ندهد. در صورت تخلف آمر ملزم به جبران خسارات نماینده خواهد بود.
در نوع دیگری از عاملیت انحصاری که عاملیت مجرد نامیده میشود، آمر متعهد میشود که عامل دیگری را برنگزیند اما حق دارد خود در آن منطقه محصولات تولیدیش را به فروش برساند. (آخوندی، 1384، ص 81)
بر اساس ماده L134-6 قانون تجارت 21 در نمایندگی انحصاری اگر خود آمر یا عامل دیگر به طور اتفاقی اقدام به معاملاتی در حوزه نمایندگی انحصاری بنماید، عامل انحصاری مستحق کمیسیون خواهد بود هرچند که معامله به واسطه او صورت نگرفته باشد. این مطلب در بند دو ماده G 418 قانون تعهدات سوئیس22 نیز بیان گردیدهاست.
گفتار دوم: ضمانت اجرا
نماینده پس از انعقاد قرارداد نسبت به آمر تکالیفی خواهد داشت که نقض این تکالیف موجب مسئولیت وی خواهد شد. مبنای مسئولیت نماینده میتواند قرارداد یا قانون باشد. جهت شناخت ضمانت اجرا نقض تعهدات نماینده ابتدا به بررسی مسئولیت قراردادی وی (بند نخست) و سپس مسئولیت خارج از قرارداد نماینده خواهیم پرداخت(بند دوم).
بند نخست: مسئولیت قراردادی
نماینده بر اساس قرارداد در دوران نمایندگی باید اموری را با در نظر گرفتن منافع آمر و در حدود اختیارات به انجام برساند. ممکن است در این مسیر نماینده نسبت به وظایف خود کوتاهی کرده و خساراتی را به آمر وارد نماید. بر اساس ماده 6 ل.ت. 1393: «در صورت عدم ایفای تعهدات قراردادی از سوی هریک از طرفین نمایندگی تجاری، متخلف مسئول جبران زیانهای وارد شده به طرف مقابل است. چنانچه رابطه نمایندگی قطع شود زیان دیده باید ظرف یکسال از تاریخ قطع رابطه، برای مطالبه خسارات وارد شده به طرف مقابل مراجعه کند».
اگر نماینده به طور مثال شرط عدم رقابت با آمر را نقض کند و یا نتواند مقدار معین از کالاها را به فروش رساند و یا در نمایندگی انحصاری منافع آمر را به خوبی تامین ننماید، آمر میتواند پس از اثبات تخلفات نماینده خسارات و سود از دست رفته خویش را مطالبه نماید. (آخوندی،1384، ص 84)
همچنین از دیگر راههای جبران خسارات آمر میتواند نقض قرارداد و سلب اختیارات اعطایی به نماینده باشد، این عمل فسخ یا خاتمه قرارداد نام میگیرد. در مواردی که اموالی از آمر نیز در نزد نماینده است وی میتواند با توقیف اموال مزبور و اخذ قرار منع تصرف نماینده، از گسترش خسارات جلوگیری نماید. همچنین در صورتی که ایفا تعهد قائم به شخص باشد و نماینده از انجام آن خودداری نماید آمر میتواند الزام وی را به انجام تعهد از دادگاه درخواست کند. (امیر معزی، 1388، صص245-244)
بند دوم: مسئولیت خارج از قرارداد
نماینده موظف است در قبال اجرتی که میگیرد تکالیف خویش را بی عیب و نقص انجام دهد. مسامحه، قصور و بی احتیاطی منجر به مسئولیت مدنی نماینده میگردد. بر اساس ماده یک ق.م.م هرکس بدون مجوز قانونی عمدا یا در نتیجه بی احتیاطی به دیگری لطمهای وارد نماید که منجر به خسارت مادی یا معنوی برای وی گردد ملزم به جبران خسارت میباشد.
در صورتی که نماینده از حدود اذن و اختیار خویش فراتر رود ، در نگه داری اموال آمر قصور ورزد، اسرار وی را فاش نموده در اختیار رقبا قرار دهد و به طور کلی رعایت اصل امانت و مصلحت آمر را نکند، مسئولیت مدنی خواهد داشت و مکلف به جبران زیان وارده به آمر است. زیان وارده به آمر یا مادی است و یا معنوی. زیان مادی بدین صورت است که نماینده در نگه داری اموال آمر مرتکب تقصیر شود و یا با وجود قید فروش نقدی کالاها را به نسیه به مشتریان واگذار نماید. در صورتی که نماینده اعتبار آمر را خدشه دار سازد، به وی ضرر معنوی وارد کردهاست. (آخوندی، 1384، ص 85)
در خصوص تکلیف نماینده در تحویل اموال آمر، اگر نماینده اموالی را که از آمر در نزد وی میباشد، مسترد نکند و یا در حفظ آنان تعدی و تفریط ورزد در مقابل آمر مسئول میباشد. بر اساس ماده 60 ل.ت. 1393: «نماینده مسئول تلف یا نقصان کالاهایی است که به حساب اعطاء کننده نمایندگی در تصرف دارد، مگر اینکه ثابت کند تلف یا نقص، مستند به او نبوده است». همچنین نماینده موظف است اموال آمر را همانگونه که تحویل گرفته به وی برگرداند. این مقرره در ماده 619 23 ق.م. ذکر گردیده است. ضمن آنکه به موجب ماده 616 ق.م: «هرگاه رد مال ودیعه مطالبه شود و امین از رد آن امتناع کند از تاریخ امتناع احکام امین به او مترتب شده و ضامن تلف و هر نقص و عیبی است که در حال ودیعه حادث شود، اگرچه آن عیب و نقص مستند به فعل او نباشد».
بر اساس ماده 673 ق.م: «در صورتی که وکیل وکالت در توکیل نداشته باشد و انجام امر را به دیگری واگذار کند هریک از وکیل و شخص ثالث در مقابل موکل نسبت به خساراتی که مسئول محسوب شوند مسئول خواهند بود». به موجب این ماده اگر نماینده اقدام به واگذاری نمایندگی کند، اقدامات وی فضولی قلمداد شده و همراه با ثالث در مقابل آمر مسئول خواهند بود. تفویض نمایندگی به دیگری بدون اذن آمر علاوه بر ایجاد مسئولیت برای نماینده، قراردادهای منعقده توسط نماینده فرعی برای آمر ایجاد تعهد نمیکند. در واقع آمر هیچ گونه تعهدی نسبت به انجام این معاملات نخواهد داشت و نماینده مکلف به جبران کلیه خسارات خواهد بود. (آخوندی، 1384، صص 71-70)
از دیگر وظایف نماینده عمل بر اساس تعالیم و دستورات آمر میباشد. قانونگذار ضمانت اجرای اقدامات خارج از اختیارات نماینده را در ماده 674 ق.م اینگونه بیان داشتهاست: «در مورد آنچه که وکیل خارج از حدود وکالت انجام دادهاست موکل هیچ گونه تعهدی نخواهد داشت مگر اینکه اعمال فضولی وکیل را صراحتا یا ضمنا اجازه کند.»
همانگونه که بیان گردید از مهمترین وظایف نماینده اجرای موضوع نمایندگی است. به موجب ماده 220ق.م: « اگر کسی تعهد اقدام به امری را بکند یا تعهد نماید که از انجام امری خودداری کند در صورت تخلف مسئول خسارت طرف مقابل است…..». از دیگر پیامدهای عدم اجرای قرارداد عدم استحقاق اجرت به نماینده است. بر اساس مفهوم مخالف مواد 348 و 369 ق.ت دلال و حق العملکار در صورت عدم انجام موضوع قرارداد دلالی و حق العلکاری، مستحق اجرت نخواهند بود.

مبحث دوم: تعهدات آمر و ضمانت اجرای آن
جهت شناخت تعهدات آمر و ضمانت اجرای آن ابتدا به بررسی تعهدات (گفتار نخست) و سپس ضمانت اجراهای تخلف از این تعهدات خواهیم پرداخت(گفتار دوم).
گفتار نخست: تعهدات
با توجه به معاوضی بودن قرارداد نمایندگی طبیعی است آمر نیز در برابر نماینده تعهداتی دارد. جهت بررسی تعهدات آمر شایسته است ابتدا تعهدات قانونی (بند نخست) و سپس تعهدات قراردادی وی مورد بررسی قرار گیرد (بند دوم).

بند نخست: تعهدات قانونی
آمر موظف است به عهد و پیمانی که با نماینده بسته است عمل نماید. در واقع همانگونه که نماینده موظف به عمل به دستورات و تعالیم آمر میباشد، آمر نیز باید شرایط و امکانات مناسب را برای نماینده جهت انجام امور نمایندگی فراهم نماید (الف). به طور مثال اگر نماینده در قبال انجام هر معامله برای آمر مستحق اجرت گردد، این امر به وی انگیزه میدهد که با انجام معاملات بیشتر اجرت بیشتری کسب نماید. حال اگر آمر این امکان را برای وی فراهم

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد تعهدات قراردادی، تفویض اختیار، قانون مدنی Next Entries پایان نامه رایگان درمورد تعهدات قراردادی، تعدی و تفریط، جبران خسارات