پایان نامه رایگان درمورد ارزش افزوده، سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

اي است که بهترين وبيشترين نقش در تداوم وانتشار توسعه به فضاهاي مجاور دورافتاده راداشته باشند وبخش بزرگتري از سرزمين وجمعيت را منتفع سازند.”(همان،23- 22)
براي بسياري واژه فضا معادل منطقه بوده و با همين مفهوم مورد استفاده قرار مي گيرد .اما بايد توجه داشت که در برنامه ريزي منطقه اي منظور از فضا تنها فضاي کالبدي نيست، فضاي مورد نظر تنها در رابطه با اجتماعات انساني و در قالب ظرفيت هاي اکوسيستم است که معنا پيدا مي کند. به عبارت ديگر در اين نوشتار از فضايي صحبت خواهد شد که محدود به ابعاد مکاني نسيت فضايي که دربرگيرنده ارتباطات بين سامانه هاي طبيعي و اجتماعي است. فضايي پويا در بستر مکان و زمان که به عنوان يک واقعيت همواره تحت تاثير روند هاي جاري از درون وبيرون قرارگرفته ، متحول مي شود .
ايزارد31 با يک مثال فرضي درصدد نگاه از فضا به سطح زمين ومنطقه است .اومي گويد :فرض کنيد که يک خلبان درآسمان پرواز مي کند .توزيع سکونتگاهها ،پوشش گياهي،جنگلها ،حرکت کالا ومردم را در روي زمين به خوبي مي بيند. اما اگر اويک مافوق انسان باشد مي تواند ارتباطات، پيام هاي تلفني، تلويزيون ، جريان پول،حرکت ارزش افزوده، پخش نوآوريها وغيره را ببيند وبينش دقيق تر و جزئي تري به دست آورد ويک مفسرخالص فضايي باشد. اما ايزارد معتقد است که اين انسان فضايي براي تجزيه تحليل فضايي پديده ها نياز به منطقه دارد تافرضيات خود را آزمايش وبه تئوري تبديل کند. اوبراي اين کار نياز به جمع آوري داده هاي منطقه دارد . بنابراين حتي بهترين تئوريسين هاي فضايي بايد دانشمندان منطقه اي باشند.32
تئوري توسعه پايدار . 2-2-2
قرن بيستم درحالي پايان مي يافت که تاکيد بر برداشت هاي اقتصادي از مفهوم توسعه نتيجه اي جز عدم تعادل هاي سرزميني ،گسترش بي رويه شهرها و بحران هاي اکولوژيک را به همراه نداشت .
“کاهش بيش از اندازه منابع طبيعي ،افزايش آلودگيها ،نارسايي توزيع متعادل منابع ،رشد صنعتي ورشد اقتصادي از دسته عواملي هستند که با رشد جمعيت دست به دست هم داده اند و بحران(محيط) را پي ريزي مي نمايند .” (مخدوم 1372،3)درعصرنويني که با انقلاب صنعتي آغاز شد استفاده از منابع طبيعي ،تسلط بر طبيعت ومهار آن با استفاده از ابزار آلات هرچه پيچيده تر وپيشرفته تر، از اصول اوليه توسعه و پشرفت به ويژه در قاره اروپا وساير کشورهاي صنعتي شناخته شده بود که کاهش سطح جنگلها ، کاهش حجم ذخاير کاني هاي فسيلي وديگر کاني ها، وهمچنين آلودگي آب ،زمين وهوا از نمونه هاي بارز استفاده افسارگسيخته وپرشتاب از منابع طبيعي است.
“انسان به عنوان يک موجود زنده ،جزئي از اکوسيستم است و فعاليت هاي حياتي او مانند ساير حيوانات در بطن اين اکوسيستم جريان دارد.از آنجا که انسان قادر به فتوسنتز نيست بايد تدابيري در زمينه تغذيه خود بينديشد وبرخي از اين تدابير نابخردانه است که به تخريب محيط زيستش مي انجامد.”(حسين زاده دلير،72:1380) از اين رو درباره توسعه پايدار مي توان گفت “فرايندي است که طي آن علاوه برکيفيت هاي مناسب زندگي ونيازهاي نسل آينده به حفاظت محيط زيست نيز توجه مي شود.”(حسين زاده دلير1375)”ريشه هاي نگرش توسعه پايدار به نارضايتي از نتايج توسعه ورشد اجتماعي – اقتصادي در شهرها از منظر بوم شناسي(اکولوژي) برمي گردد. از اوايل دهه 70ميلادي، جنبش هاي گسترده اي با حساسيت هاي زيست محيطي، بر ضد توسعه متداول شهرها (به ويژه نواحي کلان شهري) در کشور هاي شمال به راه افتاد. در همين سالها، نگراني به پايان رسيدن برخي از منابع عمده واصلي در رشد صنعتي(همچون انرژي هاي فسيلي ومس) ،به نگرانيهاي پيش گفته از آلودگي آب وهواي شهرها افزوده شد وبه تدريج در کي از محدوديت هاي رشد در زيست کره33 پديد آمد.”(صرافي ،1379)
“واژه توسعه پايدار اولين بار به طور رسمي توسط برانت لند در سال 1987 در گزارش “آينده مشترک ما” مطرح شد .اين واژه به مفهوم گسترده آن شامل اداره وبهره برداري صحيح و کارا از منابع پايه، منابع طبيعي، منابع مالي و نيروي انساني براي نيل به الگوي مصرف مطلوب همراه با به کارگيري امکانات فني وساختار وتشکيلات مناسب براي رفع نياز نسلهاي امروز وآينده به طور مستمر وقابل رضايت است.”(مکنون، 1374) “پيدايش مفهوم پايداري در دهه 1970 را مي توان نتيجه رشد منطقي آگاهي تازه اي نسبت به مسائل جهاني محيط زيست وتوسعه دانست که به نوبه خود تحت تاثير عواملي همچون نهضت هاي زيست محيطي دهه60، انتشار کتاب هايي نظير “محدوديت هاي رشد” و اولين کنفرانس سازمان ملل درمورد محيط زيست وتوسعه که در 1972 در استکهلم برگزار گرديد قرارگرفته بود .”(بحريني ومکنون، 1380)
“بنابراين توسعه پايدار عبارت است از مديريت بهره برداري بهينه وحفاظت از منابع کمياب همراه با به کارگيري پيشرفت هاي تکنولوژيک در کليه شئون توليدي ،اداري وانساني به طوريکه ضمن تامين نياز نسل کنوني، نيازهاي نسل هاي آينده نيز به طور پايدار ورضايت بخشي تامين شود .توسعه پايدار به نظر مي رسد با ايده هايي مرتبط باشند که برموضوعات مختلف درسطح جهاني ممتمرکزمي شوند (جهاني بيانديشيم…… (Global think جهت تبديل هزاران فعاليت کوچک مقياس وخرد (….Act Local……و محلي عمل کنيم).
که در آن صورت علاوه بر رفع نيازهاي روزافزون محلي ،خواسته ها وآرزوها،منابع و ايدئولوژي ها وچالش هاي موجود در مباحث جهاني در مورد توسعه گرايي ومحيط گرايي فعاليت مي نمايد.”(قنبري،70:1387)
رعايت اصول توسعه پايدار يک ضرورت حياتي است .بايد توجه داشت که علي رغم اهميت تعيين کننده اي که مباحث زيست محيطي در توسعه پايدار دارند .ليکن پايداري اقتصادي اجتماعي نيز شديدا مد نظر است .
“در واقع شرايط جامع پايداري زماني مهيا مي شود که مجموعه اي از پايداري اجتماعي باهدف عدالت اجتماعي، پايداري اقتصادي با هدف بقاي اقتصادي وپايداري زيست محيطي باهدف تعادل اکولوژيک بوجود مي آيد.”(همان ،72)
آبراهامسون ويژگي هاي پارادايم پايداري در توسعه را به شرح زير بيان مي کند :
“- توسعه پايدار مردم محور است و هدف آن بالا بردن کيفيت زندگي انسان واحترام به دانشها وتوانايي هاي او براي برطرف ساختن نيازها،حفظ منابع محيطي و ارائه خدمات است .
– توسعه پايدار يک مفهوم هنجاري است که متضمن قضاوت درباره استانداردها و رفتارهاي افرادفبه عنوان يک جامعه است که در جستجوي رفاه، بهزيستي، ورفع نيازهاي حياتي انسان است.”(Abrahamson,1997:31)
“اين الگوواره تازه با عنوان “توسعه پايدار” به مقابله با الگوهاي توليد،توزيع ومصرف ناسازگار با طبيعتي مي پردازد که به اتمام منابع وتخريب محيط زيست مي انجامند؛ وتنها فرايند توسعه اي را تاييد مي کند که به بهبود کيفيت زندگي انسان در حد ظرفيت پذيرش34 نظام هاي پشتيبان حيات منجرشود.” (صرافي،1379)
2-2-2-1 چشم انداز توسعه پايدار منطقه اي
امروزه مفهوم پايداري تبديل به ملغمه اي شده كه رويكردهاي متفاوت متعددي را در بر مي گيرد و براي موضوع هاي سياستي ، فرايندهاي توسعه و راهبردهاي برنامه ريزي ، از جمله در سطح منطقه اي ، به كار مي رود. به نظــر مي رسد واژة “پايدار” با ويژگي هاي زير ارتباط داشته باشد:
پايداري مستلزم آگاهي از به هم پيوستگي مسائل اجتماعي، اكولوژيكي و اقتصادي است.
همة مفاهيم پايداري مبتني بر نيازهاي گوناگون درون منطقه هستند و به همين جهت به انواع مهارت ها و كاربلدي ها براي كار با صاحبان منافع گوناگون نياز دارند.
كاربستِ مفاهيم مربوط به پايداري در سطح منطقه مي بايست نياز هاي محلي(كه در قالب دستور كار محلي قرن 21م تدوين شده است) و نيازهاي مربوط به همكاري بر اساس مسائل ناشي از سطوح بالاتر از محلي را در بر بگيرد.
سه ويژگي بالا روي هم رفته كيفيت توسعه را مشخص مي كنند. در حالي كه برنامه ريزي منطقه اي به معناي برنامه ريزي در سطح معيني از فضا است. اما با وجود تعلق به حوزه هاي گوناگون (كيفيت و فضا) استدلال علمي ، خبر از همبستگي هاي زيادي ميان اين مي دهد. سه ويژگي پايداري را مي توان به اهداف برنامه ريزي منطقه اي مرتبط كرد35
“رويكرد وسيع بيانية ريو را مي توان حفظ و توسعة سرمايه طبيعي ،سرمايه انسان ساخته و سرمايه انساني/اجتماعي دانست . اين رويكرد را مي توان هستة مادي پايداري به شمار آورد. بعد مادي عبارت است از:
بعد اكو لوژيك : شامل احترام عميق به نظام هاي اكولوژيكي به عنوان پايه و پيش شرط كل حيات است. و با عنايت به اين كه در اروپا بخش مهمي از منظر سرزمين با فعاليت هاي انسانها شكل گرفته است ، ابعاد زيست محيطي مي بايست در برگيرندة توجه به مناظر سنتي وميراث فرهنگي باشد. هدف بعد اكولوژيكي حفظ منابع طبيعي شامل اكو سيستم ها و گونه گوني زيستي آنها و احترام گذاشتن به اصول اكولوژيكي مي باشد.
بعد اجتمــاعي : جنبه هاي گوناگوني دارد از1) ارضاي انواع نيازهاي اجتماعي مثل ارتباطات، حمايت و امنيت ،عشق و مراقبت، تشخص و تمايزو غيره ؛ احترام به انواع اشكال فرهنگي كه جوامع در چارچوب آنها خود را سازمان مي دهند؛ تقاضاي عمومي براي شكلي از فرصت هاي برابر. هدف از بعد اجتماعي در دسترس همه قرار گرفتن منابع اجتماعي و حفظ تنوع فرهنگ هاست.
بعد اقتصـــادي : استفادة موثر از سرمايه هاي طبيعي ،انسان ساخته؛ و انساني اصل بنيادين اقتصاد است بعد اقتصادي توضيح مي دهد كه چگونه بايد با منابع ناياب برخورد كرد. پايداري اقتصادي يعني ارضاي نيازهاي انساني و كيفيت زندگي ارضا كننده همراه با تخصيص منابع كــارآ.
سه بعد مادي با يكديگر گل پايداري را مي سازند(نگاه كنيد به شكل 1) اما خاك باروري كه گل بر فراز آن باليده است ويژگي هاي سازماني واصول سيستمي پايداري را تشكيل مي دهد. اين گل ، از يك سو ،در سطح سياسي نشانگر نظام سياسي و و فرهنگ است ؛ و از سوي ديگر به نوع نگاهي كه به روابط متقابل اجتماعي و الگوهاي سازماني در شرايط بي اطميناني و دانش محدود وجود دارد مربوط مي شود. اصول سيستمي نه فقط به جنبه هاي خاص ساختارسازماني مربوط مي شوند، بلكه رويكردهاي كلي به واقعيت و ابزارهاي توصيف ، درك و ساختمند سازي واقعيت را نيز در بر مي گيرند.”(تي يراستاين و والزر 2002 )
شکل 2- 1: گلدان توسعه پايدار منطقه اي

ماخذ : (Thierstein,Walser 1997)

2-2-3. سرمايه اجتماعي وهويت منطقه اي
“به هنگام سخن گفتن از هويت منطقه اي، نمي توان ميان فضا و جريان هاي اقتصادي-اجتماعي تفكيكي قائل شد، زيـرا فضا نه فقط بازتاب خالص جامعه بلكـــه خود جامعه است .”(Castells,1983)
“فضاي اجتماعي در برگيرندة اقلام متنوعي، اعم از طبيعي يا اجتماعي است. از جمله شبكه ها و گذرگاه ها، كه مبادلة اشياء مادي و اطلاعات را تسهيل مي كنند. اين اقلام فقط از اشياء تشكيل نمي شوند بلكه مي توانند از جنس رابطــه باشند.” (Lefebver,1991)
“فرهنگ منطقه يعني شيوة انجام امور در منطقه كه شامل ارزش هاي مشترك، باورها وسنت هاي اجتماعي آنجاست. امروزه فرهنگ را نيرويي فعال در باز توليد اجتماعي و جريان هاي مذاكره اي و محصول گفتمان هايي به شمار مي آورند كه از طريق آن ها مردم به تجربه هاي خويش براي ديــگران و خود معنا مي بخشند.”( Clifford and Marcus,1996)
“برخي فرهنگ ها مشوق نوآوري و فرايند يادگيري مي باشند و بعضي فرهنگ ها خير. بسياري از صاحب نظران امروزه عوامل رفتاري و اجتماعي- فرهنگيٍ محلي و منطقه اي را براي توسعة منطقه اي حتي حياتي تر از ويژگي هايي مثل فاصله و تراكــم كه به طور سنتي در جغرافياي اقتصادي بر آن ها تاكيد مي شد، مي دانند. فرهنگ محلي/منطقه اي اهميت زيادي در شكل گيري بنگاه هاي صنعتي(اقتصادي) محلي و شيوه هاي عمل آن ها (يعني عوامل اصلي توليد ثروت) دارد. اين عوامل تحت تاثير جوامعي هستند كه درون آن ها عمل مي كنند.نمونه هاي جالبي از تاثير دورة طولاني تكامل فرهنگي و پيامد هاي آن براي توسعه در ادبيات برنامه ريزي ارائه شده است.” (Raagmaa,2003)
“غلبه بر تضاد ميان عمل دسته جمعي و فرصت طلبي دفاعي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد مفهوم فضا، درآمد سرانه، توسعه منطقه Next Entries پایان نامه رایگان درمورد سلسله مراتب، توسعه منطقه، ابراز وجود