پایان نامه رایگان درمورد ادب پایداری، ادبیات پایداری، اهل بیت (ع)، امیرالمومنین

دانلود پایان نامه ارشد

محمدرضا صرفی در مقاله گستره ادبیات پایداری، مفهوم پایداری را به خودی خود در بردارنده دو مفهوم اصلی می داند و اینگونه توضیح می دهد:«از یک چشم انداز، نوعی ایستادگی در برابر همه آن چیزهایی است که آدمی آنها را ناپسند می شمارد و می خواهد از زندگی خود خارج سازد.و پایداری در مفهوم دوم خود، پای فشردن و دفاع نمودن از تمام چیزهایی است که انسان با معیار های گوناگون آنها را مفید می شمارد و احساس می کند با حذف آنها، زندگی بی ارزش خواهد شد.»( صرفی، 1393 :208)
همچنین کاکایی در کتاب بررسی تطبیقی موضوعات پایداری در شعر ایران و جهان در خصوص مفهوم پایداری می نویسد:«مفهوم مقاومت، پايداري و دفاع، مفهومي عام در فرهنگ ملتهاست. اين مفهوم كاملاً ارزش تلقي مي شود زيرا يك واكنش غيرارادي در برابر تهاجم است. به همان سادگی که انسان در مواجهه با خطر دستهایش را حایل صورت و بدن می کند، حس دفاع و مقاومت در برابر تهاجم، غریزی و برخاسته از طبیعت انسان تلقی می شود.»(کاکایی ص 55-56)
2-3انواع پایداری
2-3-1 پایداری درونی
در اثر کشمکش انسان با خود و پایداری در برابر نفس به وجود می آید. این نوع پایداری به اندازه ای که در متون دین از آن به جهاد اکبر تعبیر شده است.(امیری خراسانی، 1388 :33)
2-3-2 پایداری بیرونی
شامل پایداری در برابر درگیری و کشمکش انسان با خود، کشمکش انسان با جامعه، کشمکش انسان با انسان، کشمکش انسان با عوامل ما بعد الطبیعی، کشمکش انسان با طبیعت و کشمکش جوامع با یکدیگر است.(همان، 1388: 33)
2-4 پایداری در قرآن
از مسائل مهمّ مطرح شده در قرآن، استقامت و پايداري است. با بررسي آيات قرآن مشخص مي شود كه پايداري در قرآن كريم مرتبط با صبر، ثبات قدم و استقامت است و هر يك از واژه هاي فوق، مرتبه اي از پايداري را به خود اختصاص مي دهند به طوري كه صبر و حلم مقدمه ي پايداري، ثبات قدم دومين گام و استقامت سومين و مهم ترين گام در راه رسيدن به پايداري در قرآن است.(میرحسینی،1390: 589)
2-4-1 عوامل ثبات قدم و پایداری در قرآن
مژده پيروزي دادن در جنگ، ياري خواستن از خداوند و يادآوري نعمت هاي او، داشتن قول ثابت، دوري از وعده و وعيدهاي مشركان و اينكه انسان به راه كج نرود و از مسيرخود منحرف نشود و در عمل خود، پايداري داشته باشد.(همان ،589)
2-4-2 فواید استقامت و پایداری در قرآن
2-4-2-1 دوری از خوف و حزن
خداوند مي فرمايد: «اِنَّ الَّذينَ قالُوا رَبُّنَا اللهُ ثُمَّ استَقاموا فَلا خوفٌ عَلَيهِم وَ لا هُم يَحزَنُونَ.»(احقاف: 13) مراد از اينكه گفتند «رَبُّنَا اللهَ» اقرار و شهادت به انحصار ربوبيّت در خداي سبحان و يكانگي او در آن است. و مراد از استقامتشان در مقابل شهادت خود، اين است كه از آنچه كه شهادت به حقانيّتش مي دهند، منحرف نمي شوند و رفتاري برخلاف آن و برخلاف لوازم آن نمي كنند.«فَلا خوفٌ عَلَيهِم وَ لا هُم يَحزَنوُنَ»، يعني در پيش روي خود، هيچ خطر محتملي ندارند و هيچ عقابي، حتّي احتمالي در انتظارشان نيست و به همين جهت، اندوهي ندارند و نيز هيچ مكروه قطعي و محقّقي ندارند و به همين جهت، اندوهي نخواهند داشت چون هميشه خوف، جايي پيدا مي شود كه پاي احتمال خطري در بين باشد و اندوه، وقتي به دل مي آيد كه خطري واقع شده باشد.(طباطبايي، 1417: 196/18)(میرحسینی،603 -604)
2-4-2-2 برخورداری از امداد غيبي
خداوند مي فرمايد: «اِنَّ الَّذينَ قَالُوا رَبُّنَا اللهُ استَقَمُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيهِمُ المَلائِكَهُ أَلاّ تَخَافُوا وَ لاَ تَحزَنُوا و أبشِرُوا بِالجَنَّهِ الَّتي كُنتُم تُوعَدوُنَ.»(فصلت: 30) اينكه به مؤمنان به دوستي فرشتگان در دنيا و آخرت، مژده داده شده است و اينكه در بهشت، آنچه را بخواهند براي آنها آماده است، دالّ بر اين است كه استواري و پايداري در ايمان و عمل، از شريف ترين عبادت هاي خدا و از پرارج ترين مسلك هاست و درجه نهايي كمال در آن است.(طبرسي، 1377: 32/4) به اين ترتيب، ارزش استقامت آشكار مي شود كه خداوند بر اين اشخاص، بركات خود را نازل مي كند و آنها را ياري مي نمايد.(همان ،606)
2-4-3 مصداق های استقامت و پایداری در قرآن
با مطالعه تاریخ انبیاء به این نتیجه می رسیم که پیامبران الهی همیشه در دعوت و رسالت خود، پایداری و استقامت از خود نشان داده اند که مصداق هایی از استقامت و پایداری آنان در قرآن معجزه نبی مکرم اسلام (ص) ذکر گردیده است از این قرارند:
1-سرگذشت ابراهيم(ع) و پرتاب او به آتش و تبديل شدن آن به گلستان و هجرت او به سرزمين ديگر براي حفظ ايمان خود از گزند كافران و قرباني كردن فرزند خود و استقامت و پايداري او و فرزندش در اين امر: «فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ السَّعيَ قالَ يا بُنَيَّ اِنَّي أرَي فِي المَنامِ انِّي اذبَحُكَ فَانظُر مَاذا تَرَي قالَ يَا اَبَتِ افعَل مَا تُؤمَرُ سَتَجِدُنِي اِن شَاءَ اللهُ مِنَ الصَّابِرينَ.»(صافات: 102)
2-سرگذشت يعقوب(ع) و استقامت او در حزن و فراق فرزندش يوسف(ع): «وَ جَاءُوا وَ عَلَي قميِصِهِ بِدَمٍ كَذِبٍ قالَ بَل سَوَّلَت لَكُم انفُسُكُم امراً فَصَبرٌ جَميلٌ وَ اللهُ المُستَعانُ عَلَي ما تَصِفُونَ»(يوسف: 18)؛ «قالَ بَل سَوَّلت لَكُم انفُسُكُم امراً فَصَبرٌ جَميلٌ عَسَي اللهُ أن يَأتيَني بِهِم جَميعاً انَّهُ هُوَ العَليمُ الحَكيمُ»(يوسف: 83)؛ «وَ تَوَلَّي عَنهُم وَ قالَ يا أسَفَي عَلَي يُوسُفَ وَ ابيَضَّت عينَاهُ مِنَ الحُزنِ فَهُوَ كَظيمٌ»(يوسف: 84)؛ «قالوُا أئِنَّكَ لأنتَ يُوسُفُ قالَ أنّا يوسُفُ وَ هذا أخِي قَد مَنَّ اللهُ عَلَينا إنَّهُ مَن يَتَّقِ وَ يَصبِر فَإنَّ اللهَ لا يُضيعُ اجرَ المُحسنينَ.»(يوسف: 90)
3-سرگذشت ساحران و استقامت آنها، بعد از ايمان به موسي(ع) و تهديد و شكنجه از سوي فرعون:«قالُوا لَن نُؤثِرَكَ عَلَي مَا جاءَنَا مِنَ البَيِّناتِ وَ لَّذي فَطَرَنا فاقضِ ما أنتَ قاضٍ انَّمَا تَقضيِ هذهِ الحَياهِ الدُّنيا»(طه: 72)؛ «فَلَمَّا جاءَ السَّحَرهُ قالُوا لِفِرعَونَ أئِن لَنا لاجراً ان كُنَّا نَحنُ الغالبينَ.»(شعراء: 41)
4-صبر موسي(ع) در مقابل فرعون: سوره شعراء.
5-سرگذشت هجرت جوانمردان كهف به غار، به خاطر حفظ ايمان خود: «أم حَسِبتَ أنَّ اصحابَ الكَهفِ وَ الرَّقيمِ كانُوا مِن آياتِنا عَجَباً»(كهف: 9)؛ «إذ أوَي الفِتيهَ اِلَي الكَهفِ فَقَالُوا رَبَّنا آتِنا مِن لَدُنكَ رَحمَهً وَ هيِّئ لنا مِن أمرِنا رَشداً»(كهف: 10)؛ «فَضَرَبنا عَلي آذانِهم في الكهفِ سِنينَ عدداً»(كهف: 11)؛ «ثُمَّ بَعَثناهُم لِنَعلَمَ ايُّ الحِزبَينِ أحصَي لِمَا لَبِثُوا أمداً»(كهف: 12)؛ «وَ رَبَطنا عَلي قُلُوبِهِم اذ قامُوا فَقَالُوا رَبُّنَا رَبُّ السَّماواتِ و الارضِ لَن نَدعُوَ مِن دُونِهِ آلهاً لَقَد قُلنَا اذاً شَطَطاً»(كهف: 14)؛ «هَولاءِ قومُنا اتَّخَذُوا مِن دُونِهِ آلِهَهً لَولا يَأتُونَ عَلَيهِم بِسُلطانِ بَيِّنٍ فَمَن أظلَمُ مِمَّنِ افتَري عَليَ اللهِ كَذِباً.»(كهف: 15)؛ «وَ إذِ اعتَزَلتُمُوهُم وَ ما يَعبُدُونَ إلَّا اللهَ فَأووا اِلَي الكهفِ يَنشُر لَكُم ربُكُم مِن رحمَتِهِ وَ يُهَيِّي لَكُم مِن أمرِكُم مِرفَقاً.»(كهف: 16)
6-استقامت سپاهيان طالوت در مقابل جالوت: «فَلَمَّا فَصَل طالوتُ بالجنودِ قالَ إنَّ اللهَ مُبتَليكُم بِنهَرٍ فَمَ شرَبَ مِنهُ فَلَيسَ مِنِّي وَ مَن لَم يَطعَمهُ فَإنَّهُ مِنِّي إِلَّا مَنِ اغتَرَفَ غُرفَهً بِيَدِهِ فَشَرِبُوا مِنهُ اِلَّا قَليلاً مِنهُم فَلَمَّا جاوَزُوهُ هُوَ وَالَّذينَ آمَنُوا مَعَهُ قالُوا لا طاقَهَ لَنا اليومَ بِجَالوتَ وَ جُنوده قال الَّذينَ يَظُنُّونَ انَّهُم مُلاقُوا اللهِ كَم مِن فِئَهٍ قليلَهٍ غَلَبت فِئهً كَثيرهً بإذن الله و اللهُ مع الصَّابرينَ»(بقره: 249)(همان ،607-608)
2-5 پایداری ومقاومت در اسلام
نخستین حرکت پایداری و اعتراض را در تاریخ، باید در پایداری و مبارزه حضرت ابراهیم(ع) و حضرت محمد(ٌص) با بت پرستی و عقاید شرک آلود مردمان عصر خویش باید جستجو کرد و قرآن معجزه نبی مکرم اسلام(ص)که در خصوص کلام و کلمه می باشد مخالفین خود را به مبارزه طلبید که همین اساس و مبنای ادب پایداری و اعتراض به مخالفین می باشد. پیامبر اسلام در دعوت مردم روزگار خود و بعد را به توحید و یکتا پرستی و دست کشیدن آنان از بت پرستی کوتاهی ننمود و امت اسلامی را به پیروی از کتاب خدا و اهل بیت دعوت نمودند. نخستین ادب پایداری در همان روز نخست شهادت پیامبر(ص) شکل گرفت. طباطبایی در کتاب شیعه خود می نویسد:« به شهادت تاریخ از روز رحلت پیغمبر اسلام(ص)… یعنی در همان موقعی که هنوز جسد مقدس پیامبر دفن نشده بود، و اهل بیت (ع) و عده ای از خیار صحابه، سرگرم لوازم سوگواری و تجهیز جنازه شریفش بودند، عده دیگری با کمال دست پاچگی در سقیفه بنی ساعده تجمع کرده و برای عامه مسلمین، در قیافه مصلحت جویی و خیرخواهی، خلیفه و جانشین تعیین کردند و در خلال این جریان حتی کمترین اطلاعی به اهل بیت (ع) و خانواده پیامبر اسلام و به ویژه به امیرالمومنین علی (ع) که در فضایل و انواع فداکاری در تمام دوره بعثت، پیشتاز همین مسئله بوده و به نص ولایت اختصاص یافته بود، ندادند.» ( طباطبایی، 1382 :19)
گروهی به عنوان اعتراض به این حرکت، ادب پایداری(اعتراض) را با عنوان «شیعه» در اسلام پایه گذاری کردند. امیرالمومنین علی (ع) و جمعی از یاران او مانند سلمان، ابوذر، مقداد و ……. پس از اطلاع از جریان انتخاب خلیفه، به مقام اعتراض و انتقاد برآمده و با استناد به نص ولایت به طریقه انتخاب خلیفه اعتراض کرده و به احتجاج پرداختند. (همان ،20).
2-6 عاشورا و پایداری
قیام حضرت اباعبدالله حسین (ع) و یاران با وفای آن حضرت و مقاومت، پایداری و اعتراض حضرت به خلافت غیر مشروع و غیر قانونی یزید و عدم پیمان با آن ملعون نمونه عالی از ادب پایداری در تاریخ اسلام است. واقعه عاشورا و رشادت ها و جانبازی های آن حضرت و یاران باوفای ایشان در روز عاشورا و صبر و پایداری حضرت زینب (س) و امام سجاد (ع) در ادامه واقعه عاشورا بر مصائب اسیران کربلا و اهل بیت (ع) و همچنین خطابه های آن اسوه های مقاومت و پایداری در مجلس یزید بعد ها منجر به قیام های گوناگونی گردید که قیام مختار نمونه ای از آن می باشد.
دکتر سنگری در کتاب نقد و بررسی ادبیات منظوم دفاع مقدس در توصیف عاشورا می نویسد: «عاشورا، زلال ترین و شورانگیزترین حماسه تاریخ اسلام، الهام بخش همیشه روان آزادی و وارستگی است. حماسه ای که در نیم روزی داغ، برساحل تشنگی رقم خورد و سپس دامنگستر و توفنده در آوندهای تاریخ جریان یافت و امروز و همه روزه چراغ نسل ها و کشتی امن طوفان زدگان تواند بود» .(سنگری ،1380 : 61)
2-7 ادبیات پایداری
نگاهی به تاریخ پرفراز و نشیب ایران به خوبی نشان دهنده تحولات گسترده ای است که در پیکره سیاسی و اجتماعی این سرزمین دیرینه سال رخ داده و منجر به شکل گیری مقاومت های مردمی در برابر تجاوز اقوام بیگانه شده است.
مقاومت هایی که شالوده فرهنگی آنها به تاثیر از جنگ های گوناگون به آثار ادبی ایرانیان راه یافته و منجر به خلق آثار ارزشمندی در قالبهای متنوع و به منظور ایجاد پاسداشت روحیه پایداری در میان مردم گشته است.
با توجه به اهمیت جایگاه این گونه آثار در حفظ ارزشهای قومی و ملی ایرانیان، همواره شاعران و صاحب نظران، از نظرگاههای متنوعی به ادب پایداری پرداخته و تعاریفی را از آن ارائه داده اند، چنانچه برخی از شاعران این عرصه، با تکیه بر نگاهی فطرت گرایانه براین باورند که «زبان و ادبیات پایداری، زبان و ادبیات زندگی است؛ نمی شود پایداری نکرد و زندگی کرد» (اسماعیلی،1390 : 62، الف).
ادبیات پایداری، ادبیات ستیهنگی و عشق است. ادبیات توفنده و پرتلاطمی است که آلودگی به یاس و سکون را نمی پذیرد و بسان روح، پیوسته در کالبد خمود ادبیات هر عنصر دمیده می شود. در واقع این گونه ادبی، در طول تاریخ و در کشاکش تهاجم قدرت ها و تدافع جوامع سلطه پذیر، همواره ب

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد نصرالله مردانی، ادبیات پایداری، دفاع مقدس، مبانی نظری Next Entries پایان نامه رایگان درمورد ادبیات پایداری، دفاع مقدس، انقلاب اسلامی، ادب پایداری