پایان نامه رایگان درمورد مناطق روستایی، جاذبه‌های گردشگری، جاذبه های گردشگری، بام سبز

دانلود پایان نامه ارشد

شده‌اند (مطالعات ميداني ).

3-6-5- شناسايي الگوهاي معماري و مسكن
همان‌طور كه تاكنون مشاهده گرديد، جغرافياي منطقه شمال و همچنين شيوه زيست گروهي مردم، سيماي خاصي به معماري لاهيجان بخشيده است . معماري روستاهاي اطراف شهر كه عموماً به‌صورت سقف‌های حالی پوش و بدنه چوبي اجرا می‌گردند، شامل فضاهایی ساده با ایوان‌هایی در اطراف اتاق‌ها می‌باشند. به وجود آوردن بازشوهاي متعدد در اطراف اتاق‌ها موجب می‌گردد كه امكان تهويه و كوران هوا كه مهم‌ترین عامل حذف رطوبت است به سهولت انجام گردد و وجود ايوان امكان اسكان ساكنين خانه را در فصول گرم سال ميسر می‌سازد. به علت بارندگی‌های شديد سقف خانه‌ها شیب‌دار ساخته می‌شود كه براي جلوگيري از نفوذ باران در مناطق روستایی سقف‌های گالي پوش را با شیب‌های بسيار تند می‌سازند. به علت دوري از رطوبت عموماً ساختمان روي کرسی‌های بلند قرار می‌گیرد و پيكره كل ساختمان به علت فراواني چوب در منطقه و همچنين امكان تبادل بيشتر هواي بيرون و داخل بنا با دیواره‌های چوبي شكل می‌گیرند(معماريان 1373).
در لاهيجان به علت قدمت شهرنشيني تاريخي آن به‌هیچ‌وجه نمونه‌ای از معماري روستایی ذکرشده به چشم نمی‌خورد و سيماي شهري ويژه آن داراي كالبدي از دیواره‌هایی با آجرهاي قرمزرنگ و پوشش‌های سقف سفالي است . ليكن كليات منطق شکل‌گیری معماري در لاهيجان و روستاهاي اطراف آن تقريباً مشابه است . به همان شيوه تا حد امكان نقشه ساختمان از فضاهاي ساده تشكيل می‌گردد به‌نحوی‌که امكان به وجود آوردن بازشو در حوزه‌های روبروي هم امکان‌پذیر باشد . اين بازشوها در معماري شهري گاهي به‌صورت سه‌دری، پنج‌دری و هفت دري به چشم می‌خورد كه امكان حداكثر تبادل هواي داخل و خارج را امکان‌پذیر می‌سازد.

شکل 3-8- طرحي از يك خانه روستايي(معماريان 1373)

شکل 3-9- طرحي از يك خانه شهري(معماريان 1373)

همچنين ايوان به‌عنوان يك فضاي اصلي هنوز در پيكره ساختمان جاي دارد . سقف نيز همچنان شیب‌دار است، ليكن به علت مقاومت بسيار زياد سفال در برابر ساقه برنج كه در روستاها بكار می‌رود زاويه شيب سقف در مناطق شهري بسيار كمتر از مناطق روستایی است و در حدود 20 درصد است. مهم‌ترین خصوصيتي كه در پيكره معماري لاهيجان به چشم می‌خورد، بناهايي با جرزهاي قطور است كه عموماً در نماي آنان آجر قرمزرنگ بكار رفته و در كالبد بنا تزئين گشته است و تنها در بعضي از ساختمان‌های دولتي و منازل اعياني بخش‌هایی از نماي بيرون با گچ‌بری‌ها و نقاشي پوشانيده شده‌اند. ليكن يكي از مهم‌ترین نشانه‌هایی كه يك عمارت لاهيجاني را از بناي روستایی متمايز می‌کند ورودی‌ها و سر درب‌های باشكوه و زيباي آن‌هاست . چه درب ورودي كوچك جزئی از پيكره بنا بوده و چنانچه متصل به ديوار حياط جلوي خانه باشد، عموماً دو سكو جهت نشستن در دو طرف آن در نظر گرفته شده است. همچنين در بالاي كتيبه در عموماً تزئينات زیبایی با آجرچینی‌های متنوع به چشم می‌خورد(مطالعات ميداني).
در داخل حياط خانه نيز طاقچه‌هایی بزرگ در داخل ديوار به وجود آمده كه علاوه بر زیبایی فوق‌العاده آنان مكان مناسبي جهت چيدن گلدان‌ها و ظروف متفاوت می‌باشد. روي ديوارها هم سفال چيني می‌شود تا از امكان نفوذ باران به داخل ديوار خودداري شود و همچنين بستر مناسبي كه مكان رشد گل‌ها و گياهان خودرو بر سر ديوارها است می‌باشد(معماريان 1373).

3-6-6- سيماي شهر لاهيجان
رابينو در سال 1906 میلادی( 1285 شمسي ) خصوصيات كالبدي شهر لاهيجان را چنين توصيف می‌کند: لاهيجان داراي هفت محله و 2260 خانه و حدود يازده هزار نفر جمعيت و 15 مسجد، 25 زيارتگاه كه 16 زيارتگاه از آن‌ها متصل به مساجد است تعداد زيادي حمام 4 مدرسه 6 كاروانسرا و 3 بازار كه شامل 300 دكان است می‌باشد همچنين اطلاعات جالبي از 7 محله لاهيجان در سال 1285 هجري شمسي به دست داده است :
1- محله ميدان: اين محله مهم‌ترین محله شهر است داراي ميدان بزرگي است و بيشتر دکان‌ها و كاروانسراها در اين محله كه معتبرترين زيارتگاه شهر يعني چهارپادشاه در آن واقع می‌باشد وجود دارد.
2- محله گابنه: اين محله داراي پانصد خانه و دو زيارتگاه به نام آقاپيرعلي و آقا اميرابراهيم است.
3- محله شعربافان: اين محله مكان فعاليت بافندگان و نساجان بوده ولي امروزه اثري از بافندگي در اينجا ديده نمی‌شود نام اين محله قبلاً کوهستانی بود اين محله داراي 250 خانه است.
4- محله اردوبازار: اين محله نزديك سبزه‌میدان است و سابقاً به نام قلعه يا قصر معروف بود در سال 1000 هجري قمري شاه‌عباس فرمان داد تا سپاهيانش در اطراف اين قلعه اردو بزنند . نام اردوبازار از اين زمان به محل اطلاق شد اردوبازار داراي 300 خانه و دو زيارتگاه است.
5- محله خميركلايه: محلي است كه حاكم لاهيجان در آنجا سكونت دارد داراي 250 باب خانه و 3 مسجد و يك مدرسه به نام سليمانيه در آن وجود دارد.
6 و 7- محله پردسر و كاروانسرابر: اين دو محله مجموعاً 260 باب خانه دارد پردسر نام خود را از پلي كه به نام خشت پل معروف است و روي رود لاهيجان قرار دارد گرفته است پل كنوني در حدود 60 سال پيش به‌وسیله حاجي جعفرخان بنا شده است اين محله داراي دو زيارتگاه و مسجد به نام ملاعقيل و مقبره آقاسيدجمال الدين اشرف است.
شهر لاهيجان پس از ايجاد پل سفيدرود در نزديكي آستانه در سال 1311 خورشيدي و ارتباط بخش شرقي گيلان به بخش غربي آن، در جهت امتداد جاده اصلي گيلان به مازندران يعني در امتداد جاده شرقي غربي كه از كنار شهر می‌گذشت، گسترش يافت . در دوران پهلوي همراه با سیاست‌های دولت مركزي در استان، شهرسازی مدرن و خیابان‌های وسيع، بافت كهن محلات را در چند جا می‌گسلد و در چارچوب شبکه‌ای شطرنجي، شهر به نواحي شهري جديد تقسيم می‌گردد. در اين رابطه نيمي از حمام تاريخي گلشن تخريب می‌گردد، تا خيابان در حافظ جنوبي، احداث شود. همچنين چند كاروانسراي بزرگ كه محدوده ميدان مركزي شهر را به‌صورت ميدانگاهي فراخ شكل داده بودند، نابود گشته، و حريم جلوي مسجد چهارپادشاهان كه به‌عنوان بازارگاه دوره گردان از دوران كهن قدمت داشت تبديل به معبري بدون هويت می‌گردد كه ديگر نه خصلت خيابان و نه ميدان مشخصي را بر چهره دارد؛وضعيتي كه هنوز به‌عنوان يك گره شهري لاينحل باقی‌مانده است . همچنين در اين زمان راستاي اصلي ارتباط شهر لنگرود، كه از پل معروف خشتي و محله ميدان لاهيجان عبور می‌کرد، جاي خود را به خیابان‌های موازي و مستقيم داد، كه پيامد آن توسعه نوين شهر در اطراف اين معبر جديد احداث بود . از اين زمان به بعد است ك ه مدارس، بيمارستان، و فضاهاي تجاري جديد در بدنه اين خيابان اصلي شکل‌گرفته، و اولين گام جهت منزوي شدن راستاي محور اوليه و اصلي شهر كهن برداشته‌ام ي شود؛ هرچند مركز شهر قديم هنوز كاركرد پوياي خويش را به‌عنوان قطب تجاري حفظ می‌نماید.
در چند سال بعد از انقلاب بنا به مقتضيات، فعالیت‌های عمراني توسعه و تغيير سيماي شهر لاهيجان به‌کندی صورت گرفت و تقريباً به مدت دو دهه به اين وضعيت ادامه يافت . از سال 1370 به بعد با به وجود آمدن بلوارها و مکان‌های تفريحي جديد در دامنه كوه شاه‌نشین شهر به‌دوراز بافت كهن، گرايش به توسعه نوين شهر به‌طرف اين محور جديد جلب گرديد، بدين ترتيب جذابیت‌های كاذب اين حوزه، امكان ماندگاري و كاركرد منطقي را از بخش قديمي شهر گرفته است . اگر از فاصله دور و از بالا به شهر لاهيجان به‌عنوان يك شهر كوچك قديمي بنگريم پراكندگي غيرمشخصي از يك بافت ساخته‌شده با شبكه منظم و نامنظم و تکه‌هایی از زمین‌های باز كالبد فيزيكي شهر را براي ما مجسم می‌سازد. علی‌رغم ساخت‌وسازهای خلاف قاعده شهرسازي و ساخت بعضي ساختمان‌ها با شیوه‌های معماري مدرن و حتي بيگانه ، توده كلي شهر هنوز نشانه‌هایی از يك شهر با ساختمان‌های سفيد و سقف‌هایش يبدار سفالي به چشم می‌آید . با ايجاد خیابان‌های جديد در دوران پهلوي اول و دوم سيماي كلي شهر كه مبتني بر نظام محله‌ای بود ازهم‌پاشیده شد . با انتقال تمامي فعالیت‌ها به‌خصوص فعالیت‌های اقتصادي و اجتماعي به لبه خیابان‌ها ، بافت محله‌ها را ايزوله كرده است .

3-6-7-بافت و سازمان فضايي شهر لاهيجان
بافت و سازمان فضايي شهر لاهيجان علاوه بر تأثير از عوامل طبيعي از وضعيت اجتماعي آن متأثر بوده اين امر درگذشته نيز در نحوه شکل‌گیری شهر اثر عمده‌ای داشته است گرچه ورود اتومبيل و نياز به احداث شبكه رفت‌وآمد موجب گرديده كه بافت‌های منسجم محلات قديمي شكل گذشته را حفظ ننمايد ولي عليرغم اين عوامل هنوز بقاياي همبستگی‌های اجتماعي و هسته‌های شکل‌گرفته خدمات محله‌ای در بافت سنتي شهر مشاهده می‌گردد با توسعه شهر فرم محلات تغيير كرده و ارتباطات آن‌ها ضعيف شده گرچه هنوز بارقه‌ای از تجمع مردم در میدان‌های قديم هسته مركزي به علت وجود مساجد و مغازه‌ها ديده می‌شود در حال حاضر سه نوع بافت در شهر لاهيجان قابل‌تشخیص است (مطالعات ميداني).
1- بافت هسته مركزي و قديمي شهر
2- بافت كوي كارمندان و كارگران
3- بافت محله‌های نوسازي شهري

شکل 3-10- بافت هسته مركزي و قديمي شهر لاهيجان(سازمان نقشه‌برداری كشور 1382)

شکل 3-11- بافت كوي كارگر و يك محله نوساز شهر لاهيجان(سازمان نقشه‌برداری كشور 1382)
3-6-8-شناخت عناصر مهم شهري
عناصر مهم شهري لاهيجان ، شامل عناصر تاريخي ، مذهبي، تفريحي و بعضي از ساختمان‌های خاص مانند کارخانه‌ها و پل‌ها و همچنين راسته‌بازار و كاروانسراها می‌باشد، كه به تعدادي از آن‌ها اشاره می‌شود:
1-خشته پل (پل خشتي) واقع در محله پردسر
2-بقعه ملاعقيل (عاقليه) در پردسر
3-بافت قديم محلات پردسر و گابنه
4-بقعه پيرعلي در گابنه
5-مسجد اكبريه در گابنه
6-حمام گلشن در گابنه
7-مجموعه چهار پادشاهان (بقعه خاندان كيايي) در محله ميدان
8-مدرسه و مسجد جامع لاهيجان در محله ميدان
9-كاروانسراي مطلق در ميدان
10-كاروانسراي كبير در ميدان
11-بافت قديم محله ميدان كوچه طالبي
12-حسينيه امجد السلطان كه به‌تازگی تخریب‌شده است و قرار است بناي يادماني در آن مكان احداث گردد
13-بقعه شيخ يحيي
14-آرامگاه كاشف السلطنه و موزه چاي
15-باغ كشاورزي و ايستگاه تحقيقاتي
16-تفريحگاه بام سبز
17-تله كابين لاهيجان به ارتفاعات تاج‌خروس
18-مجموعه تفريحي استخر جزيره و شيطان كوه
19-بقعه امير شهيد
20-باغ ملي
21-بقعه اميرشمس الدين در اردوبازار
22-مجموعه سليمانيه در اردوبازار
23-بازارچه منجمي در خميركلايه
24-بافت قديم محلات خميركلايه و غريب آباد
25-كارخانه نوغان
26-کارخانه‌های چاي در سطح شهر ازجمله: مظفري، مجمع صنايع، شيدايي، صفاري، دلشاد، برهان، فجر، ابريشمي،چايچي، توكلي، گلستان، قنوعي، اختيف
27-بقعه شيخ زاهد گيلاني (مطالعات ميداني).

3-6-9- بازشناسي تنگناها و نيازهاي كالبدي شهر
شهر قديمي لاهيجان با توجه به نقش تاريخي و اقتصادي خود در منطقه دچار معضلاتي است كه از آن جمله‌اند استقرار عناصر كالبدي شهر به نحوي نيست كه ارتباط فضايي آن‌ها به‌وضوح ديده شود كمبود فضاهاي شهري و فرسودگي بافت‌های قديمي ، شهر لاهيجان عليرغم رشد سريع چندساله اخير به‌طور متوازن گسترش پيدا نكرده است بلكه اين گسترش و توسعه بيشتر به سمت شرق و ارتفاعات شيطان كوه بوده است . بازهم خالي شدن ساختمان‌های قديمي شهر از ساكنان اصيل و رها شدن آن‌ها كه روند تخريبشان را سرعت می‌بخشد از معضلات اساسي است(مطالعات ميداني)

فصل چهارم
قابلیت‌ها و جاذبه‌های گردشگری
شهر لاهیجان

4-1- جاذبه های گردشگری شهر لاهیجان
شهرستان لاهيجان با برخورداري از دشت‌های سرسبز، دامنه‌های زيباي سلسله جبال البرز، شاليزارها و باغ‌های چشم‌نواز و سحرانگیز در دشت و كوه، استخر آرميده در كنار كوه سرسبز شاه‌نشین در ضلع شرقي شهر لاهيجان، قدمت تاريخي و آثار و يادمان مذهبي و تاريخي يكي از پرجاذبه‌ترین مناطق ايران است (مهندسين مشاور بزرگ اميد نيك 1380) برخي از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد استان مازندران، بخش اقتصاد، شهرستان رودبار، استان خراسان Next Entries پایان نامه ارشد رایگان درباره مدارس هوشمند، سابقه خدمت، آموزش و پرورش، روش پژوهش