پایان نامه رایگان درمورد فلسفه برای کودکان، آموزش فلسفه، تعلیم و تربیت، بهبود مهارت

دانلود پایان نامه ارشد

پایا‌نامه‌هایی با رویکرد میان‌رشته‌ای. از این میان پایان‌نامه‎هایی را برای بررسی و معرفی در پژوهش‌های پیشین، برگزیدم که بیشترین مشابهت را با موضوع و ادبیات تحقیق حاضر همخوانی و مشابهتهایی داشتند.
2-4-1-2 پایاننامههای علوم تربیتی مرتبط
1. خانم منصوره حاج حسینی در رساله دکتری خود با موضوع «تأثیر روشهای آموزش گفتوگو محور (بحث گروهی، بحث سقراطی) بر تفکر انتقادی دانشجویان» دو اثر شناختی و عاطفی این روشها را بر تفکر انتقادی بررسی نمود. منظور این پژوهش از روشهای گفتوگو محور، روشهایی است که بر پایه نقش محوری زبان به عنوان واسطهای نشانهای در دیدگاه ویگوستکی به‌کار می‌روند. پژوهشگر در یافتههای خود ذکر میکند: «نتایج نشان داده که یادگیری از طریق روش‎های گفتوگو محور تفاوت معناداری با آموزش از طریق سخنرانی بر رشد شناختی و عاطفی دارد.» (حاج حسینی،1391) این پژوهش بین مفاهیم زبانی ویگوستکی و روشهای گفتوگو محور آموزش ارتباط برقرار میکند از این رومورد توجه من در انجام پایان‌نامه بوده است.
2. خانم فاطمه سوری در پایاننامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «تحلیل و بررسی نظریه کنش ارتباطی و دلالتهای آن در تعلیم و تربیت» دلالتهای این نظریه را در روش تعلیم و تربیتی بررسی کرده است. یافتههای حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که در نظریه کنش ارتباطی، کنشگران برای رسیدن به یک درک مشترک از طریق استدلال، وفاق و همکاری با یکدیگر ارتباط متقابل برقرار میکنند. دلالتهای این نظریه در هدف تعلیم و تربیت «پرورش علائق رهایی بخش» در یادگیرندگان است که بالاترین ارزش انسانی تلقی میشود. منظور از علائق رهایی بخش، نجات و آزاد کردن انسان از قید و بندهاست که خودآگاهی، رشد و آزادی را موجب میشود. بهترین روش دستیابی به این هدف در نظریه هابرماس روش تدریس انتقادی است.
با توجه به مطالعه این پایاننامه، بایستی بیان کنم که گستردگی اندیشه یورگن هابرماس و طرح نظریه‌های گوناگون او در حوزه‌های کانونی فلسفه، سیاست و جامعه شناسی موجب شده است که او همواره به عنوان یکی از شاخصهای تحول اندیشه جهانی در دهه‌های اخیر مطرح باشد و بررسی دلالتهای تربیتی آن می‌تواند گامی مؤثر در انجام پژوهشهای بعدی در جهت ارائه طرحهای عملیاتی برای رسیدن به مفاهیم آرمانی مدنظر وی باشد.
• پایان‌نامه‌های پیرامون «فلسفه‎برای‎کودکان»
بخش عمدهای از پژوهشهایی که به این پایاننامه مربوط میشوند، «پیرامون فلسفه برای کودکان» انجام شده است که حلقه کندوکاو یادگیری و نقش گفتوگو در یادگیری را مورد بررسی قرار دادهاند. حدود 30 پایاننامه88 انجام شده در این مورد را یافتم که از آن میان پایاننامههایی که در هدف و موضوع خود بیشترین مشابهت را با طرح من داشتند، در این قسمت ذکر میکنم.
1. پایاننامه کارشناسی ارشد خانم زهرا امی با موضوع «نظریه متیولیپمن در فلسفه‌برای‎كودكان؛ روي‎آورد انتقادی»، در سال 1385 دفاع شدهاست و از جمله اولین پژوهشهای صورت گرفته دراین حوزه است. وی در این پژوهش قصد بررسی و معرفی کلی برنامه فلسفه برای کودکان با روش کتابخانهای دارد. وی در پژوهش خود با بررسی برنامه درسی «فلسفه‌برای‎کودکان» به این نتیجه رسید که در این الگو، فلسفه به معناي تفكر بر روي مفاهیمي كه فلسفي تلقي ميشوند، به كار ميرود و آنچه از مهارتهاي كسب شده به دست ميآید، پرورش تفكر منطقي و رفتار ارتباطي است. اجراي فلسفه براي كودكان در ایران با بستري مناسب مواجه است؛ اما فرهنگ وابسته بودن آن، هماهنگي با فرهنگ و اعتقادات اسلامي در ایران را ضروري مي‌سازد. این هماهنگي به پژوهشي روشمند، مطالعات میان رشته‌اي گسترده، فرایند عملیاتي استوار نیازمند است وتدوین متون داستاني بر پایه مطالعات عمیق فلسفي و تغییر آنها به تناسب سن و جنس كودكان و بر مبناي پیش‎فرض‎هاي جامعه اسلامي، آداب و رسوم قومي و محلي، زبان و ادبیات فارسي، در جهت‏گیري‏اي به دور از نسبیت گرایي و شكاكیت، بایسته است. آموزش مربیاني آشنا به آداب تعلیم و تعلم دراسلام، داراي مهارت كافي در علم منطق، آزاد اندیش، صمیمي، راز دار، حلیم و بردبار و مسلط بر حركات اعضا و جوارح به منظور تسهیل بحث هاي كلاسي لازم و ضروري است.(امی،1385)
این پایاننامه بستر رشد این آموزشها را در ایران مناسب میداند که جای تردید جدی دارد. علاوه بر این حلقه کندوکاو فلسفه‎برای‌کودکان نوعی روش تعلیم و تربیت است که خود قصد ارائه محتوای خاصی را ندارد که آن را متهم به شکاکیت و نسبیگرایی کنیم .شایسته است در پژوهشی این یافتههای نظری بررسی عملی نیز گردد.
2. رساله دکترای خانم مهرنوش هدايتي با عنوان «تأثیر برنامه فلسفه برای کودکان بر ارتباطات اجتماعي كودكان»، به دنبال بررسي تأثير اجراي این برنامه به صورت اجتماع پژوهشي، بر بهبود مهارتهای ميان‌فردي در دانش‌آموزان پايه هاي تحصيلي سوم تا پنجم ابتدايي در دبستان‌هاي دخترانه و پسرانه منطقه پنج آموزش و پرورش شهر تهران بوده است. محقق براي دستیابی به اين منظور 190 دانشآموز در سه پاية تحصيلي به طور تصادفي در دو مرحله انتخاب کرده .(97 پسر، 93 دختر) و در دو گروه گواه و آزمايش قرار دادهاست. (88 نفر در گروه آزمايش و 102 نفر در گروه گواه)، سپس با استفاده از پرسشنامه دستيابي به مهارتهاي اجتماعيِ متغير؛ «اردلي و آشر»، مهارتهاي اجتماعي دانشآموزان را سنجيدهاست. وی در یافتههای خود ذکر میکند:
«قبل از اجراي برنامه، عدم تفاوت معنادار مهارتهاي ارتباطي در دو گروه تأييد شده و سپس كودكان گروه آزمايش، طي 12 جلسة هفتگي5/1 ساعته، در جلسات آموزشي شركت نمودند. در پايان مشخص گرديد كه اجراي اين برنامه ميتواند بر بهبود مهارتهاي ارتباط ميان فردي دانش آموزان تأثير معناداري بگذارد همچنین برای بررسی ماندگاري اثر اين برنامه، 4 ماه بعد دوباره دانشآموزان در اين متغير مورد ارزيابي قرارگرفتند و يافتهها حاكي از تأييد ماندگاري اثر اين برنامه بود. علاوه بر اين، به كمك آزمون تحليل واريانس يك طرفه، مشخص گرديد كه در ميان دختران و پسران شركت كننده در اين برنامه، از نظر بهبود مهارتهاي ارتباط ميان فردي، پسرها افزايش بيشتري را نشان دادهاند.»(هدایتی،1389)
این پژوهش سعی در بررسی عملی تأثیرات فلسفه برای کودکان بر ابعاد اجتماعی و رفتاری دانش‌آموزان داشته است و ماندگاری تأثیرات را نیز سنجیده که به تحکیم نتایج کمک میکند؛ لیکن باید توجه داشت که مهارتهای مذکور، نیازمند زمان و تکرار جهت درونی شدن هستند، و بایستی چند سال به صورت عمیق و دقیق و متمرکز مورد تمرین قرار گیرند، به علاوه به نظر میرسد روش کمی، روشی مناسب برای بررسی بهبود مهارتهای ارتباط میان فردی نباشد؛ چراکه با روشهای کمی، قالب‌بندی نوع تغییر رفتار افراد روشن نمیشود و نمیتوان درک کاملی از آن بدست آورد.
3. شیوا رمضانپور در پایاننامه کارشناسی ارشد خود با عنوان «بررسي تأثیر روش اجتماع پژوهشي آموزش فلسفه به کودکان پایه سوم ابتدایي بر پرورش مهارتهاي شهروندي آنان»، تأثیر روش اجتماع پژوهيِ برنامة آموزشی فلسفه به کودکان بر پرورش مهارتهاي شهرونديِ دانش آموزان پسر پایه سوم ابتدایي یکي از مدارس کرمان را سنجید. نمونه این پژوهش شامل 11دانش آموز پسر بود که به روش نمونه‌گیري غیرتصادفي از میان دانشآموزان پایه سوم ابتدایی انتخاب شدند. ابزار جمع آوري داده ها شامل مشاهده و واقعهنگاري و پرسشنامة محقق ساخته که از39 سؤال بسته پاسخ تشکیل شده و طبق مقیاس 3 درجهاي لیکرت به منظور سنجش مهارتهاي شهروندي کودکان ابتدایي تنظیم شدهاست. محقق براي بررسي فرضیه پژوهش خود از طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل استفاده کرده است. وی علاوه بر تجزیه و تحلیل داده‌هاي پژوهش با استفاده از روشهاي آماری از طریق مشاهده و واقعه‏نگاري، در هنگام اجراي برنامه آموزش فلسفه به كودكان، به توصیفهاي تحلیلي و طبقه بندي تغییرات رفتاري دانش آموزان پرداخته است. فرضیه آزمایي و تحلیل دادهها و نیز مشاهدات کلاسي پژوهش نشان دادند که اجراي روش اجتماع پژوهي برنامه آموزش فلسفه به کودکان ميتواند بر پرورش مهارتهاي شهروندي دانشآموزان سوم دبستان تأثیر مثبت داشته باشد و به تفکیک نیز برمهارتهاي رعایت قانون، خودآگاهي، اعتماد به نفس، کنترل هیجانات و حل تعارضات دانش آموزان مذکور تأثیر مثبت داشته است.(رمضانپور،1387)
این پژوهش نیز سعی در بررسی عملی تأثیرات فلسفه برای کودکان بر ابعاد اجتماعی رفتار دانشآموزان داشته است و مشاهدات را نیز با نتایج کمی خود همراه ساخته تا دقت تحلیل تغییرات رفتاری پژوهش خود را بالا برد. با این وجود بطیءالسیر بودن آموزشهای گفت‌وگو محور و لزوم شفافیت برنامه اجرا شده در کلاس از مواردی است که این سبک پژوهشها باید به آن دقت کند.
4. منصور مرعشی، برای بررسی تأثير روش اجتماع کندوکاو در برنامه آموزش فلسفه به كودكان، بر پرورش مهارت‌هاي استدلال دانش‌آموزان، پژوهشی را در قالب پایان‌نامه‌ دکتری انجام داد. نمونه اصلي اين پژوهش شامل 60 نفر دانش‌آموز پسر سوم راهنمايي مدرسه نمونه دولتي شهر اهواز بود كه به روش نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب شدند و به مدت 3 ماه و در 11 جلسه‌ آموزش دیدند. ابزار جمع‌آوري داده‌ها در اين پژوهش آزمون مهارت‌هاي استدلال نيوجرسي بود. نتايج اين پژوهش نشان داد كه اجراي روش اجتماع پژوهشي در كلاس درس مي‌تواند بر پرورش مهارت‌هاي استدلال دانش‌آموزان تاثير مثبتي بگذارد. هم‌چنین مرعشی و همکاران (1386) همین پژوهش را بر روی دانش‌آموزان دختر پایه‌ سوم راهنمایی تکرار کردندکه نتایج آن نیز مثبت بود.(مرعشی، 1386)
این پژوهش از آزمونی استاندارد که در سطح جهانی کاربرد داشتهاست، استفاده نموده و مدت زمان آموزش آن نسبت به سایر پایاننامه ها کمی بیشتر است اما به نظر میرسد نمونه انتخابی برای ادعای پژوهش که بررسی تأثیر این آموزشها بر مهارتهای استدلالی دانشآموزان است، ناکافی باشد.
5. خانم سمیه خطیبی پایاننامه کارشناسی ارشد خود را با عنوان «آموزش و پرورش جدید و رشد مهارت‌های گفت‎وگویی؛ بررسی تأثیر روش اجتماع کندوکاو فلسفی بر مهارت‌های گفت‏وگویی دانش‌آموزان» در سال 1388 دفاع کردهاست. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان بر مهارت‌های گفت‎وگویی دانش‌آموزان است. بر اساس این رویکرد توانایی افراد برای انجام گفت‎وگو و مهارت‌های گفت‎وگویی، اکتسابی است و در گرو پرورش تفکر و روحیه‌ احترام به دیگری است. وی در این پژوهش بیش از همه بر نظریات هابرماس و باختین پیرامون موضوع گفت‌وگو تمرکز کردهاست. و برای ارزیابی میزان موفقیت برنامه‌، نمونه‌ کوچکی از دانش‌آموزان دختر دبستانی، در یک دوره‌ 11 جلسه‌ای، تحت آموزش فلسفه برای کودکان و نوجوانان قرار دادهاست. پژوهشگر در نتیجه یافتههای خود بیان می‌دارد:
« مهارت‌های گفت‎وگویی کودکان پس از گذراندن این دوره، به نحو چشمگیری افزایش یافته است. آن‌ها در پایان این دوره می‌توانستند به خوبی به سخنان یکدیگر گوش فرا دهند، نوبت را برای سخن گفتن رعایت کنند و حرف یکدیگر را قطع نکنند. کودکان هم‌چنین پس از چند جلسه، این توانایی را پیدا کردند که از ادعاهای خود با دلایل منطقی دفاع کنند و نظرات یکدیگر را به چالش بکشند و از یکدیگر برای ادعاهایشان، دلیل بخواهند. پس از گذشت چند جلسه از کلاس، به تدریج رفتارهای مشارکتی و همکارانه جایگزین رفتارهای رقابتی و خصمانه شد و کودکان درک کردند که در گفت‌وگو آن‌چه اهمیت دارد تلاش مشترک و جمعی برای یافتن حقیقت است. کودکان هم‌چنین با تداوم گفت‎وگوهای فلسفی، به درک عقلانی قوانین و هنجارهای اخلاقی گفت‎وگو دست یافتند و حتی پس از چند جلسه خودشان قوانین اخلاقی جدیدی را برای تعاملاتشان وضع کردند. آن‌ها در طی گفت‎وگو با یکدیگر در اجتماع کندوکاو فلسفی، به تدریج توانایی تصحیح و اصلاح داوری‌های خود را به دست ‌آوردند. بنابراین یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که برنامه کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان، تاثیر مثبتی بر مهارت‎های گفت‌وگویی دانش‌آموزان دارد و می‌تواند مبنایی برای ارتقای کارآمدی نظام

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد کنش ارتباطی، عقلانیت ارتباط، عقلانیت ابزاری، تعلیم و تربیت Next Entries پایان نامه رایگان درمورد تفکر انتقادی، فلسفه برای کودکان، کارشناسی ارشد، حیات مدنی