پایان نامه رایگان درمورد اوقات فراغت، آموزش مهارت، دوره قاجار، شبیه‌سازی

دانلود پایان نامه ارشد

«بيه پيش» ناميده می‌شد و مركز آن شهر لاهيجان بود . بخش غربي كه در غرب رودخانه سفيدرود قرار داشت «بيه پس» يا «پس گيلان» ناميده می‌شد . مركز بيه پس شهر فومن بود . شهر لاهيجان محل زندگي شيخ زاهد گيلاني مرشد شيخ صفی‌الدین اردبيلي جد اعلي بنیان‌گذار سلسله صفوي بود به همين خاطر شاه اسماعيل در دوران كودكي به اختفاء نزد خاندان شيخ زاهد گيلاني در لاهيجان بسر برد و لاهیجانی‌ها در به قدرت رسیدن صفويان نقش مهمي ايفا كردند . در سال 900هجري قمري، شيخ زادگان اردبيلي از اولاد شيخ صفي، سلطان حميد و فرزندش را پذيرفتند . مردم گيلان كه از مريدان خانقاه اردبيل بودند، به شايستگي از شيخ زادگان اردبيلي پذيرايي كردند(اديب عباسي 1382).
سلسله صفويه بعدها براي گيلان اهميت زيادي قائل شدند و شاه‌عباس كه انحصار ابريشم را در دست داشت براي گيلان كه عمده‌ترین تولیدکننده ابريشم بود . حكومتي تعيين نمود . اين اولين بار بود كه گيلان به‌طور رسمي به دولت ايران وابسته و جزئی رسمي از محدوده آن به‌حساب می‌آمد . تا اين تاريخ گيلان هميشه حكومتي مستقل و محلي داشت . شاه و به عبارتي در جنگ بين حكومت لاهيجان و حكومت « بيه پس » و « بيه پيش » عباس اول در جدال تاريخي بين حكومت فومن مركز جديدي براي گيلان بنا نهاد . او روستاي كوچك رشت را به مركزيت گيلان برگزيد و حاكم جديدي براي گيلان فرستاد . از آن زمان حکومت‌های محلي بيه پيش و بيه پس از بين رفتند و گيلان رسماً به مركزيت رشت جزئی از دولت ايران به‌حساب آمد(میر ابوالقاسمی1369).
شاه‌عباس صفوي كه نياز به افزايش قدرت نيروي دريايي ايران داشت، چندين كارگاه کشتی‌سازی در اين استان، به‌ویژه در لنگرود، تأسيس كرد . پيش از روي كار آمدن نادر، روس‌ها نخستين حملات خود را به ايران آغاز كردند . در سال 1071 هجري قمري، شماري از قزاقان روس به‌قصد غارت گيلان، با چند كشتي به ساحل گيلان حمله كردند و در برخي از مناطق آن دست به چپاول زدند(رابينو 1368).
گيلان در دوره قاجاريه اهميت فراواني يافت و در اواسط اين حكومت به دروازه اروپا معروف شد . زيرا تمام مسافرت‌های پادشاهان و تجار و اشراف به اروپا از طريق رشت، بندر انزلي و باكو صورت می‌گرفت . بندرانزلي يكي از بنادر عمده ايران در اين دوره محسوب می‌شد . و در شرايطي كه از طريق بنادر جنوبي امكان حمل كالا به پايتخت به دلیل ناامني و دوري راه بسيار مشكل و گران تمام می‌شد، حمل كالا از طريق بندر انزلي به دلیل نزديكي به پايتخت و وجود راه ارابه روي انزلي – رشت – قزوين بسيار مقرون‌به‌صرفه بود.
در سال 1136 هجري قمري، قواي روسيه به دستور پترکبیر به گيلان حمله برد و رشت را تا سال 1145 هجري قمري در اشغال خود نگه داشت . در آن تاريخ، عهدنامه‌ای ميان ايران و روس بسته شد كه بر اساس آن، نواحي جنوبي رودخانه كورا به ايران باز پس داده شد . گیلک‌ها در پيروزي انقلاب مشروطيت نيز سهمي عمده داشتند؛ آن‌ها در سال 1287 ه .ق تهران را فتح كردند (رابينو 1368 ). نقش مردم گيلان در نهضت ميرزا كوچك خان جنگلي نيز از نمونه‌های درخشان تاريخ اين سرزمين است.
متأسفانه به دلیل وجود رودخانه بزرگ و پر آب سفیدرود و فقدان پل بر روي اين رود، راه ارتباطي به شرق گيلان وجود نداشت. درنتیجه تنها م حور رشت – انزلي در اين دوره درحال‌توسعه و آباداني و فعاليت بود . تنها از سال 1311 خورشيدي كه پل لاهيجان بر روي رودخانه سفيدرود بنا گرديد . شرق گيلان از حالات انزوا درآمد و براثر ارتباط رشت و انزلي با مازندران، اين محور نيز به فعاليت و توسعه بيشتري كشيده شد.

3-4-2- شناخت اقوام ساكن
ساكنان اوليه دشت گيلان قبل از ورود آریائی‌ها شامل دو قوم كادوس و كاسپين بوده است اين اقوام به كشاورزي و دامداري و شكار اشتغال داشته‌اند داراي چهر ه اي استخواني کوتاه‌قامت و موهاي مجعد بودند اما با مهاجرت اقوام آريايي(مادها) از شاخه‌های رود قزل‌اوزن شاخه اصلي رود سفيدرود واقع در غرب كشور ايران قوم گيلك شكل گرفت.
گیلک‌ها در وارنا (نام قديم گيلان) غالب شده و سكني گزيدند دو شاخه اصلي قوم گيلك گيل و ديلم است . گیلک‌هایی را كه به كار كشاورزي و صيادي در دشت مشغول‌اند گیل‌مرد و آن‌هایی كه در قسمت‌های مرتفع به دامداري و كشت جو و گندم (غالباً به‌صورت ديم) اشتغال دارند را گالش می‌نامند. اكثريت مردم گيلان از قوم گيلك هستند كه به گويش گيلكي صحبت می‌کنند . گويش گيلكي داراي دو لهجه کاملاً مشخص شرق گيلاني و غرب گيلاني است، كه تفاوت‌های بسيار دارند به‌طوری‌که صحبت كردن به هر يك از اين لهجه‌ها براي بخش ديگر بسيار مشكل است، اما تمامي گیلک‌ها قادر به فهم هر دو لهجه می‌باشند . پراكندگي جغرافيايي گیلک‌ها در بخش مركزي، شرقي و جنوبي گيلان كه شامل شهرستان‌های انزلي، صومعه‌سرا، فومن، رشت، رودبار، لاهيجان، آستانه، رودسر و لنگرود است می‌باشد .سكونت اقوام تالش، آذري و تاتي در بخش‌های ديگر استان مشاهده می‌شود . ساكنان شهر لاهیجان اغلب گيل و ديلم وگيل مردند(اصلاح عرباني 1380).

3-4-3- شناخت مذهب مردمان
تقريباً تمام بخش‌های گيلان داراي مذهب شيعه هستند ولي در بخش غربي گيلان و به‌ویژه شهرستان تالش از قوم تالش بوده و اغلب داراي مذهب اهل تسنن هستند . با توجه به نقش پررنگ گیلانی‌ها به‌خصوص لاهیجانی‌ها در تدوين و اشاعه مذهب شيعه حجم بيشتري به اين قسمت اختصاص داده‌شده است گیلانی‌ها تا قرن سوم هجري پيرو دين زرتشت بودند گيلان هیچ‌گاه توسط اعراب به‌طور كامل تصرف نشد پس از روي کارآمدن خلفاي اموي و عباسی و تعقيب علويان ايشان گيلان را پناهگاه مناسبي يافته كه وجود بقاع متعدد علويان كه نسبشان به امامان شيعه نسبت داده‌شده است مؤيد اين نكته است. گیلانی‌ها بر اساس تعاليم زرتشت اين علويان را برحق دانسته و به دين آن‌ها گرویدند . اين تمايلات و گرایش‌های شيعي تا قرن دهم در گيلان بخصوص لاهيجان پايدار ماند و تقويت شد . بسياري لاهيجان را مبدأ اصلي مذهب زيديه می‌دانند، كه اعتقاد دارند پس از امام هشتم، زيد بن موسي بن جعفر برادر امام رضا پيشواي مذهبي آن‌ها می‌باشد.
پس از كشته شدن شيخ حيدر پسران او علي و اسماعيل (سرسلسله صفويان) از اردبيل گريختند، اما در راه گرفتار شدند و علي برادر بزرگ‌تر به قتل رسيد ، برادرش اسماعيل را به جانشيني خود برگزيد . اسماعيل جان بدر برد دوران مهاجرت آغاز شد به گيلان پناه آورد امیر اسحاق والي گيلان در لاهيجان آن را پذيرفت.
لاهيجان نقش بسيار مهمي در تكوين شخصيت مذهبي و سياسي او داشت او در آنجا تحت تعليمات خاص قرار گرفت .اسماعيل آنچه از مذهب شيعه می‌دانست و آنچه درباره آن می‌اندیشید و حالت تعصبي كه در مذهب پيدا كرد، درنتیجه اقامت در لاهيجان و آموزش‌های مذهبی بود كه از ایرانی‌های لاهيجاني فراگرفت. اسماعيل حدود سيزده سال داشت كه تصميم به خروج از لاهيجان را گرفت و پس از به قدرت رسيدن مذهب شيعه را مذهب رسمي كشور اعلام كرد و اين است كه لاهیجانی‌ها را می‌توان باني و تقویت‌کننده شيعه در ايران دانست(اديب عباسي 1382).

3-4-4- ميزان باسوادي
ازنظر سواد گيلان يكي از بالاترين درصد باسوادي در ميان استان‌های كشور را به خود اختصاص داده است (اصلاح عرباني1380). وجود دانشگاه آزاد اسلامي لاهيجان با داشتن حدود 17 هزار دانشجو در رشته‌های فني و مهندسي ، كشاورزي و منابع طبيعي و محیط‌زیست ، علوم پايه در مقطع كارشناسي و كارشناسي ارشد و دكتري و مؤسسات آموزش عالي ديلمان و انديشمند با رشته‌های معماري و عمران و مديريت در مقطع كارشناسي و آموزشکده‌های فني متعدد در سطح شهر و دانشگاه پيام نور لاهیجان به اين شهر سيماي يك شهر دانشگاهي داده است، كه خود در ارتقاي سطح دانش و امكان بهره‌برداری از آن‌ها درزمینه آموزش مهارت‌های مربوط به گردشگري مؤثر است(مطالعات ميداني).

3-4-5- شناخت الگوهاي رفتاري
شهر لاهيجان برخلاف شهرهاي ديگر گيلان كه داراي بازارهاي هفتگی‌اند به‌عنوان‌مثال آستانه‌اشرفیه دوشنبه و پنجشنبه سياهكل دوشنبه و پنجشنبه لنگرود شنبه و چهارشنبه رودسر يكشنبه و … داراي بازار ثابت و هرروزه است كه به‌صورت بازارهاي روز تجلی‌یافته است . عملكرد شهر لاهيجان علاوه بر اداري و خدماتي و صنعت چاي بيشتر توريستي و گذران اوقات فراغت است . وجود تأسيسات توريستي در اطراف استخر لاهيجان ، شيطان كوه ، تله كابين و پارك آبي و كمپينگ در حال احداث در غرب لاهيجان در حال حاضر جاذب جمعيت بسياري در ايام تعطيلات آخر هفته و ديگر مناسبت‌ها می‌باشد، اين جذابيت در آينده نزديك بيشتر خواهد شد . لاهيجان به‌عنوان مركز منطقه‌ای در ارائه خدمات فني، بهداشتي درماني نيز به مردم منطقه شرق گيلان نقش بسيار مهمي ايفا می‌نماید(مطالعات ميداني).
در محدوده مركز شهر كه بيشتر در ارتباط با بازار، بازار روز، كاروانسراها، مسجد جامع و فضاهاي شهري ديگر است ، داراي عملكردهاي تجاري، خدماتي و در طول ساعات روز بسيار پرتردد است ، كه تبديل به يك گره ترافيكي شده است. تقويت الگوي رفتار پیاده‌روی ، دوچرخه‌سواری و برخورد اجتماعي مردم در اين مركز شهري با ايجاد فضاي سبز محدوديت تردد سواره و ايجاد فضاي باز ميدان می‌تواند تحقق يابد(مطالعات ميداني).

3-4-6- شناخت مناسبت‌های فرهنگي و مذهبي
تمايلات گرایش‌های مذهبي در مردم لاهيجان چنان قوت دارد كه مراكز محلات لاهيجان با يك فضاي باز اختصاص به حسينيه دارد كه در كنار مسجد محله و غالباً مقبره يك امام‌زاده شکل‌گرفته است.
لاهيجان در شب‌های محرم بيدار است و دسته‌های عزاداري اين شهر تا شب هفتم امام حسين هر شب تا صبح در محله‌های شهر سینه‌زنی و عزاداري می‌کنند. در لاهيجان بنا به يك سنت قديمي، عزاداري از ساعت 11 شب آغاز می‌شود و تا نزدیکی صبح ادامه دارد، دسته‌های عزاداري هر محله در يك شب خاص در شهر حركت می‌کنند و در مسير خود به هفت محله، به تکیه‌های آن‌ها سر می‌زنند. با رسيدن دسته به هر محله‌ای عزاداران آن محله براي چند دقيقه به دسته می‌پیوندند و همه باهم نوحه‌خوانی می‌کنند. اين برنامه تا رفتن دسته به همه محله‌های شهر و بازگشت به مسجد محله خود ادامه دارد.
عزاداري ماه محرم در لاهيجان با مراسم علم بندي آغاز می‌شود، از عصر اولين روز محرم اهالي هر محل علم‌ها را از مسجد بيرون می‌آورند و با تزيين علم و قرباني كردن گوسفند به پاي آن، خود را براي مراسم عزاداري آماده می‌کنند . پس‌ازآن تمامي عزاداری‌ها از نیمه‌شب آغاز می‌شود و تنها در روز عاشورا است كه اين سنت شكسته می‌شود و مردم از صبح براي عزاداري به خیابان‌ها می‌آیند. مراسم پاياني عزاداري نيز شب هفتم امام حسين ، 16 ماه محرم ، توسط محله چهارپادشاهان برگزار می‌شود. محله چهارپادشاهان در نزديكي بازار قديمي لاهيجان قرار دارد و به جهت کمک‌های مالي بازاری‌ها و قدمت عزاداري در آن دسته عزاداري اين محله بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین دسته لاهيجان است . عزاداران محله چهارپادشاه علاوه بر سینه‌زنی و نوحه‌خوانی با به كار بردن نمادهايي همچون شتر براي شبیه‌سازی اسارت اهل‌بیت ، شور و حال خاصي به مراسم خود می‌دهند و همچون ديگر دسته‌های عزاداري اين شهر، تا صبح در محله‌های مختلف لاهيجان حركت كرده و ميزبان عزاداراني می‌شوند كه در حسينيه محل خود در انتظار عزاداري هستند.
در شب عاشورا علاوه بر حركت دسته‌های عزاداري، آيين چهل‌منبر نيز در محله‌های قديمي لاهيجان اجرا می‌شود. اين آيين در اصل ريشه در ايران باستان دارد و در آن ، هنگام غروب سینی‌های سفالي بزرگي (نمكار) كه با ماسه پوشيده شده و در كف آن آتش افروخته شده است را جلوي درب خانه‌ها می‌گذارند، اهالي شهر براي برآورده شدن حاجتشان 40 شمع را در آتش می‌اندازند، چهل دانه خرما در ظرفي كه در كنار سيني آتش است، می‌گذارند و در عوض از ظرف برنجي كه در سمت ديگر آتش قرار دارد مقدار كمي برنج به نشانه تبرك و به نيت برآورده شدن حاجتشان برمی‌دارند .اين آيين بيشتر در محله‌های قديمي لاهيجان ه همچون ميدان، گابنه، پردسر، كاروانسرا ، خميركلايه و اردوبازار برگزار می‌شود و هر كس كه حاجتش برآورده شود، سال ديگر يك

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد شهرستان رشت، استان مازندران، شهرستان رودبار، انقلاب مشروطه Next Entries پایان نامه رایگان درمورد استان مازندران، بخش اقتصاد، شهرستان رودبار، استان خراسان