پایان نامه رایگان درباره کپی رایت، مالکیت معنوی، مالکیت فکری، حقوق مالکیت

دانلود پایان نامه ارشد

اجرای حقوق مالکیت معنوی باید به توسعه ابداعات تکنولوژیک و انتقال و گسترش فناوری و استفاده متقابل تولید کنندگان و استفاده کنندگان دانش فنی به گونه ای کمک کند که به رفاه اقتصادی و اجتماعی میان حقوق و تعهدات منجر شود». حال می توان دو نتیجه ا صولی استنباط نمود:
1- این ماده اهداف ابتدایی سیاست عمومی را که زیر بنای حمایت از حقوق مالکیت فکری است یعنی توسعه ابداعات تکنولوژیک و انتقال و گسترش فناوری را به طور بین المللی به رسمیت می شناسد.
2- بر این واقعیت تأکید دارد که این اهداف باید در راستای منافع متقابل تولید کنندگان و استفاده کنندگان از دانش فنی به گونه ای تفسیر شود که به رفاه اقتصادی و اجتماعی و توازن میان حقوق و تعهدات منجر شود.
در اصل به گونه ای مبهم به مفهوم «داد و ستد مالکیت معنوی» اشاره کرده که به طور سنتی مبنای فلسفه تصویب قوانین ملی راجع به مالکیت معنوی تلقی می شود.199
بند دوم : اصول موافقت نامه
در موافقت نامه عنوان «اصول» در ماده 8 بیان شده است و مواد 3 و 4 تحت عناوین «رفتار ملی» و «رفتار کامله الوداد» به بیان دو اصلی اساسی از اصول گات 1994 پرداخته که اجرای آن ها جز اهداف مندرج در مقدمه موافقت نامه می باشد. در این بخش به بررسی هر سه ماده می پردازیم.
2-1 : اصل ملاحظه منافع عمومی و جلوگیری از سوء استفاده از حق
عنوان «اصول» در ماده 8 مموافقت نامه در دو بند مطرح شده است:
1- اصل منافع عمومی200
2- جلوگیری از سوء استفاده از حق201
اصل اول، اقدامات عموماً جنبه مثبت دارد و اقدامات در اصل دوم جنبه بازدارنده دارد که در ذیل اشاره ای به آن ها می شود.
2-2 : اصل منافع عمومی
در ماده 8 بند 1 قید شده است که:«اعضاء در تنظیم یا اصلاح و مقررات ملی خود می توانند اقدامات لازم را برای حفظ بهداشت و تغذیه و همین طور گسترش منافع عمومی در بخش های دارای اهمیت جدی در توسعه اجتماعی- اقتصادی و تکنولوژیک اتخاذ کنند، مشروط بر اینکه اقدامات مزبور با مقررات موافقت نامه حاضر انطباق داشته باشد». موافقت نامه کشور های عضو را ملزم ساخته که حداقل استاندارد های معین برای حمایت از حقوق مالکیت معنوی را در قوانین خود اتخاذ نمایند هدف از این الزام، هماهنگ سازی قوانین ملی راجع به حقوق مالکیت معنوی لااقل به میزان حداقل استاندارد هایی که از سوی موافقت نامه مزبور برقرار شده می باشد. اصل نفع عمومی بر مبنای ملاحظات توسعه اجتماعی- اقتصادی و فنی انعطاف پذیری قابل توجهی را در قانونگذاری به دولت های عضو اعطا نموده است، آن هم در موافقت نامه ای که هدف آن برقراری استاندارد هایی یکسان در مورد حقوق مالکیت معنوی می باشد.202
2-3 : جلوگیری از سوء استفاده از حق
ماده 8 بند 2 بر این نکته تصریح می کند که «به منظور جلوگیری از سوء استفاده دارندگان حق مالکیت معنوی از این حق و همینطور پرهیز از توسل به روش های که به گونه ای غیر معقول تجارت را محدود می- سازند یا بر انتقال بین المللی تکنولوژی اثر منفی دارند، ممکن است اتخاذ اقدامات مقتضی، به شرط مطابقت با مقررات موافقت نامه حاضر، ضرورت یابد». با توجه به این که بر خلاف بند 1 ماده 8 که به صراحت به دولت های عضو اجازه اتخاذ اقدامات مبتنی بر نفع عمومی را می دهد، بند 2 صرفاً بیانگر یک اصل اعلانی در مورد ضرورت اتخاذ تدابیر لازم جهت ممانعت دارندگان حقوق مالکیت فکری در خصوص سوء استفاده از این حقوق یا توسل جستن آنها به روش هایی است که به طور غیر متعارف، تجارت را محدود ساخته بر انتقال بین المللی تکنولوژی تأثیر منفی داشته باشد.203
2-4 : اصل رفتار ملی
رفتار ملی در ماده 3 موافقت نامه بیان شده است و مقرر می دارد که «هر عضو در مورد اتباع دیگر رفتاری را اتخاذ خواهد کرد که از رفتار متخذه در قبال اتباعش در مورد حمایت از مالکیت فکری، با رعایت استثنائات پیش بینی شده قبلی حسب مورد در کنوانسیون پاریس 1967، کنوانسیون برن 1971، کنوانسیون رم یا معاهده مالکیت فکری در مورد مدار های یک پارچه نامطلوب تر نباشد…» اصل رفتار ملی علاوه بر آنکه اصل زیر- بنایی تمامی کنوانسیون های بین المللی راجع به مالکیت فکری است.از اصول بنیادی گات نیز می باشد. (ماده 3 گات).
گات بر چهار اصل بنیادی پایه ریزی شده است که به اصل زیر بنایی تمامی کنوانسیون های بین المللی راجع به مالکیت فکری است، از اصول بنیادی گات نیز می باشد (ماده 3 گات)
2-5: تثبیت تعرفه
کشور ها تشویق می شوند از طریق کاهش و رفع سایر موانع فرا راه تجارت، حمایت از تولید داخلی را کاهش دهند و در صورت امکان آن را حذف نمایند. تعرفه هایی که بدین صورت کاهش می یابند با درج شدن در جدول ملی کشور، دیگر افزایش نخواهند یافت. جداول بخشی لاینفک از نظام حقوقی گات می- باشد.
2-6 : حمایت از صنعت داخلی از طریق تعرفه ها
هرچند گات خواهان تجارت آزاد است اما می پذیرد که کشور های عضو ممکن است مجبور شوند از تولید داخلی در مقابل رقابت خارجی حمایت نمایند .گات از کشور های عضو می خواهد تا این قبیل حمایت ها در سطوح پایین نگه دارند و آن را از طریق تعرفه ها فراهم آورند.
2-7 : رفتار دولت کامله الوداد
این قاعده مهم گات بیانگر اصل عدم تبعیض است و مقرر می دارد که تعرفه ها و سایر مقدمات باید بدون تبعیض میان کشور ها، بر کالا های وارداتی یا صادراتی اعمال شوند به عبارت دیگر هرگاه دو کشور در مورد کالا یا خدمات خاص ترتیبات گمرکی یا تعرفه خاصی با یکدیگر برقرار نمایند به سایر کشور های عضو گات نیز تسری می یابد و میتواند از آن بهره مند شوند.204

گفتار دوم : نظام پدیدآورندگان در موافقت نامه (TRIPS)
جهت بررسی نظام حقوقی پدید آورندگان در موافقت نامه جنبه های تجاری حقوق مالکیت فکری (TRIPS) موارد زیر را مورد بررسی قرار می دهیم:
بند اول : اصول و مبانی حمایت
ماده 9 موافقت نامه در بند 1 مقرر می دارد که اعضای می باید مقررات مندرج در مواد 1-22 کنوانسیون برن را به استثنای مقررات راجع به «حقوق معنوی»205 مندرج در ماده 6 مکرر، مراعات نمایند.206 این مواد «مقررات اساسی»207 کنوانسیون برن می باشند که به موجب آن ها حقوق خاصی برای پدید آورندگان تضمین شده و قواعد حمایتی و محدودیت هایی نیز مطرح گردیده است. بنابراین همه اعضای سازمان تجارت جهانی چه به کنوانسیون برن ملحق شده باشند یا نه می بایست این مقررات و نیز مقررات ضمیمه کنوانسیون را در خصوص اعطای تسهیلاتی به کشور های در حال توسعه مراعات نمایند. به علاوه موافقت نامه تعهداتی را بر اعضا تحمیل می کند که به موجب آنها می باید حقوق خاصی بیشتر از کنوانسیون برن برای پدید آورندگان در نظر گرفته شود. ماده 9 موافقت نامه بند 2 به صراحت یک اصل عمومی را در زمینه حمایت از حقوق کپی برداری شامل مطالبی است که نمود عینی یافته و ابراز و اظهار شده باشند و اموری مانند ایده ها،208 رویه ها،209 روش های اجرایی210 یا مفاهیم ریاضی211 را در بر نمی گیرد یعنی آنچه مورد حمایت قرار می گیرد بیان و نمود عینی عقاید پدید آورنده است نه خود عقاید اطلاعات که در اثر مطرح شده است212. در واقع کپی رایت از کلمات، نت های موسیقی، نقاشی و سایر نمود هایی که فکر و عقیده در قالب آن ابراز شده، حمایت می- کند.
بند دوم : ذی نفع حمایت
منتفعین از حمایت در موافقت نامه تعریف نشده اما چون کنوانسیون برن به عنوان مرجع مقررات اساسی
کپی رایت در نظر گرفته شده، برای تعریف اشخاص ذی نفع در حمایت کپی رایت باید به کنوانسیون مراجعه نمود. در کنوانسیون برن ماده ای را به این عنوان در نظر نگرفته اند اما چند ماده اشاراتی داشته که از مجموع آنها می توان بهره برداران از حمایت را مشخص نمود. بند 6 ماده 2 کنوانسیون چنین مقرر می دارد:«این حمایت باید به نفع پدید آورنده و جانشینان قانونی از او اعمال شود»213 منتفعین از حمایت مقرر در کنوانسیون برن علاوه بر خود پدید آورنده، جانشینان قانونی وی نیز می باشند که عبارتند از: وارثان پدید- آورنده به عنوان جانشینان قهری او و نمایندگان پدید آورنده، در مواردی که قانون ملی امکان این انتقال را پیش بینی کرده باشند.214 در مورد امکان قانونی ا نتقال حقوق کپی رایت، به طور خلاصه متذکر می شویم که قوانین برخی کشور ها، قابلیت واگذاری حقوق، البته به استثنای حقوق معنوی را که همواره متعلق به خود پدید آورنده اثر می باشد، پذیرفته اند بدین ترتیب پدید آورنده می تواند حقوق خود را به شخص حقیقی یا حقوقی دیگری انتقال دهد و از آن پس انتقال گیرنده، دارنده کپی رایت تلقی می شود. تعدادی دیگر از کشور ها، هر چند خود حقوق کپی رایت را قابل واگذاری به غیر نمی دانند اما اعطای مجوز و پروانه به غیر را مجاز دانسته و از این طریق به همان آثار عملی انتقال دست می یابند. با اعطای مجوز به غیر، پدید آورنده همچنان دارنده کپی رایت باقی می ماند اما به شخص دیگر اجازه می دهد که تمام یا قسمتی از حقوق وی را احتمالاً با محدودیت هایی اعمال نماید. در مواردی که چنین مجوزی شامل تمامی حقوق راجع به کپی رایت (البته به جز حقوق معنوی) در طول مدت حمایت از آن باشد، دارنده مجوز در برابر اشخاص ثالث نسبت به تمامی اهداف کاربردی و مقاصد علمی کپی رایت، همان جایگاه دارنده کپی رایت را خواهد داشت. کنوانسیون برن تعریفی از پدید آورنده ارائه نمی کند ولی روشن است که در کنوانسیون پدید آورنده به فرد انسانی اطلاق می شود که به عنوان شخص حقیقی، اثری را به وجود آورده است. خلق اثر فکری، ملازمه با هوش و احساس دارد که از خصوصیات انحصاری اشخاص حقیقی است. لذا دارنده کپی رایت نیز نوعاً، لااقل در ابتدای امر کسی است که خالق اثر می باشد.
برای شناسایی پدید آورنده اثر ادبی و هنری و کسی که حق اجرای حقوق کپی رایت را دارد ماده 15 کنوانسیون برن اماره زیر را پیش بینی نموده است: فردی که نامش به طور معمول بر روی اثر انعکاس یافته، مؤلف و پدید آورنده اثر تلقی می شود حتی اگر این نام به صورت مستعار بوده اما در هویت مؤلف تردید نباشد، مگر آن که خلاف این امر ثابت شود. لذا در صورت فقدان اثبات این فرض، فردی که نامش بر روی اثر است حق دارد در دادگاه های کشور های عضو اتحادیه در فرض نقض کپی رایت، اقامه دعوی نماید.215
بند سوم : موضوع حمایت
ماده 1 کنوانسیون برن حمایت از حقوق پدید آورندگان آثار را به عنوان هدف کنوانسیون بیان نموده و ماده 2 فهرستی غیر احصایی از آثار را ذکر کرده است. در اصل، اثری قابل حمایت است که اصیل محسوب شود هرچند لازم نیست که ایده ها و نظریات مطروحه کاملاً جدید باشند، لیکن شکل هنری ارائه اثر باید اصیل و منسوب به خود پدید آورنده باشد. به عبارتی معیار «اصل بودن»216 هم در رابطه با ماهیت اثر و هم در خصوص شکل ارائه اثر مورد توجه قرار می گیرد.217 دو رمان نویس هر یک رمانی را در مورد وضعیت کودکان بی- سرپرست به رشته تحریر در آورده و اتفاقاً هر دو به عوارض اجتماعی و اخلاقی دوری کودکان از والدین اشاره می کنند هر دو اثر ممکن است حتی از نظر سبک نگارش به عنوان مثال بیان داستان توسط راوی شخص سوم مشابه یکدیگر باشند. بنابراین این دو رمان از نظر ایده، موضوع و حتی سبک همسان هستند. اما در نهایت نگارش این دو، ساخت قصه، شخصیت ها و اتفاقات داستان متفاوت بوده که دو رمان مختلف از آن ها می سازد و هر دو اصیل تلقی می شود و بنابراین از حقوق حمایتی خاص خود برخوردارند. اصالت، مفهومی شخصی218 است نه نوعی،219 بدین معنی که شرط حمایت این است که اثر، مظهر شخصیت پدید آورنده باشد ولی نوبودن آن از لحاظ نوعی لازم نیست. همین مسأله در مورد دو اثر هنری مثلاً دو تابلوی نقاشی نیز وجود دارد. ممکن است موضوع هر دو تابلو طبیعت باشد اتفاقاً در هر دو تابلو عناصر شکلی مشابهی از طبیعت مثل کوه، آسمان و گل ها وجود داشته باشد. اما این دو اثر نهایتاً با وجود تشابه های موضوعی و ساختاری کاملاً متفاوت محسوب شده و لذا هر یک از آن ها اصیل و ابتکاری تلقی می شوند. اگر این دو اثر حاصل آفرینش دست هنرمند نبوده و به صورت یک پوستر تکثیر شده بودند. کاملاً یک اثر تلقی می شدند و بنابراین هیچ کدام

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره حقوق مالکیت، مالکیت معنوی، کپی رایت، تجارت جهانی Next Entries پایان نامه رایگان درباره آثار ادبی، عنصر مادی، رادیو و تلویزیون، حقوق مالکیت