پایان نامه رایگان درباره نثر فارسی، عرفان اسلامی، شهرهای خراسان، شاعران کرد

دانلود پایان نامه ارشد

شیوخ تصوّف و دارای رباط و خانقاه باشند قشیری این همه بود و همه این مزایا را حاصل کرده بود پس عجب نیست اگرما از خلال اخبار و روایات نتیجه میگیریم که او در عهد خود دارای نفوذ و قدرت عظیم در دستگاه حکومت و میان عامه مردم بوده است. ( قشیری، 1388: مقدمه، 34-36)
2-1-7. مسافرت های قشیری:
قشیری علاوه بر مسافرت در شهرهای خراسان دو سفر ببغداد و یک سفر بمکّه کرده است. سفر نخستین وی ظاهراً در سال 412 که مردم خراسان از بسته شدن راه مکّه و موقوف ماندن حج بمحمود غزنوی شکایت بردند و او قافلهای سنگین تجهیز کرد و خراسانیان به حج رفتند باید صورت گرفته باشد. سفر دوم در اوائل سال 448 بود و سبب این مسافرت تعصّبات مذهبی و مخالفت کرّامیان و معتزله با پیروان ابوالحسن علی بن اسماعیل اشعری ( متوفی 324) بود. ( همان: 30)
2-1-8. وفات قشیری:
وفات وی باتّفاق همه مورخین صبح روز یک شنبه- پیش از طلوع آفتاب- شانزدهم ربیع الاخر سال 465 جهان را بدرود گفت و پس از مرگ او را در مدرسه ابوعلی دقّاق دفن کردند. ( همان: 48)
2-1-9. خاندان قشیری:
زین الاسلام ابوالقاسم دو زن داشت یکی امّ البنین فاطمه دختر ابوعلی دقّاق و دیگری دختر احمد بن محمّد چرخی بلدی. و از این دو زن شش پسر در وجود آمدند بدینگونه: ابوسعد عبدالله، ابوسعید عبدالواحد، ابومنصور عبدالرحمن ( از فاطمه)، ابونصر عبدالرّحیم ( از زن دیگر)، ابوالفتح عبیدالله، ابوالمظفر عبدالمنعم. و پنج دختر داشت یکی کریمة امّه الرّحیم مادر عبدالغافر و دیگری به نام « ماهک» و نام آنهای دیگر معلوم نیست. (همان: 48)
قشیری در این کتاب، تقریباً با رعایت تسلسل تاریخی از تعداد زیادی از صوفیان متقدم تا روزگار خود (اغلب به استناد بر طبقات الصوفیه سلمی) همراه با کلمات و سخنان و تعبیرات واصطلاحات آنان یاد کردهاند و به شرح و توضیح اصطلاحات مذکور پرداخته است.
از جمله این صوفیانند: 1- ابراهیم بن ادهم 2- ذوالنّون مصری 3- فضیل بن عیّاض 4- معروف کرخی 5- سرّی سقطی 6- بشر بن حارث حافی 7- حارث بن اسد محاسبی 8- ابویزید بسـطامی 9- سهل بن عبدالله تستری 10- ابوسلیمان دارانی 11- حاتم بن یوسف الاصم 12- یحیی بن معاذ رازی 13- احـمد بن ابی الحواری دمشقی 14- عســکر بن حصین نخـشبی 15- عاصـم انطاکی 16- قصار نیشابوری 17- جنید معروف به سیّد الطّائفه 18- ابوعثمان حیری 19- ابوالحسن احمد بن محمــد نوری 20- رویم بن احــمد بغدادی 21- ابوبکر احــمد بن نصر معروف به زقـان کبـیر 22- ابوعبدالله عمر بن عثمان مکّی 23- شاه بن شجاع کرمانی 24- یوسف بن حسین 25- ابوسعید خرّاز 26- ابوعبدالله محمد بن اسماعیل مغربی 27- احمد بن محمد حریری 28- سهل بن عطاء الادمی 29- ابراهیم بن احمد خوّاص 30- ابراهیم بن داود الرّقی 31- شبلی 32- عبدالله بن محمد نیشابوری 33- احمد بن محمد رودباری 34- عبدالله بن منازل 35- ابوالخیر اقطع 36- اسحاق بن محمد نهرجوری 37- محمد بن داود دینوری 38- ابومحمد عبدالله بن محمد 39- خفیف شیرازی 40- سعید بن سلام مغربی
این بزرگان از جمله پایه گذاران مکاتب صوفیه و بیان کننده افکار دقیق صوفیانه تا قرن چهارم هجری بودهاند. قشیری درباره اصطلاحات صوفیان چنین میگوید: تردیدی نسبت که هر صنف از عالمان را الفاظی خاص هست و از جمله در میان صوفیان نیز الفاظ و اصطلاحاتی متداول است که مقاصد خود را با آن اصطلاحات بیان میکنند این اصطلاحات به گونهای است که مفهوم آنها بر اجانب پوشیده است چرا که صوفیان بر پوشیده داشتن افکار و عقاید و آداب تصوف سخت تعصّب دارند و میکوشند که غیر اهل الله بر آن آگاه نشوند. آنها بر آنند که این اصطلاحات حاوی مفاهیم و حقایقی است که خداوند متعال صرفاً در دل اولیا و اهل الله به ودیعت نهاده و نامحرمان نباید بدان دانا شوند… برآن شدم که این الفاظ و اصطلاحات را بطوریکه قابل فهم باشد شرح و تقسیر کنم. البته مراد قشیری از این کار آن بود که مبتدیان سیر و سلوک به مفاهیم این اصطلاحات واقف شوند از این رو قشیری یکایک اصطلاحات را ظاهراً برحسب اهمیت آنها شرح و تفسیر کرده است. ( سجادی، 1375: 9-11).
2-2. ملا ابوبکر مصنّف چوری:
علامه معالی منقبت و عارف بلند مرتبه ملا ابوبکر محمد حسن بن سیّد هدایت الله بن مولانا یوسف جان بن سیّد حسین از نسل پیرخضر شاهویی فقیهی بوده است ادیب و نویسنده و شاعر که نثر فارسی را بسیار روان، شیرین و درست مینوشته و دو کتاب فارسی او ریاض الخلود و سراج الطّریق هرکدام نمونه‌ای از نثر فارسی صحیح آن عصر است. (روحانی، 1364: 163).
با اینکه ملا ابوبکر ایرانی ومحل تولد و نشو و نمای وی کردستان ایران و یکی از دهات حوالی مریوان و اورامان بوده معذلک شهرت و اهمیت وی در مملکت عثمانی و ممالک عربیزبان بیش از ایران است. (مکری،1327 : 38).
مصنّف در دوران نوجوانی قرآن و کتاب‌های مقدماتی را در میان خاندان خود خوانده است سپس در مریوان و جاهای دیگر کردستان درس خود را ادامه داده است تا جایی که سرآمد اقران خود شده است. بعد از آن به دمشق رفته و در آنجا حدیث را آموخته و پیش مرشد وقت تصوّف را قبول کرده است. پس از مدّتی به مصر رفته و در«الازهر» نیز کتاب‌های خوانده است. از آنجا به حجاز رفته و مناسک حج را به جای آورده است و مدتی در آنجا اقامت گزیده است. (مدرس،1984: 496).
محبّی مؤلف کتاب خلاصه الاثر فی اعیان القرآن الحادی عشر با عبارت (السیّد ابوبکر بن السیّد هدایت الله الحسینی الکورانی الکردی المشهور به مصنّف ذکره الاستاد الکبیر العالم العلم ابراهیم بن حسن الکردی نزیل المدینه المنوّره فی‌کتابه الاهم لایقاظ الهمم(مکری،1317: 38) به اقامت مصنّف در مدینه منوّره اشاره کرده است.
مصنّف در حدود سال 970 هجری به کردستان برگشته و در مریوان نزد هه‌لوخان بهگ اردلان که در آن زمان فرمانروای آن ناحیه بوده است به عنوان مدرس به تدریس پرداخته است. روایت است که امیر حمزه بابان در حدود سال 870 هجری قمری که لشکر و سپاه خود را به کوه برقلعه مریوان آورده است نزدیک روستای کانیبا سپاه خود را مستقر کرده و حصار محکمی به دور سپاه درست کرده و همانجا مسجدی ساخته و آن را مسجد سور نام نهاده و عالم بلند پایه سیّد ابراهیم فرزند سیّد محمود فرزند سیّد عبدالکریم فرزند سیّد عیسی برزنجی به عنوان مدرس آن مسجد برگزیده است و او نیز تدریس درخور شان ارائه داده است.
بعد از وفات سیّد ابراهیم برزنجی (کابل) و پس از به اتمام رسیدن 114 سال حکومت بابان و شروع فرمانروایی اردلان در مریوان ملا ابوبکر مصنّف از مدینه به مریوان باز می‌گردد و هولوخان در کوه برقلعه مسجد سور را برایش تعمیر می‌کند و مصنّف مدرس آنجا می‌شود.
به هرحال ملا ابوبکر در آن مدرسه تدریس خوبی انجام داده و چند کتاب هم نوشته است. هه‌لوخان روستای وشکین را به مصنّف هدیه می‌دهد مصنّف هم به روستای وشکین می‌رود، پس از مدتی روستای وشکین را با روستای چور عوض می‌کند. به روستای چور نقل مکان می‌کند و در آنجا مسجد و مدرسه‌ای می‌سازد و برای همیشه در آنجا ماندگار می‌شود و روستای چور را وقف می‌کند. ملا ابوبکر برای مسلمانان بسیار سودمند بوده و در زادگاهش مانند یک احیا کننده دین و دانش بوده است. (مدرس، 1984: 496-498).
2-2-1. تولد و وفات ملا ابوبکر:
در سال تولد و وفات مصنّف اختلاف نظر است. مدرس سال تولد ایشان را 940 هجری قمری و وفــاتش را 1014 در روســتای چور نوشته است. (مدرس،1984: 496) روحــانی بنا به نوشته هدیهالعارفین تولد ملا ابوبکر را 909 هـ ق ثبت کرده و وفاتش را 999 و با توجه به نوشته اعلام خیرالدّین زِرِکلی وفاتش را 1014 ثبت کرده است. (روحانی، 1364: 163).
تاریخ مشاهیر اسلام دربارهی سال تولدش سکوت و سال وفاتش را 1014 هـ.. ق نوشته است. (خضری، 1386: 320).
شاعران کرد پارسی گوی بنا به نوشتهی شیخ معروف نودهی تاریخ وفاتش را 1014 ثبت کرده و در مورد سال تولد او سکوت کرده است. (حیرت سجادی، 1375: 20 نیز: ابراهیمی: 1364، 78-81).
2-2-2. خاندان ملا ابوبکر:
در نسب و شجرهی خود که در کتاب جامع الکرامات آورده: سیّد محمد از نبیره علی بن موسی الرّضا است و این زمان مشهور به پیرخضر شاهو و پیرخضر که جد اعلای ملا ابوبکر است در سراسر کردستان معروف و معتبر و مزارش زیارتگاه عموم است. (حیرت سجادی،1375: 20).
ملا ابوبکر به بیست و پنج واسطه به امام علی النقی می رسد. (مدرس، 1984 : 506)
مصنّف چهار فرزند داشته است: ملا عبدالکریم، ملا محمد، ملا یوسف جان و محمود جان، محمود جان در کودکی مرده است. (مدرس، 1984: 500 – 501 ) اما سه فرزند دیگر ایشان از عالمان بزرگ زمان خود بودهاند و از آنها فرزند، نوه و نتیجه که اکثراً از علمای برجستـه بودهاند به دنیا آمدهاند. (همان: 496-506). که در اینجا از ذکر آنها خودداری میکنیم.
ملا ابوبکر دو کنیه داشته است : «ابوبکر» و «ابویوسف» اما شهرت وی به ابوبکر بیشتر بوده است. (روحانی، 1364: 163).
2-2-3. میراث علمی و ادبی ملا ابوبکر:
1. الوضوح فی شرح المحرّر (شرح مفصّلی بر کتاب محرّر نوشته عبدالکریم بن محمد رافعی قزوینی(م.623 هـ.ق) که آرای معتمد شافعی را ذکر نموده است.این شرح در سدهی یازده، دوازده و سیزده در میان طلّاب علوم دینی کردستان تدریس میشده و از نظر سیر نگارش آخرین کتاب ملا ابوبکر است که در آن از مسأله سواد عراق سخن به میان آمده است و افزون بر این دارای نکات و مسائل مفیدی در زمینهی معاملات، اجاره و جعاله میباشد).
2. طبقات الشافعیّه (شرح احوال و سرگذشت فقهای شافعی از آغاز تا عصر مؤلف).
3. سراج الطّریق ( به زبان فارسی در آداب طریقت و تصوف که دارای پنجاه باب و دیپاچه و خاتمه است).
4.ریاض الخلود (در بیان اخلاق پسندیده وبعضی از آداب تصوّف با استشهاد به احوال امراء، علما و مشایخ، اشعار، امثال و حکایات مشتمل بر هشت باب به شماره درهای بهشت و هر کدام دارای پنج فصل است).
5.مولد النّبی (رسالهای است عامیانه در ثواب جشن و سرور برای تولد پیامبر اکرم).
6.منظومهی وجوب الایمان بالسؤال ( منظومهای به زبان عربی در بحر رجز در وجوب ایمان به سؤال و جواب مردگان در قبر).
7. تذکره السلاطین ( در زمینهی تاریخ سلاطین و حکمرانان اورامان).
8. کفایه الاسلام ( منظومهای در زمینهی احکام فقهی برای مبتدیان). (عبدلی،1391: 21-29).
9. وضع. 10. استعاره. 11. جامع الکرامات (حیرت سجادی،1375: 30).
2-2-4. معرفی سراجالطّریق:
کتاب سراج الطّریق، در محتوای عرفان اسلامی نوشته شده است . این اثر صرف نظر از مقدّمهی مختصری که مصنّف نوشته شامل پنجاه باب و یک خاتمه است، باب های این کتاب به ترتیب شامل موارد ذیل است.
1- در بیان طرق 2- در بیان اشارات و اصطلاحات اینطایفه 3- در توبه 4- در مجاهده نفس و قطع مألوفات 5- در عزلت و خلوت و آداب آن 6- در تقوی و حقیقت آن 7- در سکوت و فواید آن 8- در خوف و رجاء 9- در حزن و فواید آن 10- در گرسنگی و ترک شهوات 11- در خشوع و تواضع 12- در مخالـفت نفس و عیب او 13- در حسد و غیبت 14- در قناعــت 15- در توکّل 16- در شکر 17- در یقین 18- در صبر 19- در مراقبت 20- در رضا 21- در عبودیّت 22- در ارادت 23- در استقامت 24- در اخلاص و صدق 25- در حیاء و اقسام آن 26- در آزادی 27- در ذکر و آداب آن 28- در جوانمردی و فتوّت 29- در فراست 30- در خلق نیکو 31- در جود 32- در غیرت 33- در ولایت 34- در دعا و آداب آن 35- در فقر 36- در تصوّف 37- در ادب 38- در آداب سفر 39- در صحبت و یاری 40- در توحید 41- در احوال این طایفه نزد مرگ 42- در معرفت 43- در محبّت 44- در نگاه داشتن دل مشایخ 45- در سماع 46- در اثبات کرامات 47- در وصیّت مرید 48- در لباس این طایفه 49- در بیان بعضی کلمات مفید که منقول ایشان است 50- در تفسیر بعضی از آیات و احادیث بر وفق اشارت این طایفه. (مصنّف، 1378: 13).
شیوهای که مصنّف در توضیح ابوا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره قرآن کریم، تفسیر قرآن، زبان عربی، ساختار زبان Next Entries پایان نامه رایگان درباره کیمیای سعادت، مقایسه و تطبیق، فقهی و حقوقی، ایرانی بودن