پایان نامه رایگان درباره منابع طبیعی، رشد اقتصادی، هم انباشتگی، تولید ناخالص داخلی

دانلود پایان نامه ارشد

دموکراتیک دارند دچار” نفرین منابع” نشده اند و توانسته‎اند از منابع خود در جهت رشد اقتصادی استفاده کنند.
آنها در مطالعه‎شان از شاخص دموکراسی پالیتی 2 استفاده کرده (این شاخص میزان دموکرات بودن کشورها را می‎سنجد که مقدارآن بین صفر تا ده متغیر است و عدد ده بیانگر وجود بهترین حالت است). متغیر‎های مورد استفاده عبارتند از:

INV: سرمایه‎گذاری(که عبارت ازمتوسط تشیکل سرمایه ناخالص به تولید ناخالص ملی است).
GC: مخارج دولتی(که عبارت از نرخ متوسط رشد نسبتم خارج دولت به تولید ناخالص ملی است).
POP: رشدجمعیت (که عبارت از متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت است)
NAT: منابع طبیعی(که عبارت از نسبت منابع طبیعی به تولید ناخالص ملی درسال پایه است).
DN: ضریب تعاملی
LN:که معرف تولید ناخالص ملی درسال پایه است.

درمرحله اول مدل ذیل تخمین زده شد:

Growth =C+ ln(gdp)+INV+ GC+ POP+NAT+DN

مدل مورد برآورد دارای خود همبستگی مرتبه اول مارکوف بود. منابع طبیعی اثری منفی بر رشد کشورها دارد ولی هنگامی که ضریب تعاملی را بررسی کنیم، نشان میدهدکه درکشورهایی که نظم عمومی وجود دارد منابع طبیعی اثر مثبتی بر رشد اقتصاد دارند .برای به دست آوردن حد آستانه از معادله زیر استفاده شده است:

حاصل معادله فوق 92.4 است. همانطور که گفتیم شاخص پالیتی که از آن به عنوان شاخص نظم عام استفاده کردیم، از صفر تا ده متغیر است که ده بهترین حالت آن است این متغیر برای حالات خاص مانند دخالت خارجی یا کودتا، ضرایب منفی به خود میگیرد. نتایج فوق بیان میکند که در کشورهای که شاخص پالیتی بیش از 92.4 است، منابع طبیعی اثر مثبتی بر رشد اقتصادی دارند. نگاهی به وضعیت این شاخص برای کشورهای گوناگون نشان می‎دهد که این شاخص برای کشورهایی مانند نروژ، استرالیا وکانادا ده است. برای هند 46.8، برزیل 53.5 و بوتسوانا 92.6 که نشان می‎دهد این کشورها ازحد آستانه رد شده اند در حالی که این شاخص برای کشورهایی مانند چاد 45.1، مکزکی43.3، اسپانیا51.1 و ایران21.2 است و برای برخی کشورها مانند سیرالئون، نیجریه و اوگاندا که سا‎ل‎ها جنگ داخلی و کودتا را پشت سر گذاشته‎اند این شاخص ،1- است که نشان می‎دهد این کشورها به حد آستانه نرسیده‎اند.

اکنون به خوبی می‎توان به سوال مهم در بحث نفرین منابع پاسخ داد. چرا کشوری مانند نروژ و بوتسوانا دچار نفرین منابع نشدند در حالی که سیرالئون دچار نفرین منابع شد. یافته این پژوهش تفاوت این کشورها را در وجود نظم عام در کشورهایی مانند نروژ و بوتسوانا و نظم طبیعی در سیرالئون می‎داند.این تفاوت باعث شکل گیری مجموعه ای متفاوت از نهادها در این کشورها میشود که عامل اصلی رشد و توسعه یا عقب ماندگی این کشورها است.

یافته‎های این پژوهش نشان می‎دهد که مسئله اصلی نه یک یا چند نهاد خاص بلکه نحوه ایجاد نظم در جامعه است که کلیت ساختار نهادی جامعه را تحت تاثیر قرار می‎دهد. لذا کشورهایی که با رویکردی دموکراتیک مسئله نظم راحل کرده‎اند دارای نهادهای بهتری هستند که این نهادها متضمن استفاده مناسب از منابع طبیعی و رشد اقتصادی پایدار است.

محسن مهر آرا و علیرضا كيخا (1387) در مطالعه‎اي تحت عنوان “نهادها، نفت و رشد اقتصادي در كشورهاي متكي به نفت طی دوره ي 2005-1975: روش پانل هم انباشتگی”به مطالعه تأثيرات بلندمدت و كوتاه‎مدت درآمدهاي نفتي بر رشد 35 كشور وابسته به نفت با تاكيد بر نقش نهادها براي سال‎هاي 2005-1975 با استفاده از بررسي پنل هم انباشتگي پرداخته‎اند. و برای این منظور مدل زیر را تخمین زده اند:

 : نشان دهنده‎ي تفاضل مرتبه‎ي اول
yit: تولید ناخالص داخلی حقیقی(غیرنفتی)
ai : اثرا ت ثابت ویژه ي کشورها
: اثرات ثابت ویژه ي زمان (سال)
roi : درآمدهاي حقیقی نفت
Xit: بردارمتغیرهايکنترل
متغیروابسته، رشد اقتصادي کشورهاي صادرکنندهي نفت بدون احتساب بخش نفت است.

در تحلیل‎هاي هم انباشتگی، وجود روابط بلند مدت اقتصادي آزمون و برآورد می‎شوند. ایده ي اصلی در تجزیه و تحلیل هم انباشتگی آن است که اگر چه بسیاري از سري‎هاي زمانی اقتصادي نامانا حاوي روندهاي تصادفی هستند، اما ممکن است در بلند مدت ترکیب خطی این متغیرها، مانا و بدون روند تصادفی باشند. تجزیه و تحلیل‎هاي هم انباشتگی به ما کمک می‎کند که این رابطه‎ ي تعادلی بلندمدت را آزمون و برآوردکنیم.

اگر یک نظریه‎ي اقتصادي صحیح باشد، مجموعه‎ي ویژگي‎هايي از متغیرها که توسط نظریه‎ي مذکور مشخص شده است، با یکدیگر در بلندمدت مرتبط میشوند. به علاوه، تئوري اقتصادي تنها روابط را به صورت استاتیک (بلندمدت) تصریح می‎کند و اطلاعاتی در خصوص پویایي‎هاي کوتاه مدت میان متغیرها به دست نمی‎دهد.

در صورت معتبر بودن تئوري، ما انتظار داریم که با وجود نامانا بودن متغیرها، یک ترکیب خطی استاتیک از این متغیرها مانا و بدون روند تصادف ی باشد. در غیر اینصورت، اعتبار نظریه‎ي مورد نظر زیر سوال قرار می‎گیرد. به همین دلیل به طورگسترده از هم انباشتگی به منظور آزمون نظریه‎هاي اقتصادي و تخمین پارامترهاي بلند مدت استفاده شده است.

بهرامی واسدی (1391) در مطالعه‎اي تحت عنوان “تاثیر پدیده نفرین منابع بر توسعه مالی و رشد اقتصادی” با استفاده از روش GMM برای سال‎های 2006-1983 و با استفاده از تولید ناخالص واقعی سرانه به عنوان متغیر وابسته و شاخص کلی اندازه بخش مالی، معیار نسبت بدهی‎های نقدی به تولید ناخالص داخلی، معیار نسبت اعتبارات داخلی اعطا شده به بخش خصوصی از سوی بانک‎ها به تولید ناخالص داخلی، معیار نسبت اعتبارات داخلی اعطا شده به بخش خصوصی به تولید ناخالص داخلی به بررسی موضوع پرداخته‎اند و به این نتیجه رسیدند که نهادهای مالی بواسطه ارتباط با سرمایه‎گذاری به لحاظ آماری و اقتصادی بر رشد اقتصادی اثر مثبت می‎گذارند.

ابراهيمي و سالاريان (1388) در مطالعه اي تحت عنوان “بررسي پديده نفرين منابع طبيعي در كشورهاي صادر كننده نفت و تاثير حضور در اوپك بر رشد اقتصادي كشورهاي عضو آن “با استفاده از روش داده‎هاي تابلويي به روش GLS براي سال‎هاي 2004-1990و با استفاده از متغير توضيحي وفور منابع طبيعي، فساد مالي، سرمايه‎گذاري فيزيكي و رابطه مبادله و آموزش به بررسي پرداخته‎اند. و به اين نتيجه رسيده‎اند كه اثر مستقيم درآمدهاي نفتي بر رشد اقتصادي مثبت است. اما با ورود متغير توضيحي ديگر به دليل اثر درآمدهاي نفتي بر اين متغيرها و سپس اثرگذاري غير مستقيم بر رشد اقتصادي اثر كل درآمدهاي نفتي بر رشد اقتصادي منفي برآورد مي‎شود.

سلماني و اميري (1388 ) در مطالعه اي تحت عنوان”توسعه مالي و رشد اقتصادي: مورد كشورهاي در حال توسعه” طي دوره 2004-1960 به صورت نه دوره‎ي زماني پنج ساله با استفاده از روش داده‎هاي تابلويي نامتوازن و سه معيار توسعه مالي شامل نسبت اعتبارات داخلي اعطا شده به بخش خصوصي و نسبت بدهي‎هاي نقدي و نسبت ارزش كل سهام مبادله شده به توليد ناخالص داخلي به بررسي پرداخته‎اند و به اين نتيجه رسيده‎اند كه تأثير توسعه مالي بر رشد اقتصادي كشورهاي در حال توسعه مثبت است و استفاده از معيارهاي مختلف توسعه مالي، افزودن ساير متغيرهاي مؤثر بر رشد اقتصادي و نمونه‎هاي آماري و دوره‎هاي زماني متفاوت تاثيري بر نتايج تحقيق ندارد و نتايج از استحكام برخوردار است.

خیرخواهان و برادران شرکاء (1382در مطالعه‎ای تحت عنوان”رونق نفتي و نرخ پس انداز در كشورهاي اوپك” از زاویه اقتصاد سیاسی مسئله وفور منابع طبیعی و بلای منابع و واكنش نرخ پس انداز در بستر نهادي و منازعات گروه هاي ذينفع درکشورهای عضو اوپک را مورد بررسی قرار دادند. با معرفي اثر آزمندي اثبات مي‎کنند كه نرخ پس انداز در كشورهاي توسعه نيافته، خلاف ادوار تجاري حركت كرده و مصرف، در برخي كشورها به نسبتي بيش از ميزان رونق منابع افزايش مي يابد. يك بررسي كمي اثر آزمندي را براي مجموعه كشورهاي عضو اوپك پس از رونق نفتي به اثبات مي رساند و در انتها، به این نتیجه رسیده‎اند که اصلاحات نهادي كليد بهبود رفتار پس اندازي در اين قبيل كشورها است. آنان ضعف نهادهای قانونی و حضور گروههای ذینفع قدرتمند و رانت جویی را به ظهور پدیده بلای منابع دانسته‎اند.

مروری بر مطالعات تجربی انجام شده نشان می‎دهد به رغم این که درسال‎های اخیر بویژه از سال2005 به بعد تحقیقات بسیاری درخارج ازکشوردر زمینه وفورمنابع طبیعی با در نظر گرفتن کیفیت نهادی انجام یافته و یا در حال انجام است و در اقتصادهای نفتی در این زمینه مطالعه‎ای انجام نشده است.
ازاینرو، بررسی موردی نقش آثار کیفیت نهادی در رابطه با وفور منابع طبیعی بر فساد در اقتصادهای نفتی ضروری بوده و با توجه به قرار گرفتن ایران در این گروه ازکشورها حائز اهمیت است، لذا بررسی روابط بین وفور منابع طبیعی و فساد از یکسو و نقش و اهمیت کیفیت نهادی در این رابط ها از سوی دیگر مهم ‎ترین هدف مطالعه را تشکیل می‎دهد. در بررسی‎های صورت گرفته تقریباً 55 درصد تحقیقات پیشین از شاخص فساد استفاده کرده‎اند، همچنین 11 درصد تحقیقات پیشین از شاخص درآمد‎های نفتی استفاده کرده‎اند، 33 درصد تحقیقات پیشین از شاخص منابع طبیعی استفاده کرده‎اند، 11 درصد تحقیقات پیشین از شاخص اشخاص استفاده کرده‎اند، 55 درصد تحقیقات پیشین از شاخص رشد اقتصادی استفاده کرده‎اند،22 درصد تحقیقات پیشین از شاخص کیفیت نهادی استفاده کرده‎اند، 11 درصد تحقیقات پیشین از شاخص مخارج دولتی استفاده کرده‎اند،11درصد تحقیقات پیشین از شاخص توسعه‎ی صنعتی استفاده کرده‎اند،22 درصد تحقیقات پیشین از شاخص توسعه‎ی مالی استفاده کرده‎اند،11 درصد تحقیقات پیشین از شاخص تحقیق و توسعه استفاده کرده‎اند،11 درصد تحقیقات پیشین از شاخص اشتغال بخش خصوصی استفاده کرده‎اند،33 درصد تحقیقات پیشین از شاخص سرمایه‎گذاری و سرمایه‎گذاری خارجی استفاده کرده‎اند،11 درصد تحقیقات پیشین از شاخص رشد جمعیت استفاده کرده‎اند،11 درصد تحقیقات پیشین از شاخص مبادله و آموزش استفاده کرده‎اند، در نمونه‎ی مورد بررسی از روش‎های مختلفی، مثل روش پنل دیتا، روش سیستم معادلات، OLS و …. مورد استفاده قرار گرفته و تقریبا 44 درصد از روش پنل استفاده کرده‎اند.

2.5 نتيجه گيري مطالعات داخلي و بين المللي
جدول (1): بررسي آمار شاخص هاي به كار رفته در مطالعات پيشين

متغیر

پژوهشگر
فساد
درآمدهاي نفتي
منابع طبیعی
اشخاص
رشداقتصادی
کیفیت نهادی
مخارجدولتی
توسعه صنعتی
توسعه مالي
تحقیق و توسعه
اشتغال بخش خصوصی
سرمایه گذاری
سرمایه گذاری خارجی
رشدجمعیت
مبادله و آموزش
1
پدرو سی وینسنت

2
آسلاکسن

3
کان جی، جان آر مگنس و وندان ونک

4
سالای مارتین و سابرامانیان

5
جعفر عبادی و علی نیکو نسبتی

6
محسن مهر آرا و علیرضا كيخا

7
بهرامی واسدی

8
ابراهيمي و سالاريان

9
سلماني و اميري

ماخذ: یافته های پژوهش

6.2 نهاد‎
تورستین وبلن15(1899) بیان میکند سرتاسر تمدن بشری یك نهاد اجتماعی است و رفتار انسانها سرانجام در چارچوب نهادها گسترش می یابد. او معتقد است كه تكامل بنیادی اجتماعی، فرآیند بقای مطلوب نهادهاست. پیشرفت را می توان به بقای مناسب ترین عادت های تفكر و انطباق اجباری افراد با شرایط متغیر اقتصادی اجتماعی تعبیركرد. در واقع، مؤسسات و نهادها باید با اوضاع متغیر جامعه تغییركنند و توسعه و پیشرفت این گونه مؤسسات و نهادهاست كه پیشرفت و توسعه جامعه را نشان می دهد. وی معتقد است مؤسسات و نهادهای موجود تا حدودی نادرست هستند، زیرا از نظر جریان تكامل با سرعت كافی به زمان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره منابع طبیعی، منابع نفتی، مواد معدنی، توسعه انسانی Next Entries پایان نامه رایگان درباره علم اقتصاد، ایدئولوژی، محافظه كاری، علوم اجتماعی