پایان نامه رایگان درباره فضاهای ورزشی، تربیت بدنی، مراکز ورزشی، ورزش همگانی

دانلود پایان نامه ارشد

در جدول 2-1 خلاصه شده اند (شهبازی و همکاران، 1392، 72-71).

جدول 2-1- عوامل تأثیر گذار بر فعالیت شهروندان
عامل
متغیرها
عوامل جمعیت شناختی و زیستی
سن، نژاد، جنسیت، درآمد، وضعیت اجتماعی اقتصادی، تأهل، شاخص توده بدنی
عوامل روان شناختی، شناختی و احساسی
نگرش ها، موانع فعالیت بدنی، لذت بردن از فعالیت، منافع مورد انتظار، شرایط روحی-روانی، خود پنداره، دانش سلامت و تمرین، کمبود وقت، عوامل شخصیتی، تصویر بدنی، سلامت روانی، خود انگیزشی، استرس، ارزشمندی نتایج فعالیت
عوامل رفتاری و مهارتی
سابقه فعالیت در کودکی و نوجوانی، سابقه فعالیت در بزرگسالی، نوشیدن الکل، عادات غذایی، برنامه تمرینی در گذشته، ورزش در دوران مدرسه، داشتن مهارت برای رفع موانع
عوامل اجتماعی و فرهنگی
اندازه طبقه اجتماعی، مدل های ورزش کردن، وابستگی به گروه، تأثیرات پیشین خانواده، جدا بودن از جامعه، حمایت اجتماعی توسط دوستان یا خانواده
ویژگی های فعالیت بدنی
شدت فعالیت، نوع فعالیت، تلاش ادراک شده
عوامل محیطی
دسترسی واقعی به اماکن و تسهیلات، دسترسی ادراک شده، روشنایی کافی، فصل سال، هزینه برنامه ورزشی، احساس لذت، تماشای فعالیت دیگران، ترافیک سنگین، تجهیزات خانگی، بالا بودن میزان جرائم در محله، دسترسی به قطار شهری، امنیت محله، وجود پیاده روها، رضایت از اماکن، کیفیت محله

2-2-5- ورزش به عنوان حق شهروندی
کواکلی (2006) معتقد است که ورزش در جهان معاصر و جوامع شهری، با رشد معیارهای زندگی همراه است، و زمان، شانس و پول را برای مشارکت در فعالیت های ورزشی به همراه دارد. ورزش در این حالت به وسیله ای برای از میان بردن تفاوت بین افراد ثروتمند و فقر تبدیل شده است. با توجه به اینکه ورزش همگانی باید قابلیت دسترسی برای تمامی گروه های سنی، جنسی، نژادی و طبقاتی را داشته باشد، نوعی دموکراسی در ورزش محسوب می شود. در واقع، ورزش یکی از حقوق اجتماعی شهروندی است که به عنوان خدمتی اجتماعی-بهداشتی، در استانداردهای زندگی جوامع معاصر برای انسان ها مطرح می شود؛ به گونه ای که سازمان ملل متحد در سال 2003 ورزش را یک حق اجتماعی قلمداد کرده که متعلق به ملت ها و بر دوش دولت هاست و برآورده کردن آن حق، نوعی مردم سالاری اجتماعی را تداعی و بیان می کند و فرصت مشارکت در ورزش را برای همگان فراهم آورند؛ بنابراین، توسعه ی ورزش در میان جوامع یک اجبار و وظیفه ی اجتماعی برای دولت ها در قبال شهروندان است و یکی از حقوق شهروندی محسوب می شود؛ به طوری که دولت ها همواره باید در سیاست ها و برنامه ریزی های خود به مقوله ی ورزش و فعالیت بندی، و همچنین فراهم کردن امکانات ورزشی متناسب با نیازها و خواسته های متفاوت شهروندان مبادرت ورزند (حمیدی، 1392: 41).
2-2-6- ابعاد ورزش همگانی
1. ورزش آموزشی: برنامه های مبتنی بر فرصت های یادگیری درباره مهارت های آموزشی.
2.ورزش غیر رسمی: شامل شرکت خودانگیخته در ورزش می شود، این شکل از ورزش به کمترین مدیریت و کنترل نیاز دارد. برنامه اصلی در این شکل از ورزش، فراهم کردن تسهیلات قابل دسترسی بر اساس شرایط، علایق و منابع فردی است.
3. ورزش درون بخشی: شامل مسابقات و رویدادهای ورزشی است که در آن شرکت کنندگان در یک بخش (مدرسه، بازار، جامعه، مکان نظامی و مانند آن) قرار دارند.
4. ورزش برون بخشی: شرکت سازمان یافته در رقابت های تفریحی در قالب تیم ها و مسابقات.
5. ورزش باشگاهی: باشگاه ها معمولاً به وسیله جمعی از افراد با علایق مشترک ساخته می شود. باشگاه ها از نظر برنامه با هم تفاوت دارند و اعضای آن نوع فعالیت را مشخص می کنند (سعیدی و همکاران، 1390: 234).

2-2-7- انگیزه های گرایش به ورزش همگانی
1. کسب نشاط و احساس لذت
2. ایجاد معنویت ها در برابر بیماری ها
3. لمس فوائد و آثار مثبت ورزش
4. فرح بخشی و بی خطر بودن
5. انگیزه نیاز به فعالیت بدنی
6. تخلیه انرژی و دفع سموم
7. کاهش وزن
8. برخورداری از عواطف اجتماعی
9. درمان بیماری های جسمی و روانی
10. کم هزینه بودن
11. گریز از مشکلات زندگی
12. ارتقاء بعد مذهبی و عبادی
13. برخورداری از بهداشت روانی
14. پر کردن اوقات فراغت
15. تبلیغ رسانه های گروهی
16. برخورداری از اندامی متناسب و عضلانی
17. عدم توانایی در انجام ورزش های قهرمانی
18. محیط زیبا و با صفای ورزش همگانی
19. وجود مربیان با تجربه و با معلومات
20. دریافت جایزه و پاداش
21. شادابی و لاغر شدن
22. تقویت روحیه
23. درمان دردها
24. جلوگیری از پیری زودرس
25. رفع ناراحتی های عصبی
26. تأثیرات مثبت روانی-اجتماعی
27. با گروه دوستان بودن
28. کاهش استرس و فشار روانی
29. بهبود وضعیت فکری و ذهنی
30. بهبود اعتماد به نفس
31. آزادی
32. تأثیر مثبت بر فعالیت های درسی
33. کاهش فشارهای زندگی
34. اجتماعی بودن و مقبولیت اجتماعی (ارتباط اجتماعی)
35. هیجان کسب تجارب از طبیعت و فرار از کار روزمره ( همان: 235-234).

2-2-8- ویژگی فضاهای ورزشی
فضاهای ورزشی گونه ای فضای اجتماعی در سکونت گاه های انسانی است (کریمی صالح، 1385: 1). فضاهای ورزشی شامل ورزشگاه ها، سالن های ورزشی، باشگاه های تندرستی و بدنسازی، زمین های ورزشی درون شهری و محله ای، (فضاهای غیرهنجارمند ورزشی همچون خیابان ها و زمین های بایر محل فوتبال درون فضاهای آموزشی و…) این فضاها اغلب ایجاد خرده فرهنگ ها و روابط ویژه می کنند (فکوهی، 1387: 268). در فضاهای ورزشی کارکردهای ذیل جریان دارند:
– حضور همزمان و متراکم جمعیت پرشمار انسانی
– گذران اوقات فراغت و تفریح اهالی شهرهای بزرگ و کلان شهرها
– ارتباطات چهره به چهره
– انجام مسابقات و رقابت های ورزشی بین گروه های جمعیتی
– برگزاری میتینگ ها و گردهمائی های غیر ورزشی با اهداف اجتماعی و گاهاً سیاسی (کریمی صالح، 1385: 1).

2-2-9- نقش و وظیفه شهرداری در برنامه ریزی و مدیریت فضاهای ورزشی در ایران
امروزه، ورزش به عنوان یکی از مؤثرترین و کاراترین ابزار تربیتی و پرورشی جهت عموم افراد جامعه به شمار می رود و ضرورت گسترش و تعمیم آن به ویژه برای جامعه پویا و بالنده ما، ضرورتی محسوس و اجتناب ناپذیر محسوب می شود (مراکز ورزشی، 1376: 1). کمبود فضاهای ورزشی و توزیع نشدن بهینه و صحیح آنها با توجه به میزان جمعیت مناطق شهری، و نیز ناکافی بودن منابع مالی دولتی برای توسعه ی مناطق ورزشی، یکی از بزرگترین مشکلات پیش روی شهرها، به ویژه شهرهای بزرگ است (حمیدی، 1392: 139). خوشبختانه در سال های اخیر سیاست ساخت اماکن ورزشی در کشور برخوردار از مجتمع های ورزشی می باشد و طبقات اجتماعی به طور اختصاصی در ساخت امکانات ورزشی از همدیگر سبقت جسته اند (آراولسون، 1384: پیشگفتار).
شهرداری در تمامی مقوله های زندگی شهروندی حضور داشته و با توجه به نقش بسیار عمیق و مؤثر ورزش بر سلامت، شادابی و نشاط، و همچنین کاهش معضلات اجتماعی زندگی شهروندی دارد (حمیدی، 1392: 58)، شهرداری با بهبود مستمر و درازمدت وضعیت اجتماعی، با دیدگاه تضمین سلامتی و کیفیت زندگی تمامی کسانی که در آن محیط خاص سکونت دارند، به سلامتی دست می یابد (دماری، 1392: 29). بر اساس بند 21 از ماده ی 55 قانون شهرداریها، احداث ورزشگاه، یکی از وظایف شهرداری به شمار می رود، اما به موجب قانون تأسیس سازمان تربیت بدنی (مصوب خرداد 1350) و تغییرات بعدی آن، سرپرست اصلی ورزش کشور، سازمان تربیت بدنی قلمداد شده است. مفاد این قانون نشان می دهد، وظیفه ی احداث ورزشگاه توسط شهرداری ملغی نشده است. به موجب ماده ی این قانون، سازمان تربیت بدنی ایران به منظور پرورش نیروی جسمانی و تقویت روحیه ی سالم در افراد کشور و توسعه و تعمیم ورزش و هماهنگ ساختن فعالیتهای تربیت بدنی و تفریحات سالم و همچنین ایجاد و اداره ی مراکز ورزشی تأسیس می شود. بنابراین، ملاحظه می شود، که وظیفه ی این سازمان در وهله ی اول، ایجاد هماهنگی در امور تربیت بدنی و در مرحله ی بعدی، احداث و اداره ی این گونه مرکزهاست. از بدو تأسیس این سازمان نیز سیاست سازمان، بهره گیری از مشارکت مردم و سایر سازمانها، در احداث و اداره ی مراکز ورزشی بوده است. آیین نامه ی تأسیس باشگاههای ورزشی (موضوع تصویب نامه ی شماره ی9960-31/4/1352 هیأت وزیران) و قانون اجازه ی تأسیس باشگاه ورزشی و ورزشگاه توسط مردم با نظارت دولت (مصوب 18 دی 1369) با این سیاست همسو هستند.
لذا این قانون، وظیفه ی ساخت و اداره ی ورزشگاه ها در انحصار سازمان تربیت بدنی نمی داند و وظایف قانونی شهرداریها در این زمینه به قوت خود باقی است. شهرداریها موظف هستند با هماهنگی سازمان تربیت بدنی به این وظایف مصوب عمل کنند (سعیدنیا، 1379: 21-22).
2-2-10- مشخصات انواع زمینهای ورزشی
زمینهای ورزشی، تنوعی چشمگیر دارند که بررسی تمام آنها امکان پذیر نیست. اما مشخصات برخی از زمینهای ورزشی که بیشتر در پارکها و فضاهای باز شهری توسط شهرداریها احداث می گردد، بر اساس سلسله مراتب کالبدی عبارتند از:
2-2-10-1- مرکز ورزشی واحد همسایگی
در مرکز ورزشی واحد همسایگی، امکاناتی برای ورزشهای پر طرفدار مانند فوتبال گل کوچک، والیبال، و تنیس روی میز در فضای باز پیش بینی می شود. شعاع کاربری مرکز ورزشی واحد همسایگی 300 متر است و جمعیتی بین 2000 تا 4000 نفر را تحت پوشش قرار می دهد. حداقل مساحت این مرکز 500 متر در نظر گرفته می شود و پاسخ گوی نیازهای ورزشی اولیه ی جوانان و نوجوانانی است که محل زندگی و سکونت آنها در اطراف این مرکزها باشد.
2-2-10-2- مرکز ورزشی محله
در مراکز ورزشی محله، افزون بر ورزشهایی که در فضای آزاد مرکز ورزشی واحد همسایگی عملی می شوند، سالنهای ورزشی مخصوص ژیمناستیک و شطرنج نیز طراحی می شوند. به عبارت دیگر، مرکز ورزشی محله، فضای ورزشی سرپوشیده ای دارد که از سالنهای چند منظوره ی آن برای انجام چند ورزش در یک سالن استفاده می شود. شعاع کاربری مرکز ورزشی محله 800 تا 1000 متر است و جمعیتی بین 6 تا 10 هزارنفر را تحت پوشش قرار می دهد. حداقل مساحت این مرکز ورزشی 8000 مترمربع در نظر گرفته می شود و گنجایش حدود 1000 تا 1400 نفر تماشگر و بازیکن را دارد. در این مرکز ورزشی افزون بر فضاهای ورزشی، تأسیسات جانبی مانند را دارد. در این مرکز ورزشی افزون بر فضاهای ورزشی، تأسیسات جانبی مانند ساختمان اداری، تأسیسات، بوفه و فضای سبز نیز احداث می شود.
2-2-10-3- مرکز ورزشی ناحیه
در مرکز ورزشی ناحیه، هم بر تعداد ورزشهای انجام شده در فضای باز و هم بر تعداد ورزشهایی که در فضای سرپوشیده انجام می شوند افزوده می گردد. زمینها در ابعادی استاندارد طراحی می شوند و در فضاهای ورزشی امکان برگزاری مسابقه نیز است. شعاع کارکرد مرکز ورزشی ناحیه 1500 تا 3000 متر است و جمعیتی در حدود 30000 را تحت پوشش قرار می دهد. متوسط مساحت این مرکز ورزشی، 20 تا 30 هزار مترمربع است و ظرفیت تماشاگران و بازیکنان آن 7000 نفر پیش بینی می گردد.
2-2-10-4- مرکز ورزشی شهر
مرکز ورزشی شهر تقریباً همه فضاهای ورزشی مورد نیاز شهروندان را دربردارد. اگرچه احداث برخی از این فضاها، مانند پیست اسکی، قایق رانی و مسیر کوه نوردی به شرایط اقلیمی و محیطی شهر بستگی دارد و قاعدتاً در بعضی از شهرها امکان احداث این فضاها وجود ندارد، سایر رشته های ورزشی در تمام شهرها قابل اجرا هستند. اندازه شعاع عملکرد، جمعیت تحت پوشش و ظرفیت این مرکز ورزشی به جمعیت و اندازه ی شهر بستگی دارد و بسته به مورد؛ تعیین می شود (سعیدنیا، 1379: 55-50).

2-3- فضاهای فرهنگی و هنری
2-3-1- حوزه های فرهنگ
حوزه فرهنگ به فضایی اطلاق می شود که از لحاظ جغرافیایی محدود است و در آنجا فرهنگ یا پاره فرهنگ شناخته شده ای وجود دارد. حدود حوزه فرهنگ لزوماً با مرزهای سیاسی یا ملی شناخته نمی شود.
با وجود گوناگونی و تفاوت عناصر فرهنگی و الگوهای رفتاری حوزه های فرهنگی مختلف، همه فرهنگ ها، کارکردهایی دارند که در میان آنها همگانی است. این کارکردها عبارتند از:
الف- فرهنگ مانند یک «نشانه» است که جامعه را

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره ورزش همگانی، کیفیت زندگی، اوقات فراغت، سبک زندگی Next Entries پایان نامه رایگان درباره اوقات فراغت، سیاست فرهنگی، کتابخانه عمومی، نظام عمومی