پایان نامه رایگان درباره صنعت گردشگری، سلسله مراتب، سلسله مراتبی، توسعه گردشگری

دانلود پایان نامه ارشد

به ماهیت شبکه ارتباطی نسبی است. به عنوان مثال شهرهای بزرگ که بوسیله جریان های اطلاعاتی بسیار بهم پیوسته هستند در واقع به هم نزدیک تر از یک فضای جغرافیایی ساده هستند (دیناری، 1381، ص 52).
در رابطه با صنعت گردشگری، تمرکز فعالیت های توریستی در شهرهای بزرگ می تواند نمایانگرپدیده انتشارسلسله مراتبی باشد. شهرغالب اولین شهر در فعالیتهای گردشگری بین الملل و مرکز جاذبه گردشگری داخلی و خارجی است، با تکامل سلسله مراتب شهری کشورهمین اثربه شهرهای بعدی در این سلسله مراتب منتقل می گردد و با پیشرفت سیستم حمل و نقل شهری، یکپارچگی بین اجزاءسیستم به وجود می‎آید. در بعضی موارد صنعت گردشگری ممکن است سبب پیشرفت توسعه شهری شود. در طول زمان، گردشگری به سطوح پایین تر سیستم شهری گسترش پیدا می کند، این گسترش می تواند به صورت برنامه ریزی شده با به کارگیری استراتژی هایی ازقبیل استراتژی قطب رشدیابه صورت غیربرنامه ریزی شده صورت گیرد (دیناری، 1382، ص 18-17).
اصل انتشار مسری (Contagious diffusion): گونه ای از انتشار مکانی که بوسیله زیر شاخه ای از” انتشار گسترشی” شناخته می شود وجایی اتفاق می افتدکه گسترش به صورت گریز از مرکز به طرف خارجی یک منطقه منبع صورت می گیرد، به خوبی بوسیله پخش شدن بیماری های مسری و انتشار پدیده‎های دیگر (گسترش به طرف خارج ناحیه ساخته شده شهر یا عبور اخبار وایده های جدید) که به لمس کردن یا تماس مستقیم بستگی دارد، نشان داده می شود و این فرآیند شدیدا ” تحت تاثیر فاصله قرار می گیرد، به دلیل اینکه افراد یا نواحی نزدیک احتمال تماس بیشتری دارند تا افراد و نواحی دورتر (دیناری، 1381، ص 52). اثرات این انتشار به دنبال اثرات سلسله مراتبی وبه دوطریق صورت می‎گیرد؛ الف) بارشد شهرها؛ بازارهای محلی گردشگری رشد می کند و این عامل منجر به توسعه حوزه های نفوذ تفریحی در اطراف شهرها می‎شود و با رشد شهرها نواحی تفریحی حومه شهرها هم گسترش پیدا می کند.
ب) سفرهای توریستی نظیر سفرهای روزانه به نواحی اطراف گسترش می یابد. تجربه نشان می دهد که خطوط زمینی معمولاً انتشار سلسله مراتبی را تسهیل می نمایند، بنابراین مشابه با انتشار سلسله مراتبی گسترش صنعت گردشگری ابتدا بر حاشیه های نواحی توریستی موجود تأثیر می گذارد و بعد گسترش می‎یابد (دیناری، 1382، ص18-17). به طور کلی زمانی که شهری توریسم گرا می شود، شهرهای نزدیک فرآیندی مشابه را طی می کنند. چنان که اشاره گردید خطوط زمینی معمولاً انتشار مسری و خطوط هواپیمایی معمولاً انتشار سلسله مراتبی را تسهیل می بخشد. در مدل فرضی، یک مدت زمانی 10 ساله برای هر دوره در نظر گرفته شده است.
زمان صفر: اولین مرحله در فرآیند تکامل توریسم است که تعدادی گردشگر ملی و محلی وجود دارد و نشان دهنده مرحله وارد شدن است و فعالیت های گردشگری در شهر پایتخت و در دروازه اصلی وجود دارد.
زمان 1: در این مرحله حوزه های نفوذ تفریحی در اطراف شهر پایتخت تشکیل می شود که نوع فعالیت بستگی به پتانسیل های پایتخت دارد یا نتیجه یک استراتژی قطب رشد سنجیده است.
زمان 2: حوزه نفوذ تفریحی و توریستی شهر غالب گسترده تر می شود. صنعت گردشگری به عنوان یک فعالیت اصلی مطرح می شود و در شهرهای ثانویه گسترش پیدا می کند.
زمان 3 : الگویی شناخته شده در زمان 2 تداوم پیدا می کند، حوزه های نفوذ تفریحی، توریستی گسترش می‎یابد و مکان های جدید وارد فعالیت های گردشگری شده و مکان های رده چهارم به عنوان مکانهای توریستی شناخته شده وارد عمل می شوند (دیناری، 1384، ص 9 ).

2-2-3 مراحل و فرآیند های توسعه گردشگری براساس مدل باتلر
مرحله کشف (Exploration stage): اولین مرحله فرایند توسعه گردشگری باتلر مرحله کشف می باشد. وی عقیده دارد که برای یک شهر تعداد معدودی گردشگر وجود دارد و اثرات اقتصادی آن کم است، تعداد گردشگرها به اندازه ای نیست که واجد فراهم آوردن امکانات خاصی باشد و عواید دریافتنی نیزکم است، ارتباط گردشگربا اقتصاد محلی بسیارکم وافرادمحلی موقعیت محلی را در کنترل خود دارند، ارتباط با گردشگران معمولاً صمیمی است و با آنها به عنوان مهمان افتخاری رفتار می شود، این مرحله کشف یا مرحله قبل از پیدایش فعالیت توریسم (PerTourism) نامیده می شود. صنعت گردشگری بصورت رسمی وجود ندارد و در حاشیه قرار می گیرد و گردشگران ناگزیر به تطبیق با شرایط محلی هستند.
مرحله وارد عمل شدن (Involvement stage): مرحله افزایش فعالیتهای توریستی است؛ تعداد گردشگران شروع به افزایش می کند ومعمولاً گردشگران، با مدت اقامت کوتاه تر اما با تعداد بیشتری به یک مکان مقصد می آیند. موسسات تجاری شروع به احداث خدمات و امکانات تخصص توریستی می کنند. مهمانخانه ها وهتل های کوچک، مکانهایی برای غذا خوردن، فراهم آوردن راهنما و فعالیتهای گردشگری کوچک می شوند. بعضی از مردم به سادگی یک یا دو اتاق برای گردشگران در خانه های خود فراهم می‎کنند، مرحله اثرات افزایشی به وجود می آید، یعنی فراهم آوردن امکانات توریستی امکانات بعدی را باخود به همراه می آورد و جذب یک گردشگر سبب جذب گردشگران بعدی می شود و سرویس دهی به صورت رسمی صورت می گیرد و جامعه شهری در حال تطبیق تدریجی خود با فرآیند افزایش گردشگر می‎شود.
مرحله توسعه ( (Development stage: مرحله رشد سریع گردشگری و تغییرات دراماتیک در همه جنبه‎های بخش گردشگری در یک مدت زمان نسبتاً کوتاه بوجود می آید، این مرحله نیز مانند سایر مراحل مدل به صورت انتقالی صورت می گیرد تا اینکه به سرعت صورت پذیرد؛ نرخ رشد واقعی گردشگر و خصوصیات رشد بستگی به عوامل جاذب و تلاش هایی دارد که برای کنترل مدیریت توریسم می شود، مقصد گردشگری وارد یک سیستم یکپارچه رسمی گردشگری می شود که سیستمی از کمپانی های غیر محلی و فراملی است و فعالیت توریسم در قالب یک ساختار کاملا ً سازمان یافته صورت می گیرد، هتل‎های کوچک موجود در شهرها تبدیل به هتل های بزرگ می شوند ودر این مرحله دورنمای صنعت گردشگری در مقصد (شهرها) به صورت فراملی (International) می گردد.
مرحله تحکیم بخشی(Consolidation stage): دراین مرحله نرخ رشد گردشگران و سایرفعالیتهای مربوط به توریسم کاهش می یابد، گرچه تعداد واقعی گردشگران در حال افزایش است؛ برطبق نظریه باتلر کل تعداد بازدیدکنندگان در یک سال بیش از جمعیت ساکن در مقصد است. آنچه در این مرحله دارای اهمیت است این است که سطح توسعه توریسم بیش از ظرفیت های کشش محیطی، اقتصادی و اجتماعی مقصد است و سبب رو به زوال رفتن محصولات توریستی می شود. در این مرحله گردانندگان صنعت گردشگری و زنجیره هتل ها ترتیب سفرهای توریستی را می دهند ومقصد، جزیی از یک سیستم یکپارچه می شود و گردشگری بر اقتصاد منطقه غالب است و جاذبه های موجود حالت تخصصی و غیر منحصر به فرد به خود می گیرند، علاوه بر این فصلی بودن فعالیت گردشگری مانعی برای اقتصاد منطقه یا شهر است.
مرحله رکود (Stagnaion): در مرحله رکود که در بعضی موارد به آن مرحله اشباع می گویند، مشکل پذیرش و ظرفیت زیاد (Surplus capacity ( وجود دارد و منجر به زوال رفتن محصولات گردشگری (Product deterioration) می شود. معمولاً راه حلی که برای این مشکل پیشنهاد می گردد این است که امکانات اقامتی از قبیل هتل ها تبدیل به آپارتمانهای خود کفا (self-catering apartment) گردد. مقصد، ممکن است دارای امکانات بالای توریستی باشد اما باعث افزایش گردشگران نشود و گردشگران مراجعه کننده معمولاً تکراری هستند.
مرحله کاهش (Decline stage) : ممکن است که مرحله رکود برای مدتی وجود داشته باشد و پس از آن دو حالت افزایش و یا کاهش تعداد گردشگران مراجعه کنندگان وجود داشته باشد. حالت کاهش زمانی به وجود می آید که گردشگرانی که مکرراً می آیند با محصولاتی که عرضه می شود راضی هستند، بعضی از بازدیدکنندگان قبلی فوت کرده اند یا قادر به سفرکردن نیستند؛ دراین مرحله معمولاً تلاشی ناموفق هستند، رفتار مردم نسبت به گردشگران حالت مطلوبی ندارد و کسانی که به تازگی در صنعت گردشگری شروع به فعالیت و رقابت کرده اند مخصوصاً فرصتهای مداخله گر شروع به منحرف کردن و تسخیر بازارهای سنتی گردشگری کرده اند، هرچه تعداد گردشگران کم شود هتل ها و امکانات تخصصی کمتر مورد استفاده قرار می گیرند. باتلر پیشنهاد می کند که برای حل مشکل در این مرحله برخی از هتل ها تبدیل به آپارتمان ها، مراکز بهداشتی و سایر استفاده های مناسب و بهینه برای صنعت گردشگری شوند.
تجدید سازی (Rejuvenation): به عقیده باتلر تجدید سازی زمانی اتفاق می افتد که محصولات جدید توریستی عرضه شده و یا تصوری جدید و متفاوت از مقصد Rodieal (reimaging ) برای مردم بوجود می آید. باتلر این حالت را به عنوان یکی از سه حالت ممکن بعد از مرحله رکود پیشنهاد می کند. این سه حالت عبارتند از : کاهش، ادامه حالت رکود و تجدید سازی (دیناری، 1384، ص12-9).

2-2-4 رویکرد های متنوع درباره صنعت گردشگری
توجه به شرایط محیطی و اجتماعی صنعت گردشگری؛ به گونه ایی می تواند میان عرضه و تقاضا توازن برقرار نموده تا در جهت توسعه پایدار پیش بروند و این امر با درک مفاهیم گردشگری و رسیدن به چارچوبی مناسب با توسل به دیدگاه ها و رویکردهای مبتنی بر نظم و هماهنگی امکان پذیر است. براین اساس مکینتاش، گلدنر و ریچی (1995) فهرستی مناسب از این رویکرد ها را ارائه داده اند که خلاصه ای از آن عبارتست از:
رویکرد تولید: به عبارتی تحلیل و مطالعه تولیدات صنعت گردشگری و چگونگی بازاریابی آن می باشد.
رویکرد سازمانی: این شیوه برعملکرد مؤسسات و سازمان های گردشگری که به صورت زیر مجموعه نظام مدیریت طبقه بندی شده اند تاکید دارد.
رویکرد تاریخی: برروند تکامل صنعت گردشگری، نوآوری ها و افت و خیزهای آن در طول زمان تاکید می‎کند.
رویکرد مدیریتی: به بررسی روند مدیریت سازمان های گردشگری در جهت پاسخگویی به الگوهای متغیر تقاضا در جامعه می پردازد.
رویکرد اقتصادی: دیدگاهی اقتصادی درباره عوامل مختلف عرضه و تقاضا، میزان اشتغال و توازن پرداخت‎ها و نیز چگونگی دستیابی به توسعه و بازده اقتصادی را ارائه می کند.
رویکرد اجتماعی: رفتارهای اجتماعی گردشگری، الگوهای مشارکت و تأثیر آن بر جامعه را بررسی می‎نماید.
رویکرد جغرافیایی: به بررسی نقاط گردشگری و توسعه صنعت گردشگری در مقیاسی گسترده اختصاص دارد.
رویکرد نظام های مرتبط: در این رویکرد علومی چون انسان شناسی، روان شناسی و علوم سیاسی به عنوان عوامل درک فرهنگ و دیگر ابعاد اجتماعی گردشگری رویکرد مورد بررسی قرارمی گیرند.
رویکرد هدفمند: این نظام به عنوان مجموعه هایی از گروه های مرتبط به یکدیگر که به منظور تشکیل یک نظام متحد هماهنگ شده و برای رسیدن به یک سری اهداف سازماندهی می گردد و کابردی در سطح خرد و کلان دارد ( لومسرن، 1380، ص 23).

2-2-5 رویکردهای سازمانی در صنعت گردشگری
صورت بندی راهبردی در سازمانهای گردشگری درمقایسه با سایر سازمان ها پیشرفت کمتری داشته اند. بررسی های(1995) درباره متون مربوط به راهبردهای گردشگری نشان می دهدکه در زمینه راهبردهای سازمان های گردشگری تحقیقات قابل ملاحظه ای انجام نشده است. با وجود این تحقیقات بسیار زیادی درباره راهبرد در سازمان ها صورت پذیرفته است که بسیاری از آنها برای سازمان‎های گردشگری قابل استفاده اند (رحمان سرشت، 1379، ص20-19).
با وجودساده نمایی اهداف وعملکردهای سازمان های گردشگری به دلیل اهمیت موضوع گروههای ذینفع بویژه در سازمان های بزرگ و غیرانتفاعی بودن بسیاری از سازمان های گردشگری که به دنبال سود حداکثر نیستند. بررسی و مطالعه سازمان های گردشگری ارزشمند می نماید. بنابراین رویکرد سازمانی مقاصد سازمان را مورد توجه قرار داده و مشخص می نماید چه کسانی در تعیین مقاصد بیشترین نقش را ایفاء می‎کنند. هرچند مأموریت ها و اهداف سازمان ثابت نیستند و از پویایی برخوردارند.
انسف(1965): راهبردهای سازمان های گردشگری را برحسب بازار، محصول نشان داده است. وی مهم ترین راهبردهای

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره مکان یابی، سلسله مراتب، توسعه گردشگری، صنعت گردشگری Next Entries پایان نامه رایگان درباره صنعت گردشگری، بازارهای جدید، توسعه صنعت گردشگری، سودآوری