پایان نامه رایگان درباره سوره حجرات، حقوق انسان، ضرب المثل

دانلود پایان نامه ارشد

تر است.”62 نگاهي به اساطير ايراني نيز مي تواند شاهد خوبي بر اين مدعا باشد شاهدي كه بر برابري زن و مرد از ريشه گياهي آن ها كه انديشه اي اساطيري است آغاز مي شود ” مشي و مشيانه بر آورده شدند يكي بر ديگري پيوسته و هم بالا و همديس، ميان ايشان روان بر آمد. به هم بالايي، ايشان چنان بودند كه پيدا نبود كه كدام نر و كدام ماده و كدام آن روان، هرمزد آفريده است. شباهت در خلقت و هم بالا و همديس بودن آنان پايه تساوي ارزش و احترام زن در ايران باستان است. نُه ماه ريواس پيكر بودند، پس به مردم پيكري گشتند هرمزد به مشي و مشيانه گفت: مَردُميد، ‌پدر و مادر جهانيان ايد، شما را با برترين عقل سليم آفريدم جريان كارها را به عقل سليم به انجام رسانيد، انديشه نيك انديشيد، گفتار نيك گوييد، كردار نيك ورزيد و ديوان را مسائيد. تمامي سفارش ها به مشي و مشيانه مساوي است و هر دو با برترين عقل سليم آفريده شدند و كسي در اين ميان ناقص العقل نيست. هنگامي كه يكي به ديگري انديشيد هر دو نخست اين را انديشيدند كه او مردم است. تصور نخستين زن و مرد نيز كاملا مساوي است.” 63 اينكه بارها در خلال نوشتار به مبناي انديشه بشري اشاره شد به خاطر تأكيد اين موضوع است كه در بالا ذكر آن رفت و نيز مذهب و آيين حاكم بر اجتماع كه خود فرهنگ ساز است.

زن در آراي زرتشت
زوج مشي و مشيانه در فرهنگ ايراني نماد و اسطوره برابري و تكريم نوع است يعني نگرش قالب بر قوم را مبدل به نگرش برابر ميان دو جنس مي كند كما اين كه دين زرتشت نيز به عنوان آيين حاكم بر مردم ايران زن و مرد را دو موجود برابر معرفي كرده است ” به اعتقاد زرتشت، زن و مرد در خلقت برابرند و از يك گوهرند اين همتايي و همسنگي در يسناها ت 46 بند 10 به روشني بيان شده است: آن مرد يا زن كه از براي من، اي مزدا اهورا، به جاي آورد آن چه را كه تو از براي جهان بهتر دانستي، از براي پاداش درست كرداري وي بهشت ( بدو ارزاني باد) و كساني را كه من به نيايش شما برگمارم، با همه آنان از پل چينوت خواهم گذشت. بدين گونه گاهان رستگاري را براي زن و مرد يكسان مي داند و اين نيز نشان همتايي و برابري آن هاست.” 64 اگر بخواهيم نمونه اي از تعليم و تربيت، كسب آگاهي و حضور در اجتماع را در روزگار پيشين ايران سراغ بگيريم مي توانيم بگوييم كه ” در بعضي موارد زنها وظايف دستوري و روحانيت را نيز عهده دار مي شدند و البته آنان که اين گونه مسئوليت ها را قبول مي كردند، تحصيلاتشان از مباني تعليمات ابتدايي تجاوز نمي نموده است. در اين رويكرد به قابليت زنها براي مقام قضاوت اشاره رفته است و صريحاً ذكر شده كه زناني را كه تحصيل حقوق نموده اند براي مقام قضاوت بر مردانيكه از آن بي بهره اند، ترجيح بايد داد.” 65 اندكي دقت در امور گذشته و باستاني ايران انسان را به اين نتيجه مي رساند كه انديشه ديني زرتشت و مباني فكري حاكم بر فرهنگ باستاني بي شباهت به مباني دين مبين اسلام نيست و به عبارت ديگر مي توان گفت پيش درآمد دين و مذهب مترقي اسلام در ايران بوده است.
” گاهان پيام آسماني زرتشت، سرود هاي مقدسي است که نخستين بار، سروش آن را سروده است و سروش جبرئيل است.
در گاهان زن از دو ديدگاه منظور مي گردد که مکمل يکديگر است: يکي زن به عنوان گرونده زرتشتي، و ديگر بعنوان يکي از دو جنس بشر که نقش و جايگاهي ويژه در زندگاني اجتماعي دارد. در مورد اول، وجدان زن مورد خطاب است و وي به مثابه نيمي از گروندگان دين شناخته مي شود.
پيامبر او را فرا مي خواند تا بينديشد و دين خويش برگزيند. در دومين نظرگاه وي يکي از افراد گروه اجتماعي است و نقش خاص خود را بايد چونان دختر و همسر و مادر، در خانواده ايفا کند. در اين جا زن سهم طبيعي و زيستي زايمان و پرورش نوزاد را برعهده دارد که موجب دوام جامعه و بقاي نسل و نوع بشر است. وجدان زن آزاد است که بر اساس رأي و خرد و شناخت خود، آن چه را بهتر مي داند اختيار کند، اما نفس زادن در جامعه و پرورش يافتن در آن و ضرورت زيستن با ديگران، او را مقيد و محدود مي کند که هنجارهاي اجتماعي را بپذيرد و به آن گردن نهد.
گاهان مژده حيات اخروي را به زن و مرد يکسان مي دهد و هر چند وظايف زيستن را ميان آن دو تقسيم مي کند، نيکي ورزيدن و رستگاري را براي هر دو جنس همانند مي شمارد. دعوت براي رسيدن به هستي بهترين، يا بهشت.”66

زن در انديشهي اعراب جاهلي
پيش از اين كه وارد بحث اسلام شويم و اشكالات وارد شده بر زن را از نظر اسلام مورد بحث و بررسي قرار دهيم بگذاريد تا نگاهي به وضع زن در زمان اعراب جاهلي بيندازيم چه اينكه در سطور پيش نيز اشاره كوتاهي به آن شده است. ” راجع به زن در جاهليت گفتگو بسيار است و عقايد و آراء مختلف ذكر شده، اما شكي نيست كه به طور كلي زن عرب در آن دوره مقام مهمي داشته و با عفت بوده است و عفت وي ثمره آزادي خواهي و استقلال طلبي آن روز عرب مي باشد. آزادي، استقلال و جوانمردي لازمه اش غيرتمندي و دفاع از ناموس مي باشد، عربها در اين قسمت تعصب زياد داشتند و هيچ نوع رفتار يا كردار خلاف ناموس را تحمل نمي كردند و اين در مردان آزاده طبيعي است. بخصوص براي مردي كه يك زن دارد و غير از يگانه همسر خود به كسي عشق نمي ورزد، عرب هاي بَدوي كه استطاعت كنيز گرفتن و همسر متعدد نداشتند، همسر يگانه خويش را ستايش مي كردند بويژه كه زن بَدوي كمك دست مرد و شريك رنج و زحمت او در سفر و حضر مي بود.” 67 اما به طور كلي اين روحيه آزادي و استقلال طلبي حاكم بر اعراب همه زنان عرب را در بر مي گيرد گرچه در بالا اشاره به عدم استطاعت مرد در گرفتن كنيز يا همسر بيش تر شد و آن را واسطه تكريم همسر قرار مي داد اما ” زنان عرب دردوره جاهليت از خود استقلال و اراده داشتند و داراي آزادي و مقام بودند و عده اي از آنان در جنگ و سياست و ادب و شعر و تجارت و صنعت بنام گشته، بخصوص پس از ظهور اسلام كه استعداد نهفته آنان پديدار شد و در اوايل اسلام زنان مشهوري از ميان عرب بيرون آمدند كه از حيث عقل و رأي و تدبير و دليري ضرب المثل گشته و بيش ترشان از مدينه مركز اسلام برخاستند. غالباًً مردان عرب در دوره جاهليت اختيار ازدواج را به دختران وا مي گذاردند و بدون رضايت دختران به زناشويي آن ها رضايت نمي دادند. زنان عرب در دوره جاهليت همراه مردان به ميدان مي آمدند، مشك به دوش مي گرفتند، سپاهيان را آب مي دادند و زخمي ها را معالجه مي كردند.” 68

ديدگاه اسلام در قبال زن و پاسخ به اشکالات

مبناي فكري نهادينه شده در دو قوم آريايي و عرب از شرق جهان مبناي معتدلي است گرچه به فراخور تغيير زمان اتفاقات و اخبار ناگواري چون زنده به گور كردن دختران در زمان جاهليت مثبوت شده است كه باز مي توان آن را حاصل همان تعصب قومي اعراب بر ناموس اطلاق كرد و علت آن را ربوده شدن دختران در جنگ ها و ستيزها دانست كه موجبات سرافكندگي مردان قوم را فراهم مي آورد. ” دين ابراهيمي اسلام، در زماني كه تاريخ و جغرافياي جهان دوراني سخت بَدوي در رابطه با ارزش هاي انساني ” زن” را مي گذرانيد، بيش ترين توجه را، با همه مصائب و مشكلات موجود در دوران پيامبر گرامي اسلام و اعلام رسالت آن حضرت، تا حد امكان جامعه آن روز، به زنان نشان داد.” 69 مشي پيامبر خاتم با زنان مشي از سر مهر و مودت بود كما اين كه آن چه در آيات قرآن پيرامون زن آمده نيز اين مشي و سياق رفتاري را به دست داده است ” اسلام (و نه لزوماً مسلمانان) از بزرگترين مدافعان حقوق حقه ” انسان ” هاست كه هيچ تفاوتي بين زن و مرد از نقطه نظر حقوق انساني قايل نيست(انَّ اكرمكم عندالله اتقيكم)” 70 اشاره به اين بخش از آيه 13 سوره حجرات بخوبي مبين مواضع وحي و كلام آسماني در قبال انسان است و تفاوت ميان دو جنس در آن به هيچ روي مطرح نيست و تنها تفاوت را ميان انسان ها از زن و مرد تفاوت در تقواي الهي مي داند ” در فرهنگ وحي از زن به عظمت ياد شده است و اين اختصاص به قرآن ندارد و در انجيل، تورات و صحف خليل الله نير مطرح بوده است.” 71 بماند كه كتبي كه اكنون در دست است جز قرآن تحريف شده و تفسير به رأي و گرنه كلامي كه از جانب خدا صادر مي شود در هر برهه اي به فراخور آن برهه همان كلام است؛ لكن مطابق احوال مردم در آن زمان و نيز وسع انجام تكليف آنان، لذا صدور كلام از جانب وحي در هر عصر و زماني يكي است چه اين كه گفته اند دين از همان آغاز اسلام بوده است. ” دين بشر را با ديد جمعي مي نگرد و صرف نظر از وجود يا عدم وجود جامعه حقيقي، براي انسان يك هويت جمعي معتقد است: از اين رو وظايفي را به نام مسائل اجتماعي مطرح مي كند و مسلمانان [ و به طور كلي موحدان ] را به انجام آن ها فرا مي خواند.” 72 اين نگاه كلي و خالي از تبعيض دين، به بشريت في الواقع تكليف را براي موحدان عالم واضح و مبرهن بيان كرده است و آن اين كه به حقوق يكديگر آگاه شوند و بدان احترام بگذارند نگاه خالقانه حضرت ربوبيت تمايزي ميان مخلوقات انساني خويش قائل نشده لكن انسان ها به واسطه دريافت هاي غلط به اشتباه افتاده اند و به عبارت ديگر از مسير كلام وحي در هر ديني منحرف شده اند. ” حقيقت اين است كه بدبختي هاي قديم غالبا معلول اين جهت بود كه انسان بودن زن به فراموشي سپرده شده بود و بدبختي هاي جديد از آن است كه عمداً يا سهواً زن بودن زن و موقع طبيعي و فطريش، رسالتش، مدارش، تقاضا هاي غريزيش، استعداد هاي ويژه اش به فراموشي سپرده شده است”73 به قول قديمي ها ” آمدند ابرو را اصلاح كنند زدند چشم را كور كردند ” انسان بودن زن را پذيرفتند ولي همچنان وجودش را تصرف و استثمار كردند گويا قصد داشتند علي الحساب دهان معترضان به اوضاع اسفناك زن را بندند، طماعان منفعت طلب سرمايه داري به بهانه برابري كه معني مشابهت از آن مستفاد مي شود. زن را زير چرخ هاي اقتصاد سود آور يك طرفه خويش به كارهاي سنگين و طاقت فرسا وا داشتند و به نوعي فضاي خانه را فضايي تيره و تار جلوه نمودند و با شعار توخالي و منفعت طلبانه تساوي و برابري به لطايف الحيل وارد عرصه هاي مضيق مردانه كردند تا باز ماهي دلخواه خويش را از بحر طويل آمال و آرزوها به صيد بنشينند. حال سوال اينجاست ” چرا بايد يك زن را اين قدر پست و زبون و حقير بخوانند كه روز ديگر مجبور شوند براي جبران مافات، همه آن نواقص و نقائص را از روي زن بردارند و روي مرد بگذارند. چه لزومي دارد كه تفاوت هاي زن و مرد را به حساب ناقص بودن يكي و كامل تر بودن ديگري بگذاريم كه مجبور شويم گاهي طرف مرد را بگيريم و گاهي طرف زن را؟”74 شتاب زدگي در به ثمر رساندن مكتب فمينيسم فرصت انديشيدن اساسي و ارائه طرحي متقن براي بهبود اوضاع زن را نداد چه اين كه گفتيم اين مكتب اگر چه توانست پاره اي موارد، چون حق رأي را براي زنان استيفا كند لكن رأي و نظر زنان به عنوان عناصر مهم از بدنه اجتماع و نيز نيمي از جامعه بشري هنوز به سخره گرفته مي شود ” استفاده ابزاري از زن كه در جوامع غربي به شدت رواج دارد، گرچه آزادي و رفاه ( بحران ولنگاري ) ظاهري به زن داده است ولي هيچگاه نتوانسته است زن را به موجود ” خود انجام ” و ” خود تصميم ” و ” متكي به خود ” و در حقيقت ” خود مقتدر” تبديل كند.” 75

الف- کار زن در منزل سخيف يا مستحسن؟
بر خلاف برخي تصورات كه امروزه كار منزل را براي بانوان جزء سخيف ترين امور تحميل شده بر زن مي دانند و به شدت در قبال خانه داري و همسر داري و تربيت فرزند موضع منفي اتخاذ مي كنند و اين امور را اعمالي تلقي مي كنند كه زن را در محصورات قرار مي دهد و آزادي هاي وي را مي گيرد؛ اسلام اين مقوله را به عنوان جهاد در راه خدا مطرح مي كند و در حديثي از حضرت رسول آورده اند كه: “جهاد المرأَة حسن التبعل”؛ جهاد زنان نيكو همسرداري كردن است ذكر اين نكته ضروري به نظر مي رسد كه اسلام براي انجام امور منزل اختيار كامل را به زن داده است و انجام آن را بسته به ميل زن مي داند و حق امر و نهي دراين مورد را از مرد سلب كرده همين مضمون را در حديثي از امام علي (ع)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره روزنامه نگاران، اعراب مسلمان، ظلم و ستم Next Entries پایان نامه رایگان درباره برتراند راسل، واجب الوجود، سوره بقره، جنس مخالف