پایان نامه رایگان درباره زیبایی شناسی، برنامه درسی، دوره ابتدایی، انعطاف پذیری

دانلود پایان نامه ارشد

نظرات خود را به صورت باز در قسمت های مورد نظر ارائه نمودند. همچنین با عنایت به نظرات و قضاوت خویش برای هر یک از ملاک ها در ابعاد سه گانه الگو، نمره ای از 0 تا 10 در نظر گرفتند. برای تجزیه و تحلیل نتایج اعتبار سنجی از تحلیل محتوا برای تحلیل نظرات نمونه آماری استفاده شد و اصلاحات لازم براساس نظرات صاحبنظران انجام گردید. در تجزیه و تحلیل نمرات نیز از شاخص های آمار توصیفی(میانگین) استفاده شد به طوری که میانگین نمرات به تفکیک ملاک ها و ابعاد سه گانه الگو محاسبه شد.سپس با توجه به اینکه نمرات در دامنه (10-0) قرار داشت این دامنه به سه قسمت نامعتبر(33/3-0)، نسبتا معتبر(66/6-34/3) و معتبر (10-67/6) تقسیم شد تا درباره میزان اعتبار الگو با توجه به میانگین های بدست آمده قضاوت به عمل آید.
تحلیل روایی و پایایی ابزار: برای برآورد روایی پرسشنامه ازنظرات اساتید راهنما و مشاور استفاده شد و علاوه بر 3 ملاک منطقی بودن، انسجام و قابل اجرا بودن 2 ملاک دیگر با الهام از حوزه هنر و زیبایی شناسی یعنی تعادل و جذابیت مدنظر قرار گرفت تا علاوه بر قضاوت علمی قضاوت زیباشناختی نیز به عمل آید. برای برآورد پایایی نیز آلفای کرونباخ محاسبه شد که این متغیر برابر با 97/0بود.

شکل شماره (4-3): تلخیص روش شناسی مرحله سوم

فصل چهارم

یافته های تحقیق

مقدمه
اطلاعات جمع آوری شده که نحوه گردآوری آن در فصل سه گذشت در این فصل تجزیه و تحلیل و ارائه شده است. اطلاعات جمع آوری شده را می توان به یکی از صورتهای زیر گزارش داد:
الف)به صورت نثر و با استفاده از جملات مناسب
ب) به صورت خلاصه و طبقه بندی کردن نتایج در جدول(دلاور،1383،ص257)
در این پژوهش با عنایت به پرسشهای آن از هر دو شیوه استفاده شده است طوری که هم به صورت توضیحی اطلاعات بدست آمده تشریح شده است هم جهت سهولت درک، اطلاعات در جداول و برخی مواقع در نمودارها ارائه شده است.
ترتیب ارائه اطلاعات گردآوری شده براساس سؤالات و گام های اجرایی پژوهش انجام گرفته که این ترتیب به شرح زیر است.
الف)مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر برای برنامه درسی
ب) بررسی میزان کاربردی بودن مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر در برنامه درسی دوره ابتدایی ایران
ج)ارائه الگوی بومی برنامه درسی دوره ابتدایی مبتنی بر مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر
د) اعتباریابی الگوی ارائه شده
یافته ها به ترتیب سوال های پژوهش
سوال اول) براساس ادبیات حوزه مطالعات برنامه درسی و دیدگاه صاحبنظران دو رشته مطالعات برنامه درسی و هنر، زیبایی شناسی و هنر برای برنامه درسی چه مؤلفه هایی می تواند ارائه نماید؟
برای پاسخگویی به این سؤال سه اقدام انجام پذیرفت. ابتدا مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر براساس منابع مکتوب بررسی و استخراج شدند. در گام دوم دیدگاه صاحبنظران دو رشته مطالعات برنامه درسی و هنر بررسی شد و مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر از دیدگاه صاحبنظران مذکور بدست آمد. پس از بدست آوردن مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر که حاصل دو گام قبلی بود در گام سوم میزان تناسب مؤلفه ها با زیبایی شناسی و هنر در قالب پرسشنامه ای مورد قضاوت صاحبنظران قرار گرفت. نتایج این سه گام به شرح زیر می باشد:
الف)مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر برای برنامه درسی دوره ابتدایی بر اساس ادبیات حوزه مطالعات برنامه درسی و به تفکیک عناصر چهارگانه برنامه درسی
1-الف)هدف: در عنصر هدف دو نوع مؤلفه بدست آمده که برخی ناظر بر اهدافی هستند که پیگیری و تحقق آنها از منظر زیبایی شناسی و هنر قابل توجیه است و برخی دیگر ناظر بر اصول تعیین اهداف هستند که صبغه هنری و زیباشناختی دارند.

1-1-الف) اهداف قابل پیگیری از منظر زیبایی شناسی و هنر
– ایجاد و پرورش سواد رسانه های مختلف
هنر قدیمی ترین وسیله مکالمه است و تنها زبان بین المللی است که بین تمام افراد و ملل، مشترک است و اگر کسی از زبان سخن آگاهی نداشته باشد لااقل بوسیله هنر می تواند افکار درونی و احساسات آنها را تا حدودی دریابد و منظور خود را به دیگران بیان نماید هنر به ظاهر الکن تر از کلام به نظر می رسد اما گویاتر از کلام می باشد(رضای الهی،1354،ص179).
آیزنر(2005) می گوید ما بایستی در مدارس و دانشگاه به ارائه شرایطی بپردازیم که دانش آموزان مهارت معناسازی از زندگی شان با اشکال مختلف و متعدد را کسب نمایند و چنین معناسازی در ذهن نابالغ و ناآماده رخ نمی دهد وظیفه مدارس فراهم نمودن شرایطی است که پیشرفت در چنین سوادی را فراهم سازد.بارکن55(1966،ص429) نیز می گوید «دانش آموزان شبیه هنرمندان نیازمند کشف رسانه ای هستند تا از کاربرد آن لذت ببرند و ایده های خود را در قالب آن رسانه شکل دهند و همچنین کودکان را جهت استفاده از رسانه های متفاوت تشویق کنند». فردت(1993) می گوید کودکان آینده به طور ویژه نیاز دارند سواد اطلاعات و تصویرهای متحرک همانند انیمیشن و تصویر لیزری را بدست آورند.
از این رو پرورش اشکال مختلف سواد شنیداری و بصری می تواند دانش آموزان را در استفاده از اشکال گزاره های بازنمایی تا اندازه ای بهبود ببخشند به عبارت دیگر لازم به نظر می رسد همه دانش آموزان قادر به ساخت فرم ها و اشکال خوب بیانی باشند.
– پرورش خلاقیت
مطهری می گوید انسان نه تنها قدرت ابداع و خلاقیت دارد بلکه میل فطری نیز به خلاقیت دارد و خلاقیت در امور غیر دین نه تنها مذموم نیست بلکه مثبت می باشد(تاجدینی،1369،ص259).هنرها معمولاً فعالیت های بیانگر و خلاق را فرا می خوانند(گرین،1984). هنر ها با فعالیت های خلاق و نمادهایی از اطلاعات سروکار داشته و نتیجه فعالیت خلاق می باشند که آثار منحصر به فردی از لحاظ زیباشناختی تولید می کنند(ویلر،1971،ص338). نظر به اهمیت خلاقیت در حوزه هنر، پرورش خلاقیت به عنوان یکی از اهداف معرفی می شود.
– پرورش قوه شهود
خود مختاری هنر بوسیله جدائی کار ذهنی از کار مادی و به علت روابط جاری مبتنی بر شهود می باشد(مارکوزه،1368،ص133). کروچه(1367) نیز می گوید هنر این خاصیت مستقل و متمایز را دارد که دریافت آن(احساس و زیبایی) از راه شهود و مکاشفه است و ادامه می دهد دانش انسان به دو وسیله پیدا می شود یکی شهود و مکاشفه و دومی استدلال تعقلی و اولی مخصوص زیبایی شناسی است و حسی است که بواسطه آن شناخت حاصل می شود و دومی از طریق عقل و استفاده از مفهوم می باشد. ازنظر هگل(به نقل از احمدی،1384) نیز هنر از یکسو منش شهودی دارد و این هم به لحظه پیدایی و آفرینش آن در ذهن هنرمند و هم به به لحظه دریافت و ادراک آن از سوی مخاطب بر می گردد.شلینگ می گوید کنش زیبایی شناسی همان شهود هنری است .یونگ از دو نوع آثار هنری سخن می گوید الف) آثار روان شناسانه که آثاری فهمیدنی، قابل تشخیص و قابل تصدیق بوده و به مسائل بشری پرداخته که معنایش را در می یابیم ب) آثاری دیده ورانه یا مکاشفه ای آثاری که مخاطب به کرات با پرسش «پس معنایش چه بود؟» مواجه می شود و نیازمند تفسیر، تأویل و توضیح بسیار است(همان منبع). فنیکس(1971) بیان می کند درک در هنرها شامل مواردی درباره تمامیت آثار است درک هنری بدون واسطه و به طور مستقیم، از موضوعات مورد نظر بدست می آید و فهم زیباشناختی نتیجه درک مستقیم است.
– پرورش تخیل
از طریق تخیل یک تصویر خارجی یا ذهنی ساخته می شود و این تصویر از طریق تشبیه ، استعاره و کنایه در پی عمق بخشیدن به مفاهیم مورد نظر است(حائری شیرازی،1362،ص11). دیوئی تخیل را در هنرهای زیبا مهم می داند و پرورش آن را از طریق فعالیت ها و تمرین های هنری توصیه می کند تخیل به عنوان عامل مشترک همه جوانب ذهنی هنر می باشد که آن جوانب را با قوانین ثابت زیبایی عینی تطبیق می‌نماید(رید،1954،ص29). در تعلیم و تربیت نیز تخیل به عنوان یک منبع رشد تلقی می شود و این منبع در فرایند تربیتی و یادگیری اهمیت خاصی دارد برای مثال اصل زیر در این رابطه می باشد:
« آغاز یادگیری های بعدی از طریق اتصال به آنچه کودکان می توانند تصور کنند و نه ضرورتاً آنچه می دانند بایستی صورت پذیرد(ایگن،2003، به نقل از مهرمحمدی،1390).
– پرورش همه حواس دریافتی پنجگانه
همانطور که قبلاً اشاره شد در هنر اشکال مختلف بازنمایی وجود دارد دریافت پیامهایی که از طریق آثار هنری ارسال می شوند نیازمند بهره گیری دقیق و مناسب از حواس مربوطه می باشد برای مثال حس شنیداری قوی و مهارت گوش کردن موجب درک دقیق پیام های صوتی می شود یا از طریق مهارت مشاهده کردن می توان ظرافت های موجود در یک پدیده یا یک شی را دریافت.در این باره برخی حتی هنرهای اصلی را براساس حواس پنجگانه طبقه بندی کرده اند:
• هنرهای دیداری( نقاشی، مجسمه سازی،معماری)
• هنرهای شنیداری(موسیقی، ایفای نقش)
• هنرهای لامسه ای و ماهیچه ای(رقص)
• هنرهای ترکیبی(سینما، تئاتر)
وحتی تحت شرایطی می توان به این طبقه بندی هنرهای بویایی و چشایی نیز افزود(سوانه،1388).
آیزنر(2005) می گوید نبود توجه زیباشناختی در برنامه درسی مدارس، نبود فرصت های پرورش حساسیت است زیبایی شناسی وسیله حواسی است که آگاهی ما را تأمین می نمایند. وی همچنین اشاره می کند که کیفیت های زیباشناختی محدود به هنرها نیست تقریباً هر شکل و فرمی که بتواند از صدا، نور، مزه و لمس کردن تجربه حاصل کند می تواند فرم های زیباشناختی از تجربه به دست آورد به شرطی که ما یاد بگیریم چگونه به آنها در یک چارچوب زیباشناختی توجه نماییم. از این رو پرورش همه حواس دریافتی از منظر زیبایی شناسی و هنر به عنوان یک هدف قابل توجیه است.
2-1-الف)اصول ناظر بر تعیین اهداف از منظر زیبایی شناسی و هنر
– توجه به اهداف عاطفی و تلفیق حیطه عاطفی با حیطه های شناختی و مهارتی
عاطفه از عناصر کارهای هنری می باشد و جزء درون کار هنری است البته از دیدگاه اسلام عاطفه نباید از حد متوسط معمول تجاوز کند و در دام مبالغه بیفتد(بستانی،1371،ص42). با الهام از این ویژگی، اهداف عاطفی اهمیت خاص پیدا می کنند و پیشنهاد می گردد هم بر اهداف عاطفی توجه شود و هم اهداف عاطفی با اهداف سایر حیطه ها تلفیق گردد تا در شاگردان علاقه و عاطفه نسبت اهداف آن حیطه ها ایجاد شوند.
– انعطاف پذیری اهداف
هنرها به کودکان کمک می کنند یاد بگیرند چگونه سرمشق هائی که در فرایند تولید هنری ارائه می شوند را تولید کنند مثلاً فردی یاد می گیرد چگونه از قید و بند رهایی یافته تا گزینه های جدیدی برای کار پیدا کند این انعطاف پذیری در کانون و مرکز هنرها قرار دارد(آیزنر،2005). آیزنر (همان منبع) می گوید اهداف آموزشی لازم نیست همیشه قبل از انتخاب و سازماندهی محتوا تعیین شوند بلکه می توان از طریق برنامه‌های درسی تخیلی یا ظرفیت های موقعیتی اهدافی را تعیین و محقق ساخت.بدیهی است تأثیرپذیری اهداف از وسایل و فرایند در صورت انعطاف پذیری اهداف امکان پذیر است.
2-الف)محتوا
با عنایت به اینکه در سوال پژوهشی بدنبال یافتن مؤلفه هایی برای تعیین محتوا هستیم لذا مؤلفه هایی که ارائه می شود اصول تعیین محتوا بوده و مصادیقی برای محتوا ارائه نمی گردد.
– تعیین محتواهای مختلف( نیمه تجویزی) در قالب های گوناگون بازنمایی اطلاعات
فرم ها یا اشکال بازنمایی اطلاعات قالب هایی هستند که انسانها برای بیان مقاصد خویش از آنها بهره جسته و می جویند. بدیهی است این اشکال بازنمایی باید حواس دریافتی انسان را مورد هدف قرار دهند و قالبها و فرم ها بتوانند یکی یا تعداد بیشتری از حواس پنجگانه را به خود جلب نمایند. ویلر56 (،1971،ص338) می گوید« در عالم هنر اشکال بازنمایی اطلاعات، متعدد و متنوع می باشند و تنها محدود به گزاره های ادبی و عددی نیستند. هنرها با فعالیت های خلاق و نمادهایی از اطلاعات سروکار دارند و نتایج خلاقانه و آثار منحصر به فردی به لحاظ زیباشناختی تولید می کنند».
از طرف دیگر توجه به تفاوت سبک های یادگیری دانش آموزان می طلبد که به ارائه محتواهای متعدد و آن هم با قالبهای مختلف مانند شعر،قصه،فیلم،انیمیشن،بازی و غیره برای اهداف معین

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره برنامه درسی، زیبایی شناسی، دوره ابتدایی، تحلیل داده Next Entries پایان نامه رایگان درباره برنامه درسی، زیبایی شناسی، برنامه درسی تلفیقی، عوامل فرهنگی