پایان نامه رایگان درباره زیبایی شناسی، برنامه درسی، تعلیم و تربیت، عوامل فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

یاددهی یادگیری که مبتنی بر وجود و شخصیت یادگیرندگان باشد می توان روشهای طبیعت گرایانه نامید. از طرف دیگر در حوزه هنر و زیبایی شناسی نیز توجه به ویژگی های مخاطبان یکی از عناصر ارتباط هنری به شمار می رود از این منظر می توان چنین استنباط کرد که توجه به طبیعت و ویژگی های مخاطبان یکی از اشتراکات بین هنر و تربیت یا تدریس است. حال وقتی دانش آموزان دوره ابتدایی مخاطب الگوی پیشنهادی است این مؤلفه اهمیت خاصی پیدا می کند زیرا در صورت عدم توجه به طبیعت یادگیرندگان کودکان زودتر از بزرگسالان از فعالیت های یادگیری مجرد و انتزاعی دلسرد می شوند. یکی از مشارکت کنندگان(P5) چنین می گوید:«روشها هر چه که باشد باید اساس و بنای تئوریک آن یادگیری مبتنی بر تجربه، فعالیت،آزادی و لذت باشد». مشارکت کننده دیگری(P4) نیز می گوید:«با توجه به وجه انسانی هنر باید از روشهای طبیعت گرایانه مانند بازی ها نمایش های خلاق استفاده نمود و همچنین بهره گیری از ترانه ها،ادبیات و قصه های ملی و محلی و همچنین روشهای کارگاهی از منظر هنر و زیبایی شناسی قابل ذکر است».
نقش بازی که در آن عاطفه،هیجان و احساس وجود دارد به طور ویژه در اینجا توصیه می شود زیرا هنر کودکان بازی با ایده ها و مفاهیم است و پیرو مطالعات انجام شده بازی و زبان مشترک همه بچه ها کار هنری است(ریتسون و اسمیت،1975). علاوه بر بازی خواندن زیبای اشعار زیبا(P2)،قصه گویی،نمایش،کار با وسایل و به دست آوردن تجارب دست اول در اینجا قابل ذکر هستند.
5-ج)نقش معلم
عنصر مهم بعدی در الگوی اگر نقش معلم می باشد که با عبارت پرسشی چگونه معلمان یادگیری را تسهیل می کنند؟ همراه شده است. معلم علاوه بر اینکه در برنامه درسی یکی از عناصر تلقی می گردد عنصری مهم در نظام آموزشی و حتی به عنوان مهندس اجتماعی(پاینار100،2003) نیز محسوب می شود. اگر(2003) در سطوح برنامه درسی نقش معلمان را در سطح برنامه درسی اجرا شده می بیند و در این سطح به خرده سطح برنامه درسی درک شده اشاره می‌نماید که درک و تفسیر برنامه درسی در این سطح به طور ویژه از سوی معلمان صورت می گیرد. سیجس101 و اگر(2009) می گویند معلمان نقش مهمی در برنامه‌های درسی ایفا می کنند اجرای تغییر آموزشی قویاً تحت تأثیر درک و نگرش معلم از تغییر مربوطه می باشد. هنسن(2010) معلمان را عامل تغییر معرفی می کند و می گوید: در قرن بیست و یکم ما باید قدم های مؤثری در راستای قدرت بخشی به معلمان برداریم… تبدیل مدارس غیرمؤثر به مدارس مؤثر نیازمند فعالیت و درگیری معلم می باشد. این سخنان متبادر کننده این پیام به ذهن است که به ثمر نشستن هر الگو و فعالیتی نیازمند تلاش جدی و هدفمند در راستای آموزش و جلب نظر معلمان می باشد تا پس از ایجاد انگیزه در معلمان بدنبال هدایت فعالیت آنان براساس اصول تغییر مورد نظر بود. در الگوی پیشنهادی نیز برای عنصر معلم مؤلفه هایی که برخاسته از حوزه زیبایی شناسی و هنر هستند ارائه شده تا هدایتگر ایفای نقش هنرمندانه و زیبای معلمی باشند.
1-5-ج)آشنایی معلمان با قابلیت های هنر و زیبایی شناسی در تربیت و تدریس
هنر و زیبایی شناسی ظرفیت و قابلیت های منحصر به فردی در تربیت بویژه تدریس و یادگیری دارد همانطور که یکی از رویکردهای استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و پرورش ابزاری بودن آن در تعلیم و تربیت است(ندرلنوز،به نقل از گودرزی،1385). هنر و زیبایی شناسی نیز می تواند چنین کارکردی را ایفا نماید. ارائه محتوا آن هم در قالبهای گوناگون بازنمایی، پرورش خلاقیت و تخیل در کودکان، ایجاد انگیزه در دانش آموزان، افزایش قدرت بیان یادگیرندگان و غیره نمونه هایی از کارکردهایی است که هنر و زیبایی شناسی در حیطه تربیت و تدریس می تواند داشته باشد و تعلیم و تربیت از آن بهره گیرد. اما ترویج و اشاعه این کارکردها در تعلیم و تربیت همانند اشاعه و ترویج هر تغییر دیگری نیازمند درک و پذیرش آن از سوی معلمان می باشد زیرا تمام فعالیت های موفق از تلاش جدی و هدفمند در راه آموزش معلمان ناشی شده است(عطاران،1383). واضح است ترویج و اشاعه بهره گیری از قابلیت های هنر و زیبایی شناسی در تربیت و تدریس نیز بر آشنایی، درک و نگرش معلمان مبتنی است. مشارکت کننده ای(P8) می گوید:« آشنایی معلم با هنر و زیبایی شناسی و مؤلفه های آموزشی آنها اهمیت دارد». صاحبنظر دیگری(P3) بیان می کند:«لازم است زیبایی شناسی را در همه دروس به صورت تلفیقی مدنظر قرار داد و معلم در حین تدریس از قابلیت هنر جهت تحقق اهداف آموزشی بهره گیرد».
آشنایی معلمان با قابلیت های هنر و زیبایی شناسی در تربیت علاوه بر بعد شناختی و مهارتی در حیطه عاطفی نیز بسیار ارزشمند است زیرا آنچه که آنان را وادار خواهد ساخت تا از دانش و مهارت خویش بهره گیرند نگرش و عاطفه آنان نسبت به آن قابلیتهاست. هر اندازه سطح یادگیری شناختی معلمان از این قابلیتها بالاتر باشد بر باور معلمان نیز تأثیر خواهد گذاشت لذا بهتر است موضوع ایجاد نگرش مثبت در معلمان نسبت به قابلیتهای هنر و زیباشناختی در زمره اهداف آموزش پیش از خدمت یا ضمن خدمت معلمان قرار بگیرد تا ضمن شناخت و کسب مهارت در این حوزه، علاقه و نگرش آنان نیز جلب گردد.

2-5-ج)کسب مهارت در زمینه برخی رشته های هنری از قبیل اجرا،بازیگری، خوشنویسی،طراحی و غیره
در مؤلفه قبلی بر لزوم آشنایی معلمان با قابلیتهای هنر و زیبایی شناسی در تعلیم و تربیت تأکید شد. در اینجا مهارت استفاده از قابلیتها مطرح می گردد از سوی دیگر این عبارت که تربیت یا تدریس نوعی هنر است از سوی صاحبنظرانی همچون آیزنر، اسمیت، والانس، گرین، تراورس، جنکینز و غیره تأکید شده است برای مثال جنکینز(به نقل از اسمیت،2008) بر این باور بود که تدریس سبکی از اجرا و نمایش است.آیزنر(به نقل از فتحی واجارگاه،1386،ص107) می گوید: «یکی از برداشتها و معانی اینکه تدریس یا برنامه درسی می تواند به عنوان نوعی هنر تلقی شود این است که معلم همانند نقاشان و نوازندگان و غیره می باشد که در طی فرایند تدریس براساس ویژگی ها و کیفیت های فهمیده شده در جریان تدریس،قضاوت و داوری به عمل می آورد سرعت،تُن،آهنگ و ضرب در میان آن ویژگی های عمده ای است که توسط معلم در هنگام بازخوانی و تفسیر پاسخهای دانش آموزان به طور مکرر مورد توجه قرار می گیرد».
حال برای ایفای نقش هنرمندانه و خلاقانه در تدریس و تربیت و همچنین استفاده از هنر می توان گفت یادگیری برخی رشته های هنری توسط معلمان از قبیل اجرا، بازیگری،خوشنویسی،طراحی،نقاشی و غیره کمک شایانی می تواند داشته باشد. وقتی معلمی خط زیبا دارد یا مهارت طراحی ونقاشی دارد مطالب مورد نظر خویش را به شکل زیبا و جذاب می تواند ارائه نماید یا اگر مهارت بازیگری و اجرا داشته باشد می تواند جو و فضای روانی کلاس درس را با عنایت به موقعیت زمانی و مکانی، مناسبتها، اتفاقات پیش بینی نشده تنظیم نماید. اسمیت(1971c،ص569) چنین اظهار می‌نماید:« فنون و ابزار زیباشناختی و هنری بخشی از مجموعه مهارتهای معلمی است که یادگیری را دلچسب می کند» پس می توان گفت که مهارت آموزی معلمان در برخی رشته های هنری می تواند یکی از مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر در الگوی پیشنهادی برای عنصر معلم مدنظر قرار گیرد.
3-5-ج)فراهم سازی عشق و علاقه در معلم نسبت به دانش آموزان و یادگیری آنان
از دیدگاه دیوئی معلم کسی است که عاشق یادگیری، دانش، موضوع خاص، تعامل با دانش آموزان، دانش ارتباطی و برانگیختن کنجکاوی باشد رفتار لذیذ با کودکان و پذیرش یادگیرنده از ته دل نقطه عشق یک معلم موفق است(سیمپسون و دیگران،2005،ص29).
اشتیاق و علاقه به معلمی همانند دیگر مشاغل موضوعی است که به وفور درباره اهمیت آن سخن گفته شده است همانطوری که شهید مطهری (به نقل از تاجدینی،1369)می گوید: شاهکارها محصول علاقه و عشق هستند. شاهکاری در تربیت و تدریس نیز مستثنی از آن نیست آنچه قابل بررسی است چگونگی ایجاد این عشق، علاقه و انگیزه در معلمان می باشد و نمی توان گفت که عشق و علاقه به آن صرفاً یک امر ذاتی است بلکه می توان عوامل انگیزشی متعددی را برشمرد که با فراهم ساختن آنان می توان امیدوار به وجود علاقه و عشق در معلمان نسبت به تربیت شد. هنسن(2010) بیان می کند متقاعد سازی معلمان در گسترش فعالیتهای خودشان نیازمند مشوقات خاصی است اگر چه در این راستا بیشتر پول مؤثر است اما مشوق های مالی همیشه قویترین محرک و انگیزه دهنده نیستند. رایت(1985،به نقل از همان منبع) نتیجه گرفت که بیشترین تقویت کننده هایی که در انگیزه بخشی به معلمان شناسایی شده اند پاداش های درونی از قبیل اعتماد به نفس، احساس پیشرفت و فرصت توسعه مهارتهای جدید هستند.
پس می توان گفت که شرائط محیط کار،جایگاه و توسعه حرفه ای، مشوقات مالی و غیره در ایجاد انگیزه و علاقه مؤثر هستند و لازم است مدیران و مسئولان آموزش و پرورش از این باور که علاقه و اشتیاق به معلمی صرفاً یک امر ذاتی است اجتناب نمایند و راهبردهایی در این راستا اتخاذ و اجرا نمایند.
عشق و علاقه و انگیزه درونی در حوزه هنر و زیبایی شناسی جایگاه ویژه ای دارد شهید مطهری(به نقل از تاجدینی،1369،ص124) می گوید :«هنرمند عاشق است و هنر فیضان عشق است در کار او… جمال و زیبایی با جاذبه عشق ،ستایش، طلب و حرکت توأم است زیبایی موجد حرکت و جنبش است همه حرکت ها مولود عشق هستند». به همین خاطر در الگوی پیشنهادی فراهم سازی موجبات عشق و علاقه در معلم نسبت به کار خویش از مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر برای عنصر معلم منظور شده است.
4-5-ج) توجه معلمان به ملاحظات ارزشی و عوامل فرهنگی غالب
هنر و هنرمندان جهت نفوذ در مخاطبان، فرهنگ و ارزشهای غالب آنان را مدنظر قرار می دهند و نسبت به عوامل فرهنگی بی تفاوت نیستند. اثر هنری براساس شرایط تاریخیِ پیدایی و دریافت آن از سوی مخاطب درک و تفسیر می شود(احمدی،1384). حال وقتی معلمی را همانند هنرمندی می دانیم که در صدد نفوذ در شاگردان می باشد لازم است به عوامل ارزشی و فرهنگی مسلط بر محیط اجتماعی دانش آموزان خود ملتفت باشد.گوتشالک(به نقل از آیزنر،2002)بیان می کند معلمان شبیه هنرمندان بایستی با زمینه ها، اهداف، ساختار، محدودیتها و ارزشها مواجه شوند. ملاحظات ارزشی در زمینه های کاری و اهداف هنرمندان، در سازماندهی آنان از فرم و موضوع و همچنین در تکمیل پروژه هایشان نقش ایفا می کنند.
اهمیت ملاحظات ارزشی و توجه به عوامل فرهنگی در حوزه هنر و و زیبایی شناسی از سوی هنرمندان این الهام را به الگوی پیشنهادی ارائه می کند که معلمان نیز در کار خویش از ارزشها و فرهنگ محیط اجتماعی کار خود غفلت ننمایند و این قاعده یکی دیگر از مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر در الگوی پیشنهادی است.
5-5-ج)آراستگی مناسب معلم
اهمیت این مؤلفه آنقدر واضح است که نیازی به تبیین آن نیست. زیبایی و آراستگی در هنر از معیارهای زیباشناختی است و در ارزشیابی و نقدهای زیباشناختی جزء قواعد و ملاک ها محسوب می شود. در تعلیم و تربیت دوره ابتدایی که دانش آموزان بیشتر به زیبایی های عینی روی می آورند آراستگی مناسب معلم می تواند گامی مهم در راستای جذب و انگیزه بخشی دانش آموزان باشد. از سوی دیگر چون یکی از خصوصیات انبیاء جمال ظاهری آنان بوده است (مطهری الهامی،1385) شباهت های معلمی به رسالت انبیا نیز ایجاب می کند که معلمان به آراستگی خویش بی تفاوت نباشند. مشارکت کننده ای(P4) می گوید: «معلم آرایش و پیرایش مناسب داشته باشد معلمان دوره ابتدایی از لباس های محلی شاد، مصنوعات مخصوص ایام خاص استفاده نمایند». مشارکت کننده (P7) دیگری می افزاید:«معلم بیان رسا داشته و خودآراسته باشد».
6-5-ج)برقراری تعامل بین معلمان هنر و دیگر معلمان و کارکنان مدرسه
ارنشتاین(1971،ص417) بیان می دارد:« معلم هنر می تواند علاوه بر ایفای نقش تخصصی تدریس هنر، به عنوان یک مشاوره زیباشناختی برای کل مدرسه باشد این گستردگی مسئولیت امکان وارد ساختن کیفیت زیباشناختی به هر کدام از کارهای مدرسه را میسر می سازد معلم هنر علاوه بر تدریس دروس

پایان نامه
Previous Entries دانلود پایان نامه با موضوع تلفن همراه، پذیرش تکنولوژی، کسب و کار، تسهیلات عمومی Next Entries دانلود پایان نامه با موضوع بازاریابی، کسب و کار، جذب مشتریان، جذب مشتری