پایان نامه رایگان درباره زیبایی شناسی، برنامه درسی، دوره ابتدایی، میراث فرهنگی

دانلود پایان نامه ارشد

می کند هنر رشته ممتازی برای ترکیب با همه رشته های دیگر است(هنسن،2010،ص422). اما اگر تلفیق هنر و زیبایی شناسی به عنوان یک اصل در نظر گرفته شود در قالب این اصل اصول فرعی دیگری وجود دارند که مناسب تلفیق مذکور هستند لذا این اصول فرعی در اینجا توضیح داده می شود.
1-1-3) استفاده از قابلیت های همه رشته های هنری مانند نقاشی، شعر، قصه ، فیلم، انیمیشن، عکس و غیره جهت غنی سازی و ملموس سازی محتوا
در این صورت می توان به اصل تولید محتواهای متعدد به صورت نیمه تجویزی که در ادامه خواهد آمد جامه عمل پوشانید و همچنین عاطفه را با شناخت و شناخت را با عاطفه ترکیب نمود. 66 درصد مشارکت کنندگان در مصاحبه براین مورد تأکید کرده اند که برای ملموس سازی و غنی سازی محتوا می توان از قابلیت رشته ها و قالبهای مختلف هنری بهره جست.
2-1-3-ج)توجه به میراث فرهنگی و سنن زیبایی شناسی
آیزنر در رویکرد تربیت هنری خویش از تاریخ هنر به عنوان یکی از ابعاد آموزش هنر یاد می کند از این منظر می توان گفت وقتی هنر با سایر موضوعات درسی ترکیب می شود میراث فرهنگی و سنت های زیبایی شناسی می تواند در موضوعات درسی جایی داشته باشند. مشارکت کننده ای (P4) می گوید« یکی از عناصر محتوا به اعتقاد من آشنایی دانش آموزان با میراث فرهنگی و سنن زیبایی شناسی می تواند باشد».
3-1-3-ج) تبیین وجه انسانگرایانه هنر در همه دروس
در مبانی الگوی پیشنهادی یادآور شدیم که هنر در رشد و تعالی جامعه و انسان نقش اساسی دارد و یکی از کارکردهای اجتماعی هنر را کارکرد بیان انسانگرایانه آن ذکر کردیم در اینجا بحث این است که در محتوای حوزه های مختلف یادگیری دوره ابتدایی این وجه و کارکرد نمود بیشتری پیدا بکند تا شاگردان با پی بردن به اهمیت این نقش هنر، بتوانند معانی که برخی آثار هنری در زمینه بیان آلام و مشکلات بشری دارند را دریابند و خود نیز به خلق چنین آثاری بپردازند تا از این طریق بتوان نسبت به ترویج استفاده از این ظرفیت هنر گام برداشت. یکی از صاحبنظران(P4) چنین می گوید«یکی از مؤلفه های زیبایی شناسی و هنر توجه به وجه انسانی هنر می باشد تا معلمان و دانش آموزان به اهمیت هنر در شکوفایی استعدادهای آدمی و همچنین پیشرفت اجتماعی و ارتباطات پی ببرند و وجه انسانگرایانه هنر بیشتر مطرح و مورد توجه قرار گیرد و در محتوا می توان با رویکرد چند رشته ای به تبیین این وجه در همه دروس پرداخت».
4-1-3-ج)معرفی زیبایی ها با رویکرد سازماندهی چندرشته ای در همه دروس
با عنایت به اصل تصعید و هدف پرورش و هدایت میل زیباجویی دانش آموزان لازم است یکی از اصول تعیین محتوا معرفی و گنجاندن زیبایی ها باشد تا مطابق گفته یکی از صاحبنظران(p2) زیبایی ها در حوزه های مختلف یادگیری بروز و معرفی گردند زیبایی هایی که در عالم هستی وجود دارند و ممکن است شاگردان و حتی معلمان از آن غافل باشند و نکته مهمتر اینکه وقتی مطابق دیدگاه اسلام زیبایی ها نمودی از جمال الهی هستند می تواند در اینجا مدنظر قرار گیرد و محتوای حوزه های یادگیری با زیبایی و جمال الهی ارتباط پیدا کند و وسیله تحقق تصعید در عرصه زیبایی و هدایت زیباجویی دانش آموزان گردد.
5-1-3-ج)توجه به ویژگی های یادگیرندگان در زمینه زیبایی شناسی و هنر
نکته دیگری که در تلفیق هنر و زیبایی شناسی لازم است بدان توجه شود ویژگی های یادگیرندگان از منظر زیبایی شناسی و هنر می باشد ویژگی های یادگیرندگان از دو وجه سطح رشد زیبایی شناسی و هنری و همچنین علاقه زیباشناختی قابل ذکر و بحث می باشد چون دانش آموزان در سنین مختلف رشد از منظر زیباشناختی و هنری تفاوتهای باهم دارند و مراحلی را پشت سر می گذارند(لون فلد،به نقل از آیزنر،1977؛ رشید و دیگران،1387). پس نمی توان در تهیه و تنظیم محتوا از این ویژگی یادگیرندگان غافل بود تا با ایجاد تناسب بین توان یادگیرنده و قالبها یا آثار هنری استفاده شده لذت زیباشناختی بیشتری برای دانش آموزان فراهم نمود. دانش آموزان دوره ابتدایی به طور معمول در مرحله عینی گرایی و طرح کشیدن قرار دارند(همان منبع) و گرایش دارند بر قالبها و فرم به جای زمینه متمرکز شوند و همچنین ترجیح می دهند چیزهایی طراحی کنند که معمولاً بدون ابهام بوده و با سطح توانایی آنان مناسب باشد(آیزنر،1977). پس نمی توان در این دوره از آثار هنری بهره جست که بررسی آنها نیازمند تفسیر، استدلال و فلسفه بافی می باشد. رشید و دیگران(1387) در پژوهش خود اظهار می کنند«چگونگی دریافت و درک زیبایی دانش آموزان (13-7) ساله نشان می دهد که آنان با نوعی وابستگی به محتوای شکل و طرحی که می بینند آغاز می کند دریافت آنان چندان نشانه ای از ذهن گرایی و رهایی از آنچه می بینند وجود ندارد نگاه و برداشت آنان به محتوای تصویرها و نقاشی ها بستگی دارد و در بیشتر موارد از محتوا بیرون نیست و درباره چیزهایی توضیح می دهند که در هر تصویر نقش بسته شده است مانند تعداد آدمها،حیوانات و غیره»
6-1-3-ج)مشارکت دادن کارشناس هنر در فعالیتهای برنامه‌ریزی درسی و انتخاب محتوا
بکارگیری و اجرایی شدن هر کدام از اصولی که در ذیل اصل تلفیق هنر و زیبایی شناسی با سایر دروس ذکر شد مستلزم وجود متخصص و کارشناس هنر در تیم تصمیم گیرندگان سطح برنامه‌ریزی درسی است که کارشناس یا متخصص هنر با استفاده از دانش و ظرفیت خود تیم برنامه‌ریزی درسی را در رعایت اصول مذکور یاری نماید. به عبارت دیگر همانطور که وجود روانشناس تربیتی و متخصص موضوع درسی در گزینش محتوا ضروری است یکی از مؤلفه های الگوی پیشنهادی در اینجا حضور فعال کارشناس هنر در تیم برنامه‌ریزی درسی است البته منظور از کارشناس هنر یک هنرمند برجسته در رشته خاص هنری نیست بلکه فردی است که می تواند آثار و فعالیت های هنری را به لحاظ زیبایی شناختی بررسی نماید. یکی از صاحبنظران هنر(P9) چنین می گوید:« هنرمند با هنر شناس تفاوت دارد هنرمند در حالات خاصی از روان خویش اثر هنری خلق می کند ولی بعد از خلق اثر هنری نمی تواند نحوه خلق اثر را توضیح دهد اما هنرشناس می تواند نحوه خلق اثر را تبیین نماید چون در محتوا از اَشکال هنری استفاده می شود هنرشناس می تواند قالب های محتوا را به لحاظ زیباشناختی بررسی نماید».
2-3-ج) سایر اصول تعییین محتوا بر اساس زیبایی شناسی و هنر
1-2-3-ج) تهیه محتواهای گوناگون به صورت نیمه تجویزی و انتخابی با استفاده از قالبهای مختلف بازنمایی اطلاعات
یکی از اصول مطرح شده در الگوی پیشنهادی توجه به تفاوتهای فردی یادگیرندگان است که آنرا از وجوه بیرونی و درونی مورد بررسی قرار دادیم از طرف دیگر یادآور شدیم که در حوزه هنر و زیبایی شناسی قالبها یا فرم های بازنمایی اطلاعات محدود به فرم های نوشتاری نیستند. از این منظر می توان گفت فرم های مختلف بازنمایی می تواند وسیله ای مناسب جهت توجه به تفاوتهای فردی قلمداد گردد بدین ترتیب که افراد با توجه به توان خود در فهم فرم های گوناگون بازنمایی و معناسازی، از محتوای متناسبی برخوردار شوند. از سوی دیگر با الهام از این ویژگی حوزه هنر که تنوع و تعدد در آن وجود دارد به وجه بیرونی تفاوتهای فردی نیز پرداخت و با مدنظر قرار دادن ویژگی های موقعیت زندگی، جغرافیایی، اقلیمی و غیرۀ دانش آموزان در استانها،شهرها و روستاها برای اهداف خاصی محتواهای گوناگونی به صورت نیمه تجویزی تعیین نمود تا مجریان برنامه درسی و معلم با عنایت به تفاوتهای بیرونی و درونی شاگردان در گزینش محتوای مناسب دست به انتخاب بزنند که نمونه بارز آن امروزه در حوزه یادگیری تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی وجود دارد و بخشی از محتوای آن حوزه به صورت انتخابی و نیمه تجویزی ارائه شده است که صرفاً در قالب نوشتاری هم نیستند برای مثال فیلم، داستان، فایل صوتی در آن گنجانده شده است و معلمان با ملاحظه ویژگی های موقعیتی از آن استفاده می نمایند که پژوهشگر خود تجربه زیسته در این زمینه دارد . از مزایای آن توجه به علاقه و نیاز یادگیرنده است که انگیزه لازم را برای مشارکت در فعالیتهای یادگیری فراهم می‌نماید. براین اساس مطابق مهرمحمدی(1390) که وجود انعطاف در برنامه درسی و بخش غیرتجویزی آن را یکی از الهامات عالم هنر می داند یکی از اصول تعیین محتوا در الگوی پیشنهادی، تهیه محتواهای گوناگون آن هم به صورت نیمه تجویزی و با استفاده از قالبهای مختلف بازنمایی اطلاعات می باشد.
2-2-3-ج)برقراری شباهت بین پدیده های مختلف به ظاهر ناهمخوان
کارهای هنری چیزی را براساس صدا، تصویر یا قالب دیگر طوری بیان می کنند که ظرفیتی فوق العاده برای آشکارسازی شباهتها بین پدیده های که به ظاهر ناهمخوان هستند فراهم می‌نماید و این عمل نیز تفکر تفسیری را پدید می آورد(آیزنر،2002). آمون(به نقل از احمدی،1384) می گوید زیبایی از رویارویی دو چیز ناهمخوان جرقه می زند. از سوی دیگر گیلفورد(به نقل از سیف،1383) یکی از عوامل تفکر واگرا را در راستای خلاقیت ترکیب ذکر می کند که عبارت است از کنار هم قرار دادن اندیشه های ناهمخوان. از آنجا که یکی از اصول و اهداف الگوی پیشنهادی توجه به خلاقیت است محتوایی که واجد چنین ویژگی باشد یعنی بین پدیده های مختلف به ظاهر ناهمخوان شباهت برقرار کند می تواند شرایط لازم را برای توسعه خلاقیت دانش آموزان تسهیل نماید یا در محتوا می توان فعالیت هایی را پیش بینی نمود تا دانش آموزان را وادار به کشف و دریافت شباهت بین پدیده های ناهمخوان کنند و اگر معلم در تدریس خویش از الگوی بدیعه پردازی استفاده نماید تسهیل شرایط مورد نظر بهتر فراهم می گردد.
3-2-3-ج)متعادل بودن محتوا
همانطور که در قسمت اصول و اهداف بیان شد تعادل و توازن یکی از ملاک های زیبایی بوده و در برنامه‌ریزی درسی لازم است مدنظر قرار گیرد این اصل در تعیین و سازماندهی محتوا نیز قابل استفاده می باشد زیرا تعادل را می توان در پرداختن محتوا به حیطه های سه گانه یادگیری یا عرصه و عناصر مورد نظر برنامه درسی ملی رعایت نمود ؛ همچنین تعادل در پرداختن به ابعاد مختلف وجود یادگیرنده؛ تعادل و توازن در بین جنبه های نظری و عملی؛ تعادل در توجه به ارزشهای ملی و جهانی(فتحی واجارگاه،1388)؛ تعادل در قالبهای مختلف بازنمایی اطلاعات (نوشتاری، تصویری، شنیداری و غیره)؛ تعادل در توزیع محتوای یک حوزه یادگیری در بین پایه های شش گانه دوره ابتدایی؛ تعادل در پرداختن به نیازها و خصوصیات جنسیتی و غیره از موضوعاتی است که در عنصر محتوا واجد اهمیت خاصی هستند. از این منظر متعادل بودن یکی از مؤلفه های زیبایی شناسی و هنری برای تعیین محتوا در الگوی پیشنهادی است که به نوعی جلوه گر میزان متعادل بودن برنامه درسی است زیرا مصادیق تعادل و توازن که از آنها یاد شد در عنصر محتوا بروز و نمود پیدا می کند.

4-2-3-ج)پیش بینی صفحات سفید در کتابها جهت ارائه تصویر،طرح و غیره از سوی دانش آموزان
تحقیقات انجام شده در خصوص هنر کودکان نشان می دهد خط خطی هایی که کودکان انجام می دهند با رضایتمندی بصری و جنبشی، گرایشی انگیزه بخش در آنها ایجاد می کنند که ناشی از عمل و واکنش هایشان هست و طراحی و نقاشی اهداف متفاوتی را برای آنان محقق می سازد. طراحی برای بیان ایده و نقاشی برای بیان احساس آنهاست(آیزنر،2002). حال برای پوشش دادن این علاقه زیباشناختی کودکان پیشنهاد می گردد صفحات سفیدی در کتابها پیش بینی گردد تا دانش آموزان طرح و نقاشی های خود را در آنجا ارائه نمایند و آن ها با راهنمایی معلم می توانند برداشت خویش از موضوعات درسی را به تصویر بکشند. نقشه های مفهومی نمونه ای از این طرح هستند که دانش آموزان می توانند آنها را خلق نمایند و این فعالیت علاوه بر تعمیق یادگیری بر خلاقیت نیز تأثیر می گذارد و گامی در جهت پرورش ابتکار و خلاقیت دانش آموزان خواهد بود. یکی از صاحبنظران مشارکت کننده(P3) در مصاحبه چنین می گوید:« جهت رعایت تفاوت های فردی، برنامه درسی طوری طراحی و سازماندهی شود که به اختیار و آزادی انتخاب دانش آموز اهمیت داده شود چون هنر بدون مرز بوده و محدود به زمان و مکان نیست».
مشارکت کننده دیگری(P6) می

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره برنامه درسی، زیبایی شناسی، تعلیم و تربیت، برنامه درسی ملی Next Entries پایان نامه رایگان درباره زیبایی شناسی، برنامه درسی، تعلیم و تربیت، رضایت درونی