پایان نامه رایگان درباره رسول خدا (ص)، فیض کاشانی، امام سجاد (ع)، رسول اکرم (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

لا یُعَذِّبه اَبَداً» (مجلسی، 1404: ج ۱۰۳/ ۹)؛ کسی که با کار و تلاش، از دسترنج خویش بهرهمند شود مورد نظر رحمت خداوند قرار میگیرد و خداوند متعال هرگز او را عذاب نمیکند.
بنابراین از منظر پیامبر اکرم (ص) از لحاظ تربیتی کار کردن انسان را از عذاب و آتش جهنم نجات میدهد، پس تا میتوان باید مسلمانان را به کار و کوشش در راه کسب روزی حلال تشویق کرد.
2-2-3-3. خشنود کردن خداوند و محبوب خداوند واقع‌شدن فرد
از دیگر نتایج کار در دنیا، خشنودی خداوند در دنیا و آخرت است. در این زمینه پیامبر خدا میفرمایند: «مَنْ اَمْسی وافیاً مِنْ طَلَبِ الْحَلال باتَ مَغفوراً لَه وَ اَصْبَحَ وَاللهُ عَنْهُ راضٍ» (فیض کاشانی، 1363: ج 3/ 205)؛ کسی که روزش را به پایان رساند در حال خستگی از کار و تلاش جهت به دست آوردن روزی حلال، آمرزیده میشود و در حالی صبح میکند که خداوند از او راضی و خشنود است.
پیامبر اکرم (ص) می‌فرمایند: «الكاسِبُ مِن يَدِهِ خَليلُ اللّه» (پاینده، 1362: ح ۲۱۹۰)؛ هرکس با دست خود کسب در آمد کند دوست خاصِ خداست.
در فرمایشات رسول خدا (ص)، کار و تلاش برای بینیازی از دیگران محبوب خداوند متعال معرفی میشود: «اِنَّ الله یُحِبَّ الْعَبدُ یَتَّخِذُ الْمِهنة لِِیَسْتَغنی بِها عَن النّاس» (فیض کاشانی، 1363: ج 3/ 140)؛ خداوند بندهای را که در به دست آوردن روزی، خود را به زحمت میاندازد تا از دیگران بینیاز شود دوست میدارد.
از امام علی نقل شده است: «اِنَّ الله عَزَّوَجَّل یُحِبُّ الْمُحتَرِفُ الْاَمین» (حکیمی، 1380: ج 3 /163)؛ خداوند انسان دارای شغل و حرفه را که امانت‌دار باشد دوست میدارد.
2-2-3-4. عبادت و جهاد تلقی شدن کار
در حدیث قدسی آمده است که خداوند به پیامبر خطاب فرمود: «یا اَحْمَدُ! اِنَّ الْعبادة عَشْرَة اَجْزاء تِسعَة مِنها طَلَبُ الْحَلال فَاِذا طیّبَت مَطْعَمَکَ وَ مَشْرَبَکَ فَاَنتَ فی حفظ وَ کنفی» (قمی، 1414: ج 2/ 330)؛ ای احمد! عبادت ده قسمت است که نه قسمت آن کسب حلال است پس هر گاه غذا و نوشیدنی خود را پاک ساختی و از راه حلال به دست آوردی تو در حمایت من هستی.
امام باقر (ع) از رسول خدا (ص) در این زمینه نقل میفرماید: «العبادة سَبعون جُزءً اَفْضَلُها طَلَبُ الْحَلال» (حر عاملی، 1409: ج 12/ 11)؛ عبادت هفتاد جزء دارد که با فضیلتترین آن کار و تلاش در جهت به دست آوردن روزی حلال است.
در روایت دیگری آن حضرت کار و تلاش را بهترین عمل دانسته و چنین میفرماید: «اَفضَلُ الْاَعمال الکَسْبُ الْحَلال» (متقیهندی، 1397: ج 4/ 8)؛ بهترین اعمال کسب حلال است.
یکی دیگر از آثاری که اسلام برای کار قائل شده است هم ردیفی با جهاد در راه خداست. رسول خدا در این زمینه میفرماید: «الکادَ عَلی عَیالِه کَالْمُجاهدُ فی سَبیلِ الله» (حرعاملی، 1409: ج 14/ 13)؛ کسی که در جهت تأمین نیازمندی‌های خانواده‌اش بکوشد مانند مجاهدی است که در راه خدا جهاد میکند. در روایت دیگری ابن عساکر از عثمان چنین نقل میکند که رسول خدا فرمود: «اَلعثرة فی کَدِّ حلالِ عَلی عَیْلِ مَحجور اَفْضَلَ عِنْدَ الله مِنْ ضَربٍ بِسَیْفٍ حَولاً کامِلاً لا یَجِفُ دَماً مَعَ اِمام عادل» (متقی هندی، 1397: ج 4/ 6)؛ تلاش و کوشش در جهت به دست آوردن روزی حلال برای خانواده نزد خداوند متعال از یک سال شمشیر زدن و ریخته شدن خون به همراه امام عادل با فضیلت‌تر است.
همچنین در مورد کار برای تأمین روزی حلال ابن عمر میگوید که رسول خدا (ص) فرمود: «طَلَبَ الْحَلال جهاد» (همان)؛ به دست آوردن روزی حلال جهاد در راه خداست.
در روایتی از رسول خدا (ص) آمده است: «وَ مَنْ سَعی فی نَفَقَة عَیالِه وَ والِدَیْه فَهُوَ کَالْمُجاهِدُ فی سَبیل الله» (طباطبایی بروجردی، 1370: ج 22/ 37)؛ کسی که در جهت رفع نیازمندیهای خانواده و پدر و مادرش تلاش کند مانند کسی است که در راه خدا جهاد میکند. باز در جای دیگر رسول خدا (ص) فرمودند: رحمت کند مردی را که کسب پاکیزه داشته باشد و از روی اقتصاد و میانه‌روی خرج کند و مازاد درآمدش را برای روز تنگدستی و احتیاجش از پیش فرستد (متقی الهندی، 1397: ج 4/ 5)؛ و همچنین در رابطه با پاکیزه‌ترین خوراک پیامبر اکرم (ص) فرمودند: همانا پاکیزه‌ترین چیزی که آدمی می‌خورد حاصل دسترنج اوست (قزوینی، 1395: ج 2/ 723).
بنابراین مسلمان واقعی اگر بخواهد به سعادت واقعی برسد، چاره‌ای جز کار کردن که همان عبادت در راه خدا دانسته می‌شود ندارد.
2-2-3-5. قبول شدن دعاها
انسانی که در خانه نشسته و هیچ حرکتی از خود نشان نمی‌دهد و از درگاه خداوند درخواست میکند، تقاضایش مستجاب نمی‌گردد. در اهمیت برآورده شدن دعاها از طریق کار روایت شده است که: روزی امام ششم حضرت جعفر صادق (ع) از حال عمر بن مسلم سؤال کرد، به آن حضرت عرض کردند که، عمر کمر به عبادت بسته و دست از کار و تجارت کشیده و تمام ساعات خود را به عبادت میگذراند. امام (ع) با شنیدن این خبر ناراحت شده فرمودند: «وای بر او! آیا نمیداند که هرکس دنبال کار نرود دعایش مستجاب نمیشود!؟» (اسلامی، 1389: 56).
و باز در این رابطه در روایت آمده است که شخصی به امام صادق (ع) عرض کرد: «من در خانه خود می نشینم، نماز می خوانم، روزه می گیرم و خداوند را عبادت می کنم، اما روزی من نمیرسد!». امام (ع) فرمودند: «تو یکی از آن سه دسته ای که دعا و خواسته شان اجابت نمی شود» (حرالعاملی، 1409: ج 12/ 14). بنابراین با کار و کوشش است که دعای افراد مستجاب می‌شود و این هم یکی دیگر از آثار تربیتی معنوی کار بر روی انسان می‌باشد.
2-2-3-6. صدقه محسوب شدن کار
از آثار تربیتی معنوی کار این است که هر کس به کار کردن بپردازد در واقع در راه خدا صدقه می‌دهد. پیامبر خدا (ص) فرمودند: «طَلَبُ الرَّجُلِ مَعيشَتَهُ فِي الحَلالِ صَدَقَةٌ» (الفردوس: ج ۲/ ۴۴۴)؛ اين كه انسان، گذران زندگی‌اش را از حلال بخواهد، صدقه است. در روایت آمده است که، هر روز صبح حضرت امام سجاد (ع) برای طلب رزق و روزی از منزل خارج می‌شد. به او گفته می‌شد: «ای پسر پیامبر خدا، به کجا می روید؟» حضرت می فرمودند: «بیرون آمده‌ام تا به خانواده ام صدقه بدهم». گفته می شد: «به خانواده‌ات صدقه بدهی؟» حضرت (ع) می فرمودند: «هرکس طلب رزق و روزی حلال بکند، در نزد خداوند برای او صدقه به حساب می آید» (مجلسی، 1404: ج 46/ 67). با کار کردن نه تنها انسان از مزایای آن استفاده می‌کند، بلکه برای فرد ارزش صدقه دادن در راه خدا را هم دارد.
2-2-3-7. به بهشت و سعادت رسیدن
در روایات آمده است که انسان‌ها در روز قیامت به فراخور اعمالشان مجاز هستند از دری خاص وارد بهشت شوند اما بعضی هستند که از هر دری بخواهند میتوانند وارد شوند. از جملهی آنان کارگرانی هستند که در این دنیا با روش صحیح و خداپسندانه به کار پرداخته و با روزی حلال ارتزاق کردهاند. در همین زمینه رسول خدا میفرماید: «مَن اَکَلَ مِنْ کدّ یَدِه حَلالاَ فَتَحَ لَهُ اَبوابَ الْجَنَّة یَدخُلُ مِنْ آیها شاءَ» (طباطبایی بروجردی، 1370: ج 22/ 179)؛ کسی که با کار و تلاش، از دسترنج حلال خود استفاده کند در قیامت دربهای بهشت بر وی باز شده و از هر دری که خواست وارد میشود.
یکی از نتایج کار و تلاش، هموار شدن راه عبور انسان از پل صراط در قیامت است. رسول اکرم (ص) میفرمایند: «مَنْ اَکَلَ مِنْ کدّ یَدِخ مَرَّ عَلی الصِراطِ کَالْبَرقِ الْخاطِف» (مجلسی، 1404 : ج ۱۰۳/ ۹)؛ کسی که با کار و تلاش از دسترنج حلال خود ارتزاق نماید در قیامت، برق‌آسا از پل صراط عبور میکند. گذر از صراط با سرعت افتخاری نیست که بشود آن را در این دنیا با چیزی معاوضه کرد.
در احادیث معصومان (ع) کسی که کار و تلاش میکند در روز قیامت در زیر سایه‌ی عرش الهی جای دارد: «عَنْ رَسُولِ اللهِ (ص) أَنَّهُ تَحْتَ ظِلِّ الْعَرْشِ یَومَ لاظِلُّهُ رَجُلٌ خَرَجَ ضارباً فی الْاَرْضِ یَطْلُبُ مِنْ فَضْلِ اللهِِ یَکُفُّ بِهِ نَفسَهُ وَ یَعُودُ عَلی عَیالِه» (نوری، 1408: ج 13/12)؛ روز قیامت سایهی عرش الهی بر سر آن کس قرار میگیرد که برای تأمین مخارج خود و عایلهاش از خانه خارج شود و با تکیه بر عنایت خداوندی در روی زمین به جستجو بپردازد و به سوی خانوادهاش برگردد.
در روایتی جابر از ملاقات رسول خدا با حضرت زهرا (س) چنین نقل میکند: «ان رسولُ الله (ص) رَای علی فاطِمة (س) کَساء مِنْ اَوبارِ الْاِبِل وَ هیَ تطحن فَبُکی وَ قالَ: یا فاطمةُ اِصْبِری عَلی مَرارَةِ الدنیا لِنَعیمِ الْآخرَة غَداً» (حسینی فیروزآبادی، 1402: ج 3/ 167)؛ رسول خدا (ص)، فاطمه زهرا را در حالی مشاهده فرمود که خود را با عبایی از کرک شتر پوشانیده بود و گندم آرد میکرد. آن حضرت گریه کرد و فرمود: ای فاطمه بر سختیهای دنیا به خاطر رسیدن به نعمتهای فراوان قیامت صبر کن.
با توجه به روایات مذکور یکی از عوامل مهمی که انسان را در رسیدن به بهشت کمک و نائل شدن به این جایگاه را شتاب می‌دهد، کار کردن است.
2-2-3-8. محشور شدن با انبیاء و اولیای الهی
یکی دیگر از نتایج بسیار درخشان کسب‌وکار، محشور شدن با انبیا و اولیای الهی است. از پیامبر (ص) نقل شده است که فرمودند: «مَنْ کانَ مصر مِنَ الْامصار، یَسعی عَلی عَیالُهِ فی عَسْرَة اَو یُسرَة جاءَ یَوم القیامةٍ مَعَ الْنَّبییّن» (متقیهندی، 1397: ج 16/ 283)؛ هر کس در هر شهری از شهرها زندگی میکند اگر برای ادارهی مخارج خانوادهی خود چه در سختی و چه در آسانی، کار و تلاش کند روز قیامت با پیامبران محشور میشود.
در روایتی آن حضرت ارزش استفادهکننده از دسترنج کار خویش را در روز قیامت چنین بیان میفرمایند: «مَنْ اَکَلَ مِنْ کدّ یَدِه کانَ یَوم الْقیامة فی اَعدادِ الْآنبیاء وَ یَأخُذُ ثَوابَ الْانبیاء» (مجلسی، 1404: ج 103/10)؛ کسی که از دسترنج خویش ارتزاق و استفاده نماید، در روز قیامت در صف پیامبران الهی قرار میگیرد و پاداشی نظیر آن‌ها دریافت میکند.
در فرمایش آن حضرت، ارزش کار و کارگر به خوبی مشهود است و اجر و ثوابی نظیر پاداش انبیا برای کارگر بیان میشود. در حدیثی ابی هریره از رسول خدا چنین نقل میکند: «مَنْ طَلَبَ مَکسبة مِنْ بابِ حَلال یَکُفُّ بِها وَجهَه عَنْ مَسئَلَة النّاسِ وَ وَلَده وَ عَیالِه جاءَ یَوم الْقیامَة مَعَ النَّبیّین وَالصِّدیقین» (متقی هندی، 1397: ج 4/ 12)؛ کسی که به دنبال درآمدی از راه حلال باشد که او و خانواده و فرزندانش را از دست به سوی مردم دراز کردن بازمی‌دارد روز قیامت با پیامبران و صدیقین همراه میشود.
2-2-3-9. محشور شدن چون ماه شب چهارده
در احادیث معصومان وارد شده است، کسی که در دنیا اهل کسب‌وکار و تلاش حلال باشد در قیامت چون ماه شب چهارده محشور میشود. رسول خدا (ص) چنین میفرمایند: «مَنْ طَلَبَ الرِزّق فی الدنیا اِسْتِعفافاً عَنْ النّاس وَ تُوسیعاً عُلی اَهله وَ تعطّفا عَلی جارِه لَقِیَ اللهُ عَزَّوَجَل یَوْمَ الْقِیامَةِ وَ وَجْهُه مثل الْقَمَر لَیْلَة الْبَدر» (فیض کاشانی، 1363: ج 13/ 140)؛ هرکس از راه حلال روزی خود را در دنیا طلب کند و هدفش از کسب‌وکار، درخواست نکردن از مردم و گشایش بر خانواده و دلجویی و کمک به همسایه باشد، با چهرهای چون ماه شب چهارده، خداوند متعال را دیدار خواهد کرد.
از امام باقر (ع) نقل است که فرمودند: «مَنْ طَلَبَ الدُّنیا اِسْتِعفافاً عَنِ النّاس وَ سَعْیاً عَلی اَهلِه وَ تعطّفاً عَلی جاره لقِیَ الله عَزَّوَجَّلَ یَوْمَ الْقِیامَةِ وَ وَجهُه مثل الْقَمَر لیلة الْبَدر» (حکیمی، 1380: ج 3/ 162)؛ هر کس دنیا را بخواهد برای بی‌نیاز شدن از دیگران و کار و تلاش کند برای برطرف کردن نیازهای خود و خانوادهاش و رسیدگی به همسایگانش، در قیامت خداوند را ملاقات خواهد کرد درحالی‌که صورت او مانند ماه شب چهارده نورانی است.
با توجه به آثار و پیامدهای سازنده کار، شایسته است موقعیت کار را در جامعه برای تمام جوانان مهیا ساخت، تا از پیامدهای تربیتی آن از دو جنبه مادی و معنوی برخوردار شده و جامعه‌ای

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره امام علی (ع)، اخلاق کار، وجدان کاری، نظام اداری Next Entries پایان نامه رایگان درباره تعلیم و تربیت، دانش عملی، برنامه درسی، آموزش و پرورش