پایان نامه رایگان درباره دوره متوسطه، برنامه درسی، نظام آموزشی، امام علی (ع)

دانلود پایان نامه ارشد

عمومی
منافع برای عموم مردم
3
مجموع
23
3
64

بخش دوم:
تبیین عمدهترين وجوه مطرح پیشنهادها جهت طراحی اهداف برنامه درسی دوره متوسطه

9- بررسی سؤال نهم پژوهش
سؤال نهم پژوهش عبارت بود از اینکه:
بر اساس تحلیلهای انجام شده، عمدهترين وجوه مطرح پیشنهادها جهت طراحی اهداف برنامه درسی دوره متوسطه چه هستند؟

از مجموع آنچه تاکنون مورد بررسی قرار گرفت، ماهیت کار حقیقی و پیامدهای حاصل از آن از منظر امام علی (ع) روشن گردید.
زمانی این نتایج مثمر ثمر خواهد بود که با نصبالعین قرار دادن این رهنمودها و عمل به آن‌ها در عرصههای گوناگون زندگی اجتماعی، شاهد تربیت افراد متعهد و به وجود آمدن جامعهای متناسب با الگوهای اسلامی باشیم.
توجه به نکات ذیل نشان دهنده ضرورت به کارگیری نتایج حاصل از پژوهش در برنامه درسی دوره متوسطه است:
1ـ مختصات دوره نوجوانی:
این دوره با سن شروع کار و مرحلهی احساس نیاز نوجوان و جوانان به استقلال و موجودیت و علاقه‌مندی به کارهای تولیدی و اقتصادی مقارن است. در این دوره نوجوان خود را در قبال جامعه مسئول میبیند و میخواهد در حل مسائل و مشکلات اجتماعی مؤثر باشد. داشتن شغل به استقلال فرد کمک میکند. شغل هرچند جزئی و کم مقدار باشد به نوجوانان کمک میکند هویت خود را بیابند و به تدریج استقلال اقتصادی برای تأمین نیازهای اولیه زندگی خود به دست آورند و احساس ارزش کنند، لذا ویژگیهای دوره نوجوانی اقتضا مینماید که در برنامه درسی این دوره، به مولفههای کار و فرهنگ کار توجه بیشتری مبذول گردد و دروس این دوره متناسب با ویژگیهای نوجوانان هدف گیری شود زیرا زمانی برنامه برای افراد مقبولیت پیدا میکند که متناسب با شرایط و ویژگیها و نیازهای واقعی آنان تدوین گشته و در این حالت است که افراد برای رسیدن به اهداف تلاش مینمایند.
2ـ انتظارات جامعه از نوجوانان و نظام آموزشی:
جامعه از یک نوجوان انتظار دارد که به عنوان یک شخص مولد و فعال ظاهر شود و به سهم خود در تامین نیازهای فردی و اجتماعی، ایفای نقش نماید. بنابراین لزوم کسب مهارتهای عقلانی، عاطفی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی متناسب با این مرحله مطرح میشود. از آنجایی که نظام آموزشی یکی از مهم ترین نهادهای تربیت در جامعه محسوب می گردد، جامعه از نظام آموزشی انتظار دارد که افرادی را تربیت و به جامعه تحویل دهد که متزین به اصول اخلاق حرفهای بوده و نسبت به امور شغلی خود متعهد باشند. لذا به کارگیری اصول و آداب کسب و کار در تدوین اهداف نظام آموزشی می تواند کارگشا باشد.
3ـ وضعیت اشتغال در جامعه ایرانی کنونی:
اشتغال، در جامعه ما که اعتقادات و حاکمیت قرآن و همچنین منابع پر فیض احادیث و روایات ائمه اطهار (ع) و احکام عملی به صورت مؤکد به موضوع کار، قوانین و روابط متقابل کارگر و کارفرما و… نظر داشته، مورد کم توجهی قرار گرفته است، تا جایی که در شاخصها و آمارهای جهانی درصد بیکاری جوامع اسلامی و پایین بودن ساعات کار مفید این کشورها آنها را به عنوان کشورهای در حال بحران معرفی کرده است. تربيت نيروي انساني متناسب با فرهنگ اسلامي از ضرورتهاي برنامههاي اشتغال در كشور ما محسوب ميشود. تحقق آرمانهاي فوق در ايران با چالشها و موانع عديدهاي چون تسلط معيارهاي خارجي بر جوانان، غلبه فرهنگ مصرفگرايي، پشت ميزنشيني، مدركگرايي و مذموم شمردن کار یدی مواجه ميباشد. لازم به ذکر است که بیشترین آمار فارغ التحصیلان بیکار در جامعه کونونی ما مربوط به فارغ التحصیلان بدون مهارتی است که بعد از فراغت از تحصیل بدون هیچ مهارتی به دنبال کار میگردند. لذا به منظور بهبود وضعیت اشتغال در جامعه کنونی ما، بجاست که علاوه بر تحقیقات و ریشه یابی دقیق عوامل بیکاری در جامعه و توجه رهنمودهای تشریعی و روایات ائمه اطهار (ع) به تلفیق آموزش با مهارت های اساسی و مورد نیاز جامعه بپردازیم تا علاوه بر تربیت نیروی انسانی متزین به امور اخلاق حرفه ای که خود را مقید به انجام وظایف محوله میداند، فرد با مهارت خاصی نیز آشنا شده باشد و در فعال سازی و پویایی جامعه نقش بسزایی داشته باشد.
4ـ اهداف رشد جامعه اسلامی:
مهم ترین اهداف رشد در جامعه اسلامی شامل؛ حاکمیت سیاسی اسلام، تحکیم ارزشهای معنوی و اخلاقی، عدم وابستگی اقتصادی، خودکفایی و اقتدار اقتصادی، توسعه و رشد و رفاه عمومی و… میباشد. همچنان که از اهداف مذکور بر میآید توجه به اقتصاد به عنوان رکن اساسی، در جامعه اسلامی مورد توجه قرار گرفته است. ایدئولوژی حاکم بر جامعهی ما نیز، اسلامی میباشد، لذا از دستاندرکاران نظام آموزشی انتظار میرود تا بروندادهای نظام آموزشی، دانش آموختگانی متعهد به اصول اخلاق حرفهای و کارا، باشند. دستیابی به این امر زمانی میسر است که برنامهریزان و متخصصان طراحی و تألیف کتب درسی پیش از طراحی برنامه درسی، به استخراج نقطه نظرات بزرگان و پیشوایان دینی، که الگو گرفتن از قول و فعل آن‌ها، ضامن سعادت بشریت است، بپردازند و سعی نمایند دیدگاههای آن‌ها را در برنامه درسی مدنظر قرار دهند. لذا آشنایی اولیه با علوم دینی، علاوه بر تخصص برای برنامهریزان درسی ضروری میباشد.
5ـ الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت:
الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت درصدد است که ما باید به توسعهای همه جانبه دست پیدا کنیم و در این راستا باید به ویژگیهای اصیل ایرانی و مفاهیم ناب اسلامی توجه وافر داشته باشیم. واژه اسلامی در این الگو به ما خاطر نشان میکند که برای تدوین این الگو باید از غایات، اهداف، ارزشها و شیوههای اسلامی استفاده نمود و تکیهی مسئولین باید مفاهیم اسلامی و معارف اسلامی حاصل از آن باشد. مهم ترین منابع اسلامی مورد استفاده، قرآن، سنت (قول و فعل و تقریر معصوم ع) میباشد. در این راستا تحلیل نکات ناب ارزشی از کلام معصومان (ع) میتواند در تدوین این الگو نقش بسزایی داشته باشد. همچنین گنجاندن این مباحث در اهداف دوره متوسطه و تربیت افراد متناسب با آن می تواند به تحقق عینی این الگو در جامعه اسلامی کمک شایان توجهی نماید.
6ـ اهداف دوره متوسطه
یکی از رویکردهای اصلی دوره متوسطه، آمادهسازی دانشآموختگان برای ورود به دنیای مشاغل و کار میباشد. لذا مباحث مربوط به کار در دوره متوسطه بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد و مؤلفه‌های اصلی آن در اهداف متوسطه به چشم میخورد. لذا یکی از مهم ترین ملاکهای موفقیت نظام آموزشی دوره متوسطه، تربیت افرادی با مهارت و آشنا با اصول اخلاقی کار میباشد. در زمینه کار، برنامهریزان باید بدانند کار حقیقی در اسلام دارای چه مؤلفه‌هایی است و چه پیامدهایی را برای انسان در بردارد تا بتوانند آن‌ها را در برنامه بگنجانند و متناسب با آن به آماده نمودن محتوا پرداخته و آن را در اختیار دانشآموزان قرار دهند.
نتایج این پژوهش، به مولفان و متخصصان تدوین کتب درسی کمک میکند تا با کار حقیقی و پیامدهای ناشی از آن از منظر امام علی (ع) آشنا شوند. لذا برنامهریزان درسی به منظور تدوین اهداف مربوط به کار، باید این نکات را مدنظر داشته باشند:
1ـ کار در فرهنگ علوی نوعی عبادت است و به عنوان یکی از سه رکن مهم زندگی بعد از نماز و نیایش مورد توجه قرار گرفته است.
به منظور بیان تمام نکات و جنبههای ماهیت کار از منظر امام علی (ع)، مصادیق مستخرج از نهجالبلاغه در حول سه محور و 34 مؤلفه طبقهبندی گردیدهاند. محورهای؛ اهداف کار، مناسبات کار و شرایط کار، سه محور شاخص در باب ماهیت کار از منظر امام علی (ع) میباشند. لذا ضرورت دارد که برنامهریزان در تدوین اهداف دوره متوسطه، سه محور مذکور را، که زیربنای اصلی تمامی فعالیتها و رمز بقاء و الهی بودن تمامی کارها به حساب میآیند، مدنظر قرار دهند.
رضای خدا، کسب توشه آخرت، تقوا و ارزش کار نیک، به ترتیب از مهمترین مؤلفه‌های مستخرج از محور اهداف کار به شمار میآیند.
محور مناسبات کار نیز؛ شامل توصیهها و رهنمودهای کلیدی حضرت علی (ع) به منظور دستیابی به موفقیت در کار و فعالیت میباشد، ازجمله؛ مدیریت زمان، کار همراه با علم، تناسب کار با شخص، توکل به خدا در کار، عامالمنفعه بودن کار، استفاده از تجربه دیگران در کار، جدیت در کار، بهرهوری در کار، پاک‌دامنی در کار، تقسیم کار، دقت در انجام کار، مداومت در کار، مسئولیت پذیری در کار، دوراندیشی در کار، صبر و استقامت در کار، مشورت در کار، تعصب در کار، تنظیم اندازه کار، نتیجه مداری کار، عدالت در کار، رهبری خردمند کار و ارزش کار یدی.
در محور شرایط کار به مؤلفه‌هایی چون؛ راحت طلبی، بخل، طمع ورزی، غفلت و فراموشی، غرور و تکبر، ترس و پرداختن به کارهای گوناگون، اشاره شده است که این عوامل از منظر حضرت علی (ع)، ابتلائات و آفاتی هستند که ممکن است هر کاری را به امری زیان‌بار و غیر الهی تبدیل نماید.
2ـ در بسیاری از جملات نهجالبلاغه، حضرت علی (ع) به یادآوری این نکته میپردازند که تمامی افعال صادره از انسان، دارای پیامد و آثار مربوط به خود میباشد. لذا مردم را از ارتکاب به انجام فعالیتهایی که رنگ و بوی غیر الهی دارد بر حذر داشته و کار الهی را ضامن بهرهمندی افراد از سعادت دنیوی و اخروی میداند.
از مجموع سخنان حضرت در باب پیامد کار، سه محور و 23 مؤلفه مشخص گردیدند، محورهای مستخرج شامل؛ منافع مادی و دنیوی کار برای فرد، منافع غیرمادی و اخروی کار برای فرد و منافع برای عموم مردم میباشد.
آشنایی دانشآموزان با پیامدهای کار، در سالمسازی زندگی آینده آن‌ها در بعد فردی و اجتماعی، نقش مهمی بر عهده دارد. بنابراین ضرورت به‌کارگیری محورهای پیامد کار در برنامه درسی و به تبع آن مورد توجه قرار دادن مؤلفه‌های مربوط به هر محور در تحلیل آموزشی اهداف، از وظایف برنامهریزان به حساب میآید.
سه مؤلفه‌ی؛ کسب روزی، سلامتی جسمانی و رفع حوائج دنیوی، از جمله مهمترین نتایج محور مادی و دنیوی کار به حساب میآیند.
پیامدهای واقعی و ماندگار کار، در بعد غیرمادی و اخروی بیان گشته است که شامل؛ پاداش اخروی حاصل از کار، بهشت یا دوزخ، کار به عنوان محافظ روز قیامت، همسایگی در جوار حق، هم‌نشینی با پیامبران، دوری از آتش جهنم، رسیدن به جایگاه نیکان، آسایش ابدی، رستگاری در آخرت، بهرهمندی در دو جهان، شفاعت در آخرت و خوشحالی در قیامت، ایمان راسخ، ماندگاری نام نیک، آبرو نزد خدا، ماندگاری عمل نیک، کسب منزلت، پایدارسازی دین و روشنی عاقبت کار، میباشد.
بهرهمندی عموم از نتایج حاصل از کار، از مهمترین آثار عمومی کار برای مردم به حساب میآید.
توجه به نتایج مذکور، ما را به این نکته رهنمون میسازد که توجه به اصول اساسی اسلام در حین انجام کار، در کلام امام علی (ع)، مورد تائید فراوان قرار گرفته و بین اخلاق با کار پیوندی مستحکم برقرار گردیده است. لذا توجه به مبحث کار متناسب با کلام علوی، منجر به تربیت افرادی منتسب به اصول اخلاقی و متعهد میگردد. توجه به این نتایج، میتواند به مؤلفان کتب درسی دوره متوسطه کمک نماید تا اهدافی منطبق با آموزههای حقیقی اسلام و سیره معصومین علیهمالسلام طراحی نمایند.
در این راستا از متخصصان برنامهریزی درسی انتظار میرود، به گونهای این مباحث را در طراحی اهداف برنامه درسی، به کار گیرند، که برای نوجوانان، پس از فراغت از تحصیل در دوره متوسطه و زمانی که در شرف ورود به دنیای کار هستند، این امر ملموس باشد که کار حقیقی از منظر اسلام چیست؟ و در صورت تعهد به اصول آن، چه آثار و نتایجی عائد آن‌ها خواهد گشت.
به‌کارگیری 6 محور حاصل از ماهیت و پیامد کار از منظر امام علی (ع) در بیان اهداف کلی دوره متوسطه به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم میتواند، جهتگیری مناسبی را در زمینه کار در برنامه طراحی شده ایجاد نماید.
لذا پیشنهاد میگردد در گام تحلیل آموزشی اهداف کلی طراحی شده، نیز مؤلفه‌ها و مصادیق مستخرج مورد توجه قرار گیرند.
میتوان اذعان داشت، دستیابی به نتیجه مطلوب با متناسبسازی مؤلفه‌ها و مصادیق با اهداف دروس مورد بحث در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره امام علی (ع)، سلامت جسمانی، امیرالمومنین، عزت نفس Next Entries منبع پایان نامه با موضوع تحلیل محتوا، تحلیل محتوایی، زبان فارسی، شعر معاصر