پایان نامه رایگان درباره دریای خزر، نیروی انسانی، دریای عمان، تمرکز زدایی

دانلود پایان نامه ارشد

مصرفی جدید ،باعث شده است که مصرف سرانه مواد غذایی در سالهای اخیر به سرعت بالا رود واین موضوع همراه با افزایش جمعیت به نحو بی سابقه ای برحجم مصارف غذایی افزوده است .برای تامین این مصارف ،به ویژه بعلت سیاست های خودکفایی ،استفاده از منابع آب ،به صورت سیاستی عمده درآمده است.
در بیان هدف از اجرای این طرح نیز آمده است : هدف از طرح جامع آب ،ایجاد هماهنگی بین کلیه منابع ومصارف یا امکانات ونیازهای یک حوزه با استفاده از مجموعه ای از تاسیسات وسیاست های بهینه ای است که از طریق اجرا واعمال آنها می توان به عمران چند منظوره حوزه ومالا سطح کشور دست یافت واز منابع بالقوه آب هر حوزه در تامین نیازهای اقتصادی واجتماعی آن حوزه بهترین استفاده را به عمل آورد .
از آنجا که طبیعت خاص منابع آب ،مطالعه آنها در قالب حوزه های آبریز را ایجاب می کند ،لذا در بسیاری از موارد اصلح آن است که نخست موارد و بخشهای مزبور مستقل از یکدیگر در چارچوب حوزه های مربوطه مطالعه شوند و سپس نتایج نهایی بدست آمده از یکایک حوزه ها در هرمورد با هم جمع شده ومجموعه های حاصله معیارهای قضاوت نهایی قرار گیرند .
در این طرح ،بخشهای متعددی از جمله شهرنشینی ،کشاورزی،صنعت ومعدن وانرژی مطرح اند به علاوه در بخش کشاورزی زیربخش هایی از قبیل خاک،زراعت ،مرتع وجنگل وآبزیان نیز وجود دارند، که هرنوع تغییری در نحوه استفاده از انها بر روی میزان بهره برداری از منابع آب کشور تاثیر خواهد گذاشت. 89
طرح جامع آب کشور، به عنوان یک ضرورت وگام اولیه وبه منظور در دست داشتن یک طرح هادی که راهنما ومصحح برنامه ریزیها وطراحیها واجرای طرح های توسعه منابع آب کشور قرارگیرد تهیه شده وبراساس نتایج بدست آمده ،چارچوب ها ومبانی برنامه های توسعه منابع آب کشور بدست آمده است .این طرح مبتنی برشناخت منابع ومصارف آب در وضع موجود ،برآورد نیازمندیها ومصارف مختلف آب ،وامکانات توسعه منابع آب کشور در دراز مدت است .
با توجه به مشخصات توپوگرافیک، کشور ایران از نظر جریان آبهای سطحی به شش حوزه آبریز اصلی به شرح زیر تقسیم گردیده است :
حوزه آبریز دریای خزرشامل مناطق شمال آذربایجان،دامنه های شمالی رشته کوه البرز از طوالش تا کپه داغ وهمچنین بخشی از دامنه های شرقی وشمالی زاگرس می باشد کلیه رودخانه های واقع در این محدوده به سمت دریای خزر جریان دارند .
حوزه آبریز خلیج فارس ودریای عمان شامل قسمت عمده ارتفاعات ودامنه های غربی ،جنوب غربی وجنوبی رشته کوه زاگرس ونیز دامنه های جنوبی کوههای بشاگرد بوده وکلیه رودخانه های واقع در این محدوده چه از طریق خاک عراق وچه مستقیم ،به خلیج فارس ودریای عمان جریان دارند .
حوزه آبریز دریاچه ارومیه که شامل دامنه های شمالی زاگرس ونیز دامنه های شرقی کوههای واقع در مرز ایران وترکیه و دامنه های جنوبی وغربی کوه سهند می باشد .کلیه رودخانه های واقع در این حوزه به سمت دریاچه مزبور جریان دارند .
حوزه آبریز فلات مرکزی شامل کلیه مناطق کشور است که جریان آب آنها به سمت باتلاق ها وشوره زارها وکویرهای مرکزی جریان دارند .
حوزه آبریز شرقی شامل مناطقی از کشور است که جریان آب انها به سمت دریاچه ها ،باتلاق ها وشوره زارهای وافع در داخل یا مرز بین ایران وکشورهای افغانستان وپاکستان می باشد .
حوزه آبریز صحرای قره قوم بخشی از شمال شرقی ایران را شامل می شود که آبهای جاری آنها به سمت صحرای مزبور جریان پیدا می کنند .
در بررسیهای طرح جامع آب با رعایت تقسیم بندی فوق ونیز مشخصه های توپوگرافیک واقلیمی سطح کشور به 37 حوزه و147زیرحوزه و 598دشت تقسیم گردیده است .درهریک از زیرحوزه هادشت هایی با مساحت های متفاوت وجود دارد که شهرها، آبادیها ومحدوده های کشاورزی غالبا در آنها قرارگرفته اند .90
2-3-2-2 . منطقه بندی های اجرایی
2-3-2-2-1. منطقه بندی آموزش و پرورش
«این مرکز در سال 1352 طبقه بندی زیر رابه عنوان «اجتماع ده،الگوی سکونت روستایی در مناطق همگون ایران»،به صورت زیر انجام داده است :
گروه 1- چهارمحال وبختیاری ،ایلام ،اذربایجان،کهگیلویه وبویر احمد ؛ گروه 2 – خوزستان ؛ گروه 3- سواحل وبنادر جنوب ؛ گروه 4 – سواحل دریای خزر (گیلان ،مازندران،گرگان،دشت میشان)؛ گروه 5 –منطقه شرق ایران (خراسان،سیستان وبلوچستان)؛ گروه 6 – منطقه حاشیه کویر.»( مجموعه گزارشهای طرح مطالعه جامع حمل ونقل،1371:7)
2-3-2-2-2 . منطقه بندی جهاد سازندگی
«در سال 1372جهادسازندگی نیز منطقه بندی دیگری برای کشور پیشنهاد نموده است که بیشتر با درنظر گرفتن شاخص هایی در مورد مناطق روستایی است . این منطقه بندی با توجه به بررسیهای انجام شده در سایر منطقه بندی ها وتلفیق نتایج آنها و با استفاده از حوضه بندی جغرافیایی ایران ،حوزه های آبریز،مناطق دهگانه طرح جامع کشت ،مناطق چهارده گانه طرح جامع تولید وتوزیع پروتئین،مناطق یازده گانه بتل،مناطق چهارده گانه طرح تولید وتوزیع پروتئین،مناطق هشت گانه ستیران،ومنطقه بندی وزارت کشور ،یک منطقه بندی دهگانه صورت گرفته است .
منطقه بندی پیشنهادی جهادسازندگی با توجه به معیارهای موردنظر به شرح زیر می باشد :
گیلان،مازندران
آذربایجان شرقی،غربی،اردبیل
تهران،مرکزی ،زنجان
کردستان،لرستان،ایلام،کرمانشاه،همدان
اصفهان ،یزد،چهارمحال وبختیاری
خراسان،سمنان
خوزستان
فارس وکهگیلویه وبویراحمد
کرمان ،سیستان وبلوچستان
هرمزگان وبوشهر.» (وثوقی،1370)
2-3-2-2-3 . تعیین مناطق محروم
تعیین مناطق محروم کشور جزو برنامه های دولت بعد از انقلاب 57 به شمار می آید که در راستای اهداف مطرح شده در نخستین سالهای بعد از انقلاب قشر ضعیف مردم و مناطق محروم را به طور عمده در کانون توجه خود قرار داده است .توسعه انسانی ورفع محرومیت از مهمترین دلایل مطرح شدن اینگونه تقسیم بندی ها می باشد .در این ارتباط به منظور برقراری تعادل در مناطق مختلف کشور بحث های گوناگونی در سازمان برنامه وبودجه وقت مطرح شد .«نخستین بار مقوله محرومیت و مطالعه در کم وکیف آن در زمان دولت شهید رجایی مطرح شد .به دنبال طرح مسئله محرومیت و شناسایی مناطق محروم کشور به عنوان یک طرح مطالعاتی از زمستان سال 1361 در سازمان برنامه وبودجه آغاز شد .در آن زمان شش استن به عنوان استان های محروم اعلام شدند.» (وثوقی،1370)
سپس با استفاده از 11 شاخص بعضی از شهرستانهای حائز شرایط محروم معرفی شدند. در مرحله بعد شاخص ها به 24 مورد افزایش یافت .شاخص های مذکور بیشتر رنگ اجتماعی- رفاهی داشتند .بر این پایه 41 شهرستان به عنوان محرومترین شهرستانهای کشور شناخته شدند پس از چندی شاخصها به 48 مورد افزایش یافت وسطح مناطق محروم از شهرستان به بخش تنزل کرد .بدین ترتیب 160 بخش جغرافیایی به عنوان مناطق محروم تلقی گردیدند .
براساس نتایج سرشماری سال 1365 وبابازنگری روشها وشاخصها وبهنگام کردن آمار واطلاعات ،تعداد بخشهای محروم به 176مورد افزایش یافت .در اواسط برنامه اول سطح برنامه ریزی مناطق محروم از بخش به دهستان تنزل یافت ،در نتیجه 997 دهستان محروم اعلام شدند .اکنون از 11 شاخص عمده زیر (که خود به64 عامل تقسیم می شوند) برای شناسایی مناطق محروم استفاده می شود . 1.آموزش وپرورش ؛ 2.بهداشت ودرمان ؛ 3.راههای ارتباطی؛ 4.برق ؛ 5.فرهنگ وتربیت بدنی ؛ 6.اقتصادی؛ 7.جمعیتی ؛ 8.خدمات شهری روستایی ؛ 9.صنعت ؛ 10.کشاورزی ودامپروزی ؛ 11.معدن ؛ 91
با وضعیت بررسی مناطق محروم می توان مهمترین تنگناها ومحدودیت های این نواحی را بدین شرح عنوان کرد :دشواری شرایط طبیعی واقلیمی ،کمبود منابع بالقوه آب وخاک ،ساختار فرهنگی اجتماعی،کمبود نیروهای متخصص،به کارگیری شیوه های معیشتی عقب مانده وکوچکی بازار مصرف،کمبود سرمایه گذاری ، فقدان زیربناها، عدم کفایت امکانات رفاهی، بهداشتی-درمانی، آموزشی وبالاخره نداشتن مراکز برنامه ریزی وقدرت تصمیم گیری محلی .در بررسی ویژگی های شهرستانهای محروم کشور به نکات زیر برمی خوریم:
الف)این نواحی از مراکز کشور دورافتاده هستنند وبه صورت تقریبا پیوسته ای به طور عمده در نواحی مرزی وحاشیه ای کشور قرار دارند .
ب)در موارد بسیاری نواحی محروم در اطراف ارتفاعات صعب العبور واقع شده اند ودر موارد دیگری در حاشیه لوت وسواحل جنوب قرارگرفته اند .
پ)نواحی محروم از شمال غربی تاجنوب غربی وگوشه شمال شرقی کشور به طورعمده دارای قابلیت های بالقوه طبیعی (بطور مشخص آب )هستند که بالفعل نشده اند .این نواحی اغلب جمعیت روستایی متراکمی دارند .
ت)نواحی محروم از جنوب ،جنوب شرق تا شرق کشور،عمدتا دارای قابلیت های بالقوه طبیعی (بطورمشخص آب)قابل توجهی نیستند . این نواحی اغلب جمعیت پراکنده و کم تراکمی دارند ..92
2-3-2-2-4. تعیین مناطق خدمات رسانی
در سال 1364 منطقه بندی دیگری به منظور تسهیل در امر خدمات رسانی به سراسر کشور انجام گرفت.
بخش خدمات علاوه براینکه تربیت کننده نیروی انسانی متخصص مورد نیاز خود وسایر بخش های اقتصادی است ،به خاطر تنظیم وسازماندهی پیوندهای فضایی میان نیازها وامکانات کشور (برنامه ریزی) در واقع نقش مدیری توسعه را نیز برعهده خواهد داشت .همچنین این بخش در جهت تحقق اهداف دیگر بخش های اقتصادی ،اعادل افرینی در زمینه توزیع جمعیت وفعالیت ،تمرکز زدایی و ایجاد تعادل های منطقه ای ایفای نقش خواهد کرد .
از نظر توزیع جغرافیایی ،بخش خدمات وبه ویژه خدمات برتر در درجه اول متوجه تهران ودر درجه دوم متوجه چند شهر دیگر شده است .به طوریکه در بعضی از زیر بخش های خدمات ،بخض عظیمی از فعالیت های مربوطه در تهران متمرکز شده است .کافی است که اشاره شود در سال 1361، بیش از 90 درصد از پزشکان در تهران و 6شهر دیگر و10 درصد بقیه در سایر نقاط کشور مشغول بوده اند . این نابرابری زیاد در توزیع فضایی امکانات خدماتی در سطح کشور ایجاد تحول در نحوه توزیع خدمات در سطح کشور را ضروری می ساخت .
گسترش بخش خدمات وبه ویژه خدمات برتر در مراحل اولیه توسعه بایستی در آن دسته از مراکز جمعیتی (به جز تهران ) انجام پذیرد که وظیفه تامین رشد اقتصادی را برعهده دارند . بنابراین گسترش خدمات برتر در مراکز خدماتی سطح یک که شامل شهرهای اصفهان ،تبریز،مشهد ،شیراز،اهواز،باختران ،کرمان، رشت ومجموعه چهار شهر آمل بابل، ساری وقائم شهر است پیشنهاد گردید .
بدیهی است که این شهرها علاوه بر ارائه خدمات موردنیاز مراکز جمعیتی وفعالیت های اقتصادی مستقر در حوزه نفوذی خود ،در بعضی از موارد عرضه خدمات را در سطح ملی نیز برعهده خواهند داشت ؛ از آن جمله می توان تربیت نیروی انسانی متخصص مورد نیاز فعالیت های اقتصادی را در سطح کشورنام برد .
در مراحل بعدی توسعه به منظور ایجاد تعادل های منطقه ای ،استقرار خدمات برتر در دیگر مراکز جمعیتی پیشنهاد شده است .در این زمینه شهرهای بندر عباس ،همدان وزاهدان به ترتیب بنا بر ضرورت های اقتصادی – اجتماعی و تمرکز زدایی از الویت خاصی برخوردار می باشند .مرامز نامبرده به عنوان مراکز خدمات سطح 2 ویژه پیشنهاد شده اند .عملکرد این مراکز تقریبا با مراکز سطح 1برابری می کند ؛با این تفاوت که در زمینه عرضه بعضی از خدمات ،اینگونه شهرها عملکرد ملی ندارند ولی دارای استقلال نسبی در حوزه خدماتی خود هستند .
همزمان با گسترش خدمات برتر در مراکز سطح 2 ویژه ،تمرکز خدمات در سایر مراکز استانها به اضافه شهرهای قم ،کرج،گرگان ،اردبیل ،بیرجند، ایرانشهر ،ومجموعه شهری آبادان وخرمشهر پیشنهاد شده است .
مراکز جمعیتی بالا در طرح پایه آمایش سرزمین تحت عنوان مرکز خدمات سطح دو پیشنهاد شده است . بدیهی اس که مراکز مزبور عرضه خدمات را در سطح ملی بر هده دارند وخود به وطور مستقیم تحت پوشش مراکز خدمات سطح 1 می باشند .البته مراکز خدماتی سطح 2 دارای عملکردی در حد نیاز خود حوزه خدماتی خویش هستند ولی از لحاظ گرفتن برخی از خدمات برتر به سطوح با لاتر از خود واسته اند .93
2-3-2-2-5 .منطقه بندی طرح

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره منطقه گرایی، تقسیمات کشوری، اجتماع محلی، عامل اقتصادی Next Entries پایان نامه رایگان درباره تولیدات کشاورزی، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، دریای خزر