پایان نامه رایگان درباره حقوق فرانسه، مالکیت فکری، رویه قضایی، اجرای برنامه

دانلود پایان نامه ارشد

اثری از همان نوع، به طوری که باعث ایجاد اشتباه شود، مورد استفاده قرار دهد».130 همان طور که ملاحظه می شود شباهت فراوانی بین مقررات حقوق ایران و حقوق فرانسه در حمایت از عناوین آثار ادبی و هنری وجود دارد. علی- رغم این تشابه، دو تفاوت بین آنها به چشم می خورد. تفاوت اول این است که در قوانین ایران علاوه بر نام و عنوان ( که هر دو تحت « عنوان»قابل ذکر است) عبارت نشانه ( علامت) هم به کار رفته است، در حالی که در مقررات فرانسوی چنین عبارتی دیده نمی شود. دلیل عمده فقدان چنین عبارتی در حقوق فرانسه این است که آثار ادبی و هنری کمتر با علامت یا نشان مشخص می شوند و بیشتر با عناوین است که یک اثر از اثر دیگر تشخیص داده می شود.
به علاوه در خصوص نرم افزارها، قید عبارت « نشان» در ماده 3 قانون حمایت از پدید آورندگان نرم افزارهای رایانه ای سال 1379، به این صورت قابل توجیه است که بر اساس ماده 2 همان قانون، امکان اینکه نرم افزار اختراع شناخته شود وجود دارد و اختراعات اغلب با علامت و نشانه از همدیگر تمیز داده می شوند. تفاوت دیگر بین مقررات حقوق ایران وحقوق فرانسه این است که در ماده 4-112 قانون مالکیت فکری فرانسه، اصالت عنوان، شرط اصلی حمایت از آن تلقی شده است، در حالی که در ماده 17 قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان سال 1348 و قانون حمایت از پدید آورندگان نرم افزارهای رایانه ای سال 1379، چنین قیدی دیده نمی شود.
گفتار سوم : آثار هنری
بند اول : آثار موسیقایی
بند 4 ماده 1 قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان سال 1384، اثر موسیقایی را که به هر ترتیب و روش، نوشته، ضبط یا نشر شده باشد مورد حمایت قرار داده و در بند 2 همان ماده نیز ترانه، سرود و تصنیف را که به هر ترتیب و روش نوشته، ضبط یا نشر شده باشد از اثرهای مورد حمایت آن قانون تلقی کرده است. بنابراین تشخیص اثر موسیقایی از یک سو و آثاری که با کمک موسیقی ایجاد می شوند از سوی دیگر ، ضروری به نظر می رسد.
1-1 : عناصر مورد حمایت در آثار موسیقایی
در هر اثر موسیقایی سه عنصر ملودی، هارمونی و ریتم وجود دارد و حمایت قانونی باید با توجه به یکی از این سه عنصر صورت پذیرد.
الف ) ملودی131
به طور کلی ملودی، تکرار صداهای موسیقی را گویند که در پی هم، بیشتر در یک بخش اجرا یا شنیده می- شود.132 به عبارت دیگر ملودی زمینه ای است که بر اساس آن اثر موسیقایی ساخته می شود.
ب ) هارمونی133
منظور از هارمونی صداهایی است که دسته دسته و به طور هم زمان و یک جا به صدا در می آیند. در واقع، در حالی که ملودی را می توان خط افقی نامید، هارمونی عاملی عمودی ( قطر یا حجم) است که هر دو سازنده بافت و زمینه موسیقی هستند.134 آکوردها به طور مستقل قابل حمایت نیستند، زیرا تعداد آنها مثل نتها محدود است و در اختیار تمامی آهنگسازان قرار دارند و از دیرزمان مورد استفاده قرار می گیرند؛ ولی آنچه مورد حمایت قرار دارد پیوند هارمونی با یک ملودی است که تعداد آنها می تواند بی شمار باشد. شخصیت آهنگساز در انجام این پیوندها آشکار می شود.135
ج ) ریتم136
در یک تعریف کلی، ریتم، احساس حرکت در موسیقی است که تأکیدی قابل ملاحظه بر نظم، نظمی تکراری و دورانی دارد و نیز، اختلاف قوت و ضعف ضربها از آن درک می شود. ریتم و تغییرات زیروبم، دو عامل تجزیه پذیر در ملودی هستند که اولی به منحنی حرکت در زمان و دومی حرکت فاصله ( بین نتهای زیرو بم) مربوط است. ریتم به تنهایی قابل حمایت نیست بلکه آفرینش فکری در پیوند ریتم با ملودی جلوه گر می شود. پیوند ملودی و ریتم امکانات بی شماری را به خصوص در ترکیب با هارمونیهای مختلف ایجاد می کند. به عبارت دیگر ملودی جدیدی که با هارمونی و ریتم همراه شود کاملاً اصیل خواهد بود. همچنین پدید آورنده ای که با اقتباس از یک ملودی، به آن هارمونی یا ریتم جدید اضافه می کند، اثری پدید می- آورد که به آن اثر موسیقایی دست دوم گفته می شود، در نتیجه تفکیک اثر دست اول و دست دوم موسیقایی مفید خواهد بود.
1-2 : تفکیک آثار موسیقایی اولیه و ثانویه
بر اساس قسمت سوم از بند 2 کنوانسیون برن، تنظیمات موسیقی هم مثل آثار اصلی مورد حمایت قرار می- گیرند بدون اینکه چنین حمایتی به حق تألیف و تصنیف آثار اصلی خدشه ای وارد کند.137 با این حال به لحاظ فنی، می توان تنظیم موسیقی و واریاسیون را از هم تفکیک کرد، زیرا این دو شکل متفرع از اثر اصلی، هر کدام مسائل مختلفی را مطرح می کنند. به علاوه آثار موسیقایی عاریت گرفته از فرهنگ مردمی ( فولکلور)، جای بررسی و مطالعه دارد.
الف ) تنظیمهای موسیقایی
در عرصه موسیقی، تنظیمات از طریق انطباق یک اثر نوشته برای یک وسیله موسیقی ( ساز) یا اجرای سمفونی توسط یک یا چند ساز و نیز سازبندی138 یک اثر نوشته برای یک یا چند ساز صورت می گیرد.139 آنچه پدید می آید یک اثر اصیل است، زیرا همه سازها و ابزارهای موسیقی از قواعد واحدی پیروی نمی کنند. با این حال اثر ایجاد شده یک اثر ثانویه است، زیرا عناصر مورد حمایت اثر اصلی بدون تغییر می ماند. با پیدایش فناوری های جدید از جمله استفاده از رایانه، اشکال جدیدی از تنظیمهای موسیقی ایجاد شده که گاه تشخیص عناصر به عاریت گرفته شده از آثار اصلی را مشکل می سازد. به هر حال، باید بین تنظیم موسیقایی و آوانویسی ( تبدیل کلید موسیقی به کلید دیگر یا یک تُن به تُن دیگر) تفکیک قائل شد زیرا آوانویسی یک اقدام صرفاً فنی است، به طوری که هیچ گونه خلاقیت و ابتکاری در آن وجود ندارد.
ب ) واریاسیون
منظور از واریاسیون این است که یک آهنگساز عناصر ملودیک را به اثر اصلی می افزاید و گاه هارمونی و ریتم را تغییر می دهد. در مقایسه با تنظیم های موسیقایی، واریاسیون استقلال بیشتری نسبت به اثر اصلی دارد. در نتیجه رابطه بین اثر و شخصیت پدید آورنده قوی تر است. با این حال اثر خلق شده یک اثر ثانویه محسوب می شود زیرا در واریاسیون جدید، تم140 اصلی قابل شناسایی بوده و گاه فقط کافی است قطعاتی141 کوتاه از اثر اصلی به عاریت گرفته شده باشد. در حقوق فرانسه، بر اساس رویه قضایی آن کشور آهنگسازی که شش نت از یک آواز را اقتباس کرده و اثری را از طریق واریاسیون، با بهره برداری از این قطعه کوتاه، خلق کرده، از آنجا که ردپای اثر اصلی در آن قابل تشخیص بوده، پدید آورنده یک اثر قانونی محسوب شده است. بدیهی است که گاه دشواری شناسایی عناصر اثر اصلی در اثر ثانویه می تواند موجب سوء استفاده برای شبیه سازی شود . در مواردی که شباهت بین یک اثر اصلی و اثر ثانویه وجود داشته باشد، سوء نیت مفروض خواهد بود ولی پدید آورنده اثر ثانویه می توان با ارائه دلایل مخالف، حسن نیت خود را اثبات کند.142
1-3 : اثر موسیقایی عاریت گرفته شده از فرهنگ عامه ( فولکلور)
اینکه یک اثر موسیقایی از موسیقی فولکلور عناصری را اقتباس کرده باشد، مانع از آن نیست که چنین اثری اصیل شناخته شود. بدین منظور کافی است پدید آورنده ابتکار و ابداع به کار رفته در اثر را اثبات کند؛ مسلماً در غیر این صورت، اثر شبیه سازی تلقی خواهد شد. رویه قضایی فرانسه در این خصوص تأکید کرده که هر پدیده آورنده ای در الهام گرفتن از فرهنگ مردمی ( فولکلور) بدون اینکه اثر خلق شده توسط او اصالت خود را از دست بدهد، آزاد است به شرط اینکه پدید آورنده ذوق، طبع و سبک ویژه خود را در آن به کار گرفته و به آن محتوایی جدید بدهد.143
بند دوم : سایر آثار هنری
علاوه بر آثار موسیقایی که به دلیل ویژگی های منحصربه فرد به طور جداگانه مورد بررسی قرار گرفت، ماده 2 قانون حمایت مؤلفان ، مصنفان و هنرمندان سال 1348 از سایر آثار هنری نظیر آثار سمعی و بصری، نقاشی ، تصویر، طرح، نقش ، نقشه جغرافیایی ، نوشته ها، خطهای تزئینی، اثر تجسمی، مجسمه سازی، اثر معماری، عکاسی، هنرهای دستی یا صنعتی، نقشه قالی و گلیم، آثار مرتبط با فرهنگ عامه و همچنین هر گونه اثری که از ترکیب چند اثر از اثرهای نامبرده به وجود آمده باشد، به شرط ابتکاری بودن آنها، حمایت کرده است. صرف نظر از ایراداتی که به نحوه تدوین این ماده وارد است، مفهوم آثار نامبرده شده نیاز به توضیح خاصی ندارد.

گفتار چهارم : آثار رایانه ای
بند اول : نرم افزارها144
در زمینه نرم افزارها یا برنامه های رایانه ای، هم مفهوم و هم چگونگی حمایت از آن نیازمند توضیح است.
1-1 : مفهوم
قانون حمایت از پدید آورندگان نرم افزارهای رایانه ای سال 1379 تعریفی از برنامه های رایانه ای یا نرم افزار ارائه نکرده است . در مقابل آیین نامه اجرایی مواد 2 و 17 قانون اشاره شده، در ماده 2خود، نرم افزار را چنین تعریف کرده است: « نرم افزار عبارت است از مجموعه برنامه های رایانه ای، رویه ها، دستورالعملها و مستندات مربوط به آنها و نیز اطلاعات مربوط به عملیات یک سیستم رایانه ای که دارای کاربردی مشخص بوده و بر روی یکی از حامل های رایانه ای ضبط شده باشد». دستورالعمل اروپایی 14 می 1991 در خصوص حمایت حقوقی از برنامه های رایانه ای، به جای تعریف از نرم افزار ، برنامه های رایانه ای را چنین تعریف می کند: « اصطلاح برنامه رایانه ای شامل برنامه ها به هر شکلی که باشد، از جمله برنامه های منضم به یک سخت افزار است. این اصطلاح همچنین شامل سخت افزار طراحی مقدماتی که به توسعه یک برنامه منجر شود نیز می گردد، به شرط اینکه اجرای برنامه را در یک سطح بالاتر ممکن گرداند.»145 در حقوق فرانسه بر اساس رویه قضایی و دکترین حاکم، نرم افزار عبارت از مجموعه دستورها، برنامه ها، روش ها ، قواعد و نیز اسنادی که احتمالاً منضم به آنهاست و با کارکرد پردازش اطلاعات مرتبط است.146 در حقوق انگلستان هم بر اساس عرف دادگاه ها، نرم افزارهای رایانه ای شامل برنامه های کامپیوتری، پایگاه داده، فایل های کامپیوتری، اسناد طراحی مقدماتی، آثار ذخیره شده دیجیتالی و راهنمایی کاربران می شود.147 همان طور که ملاحظه می شود تعاریف ارائه شده از نرم افزار یا برنامه های رایانه ای از دو حیث مشترک هستند، اول اینکه همه تعاریف بر جنبه های فنی نرم افزارها یا برنامه های رایانه ای تأکید دارند و دوم اینکه به جای تعریف از نرم افزار یا برنامه های رایانه ای در واقع به احصای اجزای نرم افزار پرداخته اند که حسب مورد تفاوت های اندکی با هم دارند.در خصوص اجزای نرم افزار، بند 12 ماده 2-112 قانون مالکیت فکری فرانسه و ماده 1-69 الف قانون مالکیت فکری آلمان148 و ماده 3 قانون کپی رایت و طراحی و اختراعات انگلیس 1988 به تبعیت از دستورالعمل اروپایی 14 می 1991 پیش گفته، از « سخت افزار طراحی مقدماتی» نام برده اند. این اصطلاح با توجه به عبارت « سخت افزار» که در آن به کار رفته ممکن است ایجاد ابهام کند در توضیح این اصطلاح گفته شده است « سخت افزار طراحی مقدماتی» عبارت از مجموع فعالیت های طراحی است که به توسعه یک برنامه بینجامد، به شرط اینکه اجرای برنامه را در یک سطح بالاتر ممکن گرداند.
اسناد تحلیلی و نمای تشریح کننده اقداماتی که به منظور استفاده از برنامه باید انجام شود ، جزئی از این سخت افزار محسوب می شود، ولی « دفترچه راهنما» را که همانند « سند ضروری برای استفاده از نرم افزار» توصیف می شود، در بر نمی گیرد.149
1-2 :حمایت توسط حق مؤلف
زمانی که مسئله حمایت از نرم افزارها یا برنامه های رایانه ای برای اولین بار مطرح شد، برخی با توسل به ماهیت اساساً فنی نرم افزارها، شمول مقررات راجع به اختراعات را نسبت به آن به عنوان ابتکارات صنعتی پیشنهاد می کردند. با این حال این دیدگاه به سرعت مردود اعلام شد زیرا ماهیت انتزاعی و ریاضی نرم افزارها بامعیارهای حمایت از اختراعات از جمله ضرورت ابداع و تازگی آنها همخوانی نداشت. در اروپا کنوانسیون مونیخ مورخ 15 اکتبر 1973 راجع به اختراعات اروپایی و در حقوق فرانسه قانون 1968 اصلاحی در سال 1978 صراحتاً برنامه های رایانه ای را به دلیل فقدان تازگی، از قلمرو آثار اختراعی خارج کردند. برخی دیگر با توجه به ویژگی های فنی نرم افزارها و برنامه های رایانه ای، حمایت از آنها را در چهارچوب

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره حقوق فرانسه، مالکیت فکری، آثار ادبی، حمایت کیفری Next Entries پایان نامه رایگان درباره مالکیت فکری، حقوق مالکیت، مالکیت معنوی، تجارت جهانی