پایان نامه رایگان درباره حقوق بشر، اسناد حقوق بشر، حقوق بشری، کنوانسیون ژنو

دانلود پایان نامه ارشد

تواند به عنوان توجیه برای هر شکلی از اشکال ممنوع شده به کار گرفته شود.219
در واقع ممنوعیت شکنجه را حتی در زمان جنگ و بی ثباتی سیاسی داخلی هم نمی توان به صورت موقت محدود کرد.
اسناد حقوق بشری نیز حتی در بحرانی ترین شرایط استفاده از شکنجه و دیگر رفتارهای ظالمانه را به نحو مطلق منع می کنند.این موضوع به صورت یک قاعده آمره درآمده است و کمیسیون حقوق بین الملل نیز هرگاه مهم ترین مثال های قواعد آمره را نام می برد در کنار منع تجاوز، منع ژنوسید، منع برده گیری و یا
منع آپارتاید همواره از منع شکنجه نیز به عنوان یکی از قواعد دارای ویژگی آمره یاد می کند.220
همچنین شکنجه خواه به تنهایی، یعنی به صورت یک فعل منفرد و خواه زمانی که بخشی از یک رویه گسترده و منظم بوده و به عنوان جرم علیه بشریت شناخته می شود، ممنوع است.در حالت اول هرگاه شکنجه در زمان جنگ به وقوع بپیوندد، جرم جنگی محسوب می گردد.در زمان جنگ یک فرد نظامی ممکن است در صورت شکنجه کردن یک نظامی یا غیرنظامی مسئول شناخته شود.221
گفتار اول: حق آزادی از شکنجه و رفتارهای غیرانسانی
حق آزادی از شکنجه مشتمل بر ممنوعیت هفت شکل متمایز از رفتار می باشد:
• شکنجه
• رفتار ظالمانه یا بی رحمانه222
• رفتار غیرانسانی223
• رفتار تحقیرآمیز224
• مجازات ظالمانه225
• مجازات غیرانسانی226
• مجازات تحقیرآمیز227
در ارتباط با هر شکلی از رفتارهای ذکر شده ممنوعیت این اعمال، ممنوعیت مطلق است و حق آزادی از شکنجه و سایر رفتارهای غیرانسانی در زمره حقوق غیرقابل تعلیق می باشد.
هرگاه از حق آزادی از شکنجه سخن گفته می شود مقصود، مفهوم «حق داشتن» است.برخورداری از حق آزادی از شکنجه که به عنوان یکی از حق های بنیادین بشری در بسیاری از اسناد به رسمیت شناخته شده است و دیگران از تعرض به این حق منع شده اند، به مفهوم حق مصونیت از شکنجه خواهد بود.یعنی هر فردی مصون از شکنجه شدن است و حق دارد که مورد شکنجه قرار نگیرد و دیگران هم ناتوان از آن اند که او را مورد شکنجه یا تحت رفتار غیرانسانی قرار دهند.در حال حاضر در مورد احترام به ممنوعیت شکنجه اجماع بین المللی وجود دارد و حق آزادی از شکنجه به یک وضعیتی رسیده است که جامعه بین المللی آن را یک هنجار آمره حقوق بین الملل محسوب می نماید.228
گفتار دوم: ممنوعیت شکنجه و سایر سوء رفتارها در اسناد
ممنوعیت شکنجه و سایر رفتارهای غیرانسانی در اسناد حقوق بشری و اسناد حقوق بشردوستانه تصریح شده است.از این رو در راستای منع شکنجه می توان از پیمان های بین المللی و منطقه ای، کارگزاران ویژه کار در سازمان ملل متحد موسوم به گزارشگران موضوعی حقوق بشر و همچنین سازمان های مردم نهاد غیردولتی یاد کرد که به شیوه های گوناگون در راه دفاع از حقوق بشر می کوشند و مقابله با شکنجه و شکنجه گران همواره یکی از میدان های مهم فعالیتشان را تشکیل می دهد.ذکر تمامی اسناد در این خصوص کار دشواری است بنابراین در این جا به مهم ترین آن ها اشاره می شود.
بند اول: اسناد حقوق بشری
اسناد حقوق بشری خود به دو دسته اسناد جهانی و منطقه ای الزام آور و غیرالزام آور تقسیم می شوند.
الف: اسناد جهانی الزام آور و غیرالزام آور
ممنوعیت شکنجه و رفتارهای غیرانسانی در تعدادی از اسناد جهانی الزام آور و غیرالزام آور تصریح شده است.اسناد الزام آور در قالب اصول معاهداتی تبیین شده اند که مراعات آن ها بر دولت های عضو الزامی می باشد.با این حال تعداد اسناد غیرالزام آور از اسناد الزام آور بسیار بیشتر است.
از جمله مهم ترین اسناد جهانی الزام آور
• ماده 7 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی
• کنوانسیون منع شکنجه و دیگر رفتارها یا مجازات های بی رحمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز و پروتکل الحاقی آن
• بند (1) ماده 37229 و ماده 339 کنوانسیون حقوق کودک
و اسناد جهانی غیرالزام آور
• ماده 5 اعلامیه جهانی حقوق بشر230
• قواعد 34-31 از قواعد حداقل استاندارد رفتار با زندانیان231
• ماده 5 نظامنامه رفتار مأموران اجرای قانون232
• اصول 1 و 6 مجموعه اصول حمایت از تمامی افراد تحت هر شکل از بازداشت یا حبس233
• ماده 2234 اعلامیه حمایت از همه افراد در مقابل شکنجه و دیگر رفتارهای بی رحمانه
• قواعد 68-63 قواعد سازمان ملل برای حمایت از نوجوانان محروم از آزادی235
می باشند.
ب: اسناد منطقه ای الزام آور و غیر الزام آور
اسناد منطقه ای همچنان که از نام آن ها پیداست از حیث دایره شمول محدودتر از اسناد جهانی هستند.این اسناد از حیث قلمرو جغرافیایی محدود به منطقه ای خاص می باشند.
از جمله مهم ترین اسناد منطقه ای الزام آور
• ماده 3 کنوانسیون اروپایی حمایت از حقوق بشر و آزادی های اساسی
• کنوانسیون اروپایی منع شکنجه و رفتار یا مجازات غیرانسانی یا ترذیلی
• بند (1) و (3) ماده 5236 کنوانسیون آمریکایی حقوق بشر
• ماده 5237 منشور آفریقایی حقوق بشر و مردم
و اسناد منطقه ای غیرالزام آور
• مواد اعلامیه آمریکایی حقوق و وظایف انسان
• ماده 20 اعلامیه اسلامی حقوق بشر238
می باشند.
بند دوم: اسناد حقوق بشردوستانه
اسناد حقوق بشردوستانه در تبیین ممنوعیت شکنجه دارای نقش ویژه ای هستند.
از مهم ترین این اسناد می توان به
• مواد 3، 13، 17 و 130 کنوانسیون ژنو راجع به رفتار با اسیران جنگی

• مواد 3، 12239 و 50240 کنوانسیون ژنو راجع به بهبود سرنوشت زخم داران و بیماران در نیروهای مسلح هنگام اردوکشی
• مواد 3، 12 و 51 کنوانسیون ژنو راجع به بهبود سرنوشت زخم داران و بیماران و غریقان نیروهای مسلح در دریا
• مواد 3، 31241، 32242، 33243 و 147 کنوانسیون ژنو راجع به حمایت افراد غیرنظامی در زمان جنگ
• ماده 75 پروتکل اول و بند (1) و (2) ماده 4244 پروتکل دوم الحاقی به کنوانسیون های ژنو در خصوص حمایت از قربانیان مخاصمات مسلحانه بین المللی و غیر بین المللی
اشاره کرد.

گفتار سوم: ویژگی های ممنوعیت شکنجه
پیش تر بیان شد که ممنوعیت اعمال شکنجه و رفتارهای غیرانسانی به عنوان یکی از اصول مسلم حقوق بشری مورد پذیرش نظام بین الملل حقوق بشر قرار گرفته است، بنابراین می توان به این نکته اشاره کرد که ممنوعیت شکنجه دارای دو ویژگی بارز است:
اولا این ممنوعیت مطلق است و هیچ قید و شرطی ندارد.
ثانیا این ممنوعیت غیرقابل تعلیق است و در هیچ شرایطی نباید لغو گردد.
به مطلق بودن و غیرقابل تعلیق بودن ممنوعیت شکنجه چه در اسناد جهانی و چه در اسناد منطقه ای اشاره شده است.
کمیته حقوق بشر در تفسیر عمومی شماره 20 خود بر ممنوعیت مطلق و غیرقابل تعلیق بودن شکنجه تأکید می نماید.245
با توجه به این ویژگی ها دیگر نمی توان به بهانه تروریست بودن شخص یا جرایم بسیار شدید او را تحت شکنجه قرار داد و هیچ شرایطی هم نمی تواند بر این ممنوعیت تأثیرگذار باشد و حتی نمی شود مجازات هایی را وضع نمود که مشتمل بر شکنجه یا سایر بدرفتاری ها باشد.از طرفی با توجه به آمره بودن قاعده ممنوعیت شکنجه، توافق بر خلاف آن نیز مورد قبول نخواهد بود و هم بر دولت های عضو معاهدات ممنوعیت شکنجه و هم دولت های غیر عضو رعایت آن الزامی خواهد بود.246
مبحث پنجم: تعهدات دولت ها در قبال شکنجه
شکنجه به عنوان یکی از جرایم مخالف با شأن و کرامت انسان، از جمله اموری است که از دیرباز اندیشه عدالت خواهان و مصلحان جهان را به خود مشغول نموده است.با این حال لزوم توجه بیشتر به اقدامات فراگیر و نظام مند در خصوص حمایت از نوع بشر در مقابل تعدیات گوناگون از سوی صاحبان قدرت، امری ضروری به نظر می رسد.247 در این بین تعهدات دولت ها نسبت به یکدیگر و نسبت به جامعه بین المللی نیز بحث بسیار مهمی است که در حقوق بین الملل تحت عنوان حقوق معاهدات از آن سخن گفته می شود.مهار شکنجه، عزم جدی و اراده سیاسی همه دولت ها و نهادهای بین المللی را می طلبد.بنابراین در این مبحث به تعهداتی که دولت ها در جهت جلوگیری از شکنجه دارند، می پردازیم.
گفتار اول: ماهیت تعهدات
قبل از بیان تعهدات دولت ها در قبال شکنجه، لازم است ابتدا به ذکر نکاتی درباره ماهیت تعهدات بپردازیم.علاوه بر تعهدات منفی که در تعهدات حقوق مدنی و سیاسی بسیار مشهور است، دولت ها تعهدات مثبت نیز دارند.ماهیت تعهدات در زمینه شکنجه شامل تعهدات منفی و مثبت می شود.تعهد منفی یعنی تعهد به عدم مداخله، یعنی این که خود دولت اقدام به شکنجه یا اعمال سایر رفتارهای غیرانسانی را انجام ندهد، اما تعهد مثبت یا تعهد به مداخله یعنی این که صرف این امر که خود دولت افراد را شکنجه نکند، تعهد مثبت کافی نیست و علاوه بر آن باید اقدامات و مکانیزم هایی را مقرر کند و گام های مثبتی را در این راستا بردارد تا از ارتکاب شکنجه جلوگیری نماید و در صورت بروز شکنجه مرتکبین را مجازات کند و طرق جبران خسارت را پیش بینی کند.248 این موضوع در تفسیر عمومی شماره 7 کمیته حقوق بشر249 و همچنین در آرای دادگاه اروپایی حقوق بشر تأکید شده است.
به عنوان نمونه در یکی از آراء دادگاه اروپایی آمده، ماده 3 کنوانسیون اروپایی حقوق بشر به همراه ماده 1، تعدادی تعهدات مثبت را به منظور جلوگیری و پیشگیری از سوء رفتارها بر دولت های عضو تحمیل می نماید.250
گفتار دوم: مهم ترین تعهدات دولت ها
بی شائبه مقابله با شکنجه، حضور و دخالت دولت را با تجهیز تمام نیرو می طلبد.دولت در معنای حاکمیت مطلق، مسئول اصلی حفظ نظم و امنیت و تأمین حقوق و آزادی های مشروع اشخاص، علی الخصوص افراد متهم می باشد.در کنار تعهدات دولت ها مبنی بر ممنوعیت شکنجه، شکل گیری کمیته اروپایی پیشگیری از شکنجه و ایجاد نهاد گزارشگر ویژه شکنجه در سازمان ملل، تلاش های بین المللی در راستای مبارزه با شکنجه و دیگر اشکال رفتار غیرانسانی را بهبود بخشیده است.251 نهادهای بین المللی دیگری همچون سازمان ملل متحد و شورای اروپا در متون اسناد و قطعنامه های صادره نیز به این مهم توجه نموده
– اند.
سوال: دولت هایی که عضو کنوانسیون های حقوق بشری و حقوق بشردوستانه می باشند در قبال شکنجه چه تعهداتی دارند؟
به طور کلی می توان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره کنوانسیون منع شکنجه، حقوق بشر، سازمان ملل، آسیب دیدگان Next Entries پایان نامه با کلید واژگان اختیار معامله، حقوق ایران، فقه اسلامی، غرر در قرارداد