پایان نامه رایگان درباره تحلیل سینوپتیک، رطوبت نسبی، پرفشار سیبری، دریای خزر

دانلود پایان نامه ارشد

ساعت قبل از آن را شامل می شود.مشخصات هریک از کدهای ذکر شده در جدول (1-3) بیان شده است.
جدول (1-3) مشخصات کدهای تگرگ

سپس برای کدهای ذکر شده ، در قسمت ماکروی اکسل برنامه نویسی شد تا هنگام ورود داده های برگرفته از هواشناسی به برنامۀ مورد نظر، از بین گروه هفتم این داده ها، کدهای جدول قبل یعنی کدهای ، 96 ، 91، 90 ، 89 ، 87 و 27 ، شناسایی شوند و هنگامی که توسط برنامۀ نوشته شده ، شناسایی شدند، روزهای تگرگ مشخص گردیدند.
پس از مشخص شدن روزهای وقوع تگرگ، برای تهیۀ نقشه های پارامترهای روزانۀ لازم مؤثر در تحلیل سینوپتیک بارش تگرگ، به سایت : http://www.esrl.noaa.gov/psd مراجعه نمودیم.
نقشه های أخذ شده از این سایت، شامل نقشه های :فشار، دمای هوا، شاخص امگا و رطوبت نسبی در ترازهای 500، 700 هکتوپاسکال و همچنین نقشه های سطح زمین شامل : فشار سطح دریا، دمای هوا، شاخص امگا و رطوبت نسبی می باشند.
پس از آن دو سامانۀ شدید همراه با بارش تگرگ ، انتخاب و نقشه های أخذ شده برای روز رخداد تگرگ و یک روز قبل و بعد از آن تحلیل گردید تا تحلیل سینوپتیکی از رخداد تگرگ انجام شود و در نهایت الگوهای سینوپتیکی پدیدۀ تگرگ در شهرستان سنندج مشخص گردند.
انتخاب سامانههای شدید مورد نظر براساس استناد به کار محققین قبل از انجام این تحقیق بوده است که همهی آنها ماههای نوامبر تا ژوئن را برای تشکیل تگرگ مناسبترین ماه دانستهاند.

فصل چهارم

تجزیه و تحلیل
در این فصل به بررسی یافته های حاصل از مشخص شدن روزهای تگرگ و پراکندگی این روزها در طول دورهی آماری می پردازیم.
همچنین 2 نمونه از سامانه های همراه با بارش تگرگ را انتخاب و نقشه های روز قبل،روز بارش و روز بعد از رخداد تگرگ را تحلیل سینوپتیکی می نمائیم.
1-4- یافته ها
ایستگاه سنندج در طی دوره آماری1993 تا 2013 تعداد 20 مورد تگرگ را داشته است که قابل توجه می باشد. بیشترین فراوانی تعداد این روزها، در ماه آوریل رخ داده است.از ژولای تا اوایل نوامبر این پدیده بندرت اتفاق می افتد(شکل 1-4 ). با توجه به این موارد در می یابیم که در سنندج سیستم ها و ناپایداری بادهای غربی به طور موثر از ماه نوامبر به منطقه نفوذ می نمایند و تا اواخر ژوئن در منطقه می توانند باعث ناپایداری گردند. ماه های اکتبر تا دسامبر در کشور ایران با شروع و گسترش تدریجی بادهای غربی همزمان می باشد اما در مناطق شمال غربی کشور در فصل پاییز وضع به طوری دیگر است. با تمایل زاویه تابش در عرض های جغرافیایی بالا، بیلان تابش در این مناطق رو به منفی شدن گذارده و دریافت انرژی از پسداد آن کمتر می شود و در نتیجه پرفشار های حرارتی به وجود می آیند. یکی از این پرفشارهای حرارتی که بر اقلیم ایران و به خصوص مناطق شمالی-شمال غربی و شمال شرقی کشور تأثیر می گذارد، پرفشار سیبری است. در فصل پاییز در مناطق شمال غرب کشور، به دلیل سرمایش حاصل از پرفشار سیبری و ریزش هوای سرد منطقه قفقاز توسط پشته بادهای غربی ،باعث کمبود بارش و ریزش های جوی فصل پاییز در این منطقه می گردد. در واقع پرفشار سیبری در پشته بادهای غربی به روی جو این منطقه کشیده می شود و سرمایش آن همراه با قرار گرفتن در پشته بادهای غربی، باعث پایداری و عدم صعود و نبود بارشهای جوی می شود. بنابراین علت کمی بارش در فصل پاییز، مرتبط با نفوذ توده های سرد از منطقه قفقاز است در حالیکه در دامنه های غربی زاگرس، به دلیل بهره مندی از توده های معتدل و مرطوب مدیترانه و خلیج فارس، فصل پاییز روند متفاوتی را در شمال غرب کشور دارد. در فصل تابستان نیز پرفشار دینامیکی آزور بر بالای جو ایران، مانع هرگونه صعود هوا گردیده و نزول دینامیکی علت عدم صعود هوا می شود.

شکل ( 1-4 ) فراوانی تعداد روزهای تگرگ در طی ماه های سال در دوره آماری 1992 تا 2013 در ایستگاه سنندج
از اوایل ژانویه، با گسترش بیشتر بادهای غربی بر جو ایران و ورود توده های مرطوب و نسبتا گرمتر از دریای مدیترانه، بارش های شمال غرب کشور نیز افزایش پیدا می کنند به طوری که سرمایش حاصل از پرفشار سیبری تضعیف شده و رطوبت همراه با عوامل صعود از طریق اغتشاشات غربی به منطقه نفوذ پیدا می کنند و باعث بارش می شوند. اما عمده ی بارش شمال غرب ایران در فصل بهار روی می دهد. مکانیزم این گونه بارش ها از طریق صعود همرفتی صورت می گیرد.این عملکرد صعودی هوا، در دامنه های آفتابگیر آذربایجان و خراسان در فصل بهار به صورت شدید و فراوان است که به همرفت دامنه ای موسوم است(علیجانی، 1385، 106). در این فصل هنوز بادهای غربی از آذربایجان خارج نشده اند و از طرف دیگر بر اثر تابش عمودی آفتاب به دامنه های آفتابگیر سطح زمین بسیار گرمتر از اتمسفر مجاور شده و همرفت دامنه ای و نهایتا ناپایداری شدید را سبب می شود؛ چون رطوبت هنوز هم توسط بادهای غربی از دریای مدیترانه می رسد و سرما و پایداری زمستان هم وجود ندارد، تعداد روزهای بارندگی افزایش می یابد(علیجانی، 1385، 117).
مجموعهی این عوامل ناپایدار، همراه با ارتفاع زیاد منطقه از سطح دریا، باعث فراهم شدن و تشکیل تگرگ در فصلهای بهار ، پاییز و تا حدی زمستان در سنندج می گردند که پس از تحلیل سینوپتیکی نقشه ها، به چگونگی شکل گیری این پدیده در سنندج خواهیم پرداخت.
2-4- تحلیل سینوپتیکی 2 مورد رخداد تگرگ در ایستگاه سنندج
در این قسمت نقشه های دو مورد رخداد تگرگ در ایستگاه سنندج را بررسی می کنیم تا الگوهای به وجود آورندهی این پدیده مشخص گردند، لذا دو مورد زیر را در روز قبل، روز رخداد و روز بعد از بارش تگرگ بررسی می نماییم.
1-2-4- بارش تگرگ 2 می 1993
2-2-4- بارش تگرگ 6 آوریل 2011
. روز قبل از رخداد تگرگ
نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل مهم ترین و کاراترین نقشه های جوی در تجزیه تحلیل سینوپتیک هستند.در بسیاری از مطالعات سینوپتیک می توان فقط با استناد به نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل به صورت دقیق کار تجزیه و تحلیل را به انجام رسانید، چرا که نقشه های هم ارتفاع قادرند در آن واحد بسیاری از اطلاعات نقشه های دما، باد و آرایش الگوهای فشار را در اختیار مفسر سینوپتیک قرار دهند.عوارض توپوگرافی موجود بر روی نقشه های فشار سطح دریا بر روی نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل نیز قابل مشاهده هستند.نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل ترازهای 1000 ، 925 و تا حدودی 850 هکتوپاسکال تقریبا مشابه نقشه های فشار سطح دریا هستند.عموما برای آگاهی از اوضاع جوی سطوح فوقانی از نقشه های ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 700 و بویژه تراز 500 هکتوپاسکال استفاده می شود(رحیمی، 1389).
براساس نقشههای فشار ژئوپتانسیل شکل( 2-4 )، در تراز 500 میلی بار، فرازی روی قسمتهای شمالی-شمالغربی و شمالشرقی کشور ایران قرار گرفته است. این فراز از روی دریای مدیترانه بر روی ایران نفوذ کرده و جو سنندج را نیز پایدار کرده است. در بقیهی نقاط ایران ناوهای ضعیف که از قسمتهای جنوبی دریای مدیترانه منشأ گرفته، کشیده شده است. حرکت آنتی سیکلونی حاصل از این فراز باعث پایداری جو منطقه شده و هیچگونه حرکت صعودی شکل نخواهد گرفت. در روی دریای سیاه، ناوهای در حال شکلگیری می باشد که با سیستم روی دریای مدیترانه در حال ادغام است.
در تراز 700 میلی بار، فراز و فرود مورد بحث در تراز 500 هکتوپاسکال، به طور عمیقتری شکل گرفته اند. در این تراز نیز جو منطقهی مورد مطالعه پایدار بوده و لذا این شرایط برای شکلگیری تگرگ مناسب نخواهد بود. ناوهی مورد بحث روی دیگر مناطق ایران، عمیقتر گردیده و جو این مناطق را ناپایدار کرده است. شکلگیری تراف روی دریای سیاه نیز، به بیشتر شدن عمق آن در این تراز منجر شده و در حال پیشروی به سمت منطقهی مورد مطالعه می باشد.
در نقشهی تراز دریا، در روز قبل از بارش تگرگ، زبانهی فشار نسبتا زیادی سنندج را تحت تأثیر قرار داده که متأثر از سیستمهای فشار سطح بالا می باشند؛ حرکت آنتیسیکلونی پشتهی روی منطقهی مورد مطالعه باعث واگرایی در سطوح پایینی شده و بنابراین در این روز از نظر الگوهای فشار، جو کاملا پایداری بر روی سنندج استیلا پیدا کرده است.

شکل( 2-4 ) فشار برحسب هکتوپاسکال در روز 1 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
با توجه به نقشههای دمای شکل( 3-4 )، در تراز 500 هکتوپاسکال، آرایش منحنیهای همدما با الگوهای همفشار منطبق بوده و منحنی همدمای 17- درجهی سلسیوس روی سنندج قرار گرفته است. این منحنی زبانهای از روی دریای سرخ به منطقهی مورد مطالعه است اما در تراز 700 میلی بار زبانهی همدمای 3 درجه سانتیگراد که از دریای مدیترانه به منطقه نفوذ کرده، قرار گرفته است.در سطح زمین نیز منحنی همدمای 12 درجهی سلسیوس روی سنندج قرار گرفته است. از نظر شرایط دمایی در این روز، به دلیل اختلاف دمای نسبتا زیاد در ترازهای بالایی و پایینی وردسپهر، برای تشکیل تگرگ مناسب است اما سیستمهای فشار برای شکلگیری این پدیده مناسب نبوده است.

شکل( 3-4 ) دما برحسب کلوین در روز 1 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
نقشههای امگای تراز 500 میلی بار شکل( 4-4 )، وجود دو هستهی امگا را در ایران نشان میدهد. این دو هسته یکی روی منطقهی قفقاز و دیگری روی مناطق مرکزی ایران تشکیل شده اند.روی سنندج، زبانههای مشترک هر دو هسته با منحنی امگای 0.12- قرار گرفته است. امگای منفی منطقهی قفقاز متأثر از ناوهی در حال شکلگیری روی دریای سیاه و امگای منفی روی ایران مرکزی حاصل ناوهی ضعیفی است که در این روز بر روی مناطق مرکزی تشکیل شده است. شدت ناپایداری روی منطقهی قفقاز شدیدتر از ایران مرکزی بوده که حاکی از قوی بودن سیستم در حال شکلگیری روی دریای سیاه میباشد. در تراز 700 هکتوپاسکال، دو هستهی امگا ایران را تحت تأثیر قرار داه است. هستهی امگای روی ایران مرکزی اکثر نقاط ایران را بجز مناطق شمالغرب و جنوب غرب در برگرفته و هستهی روی جنوبغرب خلیج فارس به نواحی جنوبغرب ایران نفوذ نموده است. منطقهی مورد مطالعه متأثر از زبانهی هستههای ایران مرکز ی و منطقهی شمال دریای خزر می باشد. در این تراز سنندج دارای امگای منفی 0.07 می باشد که شدت ناپایداری بسیار ضعیفی را نشان میدهد.
در سطح زمین، هستههای امگای منفی با شدت ناپایداری بسیار ضعیف روی مناطق شمالی کشور- شرق و جنوب ایران قرار گرفته است. زبانهی امگای منفی 0.05 روی سنندج بوده و لذا نتیجه می گیریم که در این روز براساس سرعت قائم بالاسو، اگرچه در سطوح پایینی جو ناپایداری ضعیف وجود دارد اما در ترازهای بالایی فرونشینی حاصل از حرکت آنتی سیکلونی باعث عدم فراهم شدن شرایط شکلگیری صعود قوی برای تگرگ بوده است.

شکل( 4-4 ) امگا برحسب پاسکال بر ثانیه در روز 1می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
با توجه به درصد رطوبت نسبی در نقشههای شکل( 5-4 )، در تراز 500 میلی بار، هستهی رطوبتی 70درصد که از دریای سیاه خزر بر روی جو ایران نفوذ کرده قابل مشاهده است. این مقدار بالای درصد رطوبت نسبی به خاطر نفوذ رطوبت دریای خزر بوده چنانکه مشاهده میشود رطوبت وارده از دریای سیاه به خاطر فاصلهی بیشتر این دریا با دریای خزر کمتر بوده و بیشترین درصد نفوذ از دریای سیاه 35 درصد بوده است. در تراز 700 هکتوپاسکال تزریق رطوبت از طریق دریای مدیترانه صورت گرفته اما منطقهی مورد مطالعه از آن بیبهره است. در نقشهی سطح زمین نیز تزریق رطوبت از دریای مدیترانه صورت گرفته است.مقدار بالای رطوبت نسبی درجهی اشباع هوا را می رساند که در ترازهای بالایی وردسپهر گرچه این مقدار بالاست اما به دلیل آرایش الگوهای فشار در این روز، به بارش تگرگ منجرنشده است.

شکل( 5-4) رطوبت نسبی برحسب درصد در روز 1 می 1993
الف) تراز 500 ب) تراز 700 ج) تراز دریا
روز رخداد تگرگ
با توجه به نقشههای فشار شکل( 6-4 )، در تراز 500 میلی بار، ناوهای که در روز قبل در روی سرزمینهای شمالی دریای سیاه در حال شکلگیری بود در روز بارش تگرگ به روی شرق دریای سیاه جابجا شده و عمیق

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره غرب ایران، دینامیکی، شمال غرب ایران، الگوهای سینوپتیک Next Entries مقاله درمورد آموزش و پرورش، روش پژوهش، ضمن خدمت، آموزش ضمن خدمت