پایان نامه رایگان درباره اوقات فراغت، مشارکت زنان، فرهنگ و تمدن

دانلود پایان نامه ارشد

تشکيل داده و با توجه به رشد 4 تا 5 درصدي اين صنعت در دهه 1990 صاحب نظران پيش بيني مي نمايند اگر رشد گردشگري به همين شکل ادامه يابد، درآمد حاصله از آن در سال 2010 به بيش از 55/1 تريليون دلار و تعداد جهانگردان به بيش از يک ميليارد نفر خواهد رسيد، همچنين از سال 1950 تا سال 2007 تعداد جهانگردان بين المللي از 25 ميليون به 903 ميليون نفر افزايش يافته است و درآمد ناشي از اين فعاليت به 865 ميليارد دلاررسيده است وپيش بيني مي شود که تا سال 2020 اين تعداد به 6/1 ميليارد نفر برسد.
ايران با موقعيت ژئواستراتژيک و ؤئوپولتيک در خاورميانه، سرزميني با گستره جغرافيايي وسيع، متنوع آب و هوايي و شرايط اکوزيستي متفاوت، تنوع قومي و فرهنگ غني، کشوري با 30 استان در اشکال شهري و روستايي و جاذبه هاي تاريخي و فرهنگي بسيار همچون قاره پهناوري است که در قالب يک کشور جاي داده شده است. متاسفانه علي رغم استعدادها و توانايي هاي زياد، هنوز از اين استعدادهاي بالقوه بهره برداري مناسب نشده است. توريست يا گردشگري در ايران پديده اي فصلي با قطبهاي محدود و تقريبا درون زا است و در قسمت توريست خارجي بيشتر به عنوان بازاري براي کشورهاي همسايه محسوب مي شود تا جلب توريست براي بازارهاي داخلي. چرخه داخلي اين صنعت تحت تاثير عوامل بسياري هنوز نتوانسته نگاه اقتصادي و درآمد زاي همراه با گسترش ارتباطات ميان فرهنگي را به بازارهاي بين المللي و تبادلات عظيم و تاثيرات سازنده آن داشته باشد.
در ميان انواع جاذبه هاي توريستي نقش و اهميت صنايع دستي بعنوان هنري مقدس، صنعتي مستقل، بومي و اصيل با جنبه هاي قوي کاربردي از جهات هنري ، فرهنگي ، اقتصادي ، اجتماعي و حتي سياسي بر همگان و به ويژه محققان و اهالي فرهنگ آشکار است. نکته مهم و شايان توجه آن است که ‌اين هنر ملي بواسطه بازتاب ذوق سرشار ، انديشه خلاق و هنر مندان پرمايه ولي بي ادعا بايد بصورت جدي و برنامه ريزي شده مورد حمايت قرار گيرد. اين در حالي است که صنايع دستي طي ساليان متمادي، چه در دوران رونق و شکوفائي و چه در دوره هاي رکود، هنگامي که با توسعه صنعت گردشگري همراه بوده سهم شايسته و در خور توجهي در اقتصاد کشور و معرفي هنر ناب و خالص ايراني و نهايتاً زندگي اقتصادي و حيات فرهنگي ما داشته است.
امروزه توليد صنايع دستي که مزين به نقش آثار تاريخي، باستاني و يادمان هاي ويژه هر کشور است در دستور کار صنعتگران جهان قرار دارد و تلاش مي شود که حتي بخشي از اين گونه آثار که از سنگ، چوب، فلز و يا بر روي سراميک و پارچه پديد مي آيد با قيمتهاي ارزان در اختيار توريست ها قرار گيرد. تمامي ممالک جهان، اعتقاد به تأثير متقابل صنايع دستي و صنعت گردشگري دارند. چرا که در عمل و تجربه در يافته اند که هنرهاي صناعي يکي از عوامل بسيار مؤثر در جلب و جذب گردشگر در تمامي گرايش هاي ملي، منطقه اي و داخلي است و متقابلاً به اين نتيجه هم رسيده اند که صنعت گردشگري مي تواند به رشد، توسعه و گسترش صنايع دستي و بهبود کيفيت آن کمک کند. بر پايه اين اعتقاد و تجربيات حاصله تشکيلات صنايع دستي و گردشگري در بسياري از کشورها در هم ادغام و يا در رابطه اي هماهنگ با هم ديده شده اند. نمونه اين موضوع کشور ترکيه (شهر استانبول) مي باشد که زمينه احياي صنايع دستي و پيوند بين مظاهر سنتي و مدرنيته را فراهم نموده است.
پيامدها و اثرات جهانگردي و صنايع دستي
الف) جهانگردي
جهانگردي فعاليتي گسترده است که داراي تأثيرات اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و زيست محيطي قابل توجهي است که در زير به برخي از عمده ترين آنها اشاره مي شود.
1- بعد اقتصادي: پيامدها و اثرات مثبت گردشگري در بعد اقتصادي شامل ايجاد اشتغال، افزايش عرضه نيروي کار، افزايش استانداردهاي زندگي، افزايش سرمايه گذاري، افزايش ميزان دسترسي به امکانات و تسهيلات، افزايش توليد و نظاير آن است و اثرات منفي جهانگردي دربعد اقتصادي نيز ايجاد تورم در سطح محلي، احتکار املاک، ناتواني در جذب گردشگر، از دست رفتن فرصت براي سرمايه گذاري هاي بهتر، هزينه هاي فرصتي ناخواسته شامل انتقال سرمايه از بخش بهداشت و آموزش به گردشگري، مقاومت در برابر اثر نيروهاي بازار گردشگري بر هنرهاي سنتي قلمداد مي شود.
2- بعد اجتماعي- فرهنگي: بهبود سطح زندگي مردم، نوسازي ساختار خانوده،گسترش يکپارچگي و همگرايي اجتماعي- فرهنگي در سطح کشور و تقويت وحدت و وفاق ملي، حفظ ميراث فرهنگي منطقه، توسعه و نگهداري موزه ها، سالن هاي تئاتر، تبادل فرهنگي ميان ميزبان و گردشگر، ارتقاي صلح و تفاهم ميان ملتها و حفظ تکريم هويت هاي فرهنگي، افزايش ميزان مشارکت در فعاليت هاي متنوع، تقويت ارزشها و سنن محلي در منطقه از پيامدهاي مثبت گردشگري در بعد اجتماعي- فرهنگي محسوب مي شود . علاوه بر اثرات مثبت جهانگردي اثرات منفي نظير تغيير در ساختار جامعه، اختلالات اجتماعي، تمايل به نگرش تدافعي به جامعه ميزبان، بروز تعارضات بين گردشگر و ميزبان، افزايش بيماري هاي واگيردار از جمله ايدز، استحاله فرهنگي، تهاجم فرهنگي، بروز مفاسد و ناهنجاريهاي اجتماعي ، رشد الکليسم، شکل گيري فرهنگ غلط محلي و غيره نيز در بعد اجتماعي- فرهنگي اجتناب ناپذير است.
3- بعد آموزشي:
در زمينه شناخت گردشگري، آموزش گردشگري‏ در دوسويه يک جريان پردازش دانش گردشگري قرار مي گيرد که از يکسو در تبيين شناخت گردشگري نقش داشته و از ديگر سو چگونگي گردشگري را در فضاي سرزميني و ديگر سرزمين ها باز مي نمايد.آموزش به عنوان پوشش دهنده جمعيت جوان هر سرزمين در پيرامون شناخت امر گردشگري با ضرورت هاي مواجه است. در وهله اول اين جمعيت جوان بنا به پويايي ناشي از سن خود اوقات فراغت بسياري را در پيش رو داشته که مي توند با شناخت گردشگري بخصوص سرزمين بومي ، ميل به آن را به عنوان گونه‏اي از گذران اوقات فراغت کسب کند و در اين راستانه تنها با فرهنگ بومي‏آشنا خواهد شد بلکه در رونق گردشگري داخلي به عنوان گونه اي از گردشگري که نقش کاتاليزور را در پخش درآمد ملي دارد، سهمي زيادي خواهد داشت.اين در حالي است که نقش موسسات آموزشي امروزه در ايجاد فرصت هاي لازم براي رشد تواناييهاي فردي و مهارت هاي زندگي و فرهنگ بومي و افزايش اين تواناييها در تمامي زمينه با رويکرد تلفيقي است اين خود شناخت از گردشگري را به وسيله آموزش گردشگري به عنوان بنيان آموزش هر جامعه توجيه مي‏کند.
4- بعد زيست محيطي: در بعد زيست محيطي منطقه و فضاي گردشگري ممکن است با تغييراتي مواجه شود که به دليل حضور گردشگران در محيط طبيعي جامعه ميزبان بوجود مي آيد. اين تغييرات مي تواند مثبت و منفي باشد. اما تجربه نشان داده است که در کشورهاي توسعه نيافته تاکنون حضور گردشگران تبعات منفي بيشتري در محيط زيست بر جاي گذاشته است. آسيب هاي محيطي، تغييرات در فرايندهاي طبيعي، تخريب آثار باستاني، شلوغي و ترافيک، تغيير در محيط و حيات وحش، آلودگي آب و هوا، آلودگي صوتي و آلودگي چشم انداز ها و… از جمله اثرات منفي مي باشد.
ب) صنايع دستي:
1- توسعه اشتغال و کارآفريني: رويکرد به صنايع دستي در کشورهاي مشرق زمين در ابتدا تحت تاثير عوامل اجتماعي و با هدف بالا بردن سطح اشتغال در جامعه و نيز انگيزه هاي اقتصادي به صورت ايجاد درآمد براي گروه هايي از مردم بود، ولي به سرعت آثار مستقيم آن در جهت احياء سنت ها، فرهنگ بومي و کمک به شکل گرفتن هويت ملي مطرح شد. در صنايع دستي با توجه به حجم کم سرمايه گذاري مقوله ريسک چندان اساسي نبوده ولي نوآوري و خلاقيت از اهميت بالايي برخوردار است. صنايع دستي از سويي بعنوان يک صنعت ويژگي هاي مربوط به آن همچون فناوري، کيفيت، برنامه ريزي توليد، طراحي محصول و… را دارا است و از طرفي چون هنر است با خلاقيت، ابتکار، نو آوري و ذوق هنري در ارتباط است. لذا مي تواند بستر ايجاد اشتغال براي رشته هاي متعدد تحصيلي را فراهم آورد. صنايع دستي مي تواند ارتباط مستحکم بين نيروهاي فني و مهندسي از يک سو و نيرو هاي هنري را از سوي ديگر فراهم نمايد.
2- حفظ و ترويج فرهنگ، تمدن و هويت ملي و منطقه اي: صنايع دستي با توجه به ويژگي هايي که دارد يکي از مظاهر فرهنگي و هنري محسوب مي شود و نظر به اينکه هر فرآوردهي دستي بازگو کننده خصوصيات تاريخي، اجتماعي و فرهنگي کشور محل توليد است مي تواند هم عامل مهمي در شناساندن فرهنگ و تمدن به حساب آيد هم آنکه موجبي براي جلب و جذب گردشگران قلمداد شود امروزه ديگر تنها آثار تاريخي وسيله جذب توريست به ممالک در حال توسعه که اکثراً داراي تمدني کهن هستند نبوده بلکه همراه آن فرآورده هاي دستي با طرح ها و اصالت هاي ويژه خود مطرح بوده و مي تواند مکمل ديدني هاي تاريخي هر کشور باشد، تا آنجا که در برخي از کشورها که مهد صنايع دستي هستند در کنار مراکزي که توليد عمده محصولات دستي است، امکانات گردشگري فراهم شده تا جهانگردان ضمن اقامت در اينگونه مراکز از نزديک با چگونگي توليد مصنوعات دست ساخته آشنا شوند. به اين ترتيب ملاحظه مي شود که صنايع دستي و صنعت گردشگري بر يکديگر اثر متقابل داشته و مي توانند موجبات رشد و توسعه يکديگر را فراهم سازند .
در مجموع ايجاد اشتغال و کسب درآمد جاذبه گردشگري، حفظ و بقاي آداب و رسوم قومي، کسب درآمد ارزي جلوگيري از مهاجرت بي رويه به شهرها، افزايش درآمد ارزي و توسعه صادرات غير نفتي، تقويت روحيه ابتکار و خلاقيت در افراد، افزايش مشارکت زنان مي‌تواند از پيامدهاي رونق صنايع دستي در کشور باشد حمايت از جهانگرد و جذب تورسيم و همچنين حفظ ميراث فرهنگي ـ قومي ايران کمک مي‌کند و ديگر اين که درآمدهاي ارزي ناشي از فروش صنايع مي‌تواند بخش مهمي از صادرات غيرنفتي کشور را به عهده گيرد صنايعي مانند معرق، سفال، حکيم، سوزن‌کاري، منبت، حصيربافي، سراميک و غيره تجلي فرهنگ ديرين است که جاذبه‌هاي فراواني براي گردشگران دارد و همين طور به تقويت هويت قومي نيز شده بسياري از کساني که به اين حرف مشغول بودند شغل خود را به دليل نبود تقاضا در بازار کالا از دست دادند
3- در صورت عدم توجه مناسب به توريسم در بخش صنايع دستي با پيامدهاي منفي نظيرغلبه تفکر تجاري و قاچاق کالا بر فعاليت‌هاي مولد و توليدي، عدم حضور بخش غيردولتي نيرومند در صنايع دستي، پراکندگي مناطق توليدي و دوري از بازار، ضعف بنيه مالي صنعتگران، بالا بودن سود تسهيلات بانکي، عدم ثبات شغلي به دليل تأثير نوسانات اقتصادي و بويژه رونق يا رکود بازار، فقدان کارگاه هاي مدرن و مجهز بيمه هنرمندان و صنعتگران) روبرو خواهيم شد.
نتيجه گيري و پيشنهادها
صنعت جهانگردي يکي از بزرگترين و متنوع ترين صنايع درآمدزا در دنيا به حساب مي آيد. به گونه اي که در عصر حاضر به عنوان سومين صنعت پردرآمد پس از نفت و خودرو مي باشد. اهميت اين بخش براي کشور ايران که از لحاظ جاذبه هاي توريستي در رديف ده کشور اول جهان و از حيث تنوع توريستي در رديف پنج کشور اول جهان قرار دارد، داراي اهميت استراتژيک و راهبردي مي باشد.
اما در اين ميان عدم وجود ساختاري منسجم و متولي مشخص، فقدان استراتژي و چشم انداز بلندمدت در بخش گردشگري، عدم رسيدگي به مراکز جذب توريست، عدم وجود کادر مجرب و متخصص در پايگاههاي هدف مانند مراکز باستاني و تاريخي، عدم ارائه سرويس مناسب به بازديدکنندگان، عدم امکان تعامل و ايجاد ارتباط با توريست بدليل تفاوتهاي فرهنگي و زباني و از همه مهمتر عدم وجود درک صحيح از اهميت اين پديده برخي از تنگناهاي موجود فرا روي توريسم در ايران بويژه در بخش صنايع دستي است که هريک از اين عوامل نياز به بررسي و پاتولوژي دقيق دارد.
هنرهاي سنتي و صنايع دستي هر يک با مفهوم خاص خودشان يکي از مهمترين وجوهات فرهنگي و اقتصادي گردشگري کشورمان محسوب مي شوند. استقبال خاص گردشگران داخلي و خارجي براي داشتن يکي از آثار هنري و يا صنايع دستي هر شهر يا استان نشان مي دهد، قابليت بهره برداري اقتصادي از هنرهاي سنتي و مخصوص استانهاي مختلف کشورمان، يکي از اصلي ترين مزاياي پرداختن به صنعت گردشگري و تقويت بخش فرهنگي آن است.
جهت رونق صنعت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره استان مازندران، دوره قاجار، توسعه شهر Next Entries پایان نامه رایگان درباره ارزش افزوده، توسعه بازار