پایان نامه رایگان درباره امام علی (ع)، ماهیت کار، آینده نگری، مسئولیت پذیری

دانلود پایان نامه ارشد

انسانی را تهدید نماید و آن را به کاری غیر الهی تبدیل نماید، آگاه میسازد. راحتطلبی، بخل، طمعورزی، غفلت و فراموشی، غرور و تکبر، ترس و پرداختن به کارهای گوناگون (چند شغلی بودن) از جمله شرایطی هستند که اگر عمل انسان به آن آلوده گردد نه تنها ارزش خود را از دست میدهد بلکه باعث گرفتاری او در سرای دیگر میشود.
جمعبندی محورها، مؤلفه‌ها و مصادیق ماهیت کار در کلام امام علی (ع) در نهجالبلاغه، در جدول شماره 4-4 آمده است.

جدول 4-4 . محورها، مؤلفه‌ها و مصادیق ماهیت کار در کلام امام علی (ع) در نهج‌البلاغه
مصادیق
مؤلفه
محور
فراوانی
نامه 69، نامه 31، نامه 69، نامه 69، نامه 31، خطبه 230، خطبه 83، خطبه 114، حکمت 289، حکمت 390، نامه 33، خطبه 174، خطبه 84، خطبه 176، خطبه 176، خطبه 86، حکمت 123، نامه 50، نامه 51، نامه 73، نامه 25، حکمت 249، حکمت 344، خطبه 99، خطبه 193، خطبه 125، خطبه 83 و خطبه 222
1ـ کار برای رضای خدا
اهداف ماهیتی کار
67
حکمت 422، حکمت 78، خطبه 83، خطبه 183، نامه 31 و حکمت 95
2ـ ارزش کار نیک

حکمت 23، حکمت 389، خطبه 132، حکمت 95، خطبه 204، خطبه 193، خطبه 109 و خطبه 176
3ـ تقوا در کار

خطبه 153، نامه 31، خطبه 230، خطبه 230، نامه 22، نامه 55، خطبه 230، نامه 66، خطبه 16، خطبه 76، خطبه 28، خطبه 42، خطبه 120، خطبه 114، خطبه 190، خطبه 111، خطبه 129، خطبه 176، خطبه 157، حکمت 44، خطبه 86، خطبه 196، خطبه 83، خطبه 64 و نامه 53
4ـ کار الهی توشه آخرت

نامه 31، نامه 59، نامه 53، نامه 31، نامه 61، حکمت 249 و خطبه 219
1ـ تناسب کار با شخص
مناسبات ماهیتی کار
86
خطبه 193، نامه 63، خطبه 154، خطبه 28 و خطبه 176
2ـ بهره‌ور بودن کار

نامه 69
3ـ عام‌المنفعه بودن کار

نامه 31، خطبه 145 و نامه 53
4ـ استفاده از تجربه دیگران در کار

نامه 31، خطبه 227 و نامه 31
5ـ توکل به خدا در کار

نامه 31، خطبه 241، نامه 31، حکمت 47 و نامه 53
6ـ جدیت در کار

نامه 53، حکمت 363، نامه 53، نامه 69، نامه 47، نامه 53، خطبه 237، خطبه 114، خطبه 237، حکمت 333 و خطبه 114
7ـ مدیریت زمان در کار

نامه 31
8ـ پاک‌دامنی در کار

نامه 31 و حکمت 390
9ـ تقسیم کار

نامه 53، خطبه 176، خطبه 154، حکمت 35 و خطبه 116
10ـ دقت در انجام کار

حکمت 81، خطبه 238، خطبه 87، خطبه 1، حکمت 92، حکمت 274، حکمت 447، خطبه 94، خطبه 154، حکمت 366 و خطبه 83
11ـ کار همراه با علم

حکمت 278، حکمت 444 و نامه 24
12ـ مداومت در کار

نامه 53، خطبه 91 و نامه 5
13ـ مسئولیت پذیری در کار

خطبه 176
14ـ دور اندیشی در کار

نامه 53، حکمت 467، خطبه 188، خطبه 176، نامه 50 و خطبه 176
15ـ صبر و استقامت در کار

نامه 50 و نامه 53
16ـ مشورت در کار

خطبه 9، خطبه 29، خطبه 105، خطبه 87، حکمت 289 و خطبه 37
17ـ تناسب گفتار با کار نیک

خطبه 192
18ـ تعصب در کار

نامه 53
19ـ تنظیم اندازه کار

نامه 53، حکمت 386
20ـ نتیجه مداری کار

نامه 53، نامه 53
21ـ عدالت در کار

نامه 53، خطبه 40
22ـ رهبری خردمند در کار

خطبه 83، نامه 53
23ـ ارزش کار یدی

حکمت 403
1ـ پرهیز از چند شغلی
شروط ماهیتی کار
18
حکمت 126 و نامه 53
2ـ پرهیز از بخل در کار

خطبه 91 و حکمت 36
3ـ پرهیز از طمع در کار

خطبه 91 و خطبه 241
4ـ پرهیز از غفلت و فراموشی در کار

خطبه 91
5ـ پرهیز از راحت طلبی در کار

خطبه 193، نامه 53، خطبه 91، نامه 53، خطبه 192، خطبه 23، حکمت 46 و خطبه 91
6ـ پرهیز از غرور و تکبر در کار

خطبه 91 و نامه 53
7ـ پرهیز از ترس در کار

مجموع
34
3
171

ب: تحليل محتواي پیامدهای کار در متن نهجالبلاغه امام علی (ع)

5- بررسی سؤال پنجم پژوهش
پنجمین سؤال پژوهش عبارت بود از اینکه:
مصاديقي از پيامدهاي کار39 از منظر امام علی (ع) در نهجالبلاغه چه هستند؟

به منظور بررسی سؤال حاضر، متن کامل نهجالبلاغه، ترجمه مرحوم محمد دشتي به طور كامل مورد بررسی قرار گرفت، جمعاً 64 مصداق برای پیامد کار استخراج گردید که اکنون به شرح آن خواهیم پرداخت.
لازم به ذکر است آنچه که مبین پیامد کار است در بطن هر یک از جملات؛ خطبه، نامه و حکمت، نمایانتر شده تا بتوان در ادامه آنها را در ذیل چند مؤلفه و محور موضوعی، طبقهبندی نمود.

ـ همواره به یاد زندگانی پدران و برادران خود در جاهلیت باشید، که از این جهان رفتند و در گرو اعمال خود بوده، برابر آن محاسبه میگردند (خطبه/89).
ـ هرکس در گرو اعمال خویش است (حکمت/343).
ـ مردم در کارهای این دنیا دو دستهاند؛ یکی آن کس که در دنیا، برای دنیا کار کرده و دنیا او را از آخرتش بازداشت، بر بازماندگان خویش از تهیدستی هراسان، و از تهیدستی خویش در امان است، پس زندگانی خود را در راه سود دیگران از دست میدهد. و دیگری آنکه در دنیا برای آخرت کار میکنند، و نعمتهای دنیا نیز بدون تلاش به او روی میآورد، پس بهرهی هر دو جهان را چشیده، و مالک هر دو جهان میگردد و با آبرومندی در پیشگاه خدا صبح میکند و حاجتی را از خدا درخواست نمیکند جز آن که روا میگردد (حکمت/269).
ـ چقدر فاصلهی بین دو عمل دور است: عملی که لذتش میرود و کیفر آن میماند، و عملی که رنج آن میگذرد و پاداش آن ماندگار است (حکمت/121).
ـ مؤمن از آن همه تلاش اجر خداوندی را میخواست (نامه/9).
ـ همانا انسان به آنچه پیش فرستاده و نزد خدا ذخیره ساخته، پاداش داده خواهد شد (نامه/21).
ـ خداوند از شما بندگان دربارهی اعمال کوچک و بزرگ، آشکار و پنهان خواهد پرسید، اگر کیفر دهد شما استحقاق بیش از این را دارید و اگر ببخشد از بزرگواری اوست، …، چه کسی از عملکننده به بهشت، به بهشت نزدیکتر؟ و چه کسی از عملکننده برای آتش، به آتش نزدیکتر؟، …، در هنگام درگیری و کار آن (نماز) را به تأخیر نیندازی، و بدان که تمام کردار خوبت در گرو نماز است (نامه/27).
ـ پس هر کس در ایام آرزوها، پیش از فرا رسیدن مرگ، عمل نیکو انجام دهد بهرهمند خواهد شد و مرگ او را زیانی نمیرساند (خطبه/28).
ـ ای بندگان خدا! از خدا بپرهیزید؛ و با اعمال نیکو به استقبال اجل بروید (علامه: با اعمال خود به سرانجام حیات، که دست شما را از کار قطع خواهد کرد، سبقت جویید)، با چیزهای فانی شدنی دنیا آنچه که جاوید میماند خرید کنید. …، از این خانه زاد و توشه بردارید که فردای رستاخیز نگهبانتان باشد (خطبه/64).
ـ در برابر کارهای نیک به شما پاداش میدهد، و با نعمتهای گسترده و بخششهای بی حساب شما را گرامی داشته است، و با اعزام پیامبران و دستورات روشن، از مخالفت با فرمانش شما را بر حذر داشته است. …، در قبر، محل زندگی خویش، بهشت یا دوزخ را بنگرد و پاداش اعمال خود را مشاهده کند. …، (در وصف احوال بندگان خدا)، …، فکر و اندیشه خود را به کار گیرند و در شناخت نور الهی در زندگانی دنیا تلاش کنند. …، و با بدنهایی که منافع خود را تأمین میکنند و قلبهایی که روزی را با فشار میرسانند و از نعمتهای شکوهمند خدا برخوردارند، و در برابر نعمتها شکرگزارند، و از سلامت خدادادی بهره‌مندند. …، از ترس قیامت در انجام اعمال صالح پیش قدم شده است، ایام زندگی را با شتاب در اطاعت پروردگار گذرانده، و در فراهم آوردن خشنودی خدا با رغبت تلاش کرده، از زشتیها فرار کرده، امروز رعایت زندگی فردا کرده، و هم اکنون آیندهی خود را دیده است. پس بهشت برای پاداش نیکوکاران سزاوار و جهنم برای کیفر بدکاران مناسب است (خطبه/83).
ـ پس تلاش کن تا درخواستهای تو از روی درک و آگاهی باشد، نه آنکه به شبهات روی آوری و از دشمنیها کمک گیری. چه بسا تلاش بیاندازهای برای دنیا که به تاراج رفتن اموال کشانده شد. …، به استقبال کارهایی بروی که صاحبان تجربه، زحمت آزمون آن را کشیدهاند، و تو را از تلاش و یافتن بینیاز ساختهاند، و آنچه از تجربیان آن‌ها نصیب ما شد، به تو هم رسیده، و برخی از تجربیاتی که بر ما پنهان مانده بود برای شما روشن گردد. بدان راهی پرمشقت و بس طولانی در پیش رو داری، و در این راه بدون کوشش بایسته و تلاش فراوان و اندازه گیری زاد و توشه و سبک کردن بار گناه، موفق نخواهی بود. …، پسرم بدان که روزی دو قسم است: یکی آن که تو آن را میجویی و دیگر آن که او تو را میجوید، اگر تو به سوی آن نروی، خود به سوی تو خواهد آمد، …، قبل از پیمودن راه پاکان، از خداوند یاری بجوی، و در راه او با اشتیاق عمل کن تا پیروز شوی (نامه/31).
ـ برای پاداش الهی عمل کنید (نامه/47).
ـ معاویه، از روزی بترس که صاحبان کارهای پسندیده خوشحالند و تأسف میخورند که چرا اعمالشان اندک است، آن روز کسانی که مهار خویش در دست شیطان دادهاند سخت پشیمانند (نامه/48).
ـ آگاه باشید! هم اکنون در روزگار آرزوهایید، که مرگ را در پی دارد، پس هر کس در ایام آرزوها، پیش از فرا رسیدن مرگ، عمل نیکو انجام دهد بهرهمند خواهد شد و مرگ او را زیانی نمیرساند و آن کس که در روزهای آرزوها، پیش از فرا رسیدن مرگ کوتاهی کند، زیانکار و مرگ او زیان‌بار است (خطبه/28).
ـ او در میان خانوادهاش افتاده، چشم خود را میبندد و با گوش میشنود و با عقل درست میاندیشد، که عمرش را در پی چه کارهایی تباه کرده؟ و روزگارش را چگونه سپری کرده؟ به یاد ثروتهایی که جمع کرده میافتد، همان ثروتهایی که در جمع آوری آن‌ها، چشم برهم گذاشته و از حلال و حرام و شبههناک گرد آورده و اکنون گناه جمعآوری آن همه بر دوش اوست که هنگام جدایی از آن‌ها فرا رسیده و برای وارثان باقی مانده است تا از آن بهرهمند گردند، و روزگار خود گذرانند، راحتی و خوشی آن برای دیگری و کیفر آن بر دوش اوست و … سپس او را به سوی منزلگاهش در درون زمین میبرند، و به دست عملش میسپارند و برای همیشه از دیدارش چشم میپوشند (خطبه/109).
ـ خداوند با لطف خود من و شما را از کسانی قرار دهد که با دل و جان برای رسیدن به جایگاه نیکان تلاش میکنند (خطبه/165).
ـ عمل صالح! عمل صالح! سپس آینده نگری! آینده نگری! و استقامت! استقامت! آنگاه بردباری! و پرهیزکاری! پرهیزکاری! برای هر کدام از شما عاقبت و پایان مهلتی تعیین شده، با نیکوکاری بدانجا رسید، همانا پرچم هدایتی برای شما برافراشته‌اند، با آن هدایت شوید و برای اسلام نیز هدف و نتیجهای است به آن دسترسی پیدا کنید، و بر انجام واجبات، حقوق الهی را ادا کنید، که وظائف شما را آشکار بیان کرده و من گواه اعمال شما بوده و در روز قیامت از شما دفاع میکنم و به سود شما گواهی میدهم. …، خوشا به حال کسی که به خانه و خانوادهی خود پردازد، و غذای حلال خود را بخورد (خطبه/176).
ـ سرانجام خلقت، و پایان کارها به خدا برمیگردد (خطبه/182).
ـ پس به اعمال نیکو مبادرت کنید تا با همسایگان خدا در سرای او باشید که هم‌نشینان آن‌ها پیامبران و زیارت کنندگانشان فرشتگانند و چنان گرامی داشته میشوند که صدای آهسته آتش را نشنوند و بر بدنهایشان هیچ گونه رنج و ناراحتی نرسد (خطبه/183).
ـ خدا، …، فرصت مناسب در اختیارتان قرار داده است، برای جایزه بهشت با هم ستیز کنید. پس کمربندها را محکم ببندید، و دامن همت بر کمر زنید، که به دست آوردن ارزشهای والا با خوشگذرانی میسر نیست! (خطبه/241).
ـ کسی که برای دین خدا کار کند، خدا دنیای او را کفایت میکند (حکمت/423).
ـ نیکوکار (ارزش و والایی انجام دهندهی کارهای خیر) از کار نیک بهتر و بدکار از کار بد، بدتر است (حکمت/32).
ـ کسی که به اندازه کفایت زندگی از دنیا بردارد به آسایش دست یابد، و آسوده خاطر گردد (حکمت/371).
ـ در تعریف اوباش فرمود: آنان چون گرد هم آیند پیروز شوند و چون پراکنده شوند شناخته نگردند، آنان چون گرد هم آیند زیان رسانند و چون پراکنده شوند سود دهند. چون پراکنده شوند، صاحبان کسب‌وکار و پیشه‌وران به کارهای خود باز میگردند و مردم از تلاش آنان سود

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره امام علی (ع)، آینده نگری، ماهیت کار، مسئولیت پذیری Next Entries پایان نامه رایگان درباره امام علی (ع)، سلامت جسمانی، امیرالمومنین، عزت نفس