پایان نامه رایگان درباره ارزش های اخلاقی، اصول اخلاقی، اخلاق سازمانی، اخلاق حرفه ای

دانلود پایان نامه ارشد

تبعات آن، موجب بی ارزشی عمل نمی شود. در مقابل این دسته، گروه دیگری ارزش های اخلاقی راکاملا نسبی، بدون ملاک ثابت و تابع شرایط مکان و زمان و قراردادها می دانند. نظر اسلام متفاوت است، در اسلام یک سلسله اصول کلی و مطلق اخلاقی وجود دارد که تحت هیچ شرایطی تغییر نمی کنند، امامصادیق آن تغییر ناپذیر است، مثلا به طور کلی صداقت و راستی، مطلقا ارزشمندند، اما گاهی مصادیق آن تغییر می کند. راست گفتن تا آنجا که به صلاح فرد و جامعه است با ارزش است، اما اگر همین عمل بر خلاف مصالح فرد و جامعه بود، مثلا جان انسانی را در معرض هلاکت قرار می داد، گناه و ضد ارزش است. ملاک کلی ارزش اخلاقی، مصلحت واقعی عمومی فرد وجامعه است مصلحت یعنی هر چیز که موجب کمال و صلاح واقعی انسانیت است، نه چیزی که دلخواه افراد و مورد خوشایند آنهاست و این موضوع با نسبی بودن مخالف است.(مصباح یزدی1381،ص165و166). در روایات اسلامی می بینیم که کارهای پسندیده، به دلیل اینکه با روشی نادرست انجام یافته مورد نکوهش قرار گرفته است و این جمله که “هدف وسیله را توجیه می کند” از نظر اسلام قبول نیست. وقتی امام صادق (ع) پولی را به شخصی برای تجارت دادند و وی با شیوه ای نادرست در امر تجارت (ایجاد بازارسیاه) آن را در زمانی کوتاه دو برابر نمود، حضرت سود او رامجاز ندانستند و وی را نکوهش کردند. در مکتب اسلام، عمل و کار بسیار مورد توجه است ولی آنچه در اسلام مطلوب است عمل همراه با صفات و رفتار خوب است. این ها هرسه باهم مورد توجه اسلامند و بدون هر کدام ازآنها نتیجه مطلوبی بدست نخواهد آمد.(علی احمدی و همکاران،1382،ص55) بدون شک معیار بررسی رفتار اخلاقی نتیجه یا پیامد عمل، قصد و اراده فرد و معیارها و ارزش های اخلاق جهانی است(سالاری فر، 1392، ص58).
2-1-5) اخلاق مدیریت از نظر امام علی(ع)
امام علي (ع) در نامه شماره 18 خود خطاب به عبدالله بن عباس فرماندار مصر به بعضي از رفتارهاي: نيكويي با مردم، دور كردن ترس و بيم از دل مردم ، مدارا با مردم اشاره كرده است. مديريت بر مبناي اخلاق اسلامي در پي آن است كه ضمن احراز مقام والاي انساني، از توانائي هاي بالقوه خود در استفاده از ماشين بهره كامل گيرد؛ ضمن آنكه بر جايگاه بلند انسانيت نيز خدشه اي وارد نيايد(صمدی و مهدوی خو،1388)
مهم ترین ویژگی های یک مدیر مسلمان از نظر علی(ع) شامل موارد زیر است: (مقیمی ،1380ص256-253).
تقوی وپرهیزگاری: یک مدیر در درجه اول بایستی متقی، پرهیزگار و خداترس باشد. اعتقاد به خدا، محور تمامی کارهاست. بدون این اصل هر تلاشی بیهوده خواهد بود و نادیده گرفتن آن به گمراهی فرد می شود.
شایستگی و توانایی: همانگونه که امام علی (علیه السلام) اعتقاد به خدا را محور امور قرار داده است، از تخصص کارگزاران نیز غافل نبوده است. در این فرمان خطاب به مالک می فرمایند: تعهد و تخصص دو بالی هستند که هر دو برای موفقیت در امور ضروری هستند و نادیده گرفتن هر یک، منجر به ضایع شدن امور می شود. مدیر بایستی از نظر توانایی علمی قادر به اداره امور باشد و از سوی دیگر از نظر جسمی نیز بایستی از توان بالایی برخوردار باشد تا حجم کار بر جسم روح او فشار نیاورد.
تسلط بر هوای نفس: نفس اماره همیشه انسان را به بدی فرمان می دهد و انسان در مبارزه با هوای نفس خویش بایستی بسیار مراقب باشد و چه بسا که یک لحظه غفلت تمام اندوخته های انسان را بر باد خواهد داد. افراد بایستی بدانندکه همواره در معرض آزمایش الهی قرار دارند و انحراف آنها از مسیراصلی، هلاکت ابدی را برایشان در پی خواهد داشت.
حسن سابقه : داشتن سابقه نیکو یکی دیگر از ویژگی های مدیر است، افرادی باید متصدی آن گردند که سوابق درخشانی داشته باشند.
امانتداری: یک مدیر در حکومت اسلامی به شغل خویش بسان یک امانت الهی می نگرد و آن را میراث خود نمی داند.
مهربانی با زیردستان: مدیر بایستی با زیر دستان خود به گونه ای رفتار کند که پدر با فرزندان خود می کند.
میانه روی و اعتدال: اسلام دین تعادل، توازن و منطق است و افراط و تفریط دوسر یک طیف هستند که مورد نکوهش قرار می گیرند.
سعه صدر : منصب مدیریت به گونه ای است که متصدی آن بایستی دارای صبر فراوان باشد، از همه برتر کسی را برگزین که دارای وسعت صدر باشد و تنگ حوصله نباشد و مخاصمه طرفین دعوی او را به لجاجت نیاندازد.
وفای به عهد: خداوند عهد پیمان را به رحمت خود، وسیله امنیت بندگان خویش و حریم و سایه امن قرار داده، تا بندگان او در آن حریم از زیان در امان باشند و همه در رفاه و جوار الهی زندگی را ادامه دهند. پس به آنچه که گفته می شود باید عمل شود و بر عهد و پیمانی که بسته می شود، پیمان شکنی روانیست. چرا که مدیر اگر به کارکنان و یا مشتریان سازمان وعده ای بدهد و به وعده خود عمل نکند، نسبت به خود در افراد ایجاد بد بینی نموده و نگرش افراد به شخصیت مدیر، نگرش منفی و نفرت انگیز خواهد شد.
احتیاط و دور اندیشی: مدیران قبل از هر گونه اقدامی، باید تمامی جوانب امر را بررسی نموده و از سطحی نگری بپرهیزند، چرا که در جهان پیچیده امروزی عدم تجزیه و تحلیل دقیق مسائل، ما را درتصمیم گیری ها به بیراهه خواهد کشاند.
پرهیز از خود پسندی: بعضی از افراد دوست دارند که اطرافیان دائما آنان را مورد تمجید و ستایش قرار داده و کار خود را از روی افتخار بیش از واقع وانمود سازند، امام (ع) می فرمایند: از خود پسندی و شگفتی در خویش بپرهیز، که همانا بهترین فرصت شیطان در این احوال است تا نیکوکاری نیکوکاران را بر باد دهد.
2-1-6) اخلاق مدیریت
اصولا” “رهبری مبتنی بر ارزش” موجب پیدایش، تقویت و تایید ارزش های سازمانی می شود. مقصود از رهبری مبتنی بر ارزش رابطه ای است که بین رهبر و پیروان قرار دارد و آن بر اساس ارزش های مشترک و ارزش های نهادینه شده قرار دارد که مورد تایید رهبر سازمان است که وی در گفتار و کردار به آنها پایبند است.مدیران نمادین از طریق تجسم بخشیدن به ارزش های سازمانی (به گونه ای که کارکنان و اعضای سازمان آن هارا باور کنند و با کارهای روزمره خود این ارزش ها را تقویت نمایند)، می کوشند تا ارزش های اخلاقی و فرهنگی را تحت تاثیر قرار دهند. مدیران نمادین سعی می کنند تاجشن ها، سخنرانی ها و شعارها را با ارزش های سازمانی هماهنگ نمایند. مسئله مهم تر این است که کردار بسی گویاتر از گفتار است(دفت، 1389، ص411). براي ايجاد محيط سالم كار و مناسبات معقول انساني مديران بايد مجهز به ايمان، اخلاق حسنه و دانش وسيع از چگونگي رفتار انسان باشند. سازمان بهداشت جهانی نیز بر رویکرد مبتنی بر فرهنگی نمودن، مباحث اخلاقی در سلامت، تأکید نموده است (رحیمی کیان و همکاران،1391).
بسیاری از شرکت های موفق برای تدوین استراتژی اخلاقی احساس نیاز کرده و به این باور رسیده اند که باید در سازمان یک فرهنگ مبتنی بر اخلاق رسوخ کند. به عقیده دیوید سازمان ها باید در همه مراحل تصمیمات استراتژیک ، به هنگام برنامه ریزی های بلند مدت و به هنگام ارزیابی عملکرد اصول اخلاقی را رعایت کنند، افشاگری ها را تقویت نمایند یا از افراد بخواهند اقدامات خلاف اصول را گزارش کنند و بر عملکرد دوایر سازمانی و کل شرکت نظارت کنند تا مبادا کسی یا واحدی خلاف شئونات عمل کرده باشد.(دیوید،1386،ص61). تجزیه و تحلیل تجربی پاسخ های نظر سنجی از کارکنان قوه مجریه فدرال آمریکا نشان می دهد که افراد در موقعیت های رهبری، جو اخلاقی مثبت تری را درک می کنند. (Raile, 2013) تجربه شرکت ها نشان می داد که رعایت اصول اخلاقی در تصمیم گیری ها تنها در گرو نقشی است که مدیریت عالی سازمان خود را متعهد به آنها می داند و به میزانی است که آنان به ارزش های اخلاقی ارج می گذارند. سازمان ها می توانند از طریق گرد همایی ها، بیانیه های کتبی یا بخشنامه ها، تدوین سیاست و به ویژه با اعمال نظر شخصی، ارزش ها را تعیین نمایند. گذشته از این، مدیران مزبور در این مورد اتفاق نظر داشتند که شهرت داشتن به درستی و صداقت از جمله دارایی های عمده شرکت به حساب می آید و اینکه همه کارکنان باید دارای چنان صفاتی باشند. (دفت، 1389،ص410).
برخي از فوائد مداخله اخلاق در امر مديريت:
الف _ تبلور توانائي هاي بالقوه انساني و تبديل آن به توانائي هاي بالفعل در سازمان.
ب _ رهائي افراد سازمان از قيد و بند ماشينيزم و تسلط بر ماشين و حفظ هويت حاكم بر ماشين در انسان.
ج -رهائي افراد سازمان از تنش هاي مخرب سازماني كه عمدتاً از ناحيه پست و مقام و تشريفات اداري.ناشي شده و خلقيات حسنه را در رفتار مديران معدوم ساخته و به جاي آن، رويه هاي مذموم را در رفتار آنها مشهود مي سازد.
د _ اعمال رهنمودهاي اخلاقي در عمل منتج به آن خواهد شد كه مسئوليت هاي اجتماعي و انساني مديريت
بر سرلوحة عمل مديران قرار گيرد (صمدی و مهدی خو، 1388).
2-1-7) اخلاق سازمانی
امروزه در تازه ترين مطالعاتي كه در زمينه زندگي كاري انجام شده است، اين مفهوم به عنوان موضوعي كه داراي باري قوياً اخلاقي است مطرح شده است. تعهدي كه نسبت به رعايت اصول اخلاقي در محيط كار و مسئوليت اجتماعي سازمان ها وجود دارد، نحوه رفتار با كاركنان محسوب شده است. براساس اين معنا، مديريت سازمان ها به موازات اينكه بايستي موفقيت خود را در زمينه عملكرد مد نظر داشته باشد، مي بايستي در راستاي جلب رضايت كساني كه در سازمان كار انجام مي دهند، گام بردارند (ضيايي بيگدلي، 1388).
آنچه در این باب می بایست مورد توجه قرار گیرد آنست که افراد بر حسب تصور خود از اخلاق به ترویج آن می پردازند. کسانی که اخلاق حرفه ای را در اخلاقی بودن صاحبان مشاغل منحصر می کنند، در ترویج اخلاق به ترغیب منابع انسانی و به تخلق آنان همت می گمارند. اما کسانی که اخلاقی بودن سازمان ها را را نیز بخشی از اخلاق حرفه ای می دانند، بر اخلاقی سازی سازمان ها و موسسه تاکید می کنند (صالح نیا و توکلی،١٣٨٨). اخلاق حرفه ای سازمانی، فرایندی عقلایی برای کشف گزینه های تصمیمی و رفتاری است (صمدی و مهدی خو،1388). امروزه سازمان ها دارای کالبد و جسمی همچون انسان ها می باشند، و همچنان که از افراد انتظار مسئولیت اخلاقی می رود، از سازمان ها نیز این انتظار وجود دارد.( Marlene, 2003) اخلاق سازمانی به عنوان یک مفهوم علمی در غرب از نیمه دوم قرن بیستم ظهور نموده و در سطوح فردی و سازمانی توجه پژوهش گران مختلف را در چهار دهه گذشته به خود جلب کرده است و از آن بعنوان یک چالش اساسی فراروی سازمان های مختلف در سطح جهان یاد می شود( ( Cardy & Selvarajan, 2006
از دیدگاه دیوید6، اصول اخلاقی شرکت، اصول راهنما در سازمان هستند که رهنمودی برای تصمیم گیری و رفتارها خواهند بود. در سازمان اصول اخلاقی خوب از پیش شرط های مدیریت استراتژیک خوب است.(دیوید،1386، ص 53). به عقیده اندیشمندان، زیر بنای تمام ارزش ها در سازمان، ارزش های اخلاقی می باشد.(خسروانیان و شفیعی رودپشتی،1390،ص146 ). سازمان ها به صورت فزاینده ای خودرا درگیر مسأله ای می بینند که آن را معمای اخلاقی می نامند، یعنی اوضاع و شرایطی که باید یک بار دیگر کارهای خلاف و درست را تعریف کرد(رابینز، 1386، ص29). رعایت اخلاق و حفظ ارزش های اخلاقی به صورت یکی از مهم ترین پدیده هایی درآمده است که در بیشتر سازمان ها مورد توجه واقع می شود. به طور کلی، می توان اخلاق را مطالعه و بررسی معیارها و قواعدی دانست که راهنمای عمل افراد و گروه ها در انجام امور قابل قبول است (تقی زاده و سلطانی فسقندیس،1389).
می توان گفت سازمان به عنوان شخصیتی حقوقی بیش از افراد تشکیل دهنده آن در جامعه تاثیرگذار است و متناسب با تاثیر خود در جامعه دارای مسئولیت اخلاقی می باشد) قراملکی، ١٣٨٦.( بر این اساس می توان گفت مراد از اخلاق سازمانی، مسئولیت پذیری سازمان در قبال حقوق همه اعضای داخلی و خارجی، مستقیم و غیر مستقیم است و این مفهوم پیچیدگی و وسعت دامنه اخلاق سازمان را نشان می دهد .(Shannon et al., 2009) اخلاق در سازمان جایگاه راهبردی دارد و مسئولیت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درباره جو اخلاقی، رضایت شغلی، تعهد سازمانی، رضایت شغل Next Entries پایان نامه رایگان درباره جو اخلاقی، اخلاق حرفه ای، فرهنگ سازمانی، جو سازمانی