پایان نامه رایگان با موضوع کتاب مقدس

دانلود پایان نامه ارشد

تعامل برکارآمدي هر دو و همچنين ديگر ابعاد زندگي تأثير به‌سزايي مي‌گذارد.

بخش اوّل : يهوديت
فصل اوّل: سير تاريخي انديشه‌هاي اقتصادي يهوديت
فصل دوم : مباني و ماهيت اقتصادي يهوديت

فصل اوّل: سير تاريخي انديشه‌هاي اقتصادي يهوديت
سه دوره‌‌ي مهم در تاريخ تفكر اقتصادي يهودي قابل تفكيك از يكديگر است: دوره اول مربوط به انديشه‌هاي اقتصادي در عهد عتيق است که به مسائلي مانند کشاورزي ، بازرگاني ، صنايع و حيات اقتصادي يهوديان در عصر صلح با روميان مي پردازد‌ . دوره‌ي دوم، مربوط به يهوديت در قرون وسطي است که شامل اقتصاد قرون وسطي و يهوديت بيزانسي‌، بازرگانان يهودي در جهان مديترانه قرون وسطي(حدود سال هاي 700 الي 1100 ميلادي) ، فعاليت‌هاي اقتصادي يهوديان در اسلام قرون وسطا و پايان عصر طلايي اقتصاد يهوديان(نيمه قرن 13 به بعد) است. دوره‌ي سوم يهوديت در قرون 17، 18 ، 19 و است20 که در بر‌دارنده‌ي يهوديت آمستردام در طي دوره‌ي مرکانتاليسم61 و يهوديان در انديشه‌هاي اقتصادي بريتانيا است 62. در اين فصل ميخواهيم به بررسي تغيير و تحولات در جهان بيني يهودي و ارتباط يهوديت با اقتصاد اين دين بپردازيم. 63

1-1) انديشه‌هاي اقتصادي در عهد عتيق
1-1-1)کشاورزي در عصر کتاب مقدس
کتاب مقدس، مفاهيم گوناگوني براي مخاطبان مختلف دربردارد. در حقيقت اين کتاب منبع اصلي اکثر بحث‌ها و اختلاف نظر‌ها بوده است که در اکثر کتاب‌هاي منتشر شده مشاهده مي شود.
باستان‎شناسان، انسان شناسان و بسياري ديگر از پژوهشگران به ابعاد مختلف جامعه(يهود) در جهان باستان پرداخته‎اند. هر فردي که به تاريخچه‌ي روزگار باستان (صرف‎نظر از ديدگاه خود بر دين ) علاقمند باشد نمي‎تواند بر با ارزش‎ترين منبع(کتاب مقدس) در باب تکامل جامعه و نهادهاي آن در خاور نزديک عهد باستان چشم بپوشد‌. احتمالاً، تاريخ دانان اقتصاد در ميان اين پژوهشگران موفق‎ترين افراد هستند؛ زيرا داده‎هايي که آنها در ابتدا به آن مي‎پردازند، کمتر مورد بحث يا ابهامات فردي قرار گرفته‎اند، به ويژه اين مسئله در مورد بنيادي‎ترين فعاليت اقتصادي، يعني کشاورزي صدق مي‎کند. تمامي تلميحاتي که در سراسر کتاب مقدس به مسائل کشاورزي و زراعتي شده است، نه تنها شرايط روستا و محيط زراعت را بيان مي‎کند، بلکه نشان دهنده‌ي فنون پيچيده‌ي دامداري و همچنين برخي از مسائل اجتماعي ، که از نهاد کشاورزي پديد مي‎آيد نيز مي‎باشد.64
اسرائيل باستان‌، اول از اسطوره‎هاي پر ابهام گذشته‎اي دور و به صورت مردمي بدوي و چادرنشين ظهور يافت. در حقيقت پيوند قابيل با کشت بر زمين، در حالي که برادرش هابيل “نگهبان گوسفندان” ناميده شده بود، دلالت بر کوچک‎شمردن کشاورزي است. ابراهيم چادرنشيني ايلياتي معرفي شده است و تنها پس از فتح کنعان است که عبرانيان در مکاني اقامت مي‎يابند و به زراعت در سرزمين خود مي‎پردازند. با وجود اين ، کشاورزي (و نه داشتن يک زندگاني روستائي) پس از سکونت در کنعان رواج و ميل به فروش گله‎ها و خريداري مزرعه با امکان سوددهي در معاملات در ميان دهاقانان افزايش يافت.( امثال سليمان27:26) گوناگوني بسيار زيادي در محصولات کشاورزي به‌وجود آمد که در رأس تمامي آنها گندم قرار داشت. در فصل‌هاي خوب، هنگامي که محصولات بيشتر از نيازهاي منطقه‎اي بودند، مقدار قابل‎توجهي از آن، به ويژه به همسايگان شمالي اسرائيل، يعني فينيقيه‌اي‎ها صادر مي‎شد (حزقيل در سوگ‌نامه خود برصور65 به تلاش‌هاي خود اشاره مي‎کند{ 27:17امثال سليمان}). جو نيز دومين محصول پراهميت بود و ظاهراً ماده غذايي اصلي قشر ضعيف جامعه را تشکيل مي‎داد.66 کاشت درخت مو و زيتون اهميت فوق‎العاده‎ايي داشت و انجير نيز در زمره‌ي محصولاتي بود که به‌صورت مجزا کشت مي‎شد. زراعت انگور بيشتراز ساير اقسام کشاورزي نياز به توجه و تلاش داشت، چرا که سراشيبي‎هاي سنگلاخي سرزمين با لايه‎هاي ضعيف رويه خاک با باران‌هاي زمستاني به راحتي شسته مي‎شد و مي‎بايست به دقت و ظرافت هموار مي‎گرديد. “انگور ياقوتي” و “روغن زيتون” هر دو از ارقام صادراتي گران قيمت بودند و سليمان نيز بخشي از بدهي خود را به هيرام 67 با زيتون پرداخت کرد (پادشاهان اول5:25) . در زمان داود ، شيوه‌ي کشاورزي از بيل‎زني به شخم‎زني ارتقاء يافت. آغاز برداشت محصول براساس جايگاه، نورگيري مکان و ميزان بهره‎وري منطقه متفاوت بود. برداشت غلات در همسايگي اريحا 68حدوداً در اواسط آوريل، در سرزمين‎هاي ساحلي حدوداً ده روز بعد از آن و در سرزمين‎هاي مرتفع تا يک ماه بعد انجام مي‎شد و اين براي حدود چهل روز ادامه مي‎يافت (سفر تثنيه16:9) . نويسندگان کتاب مقدس داس را که براي چيدن گندم و جو بکار مي‎رفت، در هيچ کجا توصيف نکرده‌اند؛ ليکن ظاهراً دو نوع مختلف، از آن وجود داشت که نوع متداول‎تر آن ابزاري چوبي بود که دندانه‎هايي سنگي داشت. با پايان گرفتن خرمن‎کوبي، غربالگري محصولات آغاز مي‎شد و دانه‎ها با استفاده از يک چنگک چوبي باد داده و از کاه جدا مي‎شدند کاه باقي مانده نيز به علوفه گران‌بهايي براي احشام تبديل مي‎شد. 69
سرور و شادي زمان برداشت محصول در اسرائيل باستاني مثال زدني بود و اين شادي درشاوعوت70 به اوج خود مي‎رسيد (که در حقيقت جشنپنجاهه71 است). سوکوت72 (عيد سايبان يا ميوه بندان) نيز در زماني که محصول باغستان‌هاي زيتون و تاکستان‌ها چيده مي‎شد و همچنين به‌طور کلي در پايان تلاش‌هاي کشاورزان برپا مي‎شد. گرچه اطلاعات اندکي از کتاب مقدس در اين باب موجود است، دريافت کلي اين است که تا اواخر قرن نهم که آغاز جدايي رهبري بود، اکثر مالکان و زارعان با دشواري‌هاي اندکي در برپايي مراسم‎هاي پايان برداشت محصول روبرو بودند. با اين حال، پس از آن نوشته‌هاي انبيا و رسولان نشانگر فرايند مداوم تفاوت اجتماعي بود. چنانکه گاهي در يک جامعه خودکفايي کشاورزي روي مي‎دهد و با تضعيف پيوندهاي قبيله‎اي و وظيفه‎شناسي‎هاي خويشاوندي در مواجهه با دولت مرکزي، برخي از کشاورزان به بهاي بهره‎کشي از همکاران خود يا انواع ديگر استثمار‌، غني‎تر شوند؛ براي مثال کتاب عاموس‌73، هزينه‎هاي مختلف کشاورزان کوچک و خرده پا (مانند ماليات، رباخواري‎هاي خصوصي) را بيان کرده و تأکيد مي‎کند که بسياري از آنان معيشت بسيار سختي دارند. ميوه‎هاي کشت شده‌ي حاصل از تلاش سالانه، به آساني در غارت و ويرانگري مهاجمان خارجي، سيل و خشکسالي و آفات تباه مي‎شدند و هر يک همچون مصيبتي بزرگ موقعيت دهقانان ضعيف‎تر يا کشاورزاني را که مآل‎انديش نبودند به خطر مي‌انداخت و همسايگان ماهرتر و آزموده‌تر را غني‎تر مي‎کرد.74
بانگ پر شور اشعياء که گفته است: “اي کساني که خانه‌ي خود را با خانه‎ايي ديگر وسعت بخشيديد و زميني را به زمين ديگرتان افزوديد تا بدان جا که هيچ جايي براي کسي به جز خودتان باقي نماند که در آن سرزمين اقامت گزيديد” (اشعياء5:8 ).75
دهقانان فقيرتر که بر يافتن چاره‎‎اي براي خود تلاش مي کردنده و با قرض گرفتن از همسايگان غني‎تر خود به گذران زندگي مي‎پرداختند، عمدتاً در زير بار اين قرض‌ها از ميان مي‎رفتند؛ نوشته‌هاي معمول عليه مسئله ضمانت و کفالت در کتاب امثال حضرت سليمان يافت مي‎شوند (مثلاً درامثال سليمان 20:16 و 11:15 و 6:1) و نشان‌دهنده‌ي برخورد بي‎رحمانه با مقروضان بوده است که براي مثال از اين دست مي‎توان به رويدادي اشاره کرد که درباره‌ي شوهري متوفي است که قرض اندکي بر جاي نهاده بود و آشکارا ذکر مي‎شود که قرض‎دهنده حق داشته است قرض خود را از بيوه‌ي وي با بهره‌گيري از نيروي کار او باز‌پس گيرد.به‌نظر مي‌رسد اين نوع گرايش در قرن نهم به اوج خود رسيده است.76
گرچه کتاب مقدس اشاراتي به قراردادهاي کاري سالانه و سه ساله بسيار نيز داشته است (مثلاً در اشعيا 21:26،16:13)، احتمالاً اکثريت اين مزدبگيران به صورت روزانه به کار گرفته مي‎شدند که اهميت شغلي آنان بسيار اندک بود؛ بنابراين ميزان بيکاري فصلي بسيار چشمگير بوده‌است. علاوه بر اين، با افزايش روند شهرگرايي و برقراري محکمه‎ها و دربارهاي پادشاهي ثابت، بسياري از مالکان بزرگ‌تر وادار شدند براي تمامي مدت سال ، در سامريه يا اورشليم زندگي کنند و ادار? املاک خود را به دست مديران کار آزموده‌اي سپردند که پيامد ناشي از اين غيبت، مديريت نادرست در کشاورزي و افزايش ميزان ستم بر روستاييان بود. بدين ترتيب، شگفت‎آور نيست که اين وضعيت فلاکت‎بار بسياري از دهقانان، موجب بروز خشم و هم‌دردي رسولان قرن هيجدهم قبل از ميلاد شده باشد. اين رسولان نکوهش مالکان ثروتمند و تقبيح حرص آنان و نيز سرزنش طلبکاران بي‎رحمي که بدهکاران خود را به بردگي مي‌فروختند، انزجار خويش را از اين روند بيان کرده‎اند. البته اين اعتراضات، بدون نتيجه‌ي مثبت باقي نماند و نظامي از قانون‎هاي مدني را پديد آورد که براي حمايت و تعديل وضعيت دهقانان تهيدست تصويب شد. براي اولين بار مجموعه کاملي از مقررات و قوانين مدون مربوط به برداشت محصول و به ويژه در باب مسلک و فلسفه‌ي بشردوستي در کتاب سفر تثنيه 77پديدار شد.78

2-1-1) بازرگاني و صنايع در عصر عهد عتقيق
در حالي که کشاورزي نيروي غالبي بود که اقتصاد عبرانيان در طي عصر عهد عتيق بر پايه‌ي آن مي‌چرخيد ، اسرائيليان باستاني به هيچ‎وجه به فعاليت‎هاي کشاورزي خودکفايانه نمي‎پرداختند. صادرات محصولات مازاد‌هم ناشي از شهرگرايي بوده است (در اسرائيل و يهوديه، فضاي موجود کمتر از 8 هزار متر مربع بود که در آن کمتر از چهارصد سکونتگاه وجود داشت که به عنوان شهر طبقه‎بندي شده‎‌بودند.) و در دوره‎هاي بعدي سلطنت، رشد ايالات بزرگ‌تر و ظهور بي‎انداز? رعاياي بي‎خانمان همگي گواه بر اين بود که تجارت و پيشه‎هاي صنعتي نيز کاملاً بي‎اهميت نبوده‎است. در حقيقت، بررسي موشکافانه‌ي کتاب مقدس ترديدهايي در خصوص اين ادعاهاي مکرر که ” يهوديان اصولاً افرادي تاجر نبودند و تنها پس از پراکندگي آنان بود که به ضرورت شرايط به تجارت روي آوردند”، ايجاد مي‎کند. فلسطين به واسطه موقعيت راهبردي خود در شاهراه‎هاي تجاري داراي اهميت ويژه‎اي در عهد باستان بود که کاملاً با اندازه و منابع طبيعي آن در تناقض بود.
همواره مردماني که در کنار يک مسير بازرگاني زندگي مي‎کنند مزاياي خاصي از حمل بار و محموله‎ها مي‎برند ؛ آنها مي‎توانند آذوقه‌ي بازرگانان را فراهم آورند، اشياء پربها و نادر خارجي تهيه کنند و فرصتي براي دلالي و کارگزاري به‌دست آورند. اشاره‌هاي فراواني در کتاب مقدس عبري گواه بر اين موقعيت جغرافيايي مناسب است که يک “روح اقتصادي” مطلوب را در ميان اسرائيليان دميده است و برخلاف نظر عموم اثبات مي‎کند که آنها در آغاز از بسياري از جوامع همسايه‌ي خود در اين راستا پيشي گرفته بودند. منافع بالقوه اقتصادي که از اين موقعيت حاصل شد؛ به واسطه‌ي اين حقيقت که براي قرون طولاني، کمربند باريکي از سرزمين‎هاي تحت تصرف خارجي عبرانيان را از کرانه‎هاي مديترانه جدا ساخته بود، تضعيف مي‎شد. بنادرکارمل79 شمالي در دستان فلسطينيان بود و تا سال 144 پيش از ميلاد، لنگرگاه يافا80 به تصرف اسرائيل در نيامد. دريا، در سراسر کتاب مقدس عبري به عنوان قدرتي که با خدا و انسان دشمني دارد، به تصوير کشيده شده است (مثلاً در اشعيا 17:124, ،مزامير3:9، ايوب 7:12 ). اين که آيا اسرائيليان پيش از عصر پارسيان توانستند تجارت دريايي بر مديترانه را به انجام رسانند يا خير همواره مورد سئوال است.81
علاقه سليمان نيز به تجارت خارجي از شرايط مختلفي ريشه مي‎گيرد که از جمله آنها رابطه تنگاتنگ با فينيقيه‌اي‎ها بود که وي را از منافع محتمل آن کاملاً آگاه گردانيد و فتوحات موفقيت‎آميز وي که مقادير بسيار زيادي از غنايم را به کشور وي ارزاني مي‎داشت. همچنين کاربرد فزاينده اشياء خارجي براي ارضاي نياز به تجملات در دربار او و حمايت از طرح توسعه‌ي اورشليم و تجهيز نيروهاي نظامي از جمله‌ي اين دلايل بود.
عبرانيان پس از فتح سرزمين عِدِم82 توسط داود، مستقيم به

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع اعتماد متقابل، اقتصاد متعارف، انقلاب اسلامى، عملکرد سازمان Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع کتاب مقدس، کانون توجه، حمل و نقل، جهان خارج