پایان نامه رایگان با موضوع پیامبر (ص)، مجازات اسلامی، بازگشت به خویش، قانون مجازات اسلامی

دانلود پایان نامه ارشد

می‌فرماید‌:
«تا چون هنگام غرق او فرا رسید (آن زمان از کردار زشت خویش پشیمان شده ) گفت‌: اینک من ایمان آوردم و شهادت می‌دهم که حقاً جز آن کسی که بنی اسرائیل به ایمان آورده خدایی نیست و من هم تسلیم فرمان او هستم‌.
به اودر آن حال غرق خطاب شد که اکنون باید ایمان بیاوری در صورتی که پیش از این عمری به کفر و نافرمانی زیستی و از مردم بدکار بودی‌.»51
البته این آیات با روایاتی که می‌گوید توبه تا آخرین نفس پذیرفته می‌شود منافاتی ندارد‌. زیرا منظور از آن روایات لحظاتی است که هنوز نشانه های قطعی مرگ را مشاهده نکرده و به اصطلاح دید برزخی پیدا نکرده اند
دسته دیگری که خداوند توبه آنان را نمی‌پذیرد کسانی هستند که بعد از ایمان کافر می‌شوند‌. در سوره آل عمران درباره این افراد سخن به میان آمده آنجا که می‌فرماید‌:
«همانا آنانکه بعد از ایمان کافر شدند و بر کفر خویش افزودند هرگز توبه آنها پذیرفته نخواهد شد و به حقیقت گمراهان هم آنان خواهند بود »52
با توجه به مطالب فوق بنظر می‌رسد علت عدم پذیرش و قبول توبه افراد فوق الذکر این است که توبه آنها از روی آگاهی و اختیار صورت نگرفته و حقیقتاً پشیمان نشده اند بلکه در حالت اضطرار مجبور به اظهار توبه گردیده و توبه آنها انقلاب درونی و تحول واقعی نبوده و لق لقه زبانی بیش نیست و لذا چنانچه به آنها فرصت داده شود مجدداً به همان حالت و گناه اولیه رجعت می‌نمایند‌.در نهایت می‌توان چنین نتیجه گرفت‌: همان گونه که اعتراف واقرار متهم در حالت اظطرار از نظر شرع مسموع نبوده و مردود است لذا توبه چنین افرادی هم که در حالت اظطرار صورت گرفته ظاهری بوده و فاقد اعتبار می‌باشد و جان کلام اینکه مورد پذیرش و قبول قرار نخواهد گرفت‌.
بند چهارم ) احراز توبه
با عنایت به مطالب عنوان شده در خصوص پذیرش توبه‌،سؤالی که مطرح می‌شود این است که احراز توبه چگونه صورت می‌گیرد ؟ و آیا صرف اظهار توبه را می‌توان پذیرفت؟
در جواب باید گفت‌:از آنجا که توبه یک مسئله دورنی و باطنی است و تنها از طرف فرد تائب معلوم می‌شود‌،لذا صرف ادعای فرد مبنی بر توبه برای احراز آن کفایت می‌کند 53زیرا اولاً‌: نهاد توبه مبتنی بر تسامح است و اگر ادعای تائب پذیرفته نشود برقراری این نهاد کم رنگ و بیهوده خواهد بود‌. ثانیاً‌: طبق قائده الحدود تدرأ بالشبهات‌. با اندک تردیدی در وقوع توبه حد ساقط می‌گردد‌. نتیجه اینکه صرف اظهار توبه برای احراز آن کفایت می‌کند مگر اینکه دلیلی بر خلاف آن یافت شود و یقین به کذب وی باشد.
نکته قابل توجه این است که در قانون مجازات اسلامی‌هیچگونه اشاره ای به احراز توبه نشده است لذا پیشنهاد می‌شود‌: قانونگذار اسلامی‌با تدوین ماده ای مستقل مسئله احراز توبه را که از اهمیت ویژه ای برخوردار می‌باشد را در قانون پیش بینی نماید‌.
گفتار دوم‌: توبه در سنت
مادر این گفتار ابتدا ابعاد مختلف توبه از دیگاه معصومین (ع) را مطرح‌،سپس به ذکر مصادیقی از توبه کنندگان می‌پردازیم‌.
«سنت عبارت است از‌: قول‌،فعل یا تقریر معصوم (علیه السلام ) در امور دینی منظور از قول و فعل‌،گفتار و کردار و منظور از تقریر سکوت و رفتار تأئید آمیز معصوم است نسبت به فعل یا عقیده ای که در حضور وی صورت گرفته است‌.»54
به تبعیت از قرآن مجید‌، توبه از دیدگاه پیامبر اکرم و ائمه معصومیین علیهما السلام از جایگاه والایی برخوردار می‌باشد‌. به طوری که این استوانه های محکم هدایت نه تنها مردم عصر و زمان خویش را دعوت به توبه می‌نمودند بلکه همواره خود نیز در حال توبه و انابه به پیشگاه خداوند بوده اند‌.
در کتاب ارزشمند نهج الفصاحه بیش از بیست و هشت حدیث از نبی مکرم اسلام صلی الله علیه و اله و سلم در رابطه با توبه عنوان شده است و همچنین در کتاب شریف نهج البلاغه کتب روایی دیگر احادیث زیادی در باب توبه و ابعاد مختلف آن نقل شده که بهذکر تعدادی از آنها می‌پردازیم‌.
بند اول )ابعاد مختلف توبه از دیدگاه معصومین (ع)‌:
پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید‌: «از خدا بخشش بخواهید زیرا من هر روز صد بار از او بخشش می‌خواهم‌.»55
حضرت امام صادق (ع) فرمود‌: «حضرت عیسی (ع) بر گروهی که می‌گریستند گذشت و فرمود‌: اینها بر چه می‌گریند ؟ کسی پاسخ داد بر گناهانشان گریه می‌کنند‌. عیسی (ع) فرمود‌: باید گناهان را کنار گذارند (توبه کنند ) تا بخشیده شوند‌.»56
حضرت علی (ع) در باره ارزش توبهمی‌فرماید‌: «در شگفتم از کسی که می‌تواند استغفار کند و ناامید است.»57
در این راستا اما باقر (ع) در روایتی به محمد بن مسلم فرمود‌:
«ای محمد‌،گناهان مومن که ازآن توبه کند برای او آمرزیده است و باید برای آیندۀ پس از توبه کار نیک کند‌،هر آینه بخدا سوگند این فضیلت نیست مگر برای اهل ایمان‌،عرض کردم‌: پس اگر بعد از توبه و استغفار از گناهان باز گناه کند و دوباره توبه کند (چگونه است ) ؟ فرمود‌: این محمد بن مسلم آیا باور داری که بنده مومن از گناهان خود پشیمان شود و از آن آمرزش خواهد و توبه کند و خداوند توبه اش را نپذیرد ؟
عرض کردم‌: اگر چند بار این کار را کرده‌،گناه می‌کند و سپس توبه کرده و از خدا آمرزش خواهد (این چگونه است )؟ فرمود‌: هر آنگاه که مؤمن به استغفار و توبه بازگردد‌،خداون نیز به آمرزش او بر می‌گردد و گناهانش را بیامرزد و بدرستی که خداوند آمرزنده و مهربان است توبه را می‌پذیرد و از کردارهای بد درگذرد‌،پس مبادار تو مومنان را از رحمت حق دور داری‌.»58
پیامبر اکرم (ص) درباره مهلت پذیرش توبه می‌فرماید‌: «خداوند تا دم واپسین توبه را می‌پذیرد‌.»59
و نیز حضرت علی (ع) در این خصوص فرموده است‌: «عمری که خدا از فرزند آدم پوزش را می‌پذیرد شصت سال است »60
در روایتی حضرت صادق (ع) از قول پیامبر (ص) نقل می‌فرماید‌:
«هر کس یکسال پیش از مرگش توبه کند خدا توبه اش را می‌پذیرد‌. سپس فرمود‌:یکسال زیاد است هر کس یکماه قبل از مرگش توبه کند پذیرفته می‌شود‌. سپس فرموده یکماه زیاد است‌. هر کس یک هفته پیش از مرگش توبه کند خداوند توبه اش را می‌پذیرد‌. سپس فرمود یک هفته زیاد است‌،هر کس یک روز پیش ازمرگش توبه کند خدا توبه اش را قبول می‌نماید‌. سپس فرمود یک روز زیاد است‌،هر کس پیش از دیدار مرگ (ملک الموت) توبه کند خدا توبه اش را می‌پذیرد‌.»61
علی الرغم اینکه در این احادیث مهلت پذیرش توبه تا پیش از دیدار مرگ بیان شده اما تسویف و تدخیر در توبه نیز مورد نکوهش قرار گرفته چنانکه حضرت امام علی (ع)می‌فرماید‌: «مُسُوّف نفسهبالتوبه من هجوم الاجل علی اعظم الخطر یعنی‌: هر کس که نفس خود را برای توبه در برابر هجوم مرگ به امروز و فردا و امیدوار با خطر بزرگی مواجه است‌.»62
حضرت علی (ع) می‌فرماید‌: «در دنیا دو امان از عذاب خداوند سبحان وجود دارد که یکی از آن دو از دسترس شما بیرون شده است بر شما باد که به امن دوم دست نزنید و توسل جوئید‌. اما آن که در دسترس بود و به آسمان بر شُد پیامبر(ص) است و آن امانی که باقی مانده‌،استغفار است‌.»63
حضرت علی (ع) می‌فرماید‌: «‌…. و خدا در صورت ارتکاب گناه در توبه را مسدود نکرده است‌.در کیفر تو شتاب نداشته و در توبه و بازگشت به تو عیب نگرفته است در آنجاکه رسوایی سزاوار توست رسوا نساخته و برای بازگشت به خویش شرایط سنگینی مطرح نکرده است‌. در گناهان تو را به محاکمه نکشیده و از رحمت خویش نا امیدت نکردهبلکه بازگشت تو را از گناهان نیکی شمرده است هر گناه تو را و هر نیکی تو را ده به حساب آورده و راه بازگشت را بسوی تو گشوده است‌.»64
حضرت زین العابدین (ع) در این باره می‌فرماید‌: «خدایا مندر این مقام از گناهان بزرگ و کوچک و بدیهای پنهان و آشکار و لغزشای کهن و نو توبه کردم‌. توبه ای که اندیشه نافرمانی را دیگر در دل راه ندهم و قصد بازگشتن به گناه را نکنم و تو در کتاب حکیم فرموده ای که توبه کنندگان را می‌پذیری و از بدی ها در می‌گذری تائبان را دوست داری‌. پس چنانچه وعده فرمودی توبه مرا بپذیر و چنانکه نوید دادی از بدی های من درگذر تا دوستی تو مطابق پیمان تو شامل من گردد‌.»65
پیامبر اکرم (ص) می‌فرماید‌: «توبه کامل‌،پشیمانی از گناه است که وقتی گناه از تو سر زد از خدا آمرزش طلبی و دیگر هرگز مرتکب آن نشوی‌.»66
محد بن فضیل گفته است که از امام موسی بن جعفر (امام کاظم «ع»)پرسیدم توبه نصوح چگونه توبه ای است ؟ فرمود‌: «توبه ای است که در رابطه با گناهی اتفاق می‌افتد و بازگشت به آن گناه نمی‌نماید و اضافه فرمود‌: محبوب ترین بندگان در پیشگاه خداوند آنهایی هستند که مرتکب گناهانی می‌شوند و توبه می‌کنند.»67
شیخ صدوق (ره) در معانی الخبار از حضرت ابوالحسن علی النقی (ع) (امام هادی) نقل کرده است محمد بن هلال در ضمن عریضه ای از آن حضرت پرسیدم‌: توبه نصوح چگونه توبه ای است ؟ امام (ع) در ضمن توقیعی جواب داد‌:
«توبه ای است که باطن و ظاهر توبه کار برابر باشد بلکه باطنش بهتر و برتر باشد‌.»68
ابو عبیده حذائ گوید‌: شنیدم از حضرت باقر (ع) که فرمود‌: «همانا خدای تعالی به توبه و بازگشت بنده خود فرحناک تر است از مردی که در شب تاری شتر و توشهخود را گم کند و آنها را بیابد‌،پس خدا به توبه بنده اش از چنین مردی که راحلۀ گم شده را پیدا کند شادتر است‌.»69
در کتاب منازل الحکمه از قول پیامبر (ص) نقل شده که فرمود‌: «اگر نشان توبه در توبه گزار آشکار نشود توبه نکرده است‌،طلبکاران را خشنود سازد‌،نمازها را اعاده کند‌،میان مردم فروتنی کند‌،خود را از شهوات و خواهشهای نفسانی دور دارد و با روزه گرفتن گردن خود را نزار کند‌.»70
پیامبر (ص) درباره حقیقت توبه می‌فرماید‌: «پشیمانی توبه است و هر که از گناه توبه کند چنان است که گناه نداشته باشد‌.»71
در کتاب اسرار آل محمد (ص) از قول حضرت علی (ع) نقل شده که می‌فرماید‌:«خداوند بدی را گناه و گناه را فتنه و فتنه را آلودگی قرار داده است نیکی را رضایت و رضایت را توبه و توبه را پاک کننده قرار داده است‌. هر کس توبه کند هدایت می‌یابد و هر کس به فتنه بیفتد گمراه میشود تا مادامی‌که ره درگاه خدا توبه نکرده و به گناه خود اعتراف ننموده است‌. الله الله ! چه وسعت دارد آنچه از توبه و رحمت و بشارت و حلم عظیم نزد خداوند است و چه ترسناک اس آنچهاز قیدها و جهنم و بالاهای شدید که نزد خداوند است هر کس به اطلاعت او دست یابد کرامت او را به خود جلب می‌کند و هر کس در معصیت او وارد شود و بال عقاب او را خواهد چشید‌،و بزودی پشیمان می‌شوند‌.»72
ابعاد مختلف دیگری از توبه شامل‌: ضرورت توبه و خودسازی ره آورد شوم توبه شکنی‌،توبه و نماز و‌…نیز در فرمایشات معصومین علیهما السلام دیده می‌شود که به جهت اختصار از ذکر آنها خودداری می‌شود‌.
از مطالب عنوان شده استفاده می‌شود که‌: اولاً ائمه معصومین علیها السلام به پیروی از قرآن ضمن اینکه خود همیشه در حال توبه و انابه بوده اند‌،مردم را نیز همیشه به این امر که از اهمیت‌،ارزش و جایگاه ویژه ای برخوردار است‌،دعوت می‌نمودند‌.
ثانیاً علیرغم اینکه فرصت انجام توبه تا ساعت آخر عمر بیان شده‌،اما خطر تسویف و به تدخیر انداختن توبه نیز گوشزد گردیده‌،لذا انسان تا فرصت دارد باید قیام به توبه نموده آن هم توبه حقیقی‌،نصوح و بدون بازگشت و از امروز و فردار کردن و تأخیر در توبه بعلت خطراتی که دارد اجتناب نماید‌.
بند دوم ) مصادیقی از توبه
برای اینکه انسان به توبه از گناهان و معاصی توجه پیدا نماید راههای مختلفی وجود دارد‌،یکی ازاین راهها مطالعه و تفکر در داستانها و حکایاتی است که از افراد توبه کننده چنانکه قرآن در سوره یوسف آیه 11 می‌فرماید‌: «لقد کان فی قصصهم عبره لاولی الالباب یعنی‌: همانا در حکایت آنان برای صاحبان عبرت کامل خواهد بود »
در تفسیر این آیه قصه ها و سرگذشتها به آینه ای تعبیر شده که انسانهای صاحب اندیشه می‌توانند عوامل پیروزی و شکست‌،خوشبختی و بدبختی سربلندی و ذلت و تجربیات اقوام پیشین را در آن ببینند آینه ای که مشاهده آن‌،عمر کوتاه مدت هر انسانی را به اندازه عمر تمام بشریت طولانی می‌کند‌.73
بشر مردی عیاش و دائم الخمر بود‌،شب را به آواز و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع رسول خدا (ص)، خواجه عبدالله انصاری، حضرت آدم (ع)، پیامبر (ص) Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع رسول خدا (ص)، پای برهنه، علامه طباطبایی، سوره بقره