پایان نامه رایگان با موضوع نقاط شهری، رشد جمعیت، تغییرات جمعیت، مناطق شهری

دانلود پایان نامه ارشد

تسهیلات مسکونی است، در حالی که در گروههای کمدرآمد مشکل بیمسکنی وجود دارد و بدینترتیب وقتی مشکل کمبود واحدهای مسکونی مطرح میشود، باید توجه کرد که تقاضا برای مسکن در گروههای مختلف درآمدی یکسان نیست.
در کشورهای درحالتوسعهای چون ایران، بهطور معمول رابطه بهای مسکن با درآمد خانوارها به شکل معکوس بوده و پدیده اسکان غیررسمی یا عدم رفاه روندی فزاینده داشته است. این واقعیت، نشانه ناکارآمدی سیاستهای اجتماعی به معنای عام و خاص کلمه و از آنجمله در بخش مسکن است. از یکسو، نهادها و سازوکارهای تامین رفاه کارآمد نبودهاند و از سوی دیگر بر قواعد رشد اقتصادی انطباق لازم را نداشتهاند. از اینرو، برنامهریزی برای مسکن عمومی برای کاهش مشکلات مربوط به دسترسی به مسکن گروههای کمدرآمد شهری میتواند راه دستیابی به الگوی کارآمد مسکن در شهرهای ایران را افزایش دهد (حسینلو, 1390).
از سوی دیگر برنامهریزی بخش مسکن در ایران با فقدان یک نظام آماری کارآمد و بههنگام مواجه است. با وجود تناقضات، کمبودها و عدم هماهنگیها در آمار و اطلاعات بخش مسکن، رسیدن به یک برنامه مشخص و جامع برای رفع مشکلات بخش مسکن در ایران دور از انتظار است. یکپارچه نبودن نهادها و دستگاههای مسئول در جمعآوری و تنظیم اطلاعات شاخصهای مسکن( مرکز آمار ایران، بانک مرکزی، وزارت مسکن و شهرسازی، شهرداریها و …) را باید مسئله جدی دانست (عزیزی م. , 1384).

4- فصل چهارم

تجزیه‌وتحلیل

مقدمه
روند تحولات بخش مسکن و شاخصهاي عملکردي آن را میتوان از زوایاي مختلفی مورد بررسی قرار داد. از آنجا که تحولات جمعیتی از یکسو و تعاملات اقتصاد کلان از سوي دیگر تاثیرات معنیداري را بر عملکرد این بخش دارند، در این قسمت سعی شده تصویري از جایگاه بخش مسکن در اقتصاد کلان و همچنین تعاملات آن با متغیر هاي مختلف تحت سرفصل هاي زیر رائه شود.
• بررسی تحولات جمعیتی
• بررسی و تحلیل روند ساخت‌وساز مسکن
• مسکن و اقتصاد خانوار
• بررسی روند تحولات موجودي مسکن و تعادل آن با جمعیت و خانوار
• روند تحولات قیمت مسکن
• نقش دولت و بخش خصوصی در تامین مسکن
• جمع بندي از بررسی شاخص هاي کمی و کیفی مسکن
در بخش تحولات جمعیتی به بررسی تغییرات توزیع بعد خانوار در نقاط شهری و روستایی در بازه زمانی 1365 تا 1390 و تغییرات جمعیت، خانوار و بعد خانوار در سال‌های 1335 تا 1390 پرداخته شود. در راستای بررسی و تحلیل روند ساخت‌وساز مسکن مواردی از قبیل پروانه‌های ساختمانی صادر شده توسط شهرداری‌ها بر حسب تعداد واحد مسکونی، زیربنای واحد مسکونی و شیوه ساخت آن در طول دهه اخیر بررسی شده‌اند. در تحلیل مسکن و اقتصاد خانوار به مطالعه توزیع درآمد، بررسی هزینه‌ها و درآمد خانوار، هزینه مسکن خانوار و بررسی شاخص دسترسی به مسکن و طول دوره انتظار برای دستیابی به مسکن در دهه اخیر و نحوه تصرف واحدهای مسکونی در بازه زمانی 1375 تا 1390 پرداخته شده است.
در ارتباط با بررسی روند تحولات موجودی مسکن و تعادل آن با جمعیت و خانوار به مطالعه فاکتورهایی از قبیل روند تحولات موجودی مسکن، توزیع خانوار و واحدهای مسکونی در سال‌های 1365 تا 1390 که خود مشمول تراکم نفر در واحد مسکونی، واحد مسکونی بر اساس تعداد خانوار، تراکم خانوار در واحد مسکونی و مسکن به ازاء هزار نفر پرداخته می شود.
شاخص روند تحولات مسکن به تفکیک یک مترمربع بنا و یک مترمربع زمین ساختمان‌های شروع و تکمیل شده در مناطق شهری و روند تغییرات شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی و شاخص بهای مسکن مورد مطالعه قرار گرفته است.
فاکتور نهایی که نقش دولت و بخش خصوصی در تامین مسکن می‌باشد، نیز دو بخش سرمایه‌گذاری دولت در تامین مسکن و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در واحدهای مسکونی مناطق شهری کشور را شامل می‌شود.

4-1-1- تغییرات جمعیت، خانوار و بعد خانوار
نسبت تغییرات جمعیت و خانوار و به تبع آن بعد خانوار، به الگوي تشکیل خانواده وابسته است. بسته به سن اولین ازدواج یا جدا شدن فرزندان از خانواده، اختلاف فازي میان رشد جمعیت و رشد خانوار بهوجود میآید. مطابق با برآوردهاي مرکز آمار ایران، سن اولین ازدواج زنان در ایران طی سالهاي 1335 تا 1390 از 19 سال به 23 سال و در مردان از 24 سال به 27 سال افزایش یافته است.
بنابراین، براي تحلیل تغییرات خانوار، بررسی دورههاي سرشماري 1335 تا 1390 الزامی میشود. در این بازه زمانی جمعیت کشور از 18,9 میلیون نفر به 75,1 میلیون نفر و تعداد خانوارها از 4میلیون به 21.1 میلیون افزایش یافته است. در این میان، بعد خانوار از روند افزایشی – کاهشی تبعیت کرده و از میانگین 4,76 نفر در سال 1335 به 5,1 نفر در سال 1365 و سپس به 3,5 نفر در سال1390رسیده است. تغییرات بعد خانوار در این سالها نشاندهنده آن است که در سالهاي نخست، تفاوت چشمگیري میان الگوي خانوارهاي شهري و روستایی وجود نداشت. با رشد جهشی زندگی شهري و تغییر ایستارهاي خانوادهها از فرزند، الگوي خانوارهاي هستهاي مدرن بر الگوي سنتی غلبه کرده و تفاوت میان دو شیوه زندگی، خود را در شکاف میان شاخص بعد خانوار ظاهر ساخت. بهطوري که بعد خانوار شهري در سال 1345 به بیشینه 4,9 نفر رسیده و سپس روند کاهنده خود را ادامه میدهد. اما خانوارهاي روستایی در سال 1365، یعنی 20 سال پس از نقاط شهري به شاخص بیشینه 5,45 نفردست مییابند (مطالعات بازنگری طرح جامع مسکن, 1392).

جدول 9: تغییرات جمعیت و خانوار کل کشور در نقاط شهری و روستایی در سالهای 90-1335
شرح
سال
کل کشور
نقاط شهری
نقاط روستایی و غیر ساکن

جمعیت
خانوار
بعدخانوار
جمعیت
خانوار
بعدخانوار
جمعیت
خانوار
بعدخانوار
1335
18954704
3985680
4.76
5953563
1261372
4.72
13001141
2724308
4.77
1345
25788723
5167192
4.99
9794246
1962023
4.99
15994476
3205169
4.99
1355
33708744
6711628
5.02
15854680
3265524
4.86
17854064
3446104
5.18
1365
4944510
9673931
5.11
26844561
5528542
4.86
22600449
4145389
5.45
1375
60055488
12398235
4.84
36817789
7948925
4.63
23237699
4449310
5.22
1385
70495782
17501771
4.03
48259964
12405584
3.89
22235818
5096187
4.36
1390
75149669
21185647
3.55
53646661
15427848
3.48
21503008
5757799
3.73
ماخذ: مرکز آمار ایران، سرشماریهای نفوس و مسکن

با توجه به جدول شماره 5 می‌توان گفت شد جمعیت در کل کشور روبه‌کاهش بوده که این امر خود ناشی از بالا رفتن سن ازدواج، کاهش بعد خانوار و عواملی از این دست می‌باشد.
جدول 10: مقایسه تغییرات نرخ رشد جمعیت و خانوار کل کشور در نقاط شهری و روستایی در سالهای90-1335
محدوده

دوره
کل کشور
نقاط شهری
نقاط روستایی و غیر روستایی

رشد جمعیت
رشد خانوار
رشد جمعیت
رشد خانوار
رشد جمعیت
رشد خانوار
45-1335
3.13
2.63
5.10
4.52
2.09
1.64
55-1345
2.71
2.65
4.93
5.23
1.11
0.73
65-1355
3.91
3.73
5.41
5.41
2.39
1.86
75-1365
1.96
2.51
3.21
3.70
0.28
0.71
85-1375
1.62
3.51
2.74
4.55
0.44-
1.37
90-1385
1.29
3.89
2.14
4.46
0.67-
2.47
ماخذ: مرکز آمار ایران، سرشماریهای نفوس و مسکن
4-1-2- بررسی و تحلیل روند ساخت‌وساز مسکن
روند تحولات تولید یا ساختوساز مسکن عمدتا از دو طریق آمار و اطلاعات مربوط به پروانههای ساختمانی صادر شده توسط شهرداريها و مشخصات ساختمانهاي مسکونی تکمیل شده توسط بخش خصوصی و پروانه‌های ساختمانی صادر شده بر اساس شیوه ساخت که هردو مربوط به مناطق شهري کشور هستند قابل بررسی و تحلیل میباشد لازم به ذکر است که از خصوصیات مربوط به تولید در مناطق روستایی آمار منسجمی مانند مناطق شهري در دست نیست.

4-1-2-1- پروانه هاي ساختمانی صادر شده توسط شهرداري ها
بررسی روند ویژگیهاي پروانههاي مسکونی صادره در نقاط شهري کشور از جنبههاي مختلف نظیر تعداد پروانه، تعداد طبقات، مساحت زمین و زیربناي مندرج در پروانههاي مسکونی و نوع مصالح، این امکان را میدهد تا علاوه بر تحلیل رونق و رکود بخش مسکن در مناطق شهري الگوهاي تقاضا براي ساخت مسکن مورد تجزیهوتحلیل قرار گیرد. البته باید در نظر داشت که پروانههاي ساختمانی الزامأ رونق و رکود را نشان نمیدهند بلکه میتوان تغییرات آن را به عنوان ارزیابی ذهنیت فعالان بازار از رونق و رکود در نظر گرفت (مطالعات بازنگری طرح جامع مسکن, 1392). جدول زیر پروانه های ساختمانی و تعداد پروانه بر حسب تعداد واحد مسکونی را نشان می دهد.
جدول 11: پروانه های ساختمانی صادر شده برای احداث ساختمان مسکونی بر حسب تعداد واحد مسکونی، مساحت زمین و مساحت زیربنا در نقاط شهری(فقره- هزار مترمربع)
سال
تعداد پروانه بر حسب تعداد واحد مسکونی
مساحت زمین
مساحت زیربنا

جمع
یک واحد
دو واحد
سه واحد
چهارواحد
پنج واحد و بیشتر

1379
110161
77474
21104
4781
1856
4946


1380
110824
70947
24186
9276
2428
6987


1381
131112
73463
31358
9832
4629
11830


1382
137529
66409
38778
12896
5846
13600


1383
114866
61819
29804
9431
4422
9390


1384
136200
76212
37836
10025
4429
7698
37614
39841
1385
185146
99862
43761
13631
12599
15293
52198
58214
1386
218966
98916
53641
19182
20762
26463
60032
84355
1387
179932
75562
45782
17590
17586
23412
57299
83042
1388
164389
75073
47006
14377
10878
17055
52753
71541
1389
197105
90154
59930
19054
9664
18303
69591
82666
1390
163618
68198
46820
18144
10676
19780
53706
69827
مجموع
1849848
934089
480006
158219
105775
174757


ماخذ: (سالنامه آماری, 1390; 1380; 1385)
در این دوره جمعا 1849848 هزار فقره پروانه ساختمان مسکونی صادر شده است. تعداد پروانه‌های واحدهای مسکونی از 110161 هزار فقره در سال 1379 به 114866 هزار فقره در سال 1383 و 163618 در سال 1390 رسیده است. بیشترین تعداد پروانه مسکونی در سال 1386 و کمترین تعداد پروانه در سال 1379 صادر شده است.
بررسی تحولات پروانههاي صادره براي احداث بنا بر حسب متوسط مساحت زیربنا در سالهاي 1379 الی 1390 حاکی از آن است که در سالهای 80 تا 83 تقریبا ثابت بوده است و با وجود نوسناتی در دو سال بعد، در سالهاي 85 و 86 متوسط مساحت زیربنا در هر پروانه افزایش یافته اما این روند در سال 87 کاهش یافته و مجددا در سالهاي 88 الی90 روندي صعودي داشته و در سال 91 این شاخص کاهش یافته است.
جدول 12: روند تحولات متوسط زیربنای هر واحد مسکونی در نقاط شهری کل کشور طی سالهای 1380-1391
سال
متوسط زیربنا بر حسب مترمربع
سال
متوسط زیربنا بر حسب مترمربع
1380
119
1386
124
1381
119
1387
122
1382
119
1388
125
1383
123
1389
129
1384
121
1390
131
1385
124
1391
130
ماخذ: مرکز آمار ایران
4-1-2-2- بررسی پروانه هاي ساختمانی صادره برحسب شیوه ساخت
بررسی پروانههاي صادر شده براي احداث ساختمان مسکونی برحسب شیوههاي ساخت در دوره 1379 الی 1390 نشانگر تغییر الگوهاي کلی است. به‌طوریکه از سال 79 تا 84 گرایش بیشتر برای ساخت به اسکلت فلزی بوده است درحالیکه در سالهاي 1385 تا 1390 گرایش عمده تقاضا براي ساخت از اسکلت فلزي به بتون آرمه تغییر یافته و همراستا با این روند گرایش ساخت با آجر و آهن نیز کاهش یافته است.
جدول 13: پروانه های ساختمانی صادر شده در مناطق شهری برحسب شیوه ساخت در سالهای 1385تا1390
سال
مجموع
آجر و آهن
آجر و چوب
بلوک سیمانی
اسکلت فلزی
بتون

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع قیمت مسکن، تسهیلات بانکی، تسهیلات بانک، مسکن روستایی Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع هزینه خانوار، ضریب جینی، خانوار شهری، خانوار روستایی