پایان نامه رایگان با موضوع رفتار مصرف کننده، منابع محدود، مصرف کننده، کتاب مقدس

دانلود پایان نامه ارشد

دارد که آيا اين موضوع تضادي ميان ذهنيت ديني افراد و وظايف عموم نسبت به يهوديان و غيريهوديان138 پيش خواهد آورد يا خير؟
پيروان يهوه، قوم برگزيده‌ي خداوند، در بدو امر در مصر ميزيستند که عمدتاً در آنجا اکثريت مردم خدايان ديگري را ميپرستيدند. پس از آن هنگامي که موسي يهوديان را به سرزمين اسرائيل رهسپار کردند با اقوامي هم جوار شدند که داراي اعتقادات ديگري بودند. بدين سان اين مسئله که چگونه با غيريهوديان تجارت کنند، قدمتي همسان با خود يهوديت دارد و مقررات نيز راهنماييهاي آشکاري در اين باب ارائه کرده است. بديهي است که اقوام يهودي در اسرائيل باستاني تجارت گستردهاي با همسايگان خود به ويژه با فينيقيه داشتند که پوياترين تاجران آن منطقه را در خود جاي داده بود. از چشم يهوديان اين افراد خدايان دروغين را ميپرستيدند، اما اين موضوع مانعي براي روابط تجاري معمول به شمار نميرفت. 139يهوديان ميبايست قوانين يهودي را همان‌گونه که در تورات وضع گرديده بود اجرا ميکردند در حقيقت تورات از کتاب‌هاي سفر خروج ، سفر پيدايش140 ‌، سفر لاويان ، سفر اعداد141 و سفر تثنيه142 تشکيل شده است. پس از تخريب معبد اورشليم و سقوط نهايي سلطنت يهوديان، يهوديت به‌طور فزايندهاي به دين کتاب محور تبديل شد که نزد يهوديان، در تبعيد دراز مدت، خود منبع الهام بود. البته اين به‌آن معنا نيست که چنان‌که تفسيرهاي خاخامي هميشه حائز اهميت بودهاند، اين دين دچار تحّجر شده بود، بلکه از جهات بسياري اهميت يافته است؛ زيرا خاخامها حيات معنوي مردم را در سرزمينهاي تبعيدي143 و تحت شکنجه‌ها و رنج‌هاي فراوان هدايت کردهاند. قانون يهود هلاخايي144‌، عليرغم آن‌که از تورات گرفته شده است، نظام‌مند نيست؛ زيرا ديدگاههاي متفاوتي نسبت به آن امکان پذير است. يک مسئله اين است که تا چه اندازه بايد به هر عقيده اهميت داد؟ نظريههاي خاخام‌هاي مشهورتر و سرشناستر مهمتر از نظريههاي خاخامهاي گمنام تلقي شده و ديدگاههاي اکثريت بيشتر از نقطه نظرهاي دستههاي اقليت مورد تأئيد بودند. حيات اقتصادي در طي قرون تغيير يافته است و هر کشور براساس شرايط مادي، مجموعه‌ي متفاوتي از فرصت‌ها را به نمايش ميگذارد. در واقع چنانکه ديگر سنن يهودي، از جمله تورات لساني (شفاهي)145 که در نهايت توسط ، يهودا هناسي146 آن را با عنوان ميشنا 147( اين واژه عربي و به معناي تکرار و تلقين است) به کتابت درآورد يا تلمود که تفسيري بابلي و اورشليمي از ميشنا 148بود، کشف گرديد؛ تورات نيز بايد در روشنان اين چالش‌ها کشف گردد. 149ممکن است تمامي اين مسائل بسيار پيچيده به‌نظر آيند و در واقع نيز چنين است؛ چرا که تلمود بابليان يا آگادا 150متشکل از شش هزار صفحه است که عملاً براي تمامي ابعاد زندگي، از جمله اقتصاد توضيحي ارائه داده است. 151با وجود‌اين، اين موضوع نشان‌دهنده آن‌است که منبع موثق آموزهها و قوانين مذهبي دين يهوديت تنها به تعصبات خشک ديني يا آزمودن ايمان نميپردازد؛ زيرا در دين يهوديت ناسازگاريهاي بسيار کوچکي وجود دارد، اما در تورات بيشتر به درست زندگي کردن؛ از جمله حصول اطمينان از مطابقت اعمال اقتصادي با قوانين ديني تأکيد شده است. مطالعه قلمرو ضروري است؛ زيرا پيچيدگي‌هاي حيات اقتصادي که رهنمودهايي براي هلاخا 152 ارائه ميدهد، راهي است که بايد در پيش گرفته شود. 153
ده فرمان موسي در رأس تمامي قوانين يهود قرار دارد. سه حکم از اين فرمان‌ها توجه خاصي به مسائل اقتصادي دارند که عبارتند از: در روز سبت کار نکنيد، دزدي نکنيد و به اموال همسايگان خود طمع نکنيد 154. فرمان مقدس داشتن روز سبت به جزئياتي تقسيم شده است: روز سبت را با مقدس داشتن آن به خاطر بسپاريد. شما بايد در شش روز تلاش کنيد و تمامي کار خود را به انجام رسانيد، ليکن روز هفتم روز تعطيلي 155 (سبت) است که به خداوندگاري تعلق دارد که خداي شماست. شما در آن روز کار نخواهيد کرد و پسران و دختران شما، خدمتکاران و کنيزان شما وحيوانات شما و بيگانگاني که در حدود دروازههاي شما نيز هستند کار نخواهند کرد؛ زيرا خداوند در شش روز آسمان‌ها و زمين، درياها و تمامي آنچه درون آنهاست خلق کرد و در روز هفتم آرميد. بدين سان خداوندگارتان روز هفتم را تقدس بخشيده و آن را برکت داده است.
بسياري از نويسندگان مسيحي نيز همانند يهوديان ده فرمان را بصورت دقيق و تحت اللفظي تفسير کرده‌اند، اما اقتصاددانان به اين آموزههاي يهودي گرايش خاصي نشان داده و آن را نقطه‌ي شروعي براي خود تلقي مي‌کنند؛ براي مثال مير تاماري 156که شايد از معقول ترين نويسندگان يهودي است که درباره‌ي مفاهيم يهودي مرتبط با فعاليت اقتصادي مي‌نويسد، بر محدوديت‌هاي زماني، تأکيد ميورزد؛157 همانند ضرورت امتناع از کار کردن در سبت چهل و دوم هر سال، هشت آئين يهودي اصلي ديگر، يک هفته عزاداري براي خويشاوندان نزديکي که وفات مييابند، يک هفته تعطيل اجباري پس از عروسي براي داماد که اجازه کار کردن ندارد. همچنين بر يهوديان واجب است که تا حد ممکن زمان لازم را براي مطالعه‌ي تورات اختصاص دهند، گرچه همان‌گونه که تاماري 158 نشان داده است اين موضوع درميشناه 159بدين مفهوم تفسير شده است که کسي نبايد در پي به‌دست آوردن پاداش‌هاي مادي و به بهاي از دست رفتن واجبات معنوي خود به کار کردن افراطي بپردازد از سوي ديگر خاطرنشان شده است که دلبستگي ديني نبايد به قيمت از دست دادن معيشت تمام شود؛ چرا که بدون وجود شرايط مادي، فعاليت‌هاي معنوي نيز دوام نخواهند يافت. 160
حکم ممنوعيت دزدي درباب زمينههاي اخلاقي حکمي متننازع فيه نيست؛ به عبارتي همه‌ي اديان چنين حکمي تأييد کرده و به رسميت مي‌شناسند، اما متضمنات اقتصادي و اجتماعي چنين ممنوعي شايان تأکيد است. قوانين ديني يهودي که براي تضمين امور اسرائيل باستان وضع شدهاند، به نحوي منظم اعمال و اداره ميشدند و چنين امري مانع از پديد آمدن هرگونه اغتشاش و بينظمي ميشد. 161منع سرقت بدين معنا بود که حقوق مالکيت بايد محترم شمرده شود که تقريباً حقوق دوازده قوم اسرائيل را نيز همانند حقوق افراد نسبت به اموال شخصي آنان در برميگرفت؛ البته حدود حقوق مالکيت افراد ميتواند بيشتر مورد بحث قرار گيرد؛ زيرا حقوق شخصي افراد يا حقوق قومها مطلق نيستند. تاماري162(ميرتاماري) اشاره مي‌کند که ممنوعيت سرقت تنها به دليل مسائل اجتماعي نبود، بلکه بدين سبب وضع و اعمال شده بود که خداوند سرچشمه تمامي ثروتها و مالک نهايي تمامي اموال است. بنابراين، محترم شمردن اين اموال يک امر واجب ديني است و تنها وظيفه‌ي اجتماعي افراد نيست. 163
جريمه‌ي دزدي در حقوق جزايي يهودي بازگرداندن اموال سرقتي به صاحب اموال به همراه پرداخت جريمهايي به ارزش مساوي با مال سرقتي و به زندان رفتن است. قانون، جزاي مربوط را نسبت به جرمي که عليه انسان صورت گرفته است ارائه ميدهد. کفاره گناه عليه الوهيت مسئله ديگري است که در مورد آن مجرم را بايد به بازخواست و حسابرسي فراخواند، اما موضوعي نيست که بتوان در دادگاههاي بشري به آن پرداخت، وجود الوهيت خداوند خود براي آن تصميم خواهد گرفت. 164
حکم نهي طمع ورزي به اموال همسايگان به رفتار اقتصادي و نيز نحوه‌ي نگرش به اموال ميپردازد. اين فرمان پاياني، کاملاً وراي ممنوعيت دزدي است. با طمع ورزي، افکار و رفتار به گناه آلوده ميشوند. تورات در اين حکم بيشتر از ديگر قوانين به حوزه اقتصادي قدم مينهد؛ چرا که اميال مادي غالباً نسبي هستند تا مطلق؛ يعني اين اميال به آنچه که ديگران در حال حاضر دارند و آنچه که ندارند و در آرزوي به‌دست آوردن آن هستند مربوط ميشود. نظريههاي رفتار مصرف کننده در ماکرواکونومي(اقتصاد کلان) امروزي(براي مثال در فرضيه درآمد نسبي دوسنبري165 ) بيان ميدارد که مصرف امري است که به گروه هم نوعان يا همسايگان166 ارتباط دارد که همسايگان، همکاران يا ديگران را دربرمي‌گيرد.167 هرچقدر درآمد گروه افزايش يابد، مصرف نيز افزايش مي‌يابد و اين فرضيه‌ي حفظ سطح استاندارد با معيارديگران است که ميتوان از مثال‌هاي تجربي بسيار زيادي در اين باب ياد کرد. آيا اين مسئله با فرمان نهي از طمع ورزي نسبت به اموال همسايگان در تضاد است؟ بديهي است که همانند اکثر قوانين ديني يا سکولاريتي امکان تفاسير بسيار متفاوتي وجود دارد. در صورتي که طمع ورزي به آرزوي داشتن اموالي اشاره کند که در واقع به ديگران تعلق دارند پس اين آرزو حتي اگر در حقيقت سرقتي روي ندهد، نشان‌دهنده‌ي ميل به دزدي است. همچنين اگر اين احساس اشاره بر اشتياق به داشتن اموالي نظير اموال همسايگان داشته باشد، در اين مورد نيز اين حکم متضمن اين است که اين اميال مادي است که حاصل طمع ورزي بوده و گناه‌کارانه است و در واقع مسئلهاي گستردهتر وبزرگ‌تر است. 168

2-1-2)ثروت و داراييها
تورات نميگويد که داشتن اموال مادي گناه است، بلکه آنها به عنوان برکت تلقي ميشدند. خداوند، يک منطقه جغرافيايي را تعين کرده است که يهوديان در آن زندگي کنند، و آن در واقع همان سرزمين اسرائيل است و گفته شده است که شير و عسل در آن سرزمين جاري است و هرگز صحرايي غيرقابل کشت نبوده است. بسياري از کتب عهد عقيق را ميتوان کاملاً به عنوان تحليلي از وفور نعمت تلقي کرد که خداوند به پيروانش بخشيده است. ممکن است اقتصاددانان برمفهوم منابع محدود تأکيد ورزند 169و عليرغم تلاش‌هاي برخي از اقتصاددانان که ميکوشند آموزههاي عهد عقيق را به عنوان راه حلي براي مسئله کميابي تفسير کنند، اين نظريه چيزي نيست که با خواندن کتاب مقدس به ذهن خطور کند. گرچه در تلمود اشاراتي بر فضيلت فقر شده است، اين امر نيز خارج از قاعده تلقي شده است مير تا ماري چنين ميگويد: در يهوديت هيچ‌گونه پيماني مبني بر فقر به عنوان ابزاري براي نيل به برکت الهي وجود ندارد. هيچ انگشت اتهامي نيز به سوي کساني‌که به فعاليت‌هاي معمول اقتصادي و عوايد اموال مادي ميپردازند، نشانه نگرفته است. دين اصلي يهوديت رفاه مادي انسان را پاداشي از سوي ملکوت و نعمتي از سوي خدا ميداند و بدين سان چيزي است که فينفسه بدنيست، بلکه بايد آن را مورد تجليل قرار داده و به‌آن ارزش داد. 170
نيايش و عبادت براي روزي ، در ابتداي روز انجام مي شود و در حقيقت در مقدسترين روز سال يهودي، يوم کيپور171 ، کتاب پارناسا172 که مجموعهاي از نوشته‌ها و مطالبي است که به امور اقتصادي و رفاه مادي ميپردازد گشوده و مطالعه ميشود. پس از شعائر روز کيپور، توصيه ميشود دعاي خاصي خوانده شود که در آن از خدا خواسته ميشود سال آينده، سالي توأم با فراواني باشد که در آن يهوديان براي معيشت خود نيازي به ديگران نداشته باشند. اين سنت از زمان معبد باستاني اورشليم به ارث رسيده است.173 اين مسئله به‌آن معنا نيست که به ازاي هر فرد در اسرائيل باستان وفور نعمت وجود داشت؛ چرا که اين سرزمين، فقرايي نيز در کنار ثروتمندان‌، بردههايي در کنار پادشاهان را در خود جاي داده بود. اسرائيل باستاني جامعهاي تساوي طلب نبود و در آنجا تفاوت‌هاي قابل توجه و آشکاري در سطح درآمد و دارايي وجود داشت. البته اين موضوع به عنوان بيعدالتي اجتماعي نگريسته نميشد، بلکه نتيجه طبيعي نحوه ساختاربندي اجتماعي بود و احتمالاً اين شناخت وجود داشت که به دليل تفاوتهاي موجود در استعداد و تواناييهاي افراد، پاداش مادي آنان متفاوت بوده است. در يهوديت هيچ‌گونه فضيلتي در فقر وجود نداشته است و در واقع اين موضوع به واسطه‌ي آن‌که رنج‌هاي بيشماري دربردارد نهي شده است. اين نهي متضمن چنين معنايي نيست که بايد فقرا را به دليل سرنوشتشان نکوهش کرد؛زيرا اغلب اين مسئله به شرايط تأسفانگيزي، مانند بيماري يا ديگر حوادث ميانجامد که نميتوان براي بهبود آن کمکي کرد. در واقع شهادت داده شده است که کساني که احتمالاً به واسطه‌ي تلاش و به‌کارگيري استعداد خدادادي به وفور نعمت در زمين دست يافتهاند، نسبت به فقرا و نيازمندان وظايفي دارند. جوامع يهودي اسرائيل باستاني ذاتاً به‌صورت قومي ميزيستند و کمک کردن به تمامي اعضاي قوم يک وظيفه بود. اين توجه به تمامي کساني که در يک گروه بودند، در برخي از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع قرن نوزدهم، اقتصاد خرد، کتاب مقدس، روشنفکران Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع وجود خداوند