پایان نامه رایگان با موضوع رتبه بندی، بورس اوراق بهادار، صورت سود و زیان، نسبت های مالی

دانلود پایان نامه ارشد

رسانی بهتر و بیشتر باشد و متخصصان حقیقی و حقوقی تحلیل بیشتری را با استفاده از این اطلاعات به عمل آورند، بازار سرمایه به سمت کاراتر شدن حرکت می‌کند. از آن جایی که بدون بهره مندی از اطلاعات کافی استفاده کنندگان، فرصت ها و خطرات سرمایه گذاری را به طور مناسب تشخیص نمی‌دهند؛ ارایه فهرست رتبه بندی شرکت ها به تنوع و کفایت اطلاعات در جهت کارایی بازار کمک شایانی می‌کند (پورزندی، 1379).

2-6 رتبه بندی شرکت ها
بورس اوراق بهادار بازار متشكل و رسمي سرمایه ای برای خرید و فروش اوراق سهام يا اوراق قرضه با ضوابط و مقررات خاص است(انواری رستمی و ختن لو 1385). رتبه‌بندی شرکت‌ها در اين بازار سبب مي‌شود تا شركتهاي ضعيف صنعت، فاصله خود را با برترين ها تشخيص داده و راهبرد مناسب براي رسيدن به آنها را تدوين كنند و شركت هاي برتر با تعريف برنامه ها و راهبردهاي مناسب برتري خود را مستحكم‌تر كنند. در كنار اين موارد، ارائه اطلاعات فرصتي براي سرمايه گذاران در جهت سرمايه گذاري مناسب فراهم مي كند (صارمی و دیگران، 1385). اين نقش در كشورهاي توسعه يافته توسط مؤسسات رتبه بندي ايفا مي شود؛ موسسة ولیو لاین10، سهام شركت ها را در آمريكا و حتي جهان، با توجه به عملكرد مورد انتظار، براي 12 ماه بعد رتبه بندي مي‌كند(جهانخانی و پارسائیان، 1376). متاسفانه بازار سرمايه ايران فاقد چنين مؤسساتي بوده و تنها رتبه بندي رايج شركت ها، رتبه بندي سازمان مديريت صنعتي است كه هر ساله ليست صد شركت برتر را منتشر مي كند(انواری رستمی و دیگران1385). در ایران به علت عدم انتشار اوراق قرضه، مؤسسه ایی که وظیفه درجه بندي شرکت ها را انجام دهد وجود ندارد و تنها رتبه‌بندي که از شرکتها انجام می‌شود، بوسیله سازمان مدیریت صنعتی است که هر ساله (از سال 1375 ) لیست صد شرکت برتر را تحت عنوان IMI-100 منتشر می‌کند(قلیزاده، 1383).این فهرست مشابه فهرست های معتبر و مشهور سایر کشورها مانند فورچون 50011 و هزار شرکت برتر کانادا بر آن است تا جایگاه خود را در میان جامعه اقتصادی کشور مستحکم نماید. فهرست صد شرکت برتر با تعیین بزرگترین شرکت های ایرانی، آنها را از جنبه های گوناگون مالی و اقتصادی مورد مقایسه، رتبه‌بندی و تحلیل قرار می‌دهد.به عبارت دیگر معیار اصلی در گزینش شرکتها، معیار فروش آنها است که در پی آن شرکت های منتخب بر اساس سایر معیار ها، رتبه بندی می شوند. به دلیل وجود انواع شرکت های تولیدی و خدماتی شرکت کننده در این طرح، برای همگن کردن رقم فروش این شرکتها، در مورد اکثر شرکت های تولیدی و خدماتی، رقم فروش خالص آنها منظور می‌شود.در مورد بانکها از مجموع در آمد های مشاع و غیر مشاع آنها و در مورد شرکت های بیمه نیز مجموع درآمد‌های بیمه ای و درآمد حاصل از سرمایه گذاری آنها استفاده می‌شود(انواری رستمی و دیگران، 1385). فهرست صد شرکت برتر (IMI-100) با هدف شفاف کردن اطلاعات اقتصادی کشور، انعکاس توانایی فعالیت ها، گستردگی و حجم کسب و کار، قدرت انحصاری در بازار و توان اثر گذاری شرکتها در متغیر‌های اقتصادی کشور از دیدگاه اقتصاد خرد تهیه می شود.در فهرست IMI-100 همانند فهرست 500 شرکت برتر(فورچون 500)، اصالت بر میزان فروش است(قلیزاده، 1383).
یکی از گزارشهایی که در بورس اوراق بهادار تهران منتشر می‌شود گزارش مربوط به پنجاه شرکت برتر پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار است. بورس این کار را در راستای تدوین و معرفی معیارهای کارآمد سنجش عملکرد و با استفاده از شاخص های متناظر با این پنجاه شرکت انجام می‌دهد. شرکتها سعی می کنند برای بازنماندن در فهرست یادشده به ناچار موقعیت خود را در تالار معاملات بورس و در جریان رقابت با سایر اوراق حفظ کنند و وضعیت خود را از نظر شاخص های مدنظر بورس بهبود دهند. نگاهی به تجربه بورس های اوراق بهادار در کشورهای مختلف نشان می‌دهد به رغم وجود معیارهای مالی و غیر مالی زیادی که در تعیین شرکتهای موفق و برتر وجود دارد ، متاسفانه هنوز هم شناسایی شرکتهای ممتاز یا دارای موقعیت برتر بر پایه یکی یا برخی از عوامل زیر انجام می‌شود (انواری رستمی و دیگران، 1385):
قدرت نقد شوندگی سهام به معنای پر‌معامله بودن آن در تالار بورس
میزان تاثیر‌گذاری شرکت بر بازار یا سهم آن در ارزش جاری بازار
وضعیت شرکت از نظر برتری نسبتهای مالی و به ویژه میزان سودآوری به ازای هر سهم
این در حالی است که شناسایی شرکت های برتر در بورس اوراق بهادار تهران برپایه ترکیبی از قدرت نقد شوندگی سهام و میزان تاثیر گذاری شرکت ها بر بازار، و در چارچوب معیارهای سه گانه و نماگرهای شش گانه زیر انجام شده است:
الف) میزان داد و ستد سهام در تالار معاملات شامل:
1. تعداد سهام داد و ستد شده
2. ارزش سهام داد و ستد شده
ب) تناوب داد و ستد سهام در تالار معاملات شامل:
1. تعداد روزهای داد و ستد
2. دفعات داد و ستد انجام شده
پ) متغیر های مقیاس نماگر میزان تاثیر گذاری بر بازار شامل:
1. میانگین تعداد سهام منتشره شده
2. میانگین ارزش جاری سهام شرکت در دوره بررسی
چنانچه پیداست در شناسایی شرکتهای فعال تر بازار بورس تهران، معیار نقد‌شوندگی از اهمیت بیشتری برخوردار است.وانگهی وجود متغیرهای مقیاس در کنار نماگر فعالیت در بورس، تصویر واقعی تری از نسبت فعالیت شرکت ها و بویژه میزان گردش سهام آنها را نمایان می سازد.لیست پنجاه شرکت فعال تر بورس هر سه ماه یکبار، با استفاده از آمار و اطلاعات یکسان بطور میانگین متحرک تهیه و منتشر می شود.هم سنجی و رتبه بندی فعالیت شرکت های پذیرفته شده در بورس بر پایه نماگرهای بر شمرده شده برای سال 1376 و به کمک میانگین همساز آن ها به صورت زیر محاسبه شده است(قلیزاده، 1383).
M_j=N/(∑_(i=1)^N▒1/I_i )
N:تعداد نماگر های شش گانه (N=6)
Ii:نماگر i از مجموعه برشمرده بالا
همانطور که بیان شد رتبه بندی در روش اول یعنی رتبه بندی صد شرکت برتر توسط سازمان مدیریت صنعتی بر اساس یک متغیر که معمولا فروش است روش دوم یعنی رتبه بندی 50 شرکت برتر توسط سازمان بورس اوراق بهادار با استفاده از میانگین همساز انجام می شود.در بازار های دنیا نیز معمولا رتبه بندی به همین روش صورت می گیرد.به استثنا موسسه ولیولاین که از چند متغیر پیچیده و محرمانه برای رتبه بندی استفاده می‌کند.بهرحال در جدول 2-1 می توان روش های مختلف ارائه شده را با یکدیگر مقایسه کرد(قلیزاده، 1383).

تک متغیر
میانگین همساز
روش V-L
قابلیت اتکا
کم
متوسط
زیاد
سهولت محاسبه
زیاد
متوسط
خیلی کم
استفاده از داده های واقعی
کامل
برآوردی
برآوردی
قابلیت بسته سازی
ندارد
ندارد
ندارد
اطلاعات مورد نیاز
کم
متوسط
زیاد
پرامتریک/ناپارامتریک
پارامتریک
پارامتریک
پارامتریک
جدول 2-1 مقایسه تطبیقی روش های رتبه بندی
همچنان که از این جدول قابل استنباط است رتبه بندی یک متغیره هر چند دارای سهولت محاسبه است اما قابلیت اتکا کمی دارد زیرا بر یک بعد از فعالیت شرکت مانند فروش، میزان دارایی، میزان سود، تعداد کارکنان، بازده دارایی، تقاضا برای سهام، عرضه سهام، نسبت P/E و … متمرکز است و امکان در نظر گرفتن همزمان همه این اقلام را بطور یکجا را ندارد.در حالیکه شرکتها دارای ابعاد مختلفی هستند. روش میانگین همساز با تکیه بر محورهایی نظیر میزان داد و ستد در تالار معاملات، تناوب داد و ستد در تالار معاملات و متغیرهای نماگر میزان تاثیر گذاری بر بازار بیشتر بر محصول مکانیزم عرضه و تقاضای بازار توجه دارد که شاید تمرکز بر معلول بجای علت باشد. یعنی بجای توجه به ارزش شرکت و عملکرد آن، تنها به میزان عرضه و تقاضای سهام آنها توجه می‌شود. (قلیزاده، 1383). روش V-L قابلیت اتکای زیادی دارد ولی از نظر محاسبات بسیار پیچیده و وقت گیر است ضمن اینکه روش آن فقط در انحصار موسسه ولیولاین بوده و در نتیجه قابل اجرا در ایران نمی‌باشد. لذا جهت انجام رتبه بندی مناسب نیاز به روشی است که در عین سادگی در محاسبه، از اطلاعات شرکت ها به بهترین نحو استفاده نماید بتواند تاثیر چندین متغیر را به طور همزمان در انجام رتبه بندی در نظر بگیرد.
2-7 صورتهای مالی
اگر كسي بخواهد بداند وضعيت مالي يك شركت چگونه است بهترين راه آن بررسي صورت مالي شركت است. تحليل صورتهاي مالي شركتها كار نسبتاً دقيق و فني است.پس ازبررسي صورت مالي مشخص مي شود، كه گذشته شركت از لحاظ قدر ت فروش، سرمايه وسود دهي چگونه بوده است و وضعيت آينده را مي توان پيش بيني كرد . نياز به تحليل صورتهاي مالي كاملا ضروري است وبسياري كه در انتخاب خود متضرر مي شوند، به دليل توجه نكردن به صورتهاي مالي شركت مي باشد.

صورتهاي مالي اساسي شركتها عبارتند از (شهر آبادی، بشیری، 1389):
ترازنامه
صورتحساب سود و زیان
صورت جریانهای نقدی
ترازنامه
ترازنامه12 صورت مالي است كه وضعيت مالي شركت را در يك زمان خاص، نشان مي دهد، و دربردارندة حساب دارايي ها، بدهي ها و سرمايه (حقوق صاحبان سهام ) شركت است.
اطلاعات ترازنامه طبقه بندي خاص خود را دارد. مثلا اول دارايي ها ذكر مي ‌شود، بعد بدهي‌ها و درآخر حقوق صاحبان سهام. ترازنامه، براي سهامداران از اين جهت با اهميت است كه معلوم مي كند، شركت چه ميزان دارايي،چه ميزان بدهي وسرمايه دارد و بدين وسيله مي توان قدرت شركت را پيش بيني كرد. در واقع ترازنامه، وضعيت مالي شركت را در يك لحظه زماني نشان مي دهد و مانند عكسي است كه در يك لحظه از شركت گرفته شده باشد (شهر آبادی، بشیری، 1389).
صورتهای سود و زیان
صورت سود و زیان13 وسیله ای است برای تعیین قدرت سود دهی شرکت در یک دوره زمانی مشخص.صورت های سود و زیان غالبا به صورت فصلی تهیه می شوند و آنها را صورت میان دوره می نامند. صرف نظر از زمان شروع، پایان و طول دوره مالی شرکت، نکته مهم این است که در صورت سود و زیان، فعالیتهای شرکت برای یک دوره زمانی مشخص خلاصه می‌شود(پی نوو، 1374).
صورت جریانهای نقدی
سومین صورت مهم صورت جریانهای نقدی14 است.در این صورت، جریانهای نقدی شرکت در فاصله دو دوره زمانی مشخص زمانی محاسبه می شود.بیشتر داده های این صورت از دو ترازنامه ای که در آن دو دوره زمانی تهیه شده اند؛ گرفته می شود. داده های اضافی نیز از صورت سود و زیان همین دوره زمانی گرفته می‌شود.صورت جریانهای نقدی بصورت یک منبع اطلاعاتی مالی، پیوست ترازنامه و صورت سود و زیان است که در گزارشهای مالی سالانه منتشر می شود و این نشانه اهمیت این صورت است(پی نوو، 1374).
نسبت های مالی و شاخص های عملکرد شرکت های موفق
از جمله پیامدهای سیر تکاملی حسابداری ، استفاده از نسبت های مالی15 برای تجزیه تحلیل صورتهای مالی است(انواری رستمی، ختن لو، 1385). نسبت مالی، نسبت ارزش هاي به دست آمده از اقلام صورت هاي مالي شركت است كه براي شناخت وضعيت مالي شركت و بررسي نقاط ضعف و قوت آن به كار مي رود(شهر آبادی، دیگران، 1389). نسبتهاي مالي، معمولاً به پنج گروه نسبتهاي نقدينگي16، بدهي(اهرمي)17، كارائي(فعاليت) 18و سودآوري19 و رشد20 تقسيم مي شوند كه هريك از آنها نيز داراي چندين زيرگروه است.
با نسبت های نقدینگی می‌توان قدرت شرکت را در پرداخت بدهی های جاری(آنگاه که تاریخ سررسید آنها برسد) تعیین کرد. با استفاده از نسبت های فعالیت می توان درجه کارایی شرکت را از نظر استفاده موثر از منابع تعیین کرد. میزان وجوهی را که شرکت از راه گرفتن وام تامین کرده است بوسیله نسبتهای بدهی یا اهرمی نشان می دهند. توانایی شرکت در بدست آوردن سود بوسیله نسبت های سودآوری نشان داده می شود(پی نوو، 1374).نسبت های رشد نشان می‌دهند وضعیت شرکت در صنعت تا چه میزان مناسب است(ارتگرل و کاراکازوگلو ، 2007).
2-8 روشهای تصمیم گیری چند معیاره
روش تصمیم‌گیری چند معیاره فرآیند یافتن بهترین گزینه از بین تمام گزینه های موجه است به طوری که همه گزینه ها قابلیت ارزیابی توسط تعدادی شاخص یا معیار را داشته باشند(تان و چن، 2010).روشهای تصمیم‌گیری چند معیاره اشاره به غربال، اولویت بندی، رتبه‌بندی و یا انتخاب یک

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع بازار سرمایه، رتبه بندی، بورس اوراق بهادار، جامعه آماری Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع رتبه بندی، بورس اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران، فرآیند تحلیل