پایان نامه رایگان با موضوع درس پژوهی، معلمان مدارس، مواد آموزشی، نظام آموزشی

دانلود پایان نامه ارشد

نمايد. سپس معلمان ديگر گروه معمولاً از ديدگاه انتقادی دربارهي قسمتهايی از درس که به نظر آنها مشکل داشته است، صحبت می کنند. تمرکز بر درس است نه معلمی که آن را آموزش داده است. هرچه باشد درس، محصولی گروهی است و همهي اعضای گروه در مورد نتيجهي برنامهي خود، احساس مسئوليت می کنند. در واقع آنها از خود انتقاد میکنند. چنين کاری نه يک ارزشيابی شخصی بلکه فعاليتی است که به بهبود فردی منجر میشود و از همين رو حائز اهميت است.

مرحله پنجم- تجديد نظر در درس:

معلمان گروه درس پژوهی با توجه به مشاهدات و بازخوردها در درس تجديد نظر میکنند.آنها ممکن است مواد آموزشی، فعاليت ها، سؤال ها و مسائل مطرح شده يا همهي اين موارد را تغيير دهند. تأکيد آنها اغلب بر تغيير مواردی است که در جريان کلاس درس شواهد دقيقی مبنی بر ضرورت آنها يافتهاند.

مرحله ششم- آموزش درس تجديد نظر شده:

زمانی که طرح درس تجديد نظر شده آماده شد، درس در کلاسی متفاوت تدريس میشود. گاهی معلم درس همان معلم قبلی است ولی در بيشتر موارد معلم ديگری از گروه پژوهشی، تدريس را برعهده میگيرد. يکی از ويژگيهای اين مرحله آن است که همهي اعضای شورای معلمان برای شرکت در پژوهش به کلاس دعوت میشوند. حضور آنان در مدرسه ای بزرگ که تعداد معلمان جمع شده در يک کلاس آن احتمالاً از تعداد دانش آموزان کلاس بيشتر است،کاملاً شگفت انگيز به نظر میرسد.

مرحله هفتم- ارزشيابی و باز انديشی:

در اين مرحله معمولاً همهي اعضای شورای معلمان در يک جلسهي طولانی شرکت میکنند.گاهی يک فرد متخصص از خارج از مدرسه برای شرکت در اين جلسه دعوت میشود. معلمان و ناظران، درس را نقد و تغييراتی پيشنهاد میکنند. هنگام بحث درباره ي درس نه تنها يادگيری و فهم دانشآموزان بلکه آن دسته از مسائل عمومی که به وسيلهي فرضيههای اصلی درسپژوهی بيان شدهاند، مورد توجه قرار میگيرد و بالاخره دربارهي اين که چه چيزی از درس و اجرای آن آموخته شده است، صحبت به ميان میآيد.

مرحله هشتم- سهيم شدن در نتايج:

در پايان، درس پژوهشی که معلم ها به روی آن بحث کردهاند و خلاصهي همهي جلسات در يک کتابچه جمعآوری و در کتابخانه دفتر مدرسه نگهداری میشود.
معلمها به روشهای متعددی در نتايج به دست آمده سهيم میشوند.
نوشتن گزارش و کتابچههای درس پژوهی : کتابچهها و دست نوشتههاي معلمان در کتاب فروشيهای ژاپن به فروش میرسد و معلمان مدارس نه تنها از سوابق گذشتهي درس پژوهی مدرسه ي خود کمک میگيرند, بلکه به اين وسيله از تجارب ساير مدارس نيز بهره میبرند.حتی گزارش شده که معلمان بيشتر از محققان در ژاپن گزارش منتشر میکنند.
ناظران مطلع بيرونی : ناظران مطلع بيرونی نيز که بين تيمهای مدارس حضور دارند، اين تجارب را با ساير مدارس مبادله میکنند و به اين کار کمک مینمايند.
بازديد عمومی(Open House): در بعضی مدارس ژاپن جلساتی تحت عنوان بازديد عمومی برگزار میگرددکه در آن از معلمان ساير مدارس دعوت میشود تا نتيجهي درسپژوهی مدرسهي درگيرآن را ببينند. در پايان تدريس نيز يک کنفرانس تدريسی برگزار میشود که در آن تدريس انجام گرفته مورد نقد قرار میگيرد.
بايد توجه داشت که در ژاپن هر معلم به طور عمومی برای حداکثر 10 سال در يک مدرسه میماند و معلمها در يک مدرسه در پايههای مختلف میچرخند و به اين ترتيب همواره اطلاعات و تجربيات آنها هم در چرخش وتحول است.

حلقهی درس پژوهی در شکل شمارهی 1 ، خلاصه شده است:

شکل شماره1. حلقه ی درس پژوهی(پالتی و دورت، 2004؛ استيگلر و هيبرت، 2004)

2-4- 9 – الگوهای مختلف درسپژوهی

در اين قسمت به بررسی چند مدل مختلف از درسپژوهی پرداخته خواهد شد:
الگوی يوشيدا110
يوشيدا در سال 1999 در پاياننامهی دکتری خود، مدل زير را که دارای پنج مرحله است، پيشنهاد میکند:
مرحلـهی اول- بررسی و آمادهسازی مقدماتـی: فعاليت اصلی در اين مرحله، آمادهسـازی برای درسپژوهی است. موضوع مشخص میشود، اطلاعاتی در مورد موضوع توسط معلمان آماده می شود و سپس يک طرح درس تهيه شده و پيشنويس آن به همه ی اعضای گروه داده میشود. سپس معلمان چندين جلسه به بحث و بازبينی طرح درس میپردازند و لوازم ضروری آن را تهيه میکنند. ويرايش نهايی از طرح درس به همهی اعضا داده می شود.
مرحلهی دوم- اجرای درس: يک معلم درس را در کلاس واقعی اجرا میکند و بقيهی معلمان به مشاهده میپردازند.
مرحلهی سوم- بازانديشی و اصلاح: در اين مرحله به اصلاح طرح درس میپردازند و آن را برای اجرای دوباره آماده میکنند.
مرحلهی چهارم- اجرای درس اصلاح شده: يک بار ديگر درس اصلاح شده تدريس میشود و معلمان برای مشاهده حاضر میشوند. به علاوه از بيرون مدرسه هم يک ناظر برای مشاهدهی تدريس دعوت میشود.
مرحلهی پنجم- بازخورد و تهيهی گزارش: برای باز انديشی دوباره جلسهای تشکيل میشود. معلمان و ناظر بيرونی در بحث و گفتگوها شرکت میکنند. در نهايت، درس پژوهشی که خلاصهی همهی جلسات در آن بيان می شود و در قالب يک کتابچه در کتابخانه نگهداری میشود(يوشيدا،1999).

الگوی فرناندز111 و همکاران

اين مدل توسط فرناندز و عده ای از همکاران از گروه تحقيقاتی درسپژوهی(LSRG)112 در سال 2001 ارائه شد، شامل پنج مرحله است. اين مراحل مانند مراحل مدل يوشيدا است، با اين تفاوت که مرحلهی چهارم در اين مدل، اختياری است. چرخهای از اين مدل در شکل شمارهی 2 خلاصه میشود.

شکل شماره 2. الگوی درس پژوهی فرناندز و همکاران (فرناندز،يوشيدا، چاکشی و کنون،2001)

الگوی تاکاهاشی113
در چرخهی درسپژوهی از ديدگاه تاکاهاشی که در سال 2001 بيان شد، ظهور انديشههای نو و ايدههای جديد است که هويت اصلی درسپژوهی را تشکيل میدهد. اين مدل نيز مراحلی مانند مدل يوشيدا و مدل فرناندز دارد. به علاوه خروجی اصلی درسپژوهی در اين مدل، ايدههای خلاقانهی جديدی است که در جای خود، میتواند مشکلات يادگيری دانشآموزان را حل کند(تاکاهاشی،2005؛ ايوبيان، 1385 الف).
چرخه ای از اين مدل در شکل شمارهی 3 بيان شده است:

شکل شماره 3. الگوی درس پژوهی تاکاهاشی(تاکاهاشی و يوشيدا،2004؛تاکاهاشی،2005)

مدل فرناندز-يوشيدا
اين مدل شامل شش مرحله است و در سال 2004 توسط فرناندز و يوشيدا مطرح شد.
مرحلهی اول- برنامهريزی درسپژوهشی : اين مرحله با برنامهريزی برای درس پژوهشی شروع میشود. معلمان به صورت مشترک به بيان ايدههای خود میپردازند. اين برنامهريزی براساس تجربيات گذشته، مشاهدات دانشآموزان فعلی و بررسی درسهای پژوهشی قبلی صورت میگيرد. در پايان اين مرحله، طرح درسی با جزئيات کافی آماده میشود.
مرحلهی دوم- مشاهدهی اجرای درس پژوهشی: در اين مرحله يکی از معلمان درس را برای دانشآموزانش تدريس میکند و معلمان ديگر که در تهيهی درس شرکت داشتند آن را مشاهده میکنند.
مرحلهی سوم- بحث و گفتگو دربارهی درس پژوهشی: معلمان برای بازخورد بر روی درس تدريس شده، جلسه تشکيل میدهند و پيشنهادها و انتقادهای خود را که حاصل از مشاهدات است، ارائه می کنند.
مرحلهی چهارم- اصلاح درس پژوهشی: بعد از بحث درباره ی مشاهدات کلاسی، بعضی از گروه های درس پژوهی کار خود را متوقف می کنند و برخی ديگر به اصلاح آن پرداخته و برای اجرای مجدد، طرح درس اصلاح شده را آماده میکنند.
مرحلهی پنجم- تدريس طرح درس جديد114: بعضی از گروهها که میخواستند کارشان را ادامه دهند، طرح درس اصلاح شده را مجدداً تدريس میکنند. بعضی اوقات يک معلم درس واحدی را برای دو کلاس، يا در يک کلاس، تدريس میکند، که يک مورد بسيار جالب میباشد. يک دليل برای انجام اين مرحله آن است که به وسيلهی تغيير در معلم يا دانشآموزان، يک بستر وسيع از تجربيات برای گروه تهيه میشود.
مرحلهی ششم- بازانديشی مشارکتی درباره ی طرح درس اصلاح شده: معلمان مجدداً به بحث روی درس میپردازند. اين بار گفتگوها روی عقايد و پيشنهادات متمرکز است. سپس با ثبت اين ايدهها منبع خوبی برای آينده به دست خواهند آورد(فرناندز و يوشيدا، 2004).
مدل ريچاردسون115
مدل ريچاردسون که در سال 2004 مطرح شد، شامل هفت مرحلهی زير است :
تشکيل گروه درس پژوهی؛
تمرکز بر درس پژوهی؛
طراحی نقشه برای درس پژوهشی؛
آماده شدن برای مشاهده؛
تدريس و مشاهده؛
گزارش درس؛
بازانديشی و طراحی نقشه برای گامهای بعدی(ريچاردسون، 2004).
الگوی لوئيس و همکاران116
اين مدل در سال 2005 از گروه تحقيـقاتی مايـلـز117، مطرح شد که به مدل پوليـا در حل مســئلهی رياضی بسيار شبيه است. مدل لوئيس شامل چهار مرحله است:
مرحلهی اول- مطالعه: در اين مرحله، اهداف بلندمدت يادگيری دانشآموزان و توسعهی برنامهی درسی و استانداردهای برنامهی درسی تعيين میشود.
مرحلهی دوم- طراحی نقشه: درس پژوهشی طراحی میشود. مواردی مانند تکليفی که دانشآموزان انجام میدهند، پيش بينی پاسخهای دانشآموزان و بحث دربارهی نحوهی جمع آوری دادهها از موضوعات اصلی مورد بررسی در اين مرحله است.
مرحلهی سوم- اجرای درس پژوهشی: اجرای درس و جمعآوری دادهها در اين مرحله انجام میگيرد.
مرحلهی چهارم- بازتاب بر دادهها: در اين مرحله به سؤالاتی از قبيل “از نحوه ی يادگيری دانش آموزان ، طراحی و آموزش درس چه چيزهايی آموختيم؟ يافته ها چه کاربردی در اصلاح اين درس و به طور وسيعتر در يادگيری دارند؟” پاسخ داده میشود.

اين الگو در شکل شمارهی 4 خلاصه میشود:

شکل شماره 4. الگوی درس پژوهی لوئيس و همکاران(لوئيس، پری و موراتا،2003)

نکتهی مهم در اين مدل، نقش مدرسه درخصوص نوشتن برنامهی درسی، انتخاب محتوا، تعيين اهداف و استانداردها میباشد که به نظر میرسد درکشورهای با نظام آموزشی متمرکز، نياز به اصلاح و ويرايش دارد. همانطور که در شکل شمارهی 5 مشخص شده است، تقابل و تعامل بين اعضای گروه درس پژوهی و اعضای خارج از گروه ديده میشود. لوئيس و همکاران، توسعهی ظرفيت يادگيری را از طريق درسپژوهی، علاوه بر نحوهی عملکرد گروه درسپژوهی به مواردی از قبيل جو کلاس درس، محتوای درس جرح و تعديل شده، منابع حرفهای بيرونی از قبيل متخصصان آموزشی خارج از مدرسه و پژوهشهای علمی صورت گرفته، ربط میدهند. از نظر آنان همکاری اين ساختارها و ترکيب کلی آنها است که هويت اصلی درس پژوهی را تشکيل میدهد و موفقيت آنان را تضمين میکند(لوئيس، پری و موراتا،2003؛ نقل ازايوبيان، 1385).

شکل شماره 5. توسعهی ظرفيت يادگيری از طريق درس پژوهی(لوئيس، پری و موراتا،2003)

2-4-10- جلسات درس پژوهی
محتوای جلسات درس پژوهی عموماً به شرح زير است:
مسئلهای که درس با آن آغاز میشود، شامل جزئياتی مانند اين که دقيقاً از چه کلمات و عددهايی بايد استفاده شود.
لوازمی که بايد به دانشآموزان داده شود تا برای حل مسئله از آن استفاده کنند.
پيش بينی تفکرات و جواب هايی که دانش آموزان احتمالاً در جريان تلاش برای حل مسئله، آنها را توسعه میدهند.
انواع سؤالاتی که برای پرورش تفکر دانشآموزان در طی درس بايد از آنها پرسيد و انواع راهنماييهايی که بايد به آن دسته از دانشآموزانی که در فرآيند تفکر خود دچار بدفهمی118 شدهاند، ارائه کرد.
چگونگی استفاده از فضای تخته سياه. (معلمان ژاپنی معتقدند که سازماندهی نحوهي استفاده از تخته سياه عاملی کليدی در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع درس پژوهی، آموزش و پرورش، آموزش و یادگیری، جمع آوری اطلاعات Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع درس پژوهی، سازنده گرایی، برنامه ی درسی، تعامل اجتماعی