پایان نامه رایگان با موضوع خاوران نامه، نهج البلاغه، کرامت نفس

دانلود پایان نامه ارشد

لازم? هر پژوهشي استناد به مراجع معتبر در همان زمينه است. در اين پژوهش نيز آن چه مورد توجه نگارنده بوده است رجوع به منابع مورد نياز متناسب با موضوع انتخابي بوده است. پس از به دست آوردن منابع موردنظر ابتدا به صورت خاص، آثاري که در زمين? شخصيّت حضرت علي (ع) نوشته شده است مورد استفاده قرار گرفته است، که اين کتاب ها گاه دست آورد ترجم? پژوهشگران ديگر کشورها وگاه نتيج? کوشش پژوهشگران ايراني است. در ادامه آثاري که در ارتباط با حضرت علي (ع) به صورت مقاله بوده است و به همت پژوهشگران معاصر نوشته شده است مورد بررسي قرار گرفته است و نکات مهمّ آن استخراج گرديده است. سرانجام پس از جمع آوري اطلاعات مورد نياز و بررسي هاي گوناگون به ترتيب زير به طبقه بندي داده هاي پژوهش پرداخته شده است.
فصل اوّل، که کليّات پژوهش را در بر مي گيرد و به مسائلي نظير مقدمه، بيان مسئله، اهميّت و ضرورت پژوهش، اهداف پژوهش، سؤالات، فرضيات و روش انجام تحقيق اختصاص يافته است. فصل دوم، در خصوص پيشين? تحقيق و مقدمات پژوهش که شامل مفاهيم اساسي از تاريخ صدر اسلام وحوادثي که به صورت مستقيم يا غير مستقيم به زندگاني حضرت علي (ع) پيوند مي يابد.
فصل سوم، که همين فصل است به روش پژوهش اختصاص دارد. فصل چهارم، که فصل اصلي پايان نامه مي باشد به تجزيه و تحليل داده ها و اثبات فرضيه ها مي پردازد و در اين فرايند به بررسي شخصيت علي (ع) در دو منظوم? علي نامه و خاوران نامه پرداخته شده است و جهت سهولت در کار ابتدا ابياتي که در ديوان اين دو شاعر، در ذکر فضايل حضرت علي (ع)موجود بوده، نويسنده استخراج نموده و آنها را تحليل کرده است. فضايلي مانند، شجاعت، فداکاري، علم، گذشت و جوانمردي، حلم و فروتني، زهد و تقوي و در پايان اين فصل تلاش نگارنده بر آن بوده است که دو منظوم? علي نامه و خاوران نامه را بر اساس پاره اي از عناصر زيبا شناسي سخن در قلمرو فصاحت و بلاغت و توابع آن ( معاني، بيان و بديع )و مطابقت شخصيت هاي اين دو منظومه با اسناد تاريخي بررسي و ژرف کاوي کند.
فصل پنجم،به استنباط و نتيجه گيري نهايي از مفاهيم مندرج در پايان نامه اختصاص يافته است.

فصل چهارم
تجزيه و تحليل پژوهش

که تر کنيم سر انگشت و صفحه بشماريم
کتاب فضل تو را آب بحر کافي نيست
“از پيامبر گرامي اسلام (ص) روايت شده است که اگر درختان قلم شوند و درياها مرکّب و جنيان حسابگر شوند و آدميان نويسنده، نمي توانند فضايل علي (ع) را برشمارند.” (ابن شهر آشوب،1379:ج 2، 467 )
برشمردن صفات امام علي(ع) همان گونه که در حديث پيامبر آمده، کاري است بس دشوار و دست نايافتني، چرا که ايشان مصداق بارز صفات حسنه و خصال ستوده اند.شايد گويا ترين شاهد در اين باب حديث ذيل از پيامبر باشد؛ آنجا که فرموده اند: “هر کس مشتاق است پس از سال ها،طاقت ابراهيم نبي، پايمردي نوح و زيبايي يوسف را ببيند، درون و بيرون علي (ع) را ببيند”( متقي هندي، 1409: ج 15،390) مقام ومنزلت امام علي بن ابيطالب صلوات الله عليه، همانند جدولي است که حلَ آن گردشي از مفتاح غيبُ الجَمع والوُجوُد را تضمين مي کند، و چرا اين چنين نباشد و حال آنکه اگر مي بايست جميع فضائل و حقايق رباني و اوامر الهي در سرزميني نازل شود، چه سرزميني بهتر وشريف تر و مستعد تر از قلب نازنين امام علي سلام الله عليه که آيت باهرة جمال و جلال احديت و حقيقت اسم الاعظم الله است مولا اميرالمؤمنين (ع)از فضايل و حسناتي برخوردار است که صورت حقيقي آن در نشئة غيب که اشراف بر عالم وجود دارد، نمايان خواهد شد.علي(ع) به عنوان والا ترين پرورش يافته ي مکتب اسلام، داراي ويژگي هاي شخصيتي منحصر به فردي است که بعد از قرن ها هنوز چشمه اي از اين اقيانوس بي کران به وصف در نيامده است. کسي که پيامبر در باره اش مي فرمايد: “يا علي خداوند تورا به چيز هايي زينت داد که پيش بندگان او زينتي از آنها محبوب تر نيست.” ( حاکم حسکاني، 1411: 100 ) به عنوان نمونه و ذره اي از کهکشان فضائل امام امير المؤمنين عليه السلام، اين که آن جناب به ارائه حق تعالي اشراف برجميع اموري دارد که لحظه ها و دقايق و ساعات و روز ها ونيات و تعداد و وزن و سبکي آنان چه ملکي و ملکوتي الي تعدد قطرات باران ها و برف ها و جميع اموري که در نظام عالم واقع مي گردد که خداوند بزرگ به ارادة ازلي اش اين ولايت و قدرت رباني را به او عنايت فرموده است؛ چنانچه حضرت علي بن ابيطالب صلوات الله عليه در ( خطبة البيان ) مي فرمايد:”أناالذي اعلمُ ما يُحَدَثُ آناً بَعدِ آن و ساعة بًعد َ ساعة، أنا الذي أعلم ُ خًطًراتِ القلوب وَ لَمحَ العُيُو ن وَ ما تُخفي الصدور” ( ابن ماجه،1349:630) “من آنم که حوادث را لحظه به لحظه و ساعت به ساعت مي دانم.من خطورات دلها،نگاه چشم ها و آنچه را سينه ها پنهان مي کنند مي دانم” و در جايي ديگر مي فرمايد: “إندَ مَحتُ عَلي مَکنونُ عِلمِ لَو بُحتُ بِهِ لاضطَرَبتُم اضطِرابَ الارشِيَةَ في الطّويّ البعيدةِ” ( نهج البلاغه،1387: خ5 ) “من حاوي علوم پوشيده اي هستم که اگر اظهارش بدارم شما همچون طناب آويزان در چاه هاي عميق به اضطراب و لرزان در مي آييد.” و دربياني ديگر فرموده است: “به آن خدائي که دانه را شکافت و بنده را آفريد اگر بخواهم بنمايم به مردم آنچه رسول خدا صلي الله عليه و آله و سلم مرا آموخته از نشانه ها و عجايب، مردم به کفر بر مي گردند.” (ابن حجر،1328:95) علم و حکمت،جوانمردي و آزادگي، عدالت و ظلم ستيزي، ادب و فروتني، مهرباني و عاطفه، ايثار و از خود گذشتگي، دلاوري و شجاعت، جود وسخا و… همه گوشه اي از فضايلي است که در آن حضرت مي توان سراغ گرفت. هنرمندان در طول تاريخ،ارادت خود رابه خاندان نبوت به خصوص علي(ع)به صورت هاي گوناگوني نشان داده اند.گاهي در کتيبه هاي مدارس ديني و گاه در کاشي کاري هاي مساجد و هم چنين در آثار معماري به جا مانده از گذشته به تابلو هاي نقاشي و خوش نويسي هايي بر مي خوريم که به نام علي (ع)، مزّين شده است آن وجود مطهر همچون شمس اعظم بر جاي جاي گستر? عوالم غيبيّه و دائر? امکان مي تابد و جميع موجودات، ساکنان ملک و ملکوت را از وجود الهيه اش بهره مند مي سازد.
آن مولائيکه نقطه کاينات،محور دايرات، سرّ ممکنات، شعاع جلال کبريا، سرمخزون و اسرار کاف و نون و اسم مستأثر گنجين? واحد احد است. شاعران چه شيعه و چه سني به عنوان هنرمند سروده هاي خود را به مناقب علي و آلش زينت بخشيده‌اند و تلاش کرده اند با زبان شعر،فضايل و اوصاف فرا زميني آن حضرت را که در روايات و احاديث آمده است، ماندگار سازند و در اين راه پيامبر اکرم (ص) و همچنين ائم? معصومين (ع) مشوق آنان بوده اند و به عنوان شاهد، به اين حديث اشاره مي کنيم که فرموده اند:”هر که بيتي شعر درباره ما بگويد، خداوند در برابرآن خانه اي دربهشت برايش بنا مي کند.” (ابن شهر آشوب، 1379: ج2،533 ) آنچه ازحضرت علي (ع) در منظومه علي نامه وخاوران نامه آمده،به شکل تطبيقي و موضو عي ارائه مي‌گردد:
الف) عشق به علي (ع) و مدح ايشان
ب)حقانيت امام و فرزندانش براي حکومت پس از پيامبر
پ) شرف و بزرگي
ت) شجاعت و ايثارگري
ث) زهد و عبادات
ج) کرامات ومعجزات
چ) علم وآگاهي
هـ) صبر وحلم
خ) کرامت نفس و جوانمردي
د) ثقه به نفس حضرت علي

4-1- عشق به حضرت علي (ع) ومدح ايشان
4-1-1- الف) عشق به حضرت علي (ع) و مدح آن حضرت در منظومة علي نامه
اگر با خيانت ببودي علي
همي دون که بُد اختيار خداي
زموسي و عيسي ونوح خليل
به حلم اندرون بود نوح حليم
به هر نذر در بُد خليل از وفا
به علم اندرون آدم ديگر است
چو تخم همه راستي حيدر است
کسي که خلاف آورد اندرين

نخوانديش يزدان وليِّ وفي
شب و روز بُد پيشکار خداي
نشان داشت آن شهسوار جليل
به خشم اندرون بود همچون کليم
چو عيسي بُد او زاهد وپارسا
ز نفس محمد يکي گوهر است
ز روي يقين نفس پيغامبر است
بود دشمن مصطفاي امين
(ديوان،1388:146 پ،147ر )

البته اين سخنان ناظر است برحديث مشهوري که اهل سنّت آن را در مناقب امام علي بن ابيطالب به صورت هاي گوناگون نقل کرده اند که، (مَن أرادَأن يَنظُرإلي آدَمَ في عِلمهِ و إلي نُوحٍ في فَهمهِ وإلي إبراهيمَ في حِلمهِ و إلي موسي في شِدتهِ وإلي عيسي في زُهدِهِ و إلي محمد (ص ) في بهائِهِ وإلي جبرئيلَ في أمانَتِهِ وإلي الشَمسِ المضيئيةِ و القمرِ المضيئي و الکواکَبِ الدُّري فَليَنظُر إلي هذا الرَجِل. يعني علي بن ابي طالب. ) ( مجلسي، 1362: ج 55،35 ـ 37 ) پيامبر خدا (ص) فرمود: هرکه مي خواهد به آدم و علم او و نوح و تقواي او و ابراهيم و دور انديشي و بردباري او و موسي و هيبت او و عيسي و عبادت او بنگرد، به علي بن ابيطالب بنگرد.

4-1-2 – ب) عشق به حضرت علي (ع) و مدح آن در منظومه خاوران نامه
اي ز رفعت پاي قدرت برتر از چرخ برين
اختر برج فتوت گوهر درج کرم
شهربند شهر ايمان باب شهرستان علم
اي به همّت دست فياضت چو دولت تاج بخش
بند?در گاه با اجلال تست ابن حسام
واپسين روز اربه کارآيي مرا کار آن بود

ذات پاکت مقصد تنزيل رب العالمين
کان مردي ومروت نفس خيرالمرسلين
داور دوران امام حق اميرالمؤمنين
واي به عزت در ره دين پاي تمکينت مکين
گرزاخلاصش بپرسي بند? مخلص ترين
کار کار تست ومارا روز روز واپسين
( ديوان،1382: 116ـ 118 )
دربياني ديگر ابن حسام مي سرايد:
گر نعمت اهل بيت کفراست کافرم
نسبت به کفر مي کندم خصم خاکسار
آري حسود طعنه اگر ميزند چه سود

هم آسمان گواه برين قول هم زمين
حاشاچه کفر؟ کفر کدام و کدام دين؟!
بي نشتر مگس نبود نوش انگبين
( ديوان، 1382:56 )
اين ابيات انديشه تابناک و اعتقاد راسخ،سخن فردوسي بزرگ را فرا ياد مي آورد؛ آن جا که به دليل اظهار توّلي به مقام شامخ اهل بيت مورد آزار و اذيّت غدّاره بنده ي همچون سلطان محمود غزنوي واقع مي شود:
منم بند? اهل بيت نبي
گرت زين برآيد گناه من است
برين زادم وهم بر اين بگذرم

ستايند? خاک پاي وصي
چنين است آيين و راه من

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع دوران باستان، نهج البلاغه Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع خاوران نامه، نهج البلاغه، رسول اکرم (ص)