پایان نامه رایگان با موضوع حمایت اجتماعی، روابط اجتماعی، سلامت روان، سلامت روانی

دانلود پایان نامه ارشد

وفامیلی در کنار یکدیگر زندگی می کردند، اما در حال حاضر، زندگی در مناطق شهری وآپارتمان نشینی وهمچنین، افزایش مشغله های زندگی باعث شده است که افراد هیچ گونه تماسی با همسایگان خود نداشته باشند. شاید این مساله در کاهش دریافت حمایت اجتماعی اشخاص تاثیر منفی بر جای می گذارد. (رامبد وهمکاران، 54:1389)
منابع حمایت اجتماعی رسمی
حمایت جامعه ای47:
فردینانت تونیس48معتقد است، علت تغییر وتحولاتی که در جوامع مختلف انسانی روی می دهد، بیش از هر چیز ناشی از انواع روابط میان افراد است. وی مطرح می کندکه در دنیا دونوع گروه انسانی وجود دارد، گروهی که اجتماع49 نامیده می شود وگروهی که به جامعه50 معروف است. تونیس به آنجا که روابط اجتماعی متاثر از اراده طبیعی انسانهاست، از مفهوم اجتماع وآنجا که روابط اجتماعی تحت هدایت اراده عقلانی است، از مفهوم جامعه استفاده می کند. این دوصورت روابط اجتماعی از دیدگاه تونیس مقولات بنیادین هر واقعیت اجتماعی به شمار می روند. به عقیده تونیس، اجتماع که به صورت طبیعی واولیه وبا اراده ذاتی وخود به خودی به وجود آمده شامل اجتماع ها، قبایل، طایفه هاوتیره هاست که در آن روابط خونی وخویشاوندی حاکم است. روابط متقابل وهمسایگی ورفاقت، همه احساسی است وجزو مقتضیات روزمره است، افراد جامعه با یکدیگر روابط اندام واره وبه قول تونیس ارگانیک دارند، تمایز اجتماعی بسیار کم است ونهاد اصلی، خانواده است والبته، دارای انواعی نیز هست از جمله اجتماع های خونی، محلی، ذهنی، خویشاوندی وهمسایگی که تونیس به هر یک به طور جداگانه می پردازد. درمقابل، جامعه جمعی انسانی است که سازمان یافته وبا اختیار انسان شکل گرفته است وشاخص آن اداره، تشکیلات، نقشه وبرنامه است. خویشاوندی در این نوع کمرنگ می شود، روابط، ثانویه غیر احساسی، عقلانی وقراردادی می شودواز حالت ارگانیک به سمت مکانیکی حرکت می کند. تمایز اجتماعی در این نوع زیاد است ونهاد اصلی دولت واقتصاد است، حوزه جغرافیایی نیز از روستا به شخص مبدل می گردد. در این نوع جوامع که شکل نهایی جوامع امروزی می باشد، به دلیل فرد گرایی یا علایق فردی، مردم زمان کمی برای پرداختن به مشکلات همسایه ها، دلسوزی برای افراد نه چندان خوشبخت وابراز حمایت های گوناگون از افرادی که در خارج از خانواده آنها هستند، صرف می کنند مهمترین حمایت جامعه ای در غالب سیاستهای عمومی، نهاد اجتماعی وروابط میان آنها، سازمانها وگروههای حمایتی مطرح می باشندکه از میان آنها به بررسی دو مورد از انواع آنها خواهیم پرداخت.
ـ سازمانها به عنوان یک نظام حمایتی: امروزه سازمانهای اجتماعی در کنار یکدیگر شبکه ونظام گستردهای را شکل می دهند که به عنوان حلقه های واسط بین مردم ودولتها (نظام های اجتماعی خرد وکلان) عمل کرده ودر نقش «نظام های میانی» منابع وتسهیلات را درغالب کالاها وخدمات مختلف از بالا به پایین تخصیص می دهند.افرادی که در مسیر زندگی خود در بهره گیری از خدمات این سازمانها دچار مشکل گردند ویا به دلایل مختلفی از حمایتهای آنان محروم شوند در زندگی خود با مسائل ومشکلات عدیده ای مواجه می گردند. چراکه، دیگر نهادهایی نظیر خانواده وخویشاوندی به مانند گذشته به تنهایی قادر به پاسخ گویی به بسیاری از نیازهایی که توسط این سازمانها برآورده می شود نمی باشند.
افراد در سازمانهای خدمات اجتماعی اغلب حمایت موقتی فراهم می کنند که به آنها حمایت جانشین51گفته می شود. (رامبد وهمکاران، 22:1389) در جامعه کنونی آمریکا، منابع ارائه حمایت اجتماعی بیشتر به سازمانهای کمک رسانی تغییر جهت داده است. همانگونه که مارک پیلیسیوک521982 عنوان کرده است:”در خانواده های گسترده کنونی، نزدیکی جغرافیایی وروابط تغییر پیدا کرده است”. (سارافینو، 242:1383) در واقع تحول عمده در نهاد خانواده با کوچک شدن آن وانتقال کارکردهایش به سایر نهادهای اجتماعی ظاهر شده است.امروزه دولت از طریق گسترش شیر خوار گاهها وکودکستانها از کودکان پرستاری می کند؛ تحصیل کودکان وجوانان بر عهده دولت است؛ جوانان دیگربه بودجه خانواده وابسته نیستند؛ دولت جایگزین مادر وبه تعبیری مادرانه شده است؛ به این معنا که دولت زندگی مادی فرد، تحصیلاتش وخدمات بهداشتی اش را تامین می کند. دولت است که به همه می پردازد ومسئول همگان است. (بستان وهمکاران، 113:1389)بنابراین سازمانهای کنونی در اشکال مختلف خود به صورت درون سازمانی یا برون سازمانی به ایفای نقش های حمایتی خود درقبال افراد وگروه های مختلف جامعه می پردازد وبخش عمده ای از
مسئولیت های اجتماعی این حوزه را برعهده دارند.
ـ گروههای حمایتی: گروههای حمایتی می توانند سبب بهبود مهارتهای ارتباطی، افزایش سازگاری وبهبود کیفیت زندگی از بعد روانی واجتماعی فرد شوند. گروههای حمایتی بدین صورت تعریف می شوند: “گروههای حمایتی از 5تا 12 نفر تشکیل شده است. بیشتر گروهها به صورت هفتگی یکدیگر را ملاقات می کنند، تعداد جلسات این گروهها 4تا 20 جلسه است ومعمولاً افرادبه مدت 1تا 2ساعت دور یکدیگر جمع می شوند. دراین گروهها یک نفر نقش رهبر رادارد که این شخص می تواند مددکار اجتماعی، روانشناس ویا روانپزشک باشد. رهبر گروه با تجربیات شخصی اعضای گروه آشنا شده وطی فرآیندی گروهی، وی افراد را به بیان صریح وروشن احساسات ونحوه سازگاری بهتر با تنش ها وتامین نیازهای خودمراقبتی تشویق می کند. علاوه براین، رهبر گروه به افراد کمک می کند که از گروه به عنوان یک منبع دریافت حمایت استفاده کنند. با توجه به اینکه افراد دارای نیازهای حمایتی متفاوت هستند، گروههای حمایتی بر اساس ویژگی های فرد، تجربیات وموقعیت های اجتماعی وی غالب هایی را به فرد ارایه می دهند. (رامبد وهمکاران،55:1389)به طور کلی شکل شماره 1-2سطوح مختلف نظام های حمایت اجتماعی را نشان می دهد.

شکل 1-2 – سطوح مختلف نظام های حمایت اجتماعی Theoritical and Bihavioral basis of Health Education 2008))

11-3-2- حمایت اجتماعی وسلامت جسمانی
مطالعه در این زمینه دارای سابقه ای نه چندان دور می باشد، افرادی که دارای روابط اجتماعی بیشتری هستند احتمالاً از سلامت بهتری برخوردارند، البته این معیار چندان طرفدار ندارد، چرا که تعداد روابط نمی تواند ملاک سلامتی بیشتری باشد حتی ممکن است کسی که تعداد زیادی روابط را داشته باشد ولی این روابط جنبه منفی وبیماری زا داشته باشد. مثلاً در مواقعی که انسان دچار ورشکستگی اقتصادی می شود تعداد روابط وملاقات های وی زیادتر می شود ولی این نوع افزایش بیشتر استرس زا است تا اینکه در افزایش سلامتی وی کمک نماید. طبق تحقیقات لیندزی وتامسون53تعداد روابط اجتماعی در سلامت روان نقش مثبت دارد.
همچنین ار تباط حمایت اجتماعی با مرگ ومیر نیز مورد بررسی قرار گرفته است وثابت شده است که افرادی که از حمایت اجتماعی برخوردارتد دارای مرگ ومیر کمتری هستند واز طرف دیگر سلامت روانی واجتماعی متاثر از حمایت اجتماعی است. (آرمسترانگ54، 98:1372)
طبق تحقیقاتی که انجام گرفته در میان مبتلایان به آسم آنهایی که حمایت اجتماعی خوبی را داشتند به درمان کمتری نیازمند بودند. دریک مطالعه سه ساله درباره بیماران قلبی روشن شد بیمارانی که درجدایی اجتماعی و استرس های زندگی نمره بالاتری داشتند بیشتر در معرض خطر مرگ بوده اند. در مطالعات مختلف تاثیر حمایت اجتماعی بر سیستم ایمنی مورد بررسی قرار گرفته است و سطوح حمایت اجتماعی پایین در اختلال سیستم ایمنی نقش ایفا می کنند،افزایش طول عمر و حمایت اجتماعی و طول عمر از جمله مواردی هستند که مورد بررسی قرار گرفته اندو مشخص شده است که هرچه حمایت اجتماعی بالاتر باشد طول عمر بیشتر می شود .
12-3-2- حمایت اجتماعی وسلامت روانی:
حمایت اجتماعی عملی علیرغم مواجه نشدن با یا یک موقعیت استرس زا در تقویت سلامت روانی وجسمانی نقش مستقیمی دارد، این امر دلایلی دارد: نخست، حمایت اجتماعی، روابط اجتماعی مهمی را دربرمی گیرد وانزوا را کاهش می دهد. افرادی که دوستان صمیمی در زندگی دارند رضایت خاطرشان از زندگی خیلی بالاست، آنها احساس ارزشمندی می کنند. این نوع حمایت اگر ازجانب دوستان وهمسایگان واعضای گروه هایی صورت گیرد که شروط فامیل را برای مورد محبت قرارگرفتن ندارند، ارزشمندتر است. دوم، حضور فردی مهربان وآشنا، همه منابع مهم نظیر محبت، علاقه، اطلاعات، کمک غذایی، حمایت مالی وتوجه به سلامتی را فراهم می کند. افزایش طول عمر وحمایت اجتماعی نیز از مواردی است که مورد بررسی قرارگرفته شده ودر مطالعاتی که وایتر وفیشر55 انجام داده اند، حمایت اجتماعی را به عنوان روش درمانی قرارداده وحمایت اجتماعی به عنوان یک روش مناسب درمانی مورد تایید واقع شدوفقدان روابط اجتماعی منجر به حالات روانشناختی مانند افسردگی، اضطراب و.. می شود؛ ازطرف دیگر افزایش روابط اجتماعی به گونه ای که شخص ادراک کند که مورد حمایت واقع شده است، درمقاومت دربرابر انواع بیماری موثر است، به خصوص دربرابر عفونت. علاوه براین وجود سیستم حمایتی، تاثیرات استرس زاها را کاهش می دهد وفرد را از بعضی پیامدهای منفی شان نظیر بیماری خطرناک وافسردگی حفاظت می کند. (نوریس56، 2009)
همچنانکه مطرح شد شواهد زیادی مبنی برتایید رابطه بین حمایت اجتماعی وسلامتی وجود دارد. اما به لحاظ تئوریک این شواهد را در قالب دونظریه که تا کنون مطرح شده اند می آوریم:
درمورد حمایت اجتماعی، یک نظریه برجنبه دفاعی آن توجه کرده است ومعتقداست که حمایت اجتماعی فقط در مواقعی که انسان دچارحوادث استرس زا می شود که احتمالاً این حوادث می توانند دربروز بیماری های مختلف از جمله افسردگی واضطراب یا ترس موثر باشند، کارایی دارد. این نظریه به مدل سپر معروف است. نظریه دیگر معتقد است چه انسان دربرابر استرس باشد چه نباشد حمایت اجتماعی اثرات سودمندی برای انسان دارد، این نظریه به مدل تاثیر کلی معروف است.
در قسمت مبانی نظری خواهیم گفت حمایت اجتماعی ازدید نظریه تاثیرکلی می تواند شبکه های وسیعی ازروابط اجتماعی به روی افرادایجاد کند که برای افراد تجارب مثبتی را به ارمغان آورد، این تجارب می توانند احساس پیش بینی پذیری وثبات درموقعیت زندگی وبالا بردن ارزش خویشتن موثرباشد. انجام در شبکه اجتماعی به فرد کمک می کند تا ازتجارب منفی که احتمال اختلال روانشناختی وجسمی را افزایش می دهند، اجتناب کند وبااستفاده از تجارب مثبت، بهزیستی فرد را افزایش دهد.
4-2- مبانی نظری
در این قسمت ابتدا نظریات مربوط به سلامت عمومی مطرح شده وسپس نظریات مربوط به حمایت اجتماعی به صورت خلاصه، طبقه بندی وتدوین شده است.
1-1-4-2- نظریه های مربوط به سلامت عمومی
نظریه سیستم ها57:
برطبق این مدل، انسان ومجموعه اعمال ورفتارش به عنوان یک سیستم تلقی می شود که دارای ابعاد گوناگون زیستی، روانی واجتماعی می باشد. این سیستم شامل سیستم های فرعی دیگری است که رفتارانسان را حاصل تاثیر وتاثر درون داد وبرون داد محرک ها، سیستم پردازش اطلاعات، فرآیندبازخورد زیستی وسیستم خودتنظیم کننده درون او می داند. براساس این مدل هریک از عوامل زیستی، روانی واجتماعی بریکدیگر تاثیرگذاشته واز یکدیگر تاثیر می پذیرد وبه همین ترتیب سیستم های مختلف شناختی، رفتاری واجتماعی درارتباط با هم ودر یک ارتباط متقابل با یکدیگر مورد بررسی قرار می گیرند. همچنین جامعه از دیدگاه نظریه سیستم ها(به عنوان یک شهر، کشور یا ایالت) اهمیت خاصی داشته ومرکب از سیستم های فرعی بسیاری ازقبیل خانواده، گروه ها ومحیط می باشد. دراین دیدگاه، جامعه به عنوان یک سیستم درتعامل دائمی با سیستم های فرعی دیگری می باشد وتغییر دریک قسمت از آن تاثیرمستقیم ومهمی را بربخش های دیگر جامعه برجای می گذارد وهرگاه جنبه ای ازآن تغیییر کند، اجزاءدیگر درصد اصلاح وجبران آن برمی آیند. براین اساس تغییر درکارکرد جامعه می تواند از طریق ملاحظات مستقیم یا غیرمستقیم انجام شده وسیستم های فرعی دیگر را تحت تاثیر قراردهد. همچنین مدلی که لوی58وهمکاران در زمینه تاثیراسترس ازلحاظ جنبه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با واژگان کلیدی al، of، the، and Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع سلامت عمومی، حمایت اجتماعی، فیزیولوژی، بوم شناسی