پایان نامه رایگان با موضوع امر به معروف، گناهان کبیره، نهی از منکر

دانلود پایان نامه ارشد

خود را ختم نموده و این درخواست سوم آنحضرت است که در آن برای خود و پدر و مادرش و سایر مؤمنان طلب مغفرت می نماید.(همان ج، 12: 115)

پروردگارا! مرا، و پدر و مادرم و تمام کساني را که با ايمان وارد خانه من شدند، و جميع مردان و زنان باايمان را بيامرز؛ و ظالمان را جز هلاکت ميفزا ! 41
تفسیر: این عبارت در واقع دعای نوح(ع) در حق همه مؤمنان تا روز قیامت است و از خدامی خواهد، او، پدر و مادرش، مؤمنان قومش و همه مؤمنین تا قیام قیامت را مشمول مغفرت خود قرار دهد و ستمکاران کافر را جز هلاکت نیافزاید، و (تبار) یعنی هلاکتی که در آخرت باعث عذاب شود همان ضلالت است.(همان، ج 20: 57)
و ما به انسان درباره پدر و مادرش سفارش کرديم.42
تفسیر: وجوب شكر والدين، مانند شكر خدا، بلكه شكر والدين، شكر خدا است، چون منتهى به سفارش و امر خداى تعالى است، پس شكر پدر و مادر عبادت خدا و شكر اوست. (همان، ج 16: 323)
2.2.1.2.4. همسر
همانگونه که مى‏دانيد اسلام براى زن و شوهر، حقوق واجب و مستحبى قرار داده كه لازم است رعايت كنند و مراقب باشند كه اين دستورات حيات‏بخش را زير پا نگذارند چرا كه اين حقوق، پايه‏هاي اساسى خانواده را تشكيل مى‏دهد و خير و سعادت، محبت، لذّت و آرامش و بقاى زندگى مشترك را تأمين مى‏كند. در ذيل به مهمترين وظايف متقابل زن و شوهر نسبت به هم اشاره مى‏شود:
و مهر زنان را (بطور کامل) بعنوان يک بدهي (يا عطيه،) به آنان بپردازيد! (ولي) اگر آنها چيزي از آن را با رضايت خاطر به شما ببخشند، حلال و گوارا مصرف کنيد!43
تفسیر: وجوب دادن مهر به زنان مساله اى نيست كه فقط اسلام آن را تاسيس كرده باشد بلكه مساله اى است كه اساساً در بين مردم و در سنن ازدواجشان متداول بوده است سنت خود بشر بر اين جارى بود و هست كه پولى و يا مالى را كه قيمتى داشته باشد به عنوان مهريه به زنان اختصاص دهند و كانه اين پول را عوض عصمت او قرار دهند.(همان، ج 4: 270)
و از نشانه‌هاي او اينکه همسراني از جنس خودتان براي شما آفريد تا در کنار آنان آرامش يابيد، و در ميانتان مودت و رحمت قرار داد؛ در اين نشانه‌هايي است براي گروهي که تفکر مي‌کنند!44
تفسیر: و از نشانه های دیگر پروردگار آن است که برای بشر از جنس خودش جفتی قرار داد تا مسأله توالد و تناسل صورت بگیرد و آنها را به گونه ای آفرید که هر یک به تنهایی ناقص و محتاج به دیگری باشد، چون هر ناقصی جویای کمال است و این همان میل و شهوتی است که خداوند آن را در هر یک از این دو جفت به امانت نهاده است، تا بواسطه یکدیگر به آرامش و کمال برسند.(همان، ج 16: 250)
3.2.1.2.4. فرزندان
اين امر بر کسي پوشيده نيست که اسلام نهايت احترام و ارزش را براي والدين در نظر گرفته است. قرآن کريم در ميان آن همه سفارش که به فرزندان نسبت به والدين دارد حقوقي را هم براي فرزندان قائل مي شود که بر عهده والدين می باشد.
مادران، فرزندان خود را دو سال تمام، شيرمي‌دهند.45
تفسیر: کلمه (والدات )اخص از(امهات ) است و (حول )یعنی سال و علت نامگذاری آنست که سال تغییر می کند و محول می شود و آن رابه صفت کمال متصف نمود، چون سال دارای اجزاء کثیری است و چه بسا در آن مسامحه شود و بریک سال ناقص به جای کامل اطلاق شود، (لمن اراد ان یتم الرضاعه ):(برای کسانی که بخواهند شیر دهی را کامل کنند).(همان، ج 2: 361)
و آن کشتي، آنها را از ميان امواجي همچون کوه‌ها حرکت ميداد؛ (در اين هنگام،) نوح فرزندش را که در گوشه‌اي بود صدا زد: “پسرم! همراه ما سوار شو، و با کافران مباش!”46
تفسیر: درهمین اثناء نوح چشمش به فرزندش می افتد که در مکانی دورتر قرار داشته و لذا او را ندا می دهد و از روی شفقت می گوید، ای فرزندم بیا با ما سوار کشتی شو و همراه این کافران نباش، چون مشارکت و همنشینی با آنها مشارکت در بلاء را بدنبال دارد و اینکه او نگفت (ولاتکن من الکافرین ) : (از کافران نباش)، به جهت این بود که نوح (ع) از نفاق باطنی پسرش اطلاع نداشت و به همین خاطر هم از او برای سوار شدن به کشتی دعوت نمود.(همان، ج 10: 345)
(به خاطر بياور) هنگامي را که لقمان به فرزندش -در حالي که او را موعظه مي‌کرد- گفت: “پسرم! چيزي را همتاي خدا قرار مده که شرک، ظلم بزرگي است.” 47
تفسیر: چون عظمت هر عملی به عظمت اثر آن بستگی دارد و عظمت نافرمانی و معصیت به عظمت کسی است که مورد نافرمانی و معصیت قرار گرفته، زیرا مؤاخذه و بازخواست شخص عظیم نیز به عظمت خود اوست. بالاترین معصیت نسبت به او این است که انسان برای او شریک قائل شود و بهمین دلیل لقمان پسر خود را از شرک منع می کند.(همان، ج 16: 323)
پسرم! نماز را برپا دار، و امر به معروف و نهي از منکر کن، و در برابر مصايبي که به تو مي‌رسد شکيبا باش که اين از کارهاي مهم است!48
تفسیر: این آیه حاوی دستورالعمل لقمان درباره عمل و اخلاق است ، در ابتدا به نماز سفارش می کند که ستون دین است بدنبال آن به امر به معروف و نهی از منکرمی پردازد که ضمانت اجرایی و عملی احکام الهی است و هرگز اصلاح فرد بدون اصلاح جامعه تمام و کمال نمی شود و آنگاه به صبر سفارش می کند که صبر در برابر مصائب ازجمله اخلاق پسندیده است و مراد از آن نگهداری نفس و خویشتنداری در امور است تابتواند در برابر آنچه تصمیم و عزم نموده استوار و ثابت باشد.(همان، ج 16: 326)
((به ياد آوريد) زماني را که ابراهيم گفت: «پروردگارا! اين شهر [= مکه‌] را شهر امني قرار ده! و من و فرزندانم را از پرستش بتها دور نگاه دار. 49
تفسیر: در مقام دعا ازخدا خواست تا او و فرزندانش را از عبادت بتها دور کند، یعنی آنکه خداوند با هدایت خود و به رحمت واسعه اش آنها را ازعبادت بتها بر کنار دارد.(همان، ج 12: 99)
خداوند در باره فرزندانتان به شما سفارش مي‌کند که سهم (ميراث) پسر، به اندازه سهم دو دختر باشد؛ و اگر فرزندان شما، (دو دختر و) بيش از دو دختر باشند، دو سوم ميراث از آن آنهاست.50
تفسیر: کلمه (ایصاء)به معنای توصیه و دستور توأم با نصیحت است ، منظور از (اولاد) پسران و دخترانی است که بدون واسطه از میت متولد شده اند، نه نوه ها و نتیجه ها، در حالی که لفظ(ابن ) چنین دلالتی را ندارد،از طرف دیگر در جاهلیت زنان ارث نمی بردند ،اماقرآن می فرماید ،مردان مثل زنان ارث می برند ،اما دو برابر ،یعنی ارث زن را اصل در تشریع قرار داده و ارث مرد را به طفیل آن ذکر کرده است.(همان، ج 4: 328)
فرزندان خود را از بیم فقر نکشید، مائیم که شما و آنها را روزی می دهیم.51
تفسیر: فرزندان خود را از ترس اینکه مبادا دچار فقر شوید و به خاطر آنها تن به ذلت گدایی دهید، مکشید چون این شما نیستید که آنها را روزی می دهید. (همان ج،7: 517)
و فرزندانتان را از ترس فقر، نکشيد! ما آنها و شما را روزي مي‌دهيم؛ مسلما کشتن آنها گناه بزرگي است.52
تفسیر: (املاق ) یعنی فقر و ناداری و(خطاه ) یعنی انحراف از جهت و مراد در اینجا آنست که انسان عملی را اراده کندکه انجام و اراده آن شایسته نیست و در هر صورت آیه شریفه می فرماید، فرزندان خود را از ترس اینکه مبادا دچار فقر شوید و به خاطر آنها تن به ذلت گدایی دهید، مکشید چون این شما نیستید که آنها را روزی می دهید تا در هنگام تنگدستی دیگر نتوانید روزی آنها را تأمین نمائید، بلکه ما هستیم که هم شما و هم آنها را روزی می دهیم و کشتن فرزندان یک گناه و خطای بزرگ است.(همان ج،13: 116)
4.2.1.2.4. معلم و راهنما
آيا کساني که مي‌دانند با کساني که نمي‌دانند يکسانند؟! تنها خردمندان متذکر مي‌شوند!.53
تفسیر: می فرماید: بگو عالمان و جاهلان یکی هستند؟ لکن برحسب مورد ظاهرا مراد از علم ، علم به خدا و طریق کمال سعادت است که چنین علمی به حقیقت نافع است و نداشتن آن عین خسارت می باشد، اما علوم دیگر مانند مال هستندو تنها در زندگی دنیا کاربرد دارند و با فنای دنیا فانی می شوند.(همان، ج 17: 371)
5.2.1.2.4. شاگردان
موسي به او گفت: “آيا از تو پيروي کنم تا از آنچه به تو تعليم داده شده و مايه رشد و صلاح است، به من بياموزي؟” 54
تفسیر: (رشد) یعنی صواب و رسیدن به واقع که در معنا مخالف (غی) یعنی گمراهی و راه خطا رفتن است، می فرماید، موسی به آن شخص عالم فرمود: آیا اجازه می دهی من با تو بیایم و تو را پیروی کنم تا آنچه را که خدا به تو آموخته، جهت رشد وهدایت من ، به من تعلیم نمایی؟ و یا آنچه را که از رشد، خداوند به تو داده به من هم بیاموزی. (همان، ج 13: 475)
6.2.1.2.4. ایتام
در قرآن بر ضرورت تكريم ايتام تاكيد فراوان شده و بي اعتنايي و راندن آنان علامت كفر، نفاق و نشانه‌ي تكذيب دين و روز قيامت دانسته شده است. دين مبين اسلام به عنوان کامل ترين و جامع ترين دين الهي، همواره مستضعفان و محرومان اجتماع را زير حمايت خويش داشته و در اين ميان ايتام بيشتر از ساير محرومان مورد عطوفت و رحمت قرار گرفته اند.
و به مال يتيم، جز به بهترين راه نزديک نشويد، تا به سر حد بلوغ رسد! و به عهد (خود) وفا کنيد، که از عهد سؤال مي‌شود.55
تفسیر: در این آیه باز به جهت مبالغه در حرمت تصرف به ناحق در مال یتیم، می فرماید نزدیک مال یتیم هم نشوید، (چه رسد که آن را تصرف کنید) و این امر از گناهان کبیره است که خداوند به مرتکب آن وعده آتش داده است. (همان، ج 13: 125)
جز خداوند يگانه را پرستش نکنيد؛ و به پدر و مادر و نزديکان و يتيمان و بينوايان نيکي کنيد.56
تفسیر: دراینجا مراتب احسان و نیکو کاری را از اهم به مهم ذکر می کند ،پس چون وجود انسان متعلق به پدر و مادرش است لذامهم ترین موارد نیکوکاری، نیکی به آنان است سپس از صله رحم صحبت می کند و یتیمان چون یتیمان مستحق ترین افراد هستند از جهت نیکو کاری و احسان بخاطر کوچکی سن و سالشان و آنکه کسی را ندارند که نسبت به امور آنها قیام کند.(همان، ج 1: 331)
از تو سؤال مي‌کنند چه چيز انفاق کنند؟ بگو: هر خير و نيکي (و سرمايه سودمند مادي و معنوي) که انفاق مي‌کنيد، بايد براي پدر و مادر و نزديکان و يتيمان و مستمندان باشد.57
تفسیر: در آیه شریفه هم جواب سئوال بی مورد آنان را می دهد و هم سئوال اساسی و اصلی را و با یک جمله بطور اجمال متعرض پاسخ به هر دو سوال شده است ، چون (خیر) به معنای مال است و می فرماید از هر نوع مالی که انفاق کنید خوب است و آنگاه مراتب افرادی را که باید به آنان انفاق نمود بیان می نماید (یتیم ) کسی است که در عین کوچکی بی پدر باشد.(همان، ج 2: 241)
و از تو در باره يتيمان سؤال مي‌کنند، بگو: «اصلاح کار آنان بهتر است. و اگر زندگي خود را با زندگي آنان بياميزيد، (مانعي ندارد؛) آنها برادر (ديني) شما هستند.» (و همچون يک برادر با آنها رفتار کنيد!)58
تفسیر: این آیه نوعی تخفیف و تسهیل را بیان می کند، چون اول اجازه آمیزش و معاشرت با یتیمان را می دهد و بعدا می فرماید: اگر خدا خواست کمکتان می کند، پس معلوم می شود مسلمانان قبلا تشدیدی در این مورد ازخداوند شنیده بودند و مراد از اصلاح ،اصلاح حقیقی است نه اصلاح ظاهری، (و ان تخالطوهم فاخوانکم ):(و اگر با آنان معاشرت کنید،پس آنها برادران شمایند).(همان ج،2: 296)
مال خود را با تمام علاقه اى که به آن دارند به خویشاوندان و یتیمان و …. مى دهند.59
تفسیر: پس از ایمان به مسئله انفاق و ایثار و بخششهاى مالى اشاره مى کند
بدون شک گذشتن از مال و ثروت براى همه کس کار آسانى نیست ، هنگامى که به مرحله ایثار برسد، چرا که حب آن تقریبا در همه دلها است، و تعبیر على حبه نیز اشاره به همین حقیقت است که آنها در برابر این خواسته دل براى رضاى خدا مقاومت مى کنند.(همان، ج 1: 650)
و اموال يتيمان را (هنگامي که به حد رشد رسيدند) به آنها بدهيد! و اموال بد (خود) را، با اموال خوب (آنها) عوض نکنيد! و اموال آنان را همراه اموال خودتان (با مخلوط کردن يا تبديل نمودن) نخوريد، زيرا اين گناه بزرگي است.60
تفسیر: یعنی از تصرفاتی که به مال یتیمان ضرر می رساند، بپرهیزید و مال نامرغوب و بی ارزش خود را با مال مرغوب و ارزشمند یتیم عوض نکنید و یا آنکه مال حلال را با مال حرام معاوضه نکنید.(همان، ج 4: 265)
و

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع اخلاق اجتماعی، گناهان کبیره، نماز جمعه Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع دلبستگی به خدا، ادیان الهی، حق الزحمه