پایان نامه رایگان با موضوع افغانستان، استان خوزستان، انقلاب مشروطه، استان گلستان

دانلود پایان نامه ارشد

تركهاي آذربايجان همواره فراتر از مرزهاي سياسي بوده و اكنون نيز براي اقوام ترك ساير كشورها الهام بخش است.
اگر در گذشته تاريخ، آذربايجان مطمع نظر ابر قدرت ها بويژه روسيه تزاري بوده امروزه آذربايجان مي تواند در تحولات منطقه قفقاز منشأ اثر واقع شود. فرصتي كه در پي فروپاشي اتحاد جماهير شوروي فراهم آمده، مي تواند به نقش منطقه اي ايران و آذربايجان كمك كند و سهم ايران را در معادلات آسياي ميانه، قفقاز و درياي مازندران و امنيت و ثبات منطقه افزايش دهد.
3-6-كردها
كردها كه سومين گروه از ملت ايران به شمار مي آيند، در غرب كشور، در استان هاي كردستان، جنوب آذربايجان غربي و بخش هايي از منطقه كرد نشين، مشتمل بر نواحي شمالي عراق، جنوب شرقي تركيه و شمال شرقي سوريه است. دسته جاتي از كردها در شمال خراسان و گروهي نيز در كشور ارمنستان به صورت اقليت قومي به سر مي برند.
عقيده عمومي اين است كه كردها از اقوام ايراني و نژاد هند و اروپايي اند كه از حدود 4000 سال پيش در منطقه كردستان استقرار يافته اند. اين قوم دسته اي از اقوام آريايي هستند كه ابتدا در اطراف درياچه وان، منطقه قفقاز و رود دجله پراكنده بودند و به تدريج كه انسجام قومي و قضايي پيدا كردند، در منطقه كردستان كنوني مستقر شدند.
از حيث مذهبي كردها به دو گروه سني شافعي و شيعه تقسيم مي شوند كردهاي كردستان اغلب اهل سنت و شافعي مذهبند. گروهي اقليت نيز به مذاهب ديگر اهل سنت منسوبند. كردهاي منطقه كرمانشاهان و ايلام عمدتاً شيعه اند و در كنار آنها مسلكهاي ديگري چون اهل حق و علي اللهي نيز وجود دارد.
در مجموع اگر چه كردها در ريشه هاي نژادي، زباني ، تاريخي و برخي خصلت هاي فرهنگي با بخش مركزي ايران داراي مشتركات هستند اما از جهات مذهبي، قومي و زبان محاوره با بخش مركزي ايران تفاوت دارند و در عوض با نواحي كرد نشين خارجه از مرزها همگوني دارند.
فضاي جغرافيايي كرد نشين در غرب آسيا كه بين قلمروهاي فرهنگي آذري و ترك در شمال، عرب در جنوب و فارس در شرق قرار گرفته است به گونه اي است كه كردها را از هر سه قلمرو پيراموني متمايز ساخته است.
كنش سياسي و آرمانگرايي كردها، جمعيت ناآرام و در تكاپو براي يافتن هويت مستقل فرهنگي و سياسي را به تصوير مي كشد كه همه پاره هاي فضايي آن، براي كسب خود مختاري در طول قرن اخير تلاش مستمر را داشته اند. ايده تأسيس كردستان بزرگ كه امروزه از سوي ناسيوناليست هاي كرد مطرح مي شود اولين بار توسط شيخ عبيدالله غازي از شيوخ كرد در سال 1880 ميلادي و در گيرودار رقابت هاي دولت هاي ايران و عثماني مطرح گرديد.
بعدها همزمان با جمهوري خود مختار پيشه وري در آذربايجان جنبش حزب دومكرات كردستان به رهبري قاضي محمد جمهوري خود مختار كردستان را در مهاباد تاسيس كرد كه با تحولات سياسي كشور شوروي و پيشروي نيروهاي دولت مركزي در 17 دسامبر 1946 بساط جمهوري مهاباد برچيده شد.
بعد از انقلاب اسلامي ايران تحركات سياسي احزاب چپ گراي كردستان اوج گرفت و با حمايت كشورهاي بيگانه كردستان ايران به منطقه اي بحران تبديل شد كه با تدابير سياسي، امنيت و نظامي و انتظامي دولت بحران مديريت گرديد.
در تركيه حزب كارگران كردستان (پ . ك .ك) به رهبري «عبدالله اوجالان» جنبش خود مختاري طلبي را رهبري مي كرد. اين حزب كه در دوران اوج فعاليت 1984 تا 1999 قريب به 15 هزار چريك داشت اهداف حركت هاي ناسيوناليستي قوم كرد در تركيه را بصورت مسلحانه پيگيري مي نمود. با دستگيري عبدالله اوجالان موقتاَ اين تحركات نيز فروكش نمود ولي هواداران (پ،ك،ك) در شمال عراق منتظر فرامين رهبر زنداني خود در يكي از جزاير درياي مرمره هستند. برخي از تحليلگران معتقدند اگر چه (پ،ك،ك) استقلال كردستان را هدف نهايي خود قرار داده بود اما تنها 10 درصد مردم كردستان تا پايان راه آماده همراهي يا اين حزب بودند و برخي ديگر به اهدافي چون احقاق حقوق فرهنگي، رعايت احترام، آزادي، در آمد بيشتر و كار و خدمات درماني و آموزشي و غيره مي انديشيدند.
كردهاي شمال عراق نيز كه ساليان درازي با حكومت صدام در تعارض و مبارزه بودند از سال (1990) همزمان با جنگ كويت و متعاقب حضور نيروهاي ائتلاف خارجي در شمال و جنوب عراق فرصتي مناسب براي در اختيار گرفتن امور سياسي و اجتماعي منطقه كردستان يافتند و با حمله آمريكا به عراق تقريباَ بصورت فدرال در قالب دولت عراق به بازسازي حكومت خود پرداختند.
مطالبات ناسيوناليستي كردها در برابر دولت هاي ملي اگر چه در حد كسب خود مختاري مطرح مي گردد ولي در سطح منطقه اي نخبگان اين قوم طالب استقلال، وحدت و تأسيس دولت مستقل كردستان هستند.
شايد ظهور دولتي مستقل و كردي براي برخي كشورها كه در پي تجزيه كشورهاي بزرگ و يكپارچه در خاورميانه اند چندان نامطلوب نباشد. اسرائيل علاقه مند است كه نفت كركوك از طريق شمال عراق و اردن به بندر حيفا منتقل شود و آمريكا نيز با انتشار نقشه خاورميانه جديد علاقمندي خود را نسبت به تجزيه كشورهاي بزرگ اسلامي به دولتهاي قومي و تغيير آرايش سياسي منطقه خاورميانه در چارچوب اهداف و منافع خود را ابراز داشته است.
3-7- عرب ها
عرب هاي ايران در بخش مركزي و جنوب غربي استان خوزستان استقرار دارند. مردم اين منطقه عمدتاَ شيعه مذهبند و از حيث مذهب با بخش مركزي ايران همگوني دارند.
اعراب خوزستان نيز همچون آذريها خود را وابسته به هويت ملي ايراني مي دانند و نيروهاي همگرايي در آن بر كشش هاي واگرايانه برتري دارد. گرچه چالش هاي قومي همچون قيام شيخ خزعلي در1920-1925 ميلادي همزمان با پايان جنگ جهاني اول و جنبش خلق عرب در سال 1979 به داعيه خودمختاري يا جدايي طلبي متاثر از تحريكات خارجي شكل گرفته اما اين تحركات نيز در برابر كنش نيروهاي مركز گراي توفيقي در بر نداشته اند.
مناطق عربي خوزستان بعلت همجواري با عراق و ارتباط مستقيم با خليج فارس و برخوداري از منابع عظيم نفت و گاز از اهميت اقتصادي و سياسي ويژه اي برخودار است. تحولات عراق بعد از حمله آمريكا نيز نشان داده كه اعراب تمايلات ديني و مذهبي اقوام عرب استانهاي جنوبي عراق و اقبال آنان از سياست هاي اصول نظام جمهوري اسلامي نقش و كاركردهاي جديدي به حركت اعراب ايران مي بخشد و تعاملات اقتصادي و فرهنگي مي تواند زمينه را براي توسعه نقش منطقه اي ايران در عراق فراهم سازد.
منابع انرژي موجود در خوزستان اين منطقه را براي كشورهاي سلطه مهم جلوه داده و موجه مخاطراتي است كه ممكن از در قالب تهديدات قومي ظهور يابد و از سوي ديگر همين مزيتها بعلاوه تاثير الهام بخش جمهوري اسلامي و قومي اعراب خوزستان با اعراب جنوب عراق و كشورهاي حاشيه خليج بمثابه فرصتي است كه ايران اسلامي را در موقعيتي بهتر قرار مي دهد.
3-8- بلوچ ها
قوم بلوچه در ناحيه اي مشتمل بر جنوب شرقي ايران جنوب غربي افغانستان و شرق پاكستان استقرار دارند. بلوچستان ايران، منطقه اي دور افتاده اي از كشور است كه با ايالت بلوچستان در جمهوري فدرال پاكستان و ناحيه بلوچه نشين افغانستان پيوند فضايي و جغرافيايي دارد.
از نظر مذهبي اقليت بلوچه ايران، اهل سنت هستند و از اين جهت با بلوچ ها و قلمرو اهل سنت پاكستان و شبه قاره مجانست دارد و با بخش مركزي ايران متفاوتند.
بلوچستان ايران و پاكستان در سه متغير مذهب، زبان و قوميت با يكديگر تجانس دارند.
موقعيت جغرافيايي بلوچستان و دوري از مركز و فضاي كويري عاري از حيات فعال و قرار گرفتن فضاي گسترده و مثلثي شكل كويرها داخلي ايران ميان بلوچستان و بخش مركزي باعث شده كه اين منطقه از موقعيتي كاملاَ حاشيه اي برخودار گردد. به گونه اي كه بلوچستان، سرزمين فقر، عقب ماندگي، اعتياد، قاچاق مواد مخدر، گرما و كم آبي شناخته مي شود.
3-9- ترکمن ها
ترکمن هاي ايران در بخش شمالي استان گلستان و ناحيه اي کوچک از شمال غربي خراسان، يعني شهرهاي گنبد، بندر ترکمن، مراوه تپه و جرگلان بجنورد استقرار دارند. قلمرو قوم ترکمن از اين منطقه واقع درشرق درياي مازندران آغاز شده به سمت آسياي مرکزي گسترش و امتداد پيدا مي کند. نواحي ترکمن نشين آسياي مرکزي پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، در قالب دولت مستقل ترکمنستان، هويت ملي جديدي يافت و قوم ترکمن صاحب دولت ملي خاص شد.
ترکمنها که نسبت به ديگر اقوام حاشيه اي ايراني، قلمرو فضايي محدودتري دارند همانند اقوام کرد و بلوچ در سه خصيصه و متغير زبان، قوميت و مذهب از بخش مرکزي ايران متمايزند و بالعکس با کشور ترکمنستان دراين سه ويژگي اشتراک و تجانس دارند.
از لحاظ قومي،ترکمنها خود را از نياي مشترک «آغوز» مي دانندو احتمالا يکي از مباني همگرايي ميان ترکمنستان و ترکيه در روابط خارجي، همين انگاره مشترک نژادي– قومي است.ترکمنها خود به گروه هاي
مختلفي (يموت ، گوگلان و غيره ) تقسيم مي شوند.
طي قرار داد « آخال» که درسال 1881 م ميان ايران و روس منعقد شد منطقه آسياي مرکزي به روس ها واگذار شد و مرزهاي شمال شرقي کشور در حدود کنوني تعيين و تثبيت شد و بدينصورت انقسام فضايي، بين قبايل و عشاير ترکمن جدايي انداخت اين امر زمينه را براي اعتراضات و تحرکات سياسي و نظامي ترکمن ها بر عليه دولت فراهم ساخت. اولين اقدام نظامي ترکمن ها در سال 1342ه.ق ، 130۱ ه.ش عليه دولت شکل گرفت و بعد سرکوب شد.
پس ازانقلاب اسلامي نيز تحت تأثيرالقائات قدرت هاي سياسي فرامنطقه اي جنبش سياسي «خلق ترکمن» در سالهاي 1979 -1980 شکل گرفت. اين جنبش نيز که تقاضاي خود مختاري نداشت و تنها بر اصلاحات ارضي و کسب برخي خود گردانيها و اعاده حقوق از دست رفته تأکيد داشت با رهبري گروه هاي چپ به خشونت مسلحانه تبديل و پس از مدت کوتاهي با دخالت دولت مرکزي پايان پذيرفت.
با فروپاشي اتحاد جماهير شوروي و شکل گيري دولت مستقل ترکمنستان منافع مشترک ايران و ترکمنستان ايجاب مي کرد که دو کشور روابط مسالمت آميز مبتني برمصالح طرفين را اتخاذ نمايند. اين حسن روابط بر افت پتانسيل نارضايتي در بين ترکمن ها منجر گرديد.
به نظر مي رسد چنانچه مناسبات کنوني پايدار بماند تاثيرات مثبتي بر نگرش اقليت ترکمن هاي ايران به دولت و بخش مرکزي خواهد داشت؛ مشروط بر اين که همزمان زمينه همکاري و مشارکت جامعه ترکمن در امور ملي و منطقه اي فراهم گردد و شرايط افتصادي، اجتماعي و جغرافيايي آنها نسبت به ترکمنستان برتري داشته و اقليت ترکمن احساس پيوند بيشتري نسبت به بدنه ملت ايران داشته باشد. (حافظ نيا، 1381)
3-10- تهديدات ناشي از تنوع و تعدد قومي
3-10-1- منازعات قومي
تعدد و تنوع قومي در ايران به گونه اي است که مي توان جامعه پلي اتنيک يا کثير الاقوام را بر آن اطلاق نمود. هر چند اين اقوام در طول تاريخ در نضج و شکوفايي تمدن ايراني سهيم بوده اند و در مقاطع تاريخي از کيان مملکت و تماميت آن دفاع کرده اند؛ اما به رغم همزيستي و همدلي و ايثارها، در مقاطعي از تاريخ کشور، اين همزيستي به چالش کشيده شده و مناسبات بين دولت و اقوام، تبديل به منازعه و کشمکش گرديده است. موضوعي که با نگاه به تاريخ يکصد ساله اخير شواهد متعددي ميتوان بر آن يافت.
مقاطع بحرانهاي عمده سياسي درتاريخ معاصر ايران وجنبشهاي دسته جمعي عمده قومي مربوط به آن:
جنبش هاي گروهي عمده قومي حوادث عمده دوران معاصر:
جنبش قبيله گراي و جدايي طلب سميتقو در كردستان جنگ جهاني اول / انقلاب مشروطه 25-1906
جنبش خياباني در آذربايجان
خيزش كوچك خان در گيلان
خيزش منطقه اي كلنل پسيان
جنبش خداورديخان در خراسان
جنبش قبيله گراي جدايي طلب دوست محمد خان در بلوچستان
جنبش قبيله گراي ، جدايي طلب شيخ خزعل در خوزستان
جنبش حزب دومكرات كرد، جنگ جهاني دوم، جنبش ناسيوناليست دموكراتيك 53-1941
كومله و متعاقب آن تاسيس جمهوري كرد (به رهبري قاضي محمد)
جنبش حزب دومكرات آذربايجان و متعاقب آن تاسيس جمهوري آذربايجان (به رهبري پيشه وري)
ناآرامي سياسي منطقه اي بويراحمد جنبش كردستان قيام اسلامي آيت الله خميني از 1963 به بعد
ناآرامي سياسي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع خاورمیانه، خلیج فارس، حمل و نقل، نیازمندی‌ها Next Entries تحقیق رایگان با موضوع حساسیت اضطرابی، اختلال اضطراب فراگیر، اضطراب فراگیر، اختلالات اضطرابی