پایان نامه رایگان با موضوع اخوان ثالث، مهدی اخوان ثالث، جامعه شناختی، رسول خدا (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

ه های تحقیق
• محیط اجتماعی حاکم بر روحیات شاعران مورد بحث تاثیر داشته است.
• شعر اخوان ثالث و جواهری بازتابی از اوضاع حکومت ها و محیط سیاسی و اجتماعی زمان آنان است.
• مقبولیت اخوان و جواهری باعث شد تا اشعار اجتماعی آنان در محیط اجتماعی تاثیر گذار شود.
• اشتراک دو شاعر در حوزه شباهت های اجتماعی و تفاوت های آنان در حوزه تفاوت های فردی است.
• سخنان اخوان، کاملا سرراست، همراه با جمله های کوتاه، خیلی کوتاه و فاقد هرگونه پیچیدگی زبانی است، مضمون گرایی و فرمالیسم محض نیست.
1 ـ 8 ـ چارچوب تحقیق
ساختار پایان نامه به طور کلی از روش های جامعه شناختی و جامعه شناختی _ ادبی، نقد و تحلیل مضامین مشترک اجتماعی در پنج فصل تنظیم شده و عینیت یافته است.
با توجه به اینکه بررسی مضامین اجتماعی اشعار دو شاعر نیاز به اطلاعات جامعه شناختی داشت، مطالعه کتب مختلف جامعه شناسی به عنوان یک بحث جدید برای این پژوهش ضرورت داشت.
• فصل اول: کلیات تحقیق
• فصل دوم: مضامین اجتماعی در شعر مهدی اخوان ثالث.
• فصل سوم: مضامین اجتماعی در شعر محمد مهدی جواهری.
• فصل چهارم: مقایسه مضامین اجتماعی در شعر مهدی اخوان ثالث و محمد مهدی جواهری.
• فصل پنجم: نتیجه گیری و منابع تحقیق
• منابع تحقیق

1 ـ 9 ـ معانی مفردات و مفاهیم تحقیق
1 ـ 9 ـ 1 ـ وطن پرستی
وطن پرستی یکی از واژگان ارج داریست که معنای آن، به درستی یافته و میان مردمان پراکنده نشده است. راستی این است که ما به معنای درست این گونه واژگان، نیاز بس بزرگی داریم و درمان بسیاری از دردها و پراکندگی ها را می‌توانیم از معنای درست این واژگان، بیابیم و این در حالی است که نه تنها، معنای روشنی از آن میان مردمان نیست، بلکه گاه معناهایی که یکباره از بی‌پایگی و گاه نیرنگ و دشمنی یا خودنمایی، ریشه می‌گیرند نیز ساخته شده و به میان مردمان راه می‌یابد که نه تنها درمان درد توده‌ی مردم نیست، بلکه خود، خاری، لای آن زخم است. این جای افسوس دارد که گروهی نادان با پندارهای بیهوده و بی‌راهه‌ی خود، در این آشفتگی حال مردم، نه تنها نیروی بزرگی که از دانستن مفهوم این واژگان به دست مردم می‌توانست بیاید را از بین برده‌اند، بلکه خردها را به کوره راهی هم رهنمون می‌سازند و حرکت ساده دلانه‌ی مردم را که درست‌تر از پندارهای بیهوده آنهاست، هر چند تعریفی  از آن نتوانند،  ارائه کنند و بیشتر با همان پاکی درونی و یافته‌های سادة خود به آنها  که همبستگی با وطن پرستی دارد به نیکی می‌کوشند و  به طرز شگفت انگیزی به انجام می‌رسانند را نیز تیره کرده و خلق‌های کژ برگرفته از فهم نادرست خود را به ذهن مردمان می‌اندازند،  پا فراتر گذاشته زبان طعنه نیز گشوده و آنها را ناآگاه از اصول عقل و تحت تأثیر احساس، معرفی می‌کنند .
(کلاشی، www.ariarman.com/Nationalism-Of-Iranian.htm).
1 ـ 9 ـ 2 ـ میهن‌دوستی
میهن‌دوستی که به نام میهن پرستی نیز شناخته می شود، مفهومی است ناظر به عشق و علاقه به میهن و مردم و آمادگی جهت هر گونه فداکاری و پاسداری از استقلال سیاسی و اقتصادی کشور و دفاع از هویت قومی- ملی- فرهنگی آن ملت. میهن، دوست فردی است که به سرنوشت کشور و فرهنگ خود حساس است و همه تلاشش را بکار می‌گیرد تا آنها را به بالندگی برساند.
1 ـ 9 ـ 3 ـ وطن دوستی
يكی از جملاتی كه به پيامبر اكرم (ص) در خصوص میهن فرموده بود جمله «حبّ الوطن من الايمان» است؛ یعنی: «دوست داشتن وطن، از نشانه‌های ايمان است». اين سخن در كتاب‌های حدیثی دسته اول و مورد اعتماد شيعه و اهل سنت نقل نشده است. ولی در كتاب‌هایی مانند «مستدرک سفینة البحار»، (شاهرودى، 1418ق ، ج 10، ص 375) «اعیان الشیعة»، امين، 1406ق ، ج 1، ص 301) «خزائن» نراقی(ره)، (نراقى، 1380ش ص 487 و 528) «کشف الخفاء»، (عجلونی، 1408ق، ج 1، ص 345) «بیان المعانی»، (ملاحويش، 1382ق ، ج 2، ص 404، اول) و نظیر این منابع از شیعه و اهل سنت، بدون ذكر سند نقل شده است. همچنین با جستجو در منابع غیر حدیثی اوایل قرن چهارم به بعد که در دست داشتيم، قدیمی‌ترین نقل اين سخن به کتاب «مرزبان نامه» (مرزبان، 1997م، ص 178) بر می‌گردد.
1 ـ 9 ـ 4 ـ متن جمله «حُبّ الوطن مِن الایمان»
در این جمله با دو واژه کلیدی «حُب الوطن» و «الایمان» مواجه هستیم، که هر کدام برای خویش تعریف و اصول و موازینی دارند که بر اساس آنها می‌توان گفت: کسی وطن دوست است که پایبند به این اصول و موازین باشد و شخصی دیگر چون پایبند به این اصول و موازین نبوده، حب وطن ندارد. درباره ایمان نیز اگر کسی اصول و موازین ایمان را داشته باشد، مسلمان و مؤمن است، و اگر پایبند به آنها نباشد، مسلمان و مؤمن نیست (همان: 148).
1 ـ 9 ـ 5 ـ ارزیابی معنای وطن
درباره ارزیابی وطن و شناخت هویت و مختصات آن، مباحث فراوانی در کتاب‌های سیاسی و حقوقی مطرح شده است که باید به این منابع مراجعه نمود (عميد زنجانى: 1368ش، ص 44) در علوم سیاسی و حقوقی مدنی و همچنین در تفسیر لغوی وطن، اختلاف نظر وجود دارد؛ مقصود از وطن، مكه است كه ام‌ّالقری و قبله عالم است. و یا منظور وطن متعارف و عرفی است؛ (کشف الخفاء، ج 1، ص 346) یعنی جایی که انسان در آن زندگی می‌کند، و یا این‌که مقصود، وطن بزرگ اسلامی است كه حفظ و نگهداری آن بر مسلمانان لازم است. چون حفاظت از دين و انسانيت و عزّت دين و قوّت اسلام وابسته به آن است. پس دين و انسانيت اصل است و وطن و غير آن بايد در خدمت دين باشند (عاملی،1426ق، ‏ ج 3، ص 333 – 334) تفسيرى كه شيخ بهايى(ره) از وطن ارائه می‌دهد، گواه ديگرى است كه مشى و منش سياسى او را در عقايد دينى و مذهبى نشان می‌دهد. وى كلمه «وطن» را در جمله «حُبُّ الوطنِ مِن الايمانِ»، يک وطن جغرافيايى مبتنى بر ملّيت و ناسيوناليسم نمی‌داند، (ملت گرایی از نگاه امام خمینی، سؤال 12364) بلكه وطن را به جايگاه اخروى روح انسان تعبير می‌کند؛ زيرا به عقيده او پيامبرى كه محبت و علاقه به دنيا را سرچشمه همه خطاها و گناهان معرّفى می‌نمايد، چگونه دوست داشتن يک چيز مادى همچون وطن را نشانه ايمان می‌داند؟ او در تبيين نظر خويش، اين شعر را سرود:
«اين وطن مصر و عراق و شام نيست
اين وطن شهرى است كانرا نام نيست».
( شيخ بهائى، 1352: 10)

1 ـ 9 ـ 6 ـ وطن دوستی از دیدگاه آیات و روایات
اصول و ريشه‏ هاى وطن‌دوستی به‌طور مستقیم یا غیر مستقیم در قرآن مجيد بیان شده است:
1 ـ آياتى كه علاقه به وطن را كاملاً تأييد می‌كند؛ مانند: «و هنگامى را كه از شما پيمان گرفتيم كه خون هم را نريزيد و يكديگر را از سرزمين خود، بيرون نكنيد. سپس شما اقرار كرديد (و بر اين پيمان گواه بودید» ( بقره، 84 ) در این آیه شریفه، آوارگى از وطن را در اهميت مانند كشته شدن متذكر شده، و اجتناب از آن دو را مشمول پيمان الهی قرار داده است (جعفری، 1376: 6، ص 201 – 202).
و «خدا شما را از نيكى كردن و رعايت عدالت نسبت به كسانى كه در راه دين با شما پيكار نكردند و از خانه و ديارتان بيرون نراندند نهى نمى‏كند چرا كه خداوند عدالت‏پيشگان را دوست دارد، تنها شما را از دوستى و رابطه با كسانى نهى می‌كند كه در امر دين با شما پيكار كردند و شما را از خانه‌هايتان بيرون راندند يا به بيرون‌راندن شما كمک كردند و هركس با آنان رابطه دوستى داشته باشد ظالم و ستمگر است» (ممتحنه، 8 – 9.)در این آيه، نيكوكارى و عدالت و انصاف را در باره كسانى كه اگر چه خارج از دين اسلام می‌باشند، تا هنگامی كه به كشتار برنخاسته‌اند و مسلمانان را از وطن خود آواره ننموده‏اند، مطلوب معرّفى نموده و مى‏فرماید: خدا نيكوكاران و مردم عادل و با انصاف را به‌طور عموم دوست ‏دارد و بالعكس نسبت به كسانى كه به جنگ و پيكار برخاسته و مسلمانان را از وطن‌هاى خود آواره می‌كنند، از نيكوكارى نبوده و ظالم هستند.( نهج البلاغه، ج 6، ص 202 – 203.)
پيامبر اسلام (ص) وقتی كه خواست از ترس مشركان از مكه به مدينه هجرت كند، از مكه بيرون رفت و در غار ثور پنهان گرديد تا اين‌كه پس از سه روز به جحفه (كه 82 مايلی مكه است رسيد، در اين هنگام رسول خدا (ص) بسيار محزون و از فشار آزار مشركان دردمند و متأثّر بود و به ياد مكه آه سردی كشيد؛ زيرا مكه محل تولد او و آباء و اجدادش بود تا اين‌كه جبرئيل نازل شد و پرسيد: آيا مشتاق رفتن به مكه هستی؟ فرمود: آری، سپس جبرئیل با آيه «يقيناً كسى كه (ابلاغ و عمل كردن به قرآن را بر تو واجب كرده است، حتماً تو را به جایگاه (رفيع و بلند مرتبه‌ات؛ شهر مكه بازمی‌گرداند. بگو: پروردگارم به كسى كه هدايت را آورده است و به كسى كه در گمراهى آشكارى است داناتر است) ( قصص، 85) به پيامبر اکرم(ص) دلداری داد. (راوندى، 1409ق، ج 2، ص 910).

1 ـ 9 ـ 7 ـ نبود تلازم میان وطن‌دوستی با ایمان به خدا
درباره رابطه میان حب وطن و ایمان که در جمله مورد بحث آمده، باید گفت: تلازمی عقلی میان حب وطن و ایمان وجود ندارد؛ یعنی این‌گونه نیست که هر کسی وطن -به معنای مادی آن (زادگاه و سرزمین آباء و اجدادی)- خویش را دوست دارد، پس حتماً دارای ایمان به خداوند است؛ چنان‌که در قرآن کریم می‌خوانیم: «اگر (همانند بعضى از امت‌هاى پيشين،به آنان دستور می‌داديم: يكديگر را به قتل برسانيد، و يا: از وطن و خانه خود، بيرون رويد، تنها عده كمى از آنها عمل می‌كردند»، (نساء، 66) که نمی‌توان گفت آن عده‌ای که از وطن خود بیرون نرفتند، ایمان به خدا داشتند و آن گروه کمی که از وطن خود بیرون رفتند، ایمان نداشتند (عجلونی،1408: 1، 346)

فصل دوم
مضامین اجتماعی
شعر مهدی أخوان ثالث

2 ـ 1 ـ تاریخچه زندگانی مهدی اخوان ثالث
2 ـ 1 ـ 1 ـ مهدي اخوان ثالث
مهدي اخوان ثالث (م – اميد) در سال 1307 هجري شمسي در مشهد قدم به عرصهء هستي نهاد. نام پدرش، علي و نام مادرش مريم بود. پدر ِ مهدي از مردم يزد بود كه در جواني به مشهد مهاجرت كرده و در اين شهر سكونت اختيار نموده و ازدواج كرده بود. وي به طب سنتي مشغول بود. اخوان به هنگام تولد با يك چشم واردِ اين جهان شد اما پس از مدتي چشمِ ديگر او به‌روي عالم و آدم باز شد، خود در اين باره مي گويد: «پدر من عطارطبيب بود و مادر هم كارش خانه‌داري و بعدها هم دعاگويي و نماز و طاعت و زيارت امام رضا و از اين قبيل. بعد از مدتي با درمان‌هاي پدر و دعاهاي مادر و نذر و نيازهايش آن چشم ديگر را هم به دنيا گشودم. خدا به من رحم كرد و الا حالا دنيا را با يك چشم مي‌ديدم. اما حالا با دو چشم مي بينم» (آزاد مرد شعر، notthing.blogsky.com/1391).
مهدي اخوان ثالث تحصيلات ابتدايي و متوسطه را در زادگاه خود به پايان رسانيد و فارغ التحصيل هنرستان صنعتي شد. گرايش به هنر موسيقي، قسمتي از فعاليت‌هاي دوران كودكي مهدي اخوان ثالث را تشكيل مي‌داد او مي‌گويد : « مشكلي كه من داشتم در ابتداي كار پيش از كار شعر، پدرم مردي بود ـ يادش برايم گرامي ـ كه به قول معروف قدما روي خوش به بچه نمي‌خواست نشان بدهد، به پسرش به فرزندش يعني اخم‌ها در هم كشيده و از اين قبيل و من مانده بودم چه كنم، پيش از شعر، من با موسيقي سرو كار پيدا كرده بودم، پيش استاد سليمان روح افزا مي‌رفتم و همچنين پسرش ساز مي‌زدم، تار … من نمي‌گذاشتم پدر بفهمد كه من با ساز سر و كار دارم، چون مي‌دانستم تعصبش را. برادرش را وادار كرد كه تار را دور بيندازد و كار نكند و اين ها، تار برادرش را كه عموي من باشد، من گرفتم و خلاصه اينها» (وبلاگ اشعار کامل شاعران، اشعار مهدی اخوان ثالث، www.moraffah.blogfa.com ).
بدين ترتيب كودكيِ وي با هنر شعر و موسيقي درهم آميخت هرچند پدرش معتقد بود كه «صداي تار همان صداي شيطان است» و او را از نزديك شدن به موسيقي باز مي‌داشت، او در اين‌باره مي‌گويد: « [پدرم] گفت: باباجان اين كار را ديگه نكن. گفتم چه كاري؟ گفت هموني كه گفتم. خوب البته فهميدم چي مي‌گه. بعد گفتم چرا آخه باباجان، مثلاً به چه دليل؟ گفت كه دليلش رو مي‌خواي؟

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع اخوان ثالث، فروغ فرخزاد، مهدی اخوان ثالث، اجتماعی و سیاسی Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع اخوان ثالث، مهدی اخوان ثالث، زندان قصر، تاریخ ایران