پایان نامه درمورد کيفيت، عيني، ذهني، ارزشگذاري

دانلود پایان نامه ارشد

خانوارها و جز آن مي باشند (Rishan Teklay,2012,p:10).
1-5-4-5-2- سنجش کيفيت زندگي ذهني از طريق مميزي
شايع ترين روش براي جمع آوري اطلاعات درمورد ارزيابي ها و ارزشگذاري هاي ذهني مردم از کيفيت زندگي، استفاده از روشهاي مميزي اجتماعي است. در چنين تحقيق پيمايشي، کيفيت زندگي اغلب با پرسش از پرسش شوندگان به منظور ارزشگذاري يا ارزيابي جنبه هاي مختلف زندگيشان، که اغلب به عنوان کيفيت عرصه هاي زندگي بيان مي شوند، سنجش مي شود (براي مثال، سلامت، کار و غيره).
معمولاً، پاسخ ها به صورت سطوح رضايتمندي هستند که با استفاده از يک فرمت پاسخ استاندارد، همچون مقياس ليکرت33 که يک درجه بندي عددي را ارائه مي کند، بيان مي شوند.
جنبه هاي مختلف کيفيت زندگي ممکن است براي همه اهميت يکسان نداشته باشد، درنتيجه، ارزشگذاري اهميت هرجنبه، گاهي اوقات از پرسشنامه هايي بدست مي آيد که براي جمع آوري داده ها در يک نمونه به کار مي روند.
(McCrea,et al,2011,p:55)

6-4-5-2- تحليل مقايسه اي بين رهيافت هاي ذهني و عيني کيفيت زندگي
با توجه به حقايق ارائه شده در بالا، نياز به شناخت قوت ها و ضعف هاي دو رهيافت کيفيت زندگي آشکار مي شود.
نقاط قوت رهيافت عيني به جنبه هاي نظري و کاربستي زير مربوط مي شود:
* از آنجايي که رهيافت عيني از شاخص هاي پذيرفته شده بين المللي استفاده مي کند، مقايسه هاي معتبر را هم به لحاظ جغرافيايي ( مقايسه بين مناطق، کشورها و يا قاره ها) و هم از نظر زماني (چگونگي تکامل نماگرهاي عيني ارزشگذاري شده، از يک دوره به دوره بعد، سطح توسعه يک منطقه، کشور يا قاره را منعکس مي کند) ممکن مي سازد.
* در يک ارزشگذاري عيني کيفيت زندگي، عمدتاً شاخص هاي کمي به کار مي رود، اين امر دقت تکنيک هاي اندازه گيري را بالا مي برد.
* شايد مهمترين قوت ذکر شده براي تحليل کيفيت زندگي عيني، اين امر باشد که به ادراک مردم بستگي ندارد، بنابراين هيچ ذهنيتي در ارزشگذاري کيفيت زندگي وجود ندارد.
يکسري ضعف هاي ارزشگذاري کيفيت زندگي عيني به صورت زير برشمرده شده است:
* ترسيم يک شاخص عام براي ارزشگذاري کيفيت زندگي تا حد زيادي به ثبت آماري ايجاد شده توسط هر کشور بستگي دارد، اين امر مي تواند به دليل داده هاي آماري ناقص ناخوشايند باشد (کشورهايي که در آنها، سرشماري به دليل عدم امکان ثبت برخي از داده ها ونيز به دليل بي ميلي مردم براي اظهار حالت واقعي زندگيشان، دقت و صحت کافي ندارد ).
* فرهنگ هاي متفاوت بين کشورها مي تواند به تفسيرهاي مختلف از شاخص هاي با مفهوم منفي (مانند مجرميت، برابري نژادي) منجر شود.
* مهمترين ضعف براي ارزشگذاري عيني اشاره به اين امر دارد که ارزش واقعي بهزيستي درک شده توسط جامعه را منعکس نمي کند، توضيح اينکه: توسعه اقتصادي جامعه لزوماً به معناي يک سطح بالاتر از رضايتمندي، براي همه افراد آن جامعه لازم نيست (بسياري عوامل شخصي و يا زماني مي تواند به طور منفي بهزيستي يک فرد را تحت تاثير قرار دهد).
رهيافت ذهني کيفيت زندگي برخي از قوت هاي زير را دارا مي باشد:
* با توجه به اين حقيقت که رهيافت ذهني، تحليلي در سطوح فردي ارائه مي کند، اين رهيافت تجربيات مهم هر فرد را منعکس مي کند و به فهم بهتر شيوه اي که توسط آن هر فرد کيفيت زندگي را درک مي کند،کمک مي کند.
* اگر يک نارسايي در سنجش کيفيت زندگي ذهني يافت شود، پژوهشگران به راحتي مي توانند تغييرات سريعي براي مطالعات بعدي ايجاد کنند، تلاش در جهت بهبود ابزار و انطباق آنها با داده هايي که جمع آوري شده است، چيزي که در يک دوره کوتاه زماني در ارزشگذاري عيني ممکن نيست.
* از طريق پژوهش هاي مستقيم درون جمعيت، ارزشگذاري ذهني کيفيت زندگي، درجه اي که نيازهاي فردي توسط سياست هاي کلان اقتصادي ارضا مي شوند را نشان مي دهد.
ارزشگذاري ذهني يک سري انتقاداتي را نيز با خود به همراه داشت، ضعف هاي مشخص شده براي اين رهيافت به صورت زير مي باشد:
* با توجه به اين امر که اين نوع ارزشگذاري کيفيت زندگي، از مصاحبه هايي در سطح فردي استفاده مي کند، عدم صحت و دقت اطلاعات جمع آوري شده آشکار مي شود. بسياري از مشکلات از اين امر ناشي مي شود که تحليل ذهني از مميزي استفاده مي کند.
* ارزشگذاري کيفيت زندگي تنها به شيوه ذهني، نمي تواند به مقايسه درست درون جامعه منجر شود. توضيح اينکه چنين ارزشگذاري توسط سطوح بالاتري از تغييرپذيري مشخص مي شود ( هم بين افراد و هم براي يک فرد در دوره هاي زماني مختلف). هرفرد به يک روش متفاوت وقايع اطراف خود را درک مي کند و به آنها اهميت کمتر يا بيشتري بر اساس تجربه ها و نيازهاي خود اختصاص مي دهد، بعلاوه، براي يک شخص، ارزشگذاري مي تواند از يک دوره تا دوره ديگر براساس تغييراتي که در زندگي اش اتفاق مي افتد تغيير کند.
قوت و ضعف رهيافت هاي عيني و ذهني کيفيت زندگي در جدول زير نشان داده شده است.

جدول شماره 7-2- قوت ها و ضعف هاي دو رهيافت کيفيت زندگي
قوت
ضعف
عيني
* مقايسه هاي معتبر را ممکن مي سازد.
* مناسب براي مقايسه ميان ملت ها، مناطق و زمان.
* اغلب آرمان هاي هنجارين جامعه را منعکس مي کند.
* درنظرگرفتن کيفيت هايي از جامعه که به اندازه کافي توسط سنجه هاي بهزيستي ذهني و شاخص هاي اقتصادي ارزيابي نمي شوند.
* پذيرش کامل ارزش يا احساس شاخص ها از جامعه
* ويژگي ها مي توانند با دقت اندازه گيري شوند.
* به ادراک مردم وابسته نمي باشد.
* ثبت آماري ناقص
* سليقه شخصي در انتخاب متغيرهاي سنجش و اندازه گيري.
* شاخص هاي با مفهوم منفي ممکن است تفسيرهاي مختلف در کشورهاي مختلف داشته باشند.
* ارزش واقعي بهزيستي ادراک شده توسط جامعه به خوبي منعکس نمي شود.
ذهني
* تجارب مهم هر فرد را منعکس مي کند.
* ابزارهاي سنجش موجود، اعتبار کافي دارد.
* به راحتي در سراسر پهنه قابل مقايسه مي باشد نسبت به سنجه هاي عيني واحدهاي مختلف.
* شاخصهاي اندازه گيري به راحتي قابل اصلاح و تعديلند.
* منعکس کننده درجه برآورده شدن نيازهاي افراد توسط سياست هاي کلان اقتصادي اند.
* عدم دقت و صحت داده هاي جمع آوري شده از مميزي ها
* تغييرپذيري(هم بين افراد و هم براي يک فرد در دوره هاي زماني مختلف)
* کيفيت زندگي ذهني، کيفيت واقعي زندگي اجتماعي در يک محل را منعکس نمي کند، و بنابراين، به خودي خود براي ارزيابي کيفيت يک جامعه مناسب نيست.
مآخذ: تدوين و استنتاج از منابع مختلف
بنابراين در ادبيات علمي، مدل هاي پژوهشي زيادي وجود دارد که کيفيت زندگي را هم در رهيافت عيني و هم ذهني ارزشگذاري مي کنند Mihaela,p:57)).

7-4-5-2- تئوري هاي رابطه ميان شاخص هاي عيني و ذهني کيفيت زندگي
شمار زيادي از تئوري هاي رابطه ميان کيفيت زندگي عيني و ذهني، معتقدند که رابطه ميان اين دو، مي تواند بر اساس عوامل روان شناختي ضعيف شود. تئوري هاي تعادل حياتي34 توضيح مي دهند که چرا کيفيت زندگي ذهني افراد در طول زمان همراه با وقايع عيني زندگي (مانند تغيير مکان) تغيير مي کند. اما تمايل به بازگشت به يک سطح متعادلي از رضامندي دارند، بنابراين تئوري هاي تعادل حياتي، همبستگي پايين ميان کيفيت زندگي ذهني و وقايع عيني زندگي را توضيح مي دهند.
ديدگاه مرتبط ديگر، مدل هاي بالا-پايين35 هستند که معتقدند برخي از ويژگي هاي شخصي مانند خصوصيات رواني و برون گرايي، بر رضايتمندي از زندگي، در زماني که وقايع مطلوب و يا غيرمطلوب در زندگي اشخاص رخ مي دهد، تاثيرات پايداري دارد. در اين مدل فرض مي شود ويژگي هاي شخصي تنها عامل تاثيرگذار بر کيفيت زندگي نيستند اما بر روي قضاوت از رضايتمندي در ابعاد خاصي از زندگي تاثير مي گذارند.
درمقابل، مدل هاي پايين- بالا36 ، الزاماً به رابطه ضعيف ميان شاخص هاي عيني و ذهني کيفيت زندگي اشاره نمي کنند. در اين مدل، مطالعات کيفيت زندگي شهري، معمولا با ارزيابي ذهني محيط شهري آغاز شده، سپس با ارزيابي ميزان رضايتمندي از برخي پهنه هاي ويژه شهري که بايکديگر رابطه دارند، ادامه پيدا مي کند. با وجود اين، فرايند پايين- بالا مي تواند با ويژگي هاي عيني محيط شهري شروع شده و به ارزيابي ذهني محيط شهري منجر شود.
چنين مدل هاي پايين- بالا روابط مستقيم ميان شاخص هاي عيني و ذهني را پيشنهاد خواهد کرد. مدل هاي پيچيده تر پايين- بالا روابط ضعيف تر ميان شاخص هاي عيني و ذهني کيفيت زندگي را پيش بيني مي کند (McCrea,2006,p:80).

8-4-5-2- ترکيب کيفيت زندگي عيني و ذهني
اگرچه اکثر ادبيات نشان مي دهد که رابطه بين کيفيت زندگي عيني و ذهني ضعيف است (داس (2008) ، مک کريا و همکاران(2006)) نوشته هايي نيز وجود دارند که يک اتصال قوي بين اين دو نشانگر را نشان مي دهند. اتصال شناخت عيني با ادراک افراد براي فهم و ارزشگذاري بهتر شرايط محلي کيفيت زندگي بسيار مهم است و به دريافت نتايجي که به واقعيت در زمين نزديکتر هستند کمک مي کند. درنتيجه ترکيب اين دو نشانگر، براي ارزيابي کامل تر کيفيت زندگي مفيد خواهد بود(Santos,et al,2007,p:60 ) در اکثر مواقع اتصال ضعيف نشانگرها با توجه به اين حقيقت مي باشد که کيفيت زندگي عيني براي سطوح همسايگي و همچنين سطوح بالاتر قابل اندازه گيري هستند درحاليکه کيفيت زندگي ذهني، رضايتمندي کيفيت زندگي و ادراک در سطوح فردي را اندازه مي گيرد. بنابراين افزار مناسب براي ترکيب اين نشانگرها به منظور حل مشکل و بدست آوردن برآمد صحيح مورد نياز است(Rishan Teklay,2012,p:10).

9-4-5-2- حالت هاي کيفيت زندگي
ترکيب کيفيت زندگي عيني و ذهني سنجش شده براي شناخت چهار حالت کيفيت زندگي که در جدول زير ارائه شده است مهم مي باشد. در نوشته هاي زيادي چهار حالت کيفيت زندگي ذکر شده است. بهزيستي، محروميت، سازش پذيري و ناهماهنگي. اين چهار حالت کيفيت زندگي، تطابق و عدم تطابق کيفيت زندگي ذهني و عيني را تعيين مي کنند. تطابق توسط بهزيستي و محروميت37 درحاليکه عدم تطابق توسط سازش پذيري38 و ناهماهنگي39 تعريف شده است.

جدول شماره 8-2- حالت هاي کيفيت زندگي
کيفيت زندگي ذهني
کيفيت زندگي عيني
خوب / راضي
بد/ ناراضي
خوب/ مناسب
بهزيستي
ناهنجاري
بد/ نامناسب
سازش پذيري
محروميت
ماخذ: (Rishan Teklay,2012,11).
بهزيستي از آنجايي که وضعيت ذهني و عيني خوب زندگي را نشان مي دهد، به عنوان زندگي شاد مردم تعريف شده است. زماني که وضعيت هاي عيني اندازه گيري شده از زندگي مردم خوب است و مردم نيز احساس خوبي داشته باشند يا اگر آنها از عرصه هاي ويژه و از کيفيت زندگي کلي راضي باشند، اين مردم در دسته بهزيستي مقوله بندي مي شوند.
وقتي کيفيت ذهني و عيني بد هستند، يعني شرايط عيني اندازه گيري شده از زندگي مردم بد است و مردم نيز احساس بد به کيفيت زندگي خود داشته ياشند يا اگر آنها ناراضي باشند، محروميت است.
حالت ديگر از کيفيت زندگي ، سازش پذيري است. اين حالتي است که در آن مردم از شرايط زندگي خود راضي هستند اگرچه شرايط عيني نامطلوب است. به عبارت ديگر اين به معناي سازش آنها با شرايط عيني زندگيشان است و اينکه آنها به شادي زندگي مي کنند.
از سوي ديگر ناهنجاري حالتي از کيفيت زندگي است در جاييکه کيفيت ذهني عيني خوب است اما ادراک فردي بد است يا اينکه افراد از کيفيت زندگي خود ناراضي هستند.
به طور کلي سازش پذيري و ناهنجاري تضاد بين کيفيت زندگي ذهني و عيني را نشان مي دهد، در حاليکه بهزيستي و محروميت شباهت اين دو را نشان مي دهد(همان، ص 12-11).

5-5-2- مدل هاي انگاشتي کيفيت زندگي
مدل هاي انگاشتي در تحليل و فهم تمام جنبه هاي کيفيت زندگي واجب و حياتي هستند. مدل هاي متنوع برحسب مقياس و شاخص هاي بکار رفته متمايز مي باشند. در اين فصل مدل هاي انگاشتي به عنوان راهنمايي براي انتخاب و تحليل شاخص هاي کيفيت زندگي در مطالعه موردي مورد بازبيني قرار مي گيرند. بررسي و مطالعه روابط پيشنهاد شده در مدل هاي زير مي تواند کمک موثري درجهت سنجش کيفيت زندگي در نمونه موردي فراهم آورد.

1-5-5-2- مدل کمپل و همکارانش
از ديدگاه کمپل و همکارانش ، رضايتمندي به عنوان معياري

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه درمورد اوقات فراغت، چارچوب سنجش، حمل و نقل Next Entries پایان نامه درمورد توسعه مدل، توسعه شهر